İSTANBUL 20. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/238 Esas
KARAR NO : 2024/459

DAVA : Menfi Tespit, İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan),
DAVA TARİHİ : 13/04/2023
KARAR TARİHİ : 13/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit, İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 13/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket'in iş ilişkisi içinde bulunduğu ... Ltd. Şti. tarafından, Müvekkil Şirket emrine, ... ... Şubesi'nden sadır, ... seri numaralı, 10.03.2023 keşide tarihli ve 1.486.800,00- TL bedelli çek keşide edildiğini, Müvekkili Şirket'in iş ilişkisi içerisinde bulunduğu bir başka şirket olan "...” vergi kimlik numarasını haiz ... Ticaret Limited Şirketi lehine ciro edildiğini ve ... 'ya kargo ile gönderilmek üzere 20.02.2023 tarihinde ... Şubesine teslim edildiğini, ... Kargo'nun ... ( ... ) Şubesine ulaştırılması gerekirken kargonun çalındığı ve zayi olduğu öğrenildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2023/ ... E. numarası ile "Çek İptali” talepli dava açtıklarını, ödemeden men yasağı kararı alındığını, çekin arkasındaki ciro zincirinde yer alan ... ... cirosunun sahte imza ve kaşe kullanılarak yapıldığını, çekin lehtarı Müvekkil Şirket'in diğer cirantalarla hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, ... ...'ya ciro edildikten sonra teslim edilemeden kargoda çalınan olan çek kapsamında, müvekkil şirket tarafından 28.02.2023 ve 31.03.2023 tarihlerinde ... 'na çek bedeli ve cari hesap ilişkisine konu borç toplamı olarak 2.037.520,59-TL tutarında ödeme yapıldığını ve böylelikle Müvekkil Şirket ile ... arasındaki borç ilişkisinin sona erdirildiğini, taraflarınca ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduklarını, ilgili kişi ... da çalınarak sahte cirtolanarak çekle ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığına 2023/... soruşturma numaralı dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu ve ... İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde 2023/... Esas sayılı imzaya ve borca itiraz konulu davanın ikame ettiğini, bu sebeplerden dolayı; ihtiyati tedbir kararı verilmesine, mümkün olmadığı takdirde icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi için İİK 72/3 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve takibin durdurulmasına, davanın kabulü ile, müvekkil şirket'in .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyasında alacaklı olarak gözüken davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ile, dava konusu çek'in meşru hamil olan tarafımıza iadesine (istirdadına), kötü niyetli ve haksız şekilde müvekkil şirket aleyhine icra takibi başlatan davalı hakkında dava konusunun %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... ... vekili tarafından sunulan 28/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının, çekte kendisinden sonra gelen ... ...leri şirketi cirosu üzerinde yer alan imzanın bu şirket yetkilisine ait olmadığını iddia etmiş ise de; TTK 677 maddesi uyarınca kambiyo senetlerinde imzaların istiklali prensibi geçerli olduğundan bu durum çekteki imzasına itiraz etmeyen davacıyı sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, davacının, çekte kendisinden sonra gelen şirkete ödeme yapmış olması (bedelsizlik iddiası) şahsi bir defii olduğunu TTK'nun 687.maddesi uyarınca, bile bile davacının zararına hareket ettiği ispatlanmadıkça iyiniyetli yetkili hamil olan müvekkiline karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, davacının müvekkilini bile bile davacının zararına hareket ettiğine dair hiçbir delil sunmadığını, çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediğini, çek istirdat davalarında davacının ilk önce çekin rızası dışında elinden çıktığını ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin çeki ilk iktisap ettiği anda çekin kayıp veya çalıntı olduğundan haberi bulunmadığını, bu nedenlerden dolayı; davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER : .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası, çek sureti, ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/... E. sayılı dosyası, ... İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2023/... Esas sayılı dosyası, ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... ve 2023/... soruşturma sayılı dosyaları, ... Kargo müzekkere cevabı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası, Uyap entegrasyon raporları, ...- Ltd. Şti. İmza sirküleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... ... tarafından borçlular ... Ltd. Şti., ...- Ltd. Şti., ... , ... ... Ltd. Şti., ... A.Ş. Aleyhine 10/03/2023 tarihli ... seri numaralı 1.486.800,00-TL bedelli çeke ilişkin toplam 1.641.254,08-TL alacağa ilişkin kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından ... seri numaralı, 1.486.800,00- TL bedelli ve 10.03.2023 keşide tarihli çek ile ... seri numaralı, 42.000,00-TL bedelli ve 30.06.2023 keşide tarihli çeklere ilişkin zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ...-... Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra takibinin iptaline yönelik dava sonucunda davacı borçlu vekilinin yetki itirazının kabulüne, yetkisizlik kararına karşı süre içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde icra müdürlüğüne talep halinde ....İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı takip dosyasının davacı borçlu yönünden yetkili Ankara icra müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği ve kararın 18/10/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. Sayılı takibine ilişkin borca, faize, faiz türüne ve tüm ferilerine itirazların sunulması, takibin durdurulması ve ödeme emrinin iptaline yönelik davanın takipsizlik nedeniyle işlemden kaldırıldığı ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. Sayılı takibine ilişkin borca itiraza yönelik davanın reddine karar verildiği ve kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ...-... Ltd. Şti. tarafından şüpheliler ... ..., ... ..., ... ... San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... A.Ş. tarafından şüpheliler ... ..., ... ..., ... ... San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalılar ... ..., ... ..., ... ... ve ... ... Tic. Ltd. Şti. aleyhine Keşidecisi ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'i olan ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 10/03/2023 ... keşideli, 1.486.800,00- TL bedelli çekten dolayı açılan menfi tespit davası olduğu ve dosyamız ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 25/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ...- şirketinin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ... Kayıtlarında şirket iletişim bilgilerinin olmaması nedeniyle iletişim kurulamamış ve Dava Dışı ilgili şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını, diğer cirantalar ve ilgili kişiler ... ..., ... ... ve ... ... şahıs olduğunu ve ticari defter tutmak zorunda olup olmadıklarının tespitinin dosya kapsamında yapılamadığı ve davaya konu çekin alındığı ticari ilişkiye dayanak evrak belge dosya kapsamına ibraz etmediklerini, bu cirantaların dosya kapsamına sunulu Uyap sisteminde kayıtlı dosya listelerinde Resmi belgede Sahtecilik, Cumhuriyet Baş Savcılığı Soruşturma dosyaları gibi birden çok dava dosyalarının olduğunu, Davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davaya konu çekin keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. den alımına ilişkin kaydın mevcut olduğu ve davacının bu şirketle ticari ilişkisinin olduğu görüldüğünü, davaya konu çekin Dava Dışı keşidecisi ... şirketinden alımına ilişkin tahsilat makbuzunun incelemeye ibraz edildiğini, davacı şirket ticari defterlerinde çek üzerinde yer alan ... ... şirketi dışındaki Davalı ve diğer ilişkili kişi durumundaki cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığını, dava Dışı ...-...leri şirketi ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde Davacı ... ...leri şirketi ile aktif ticari ilişkisinin mevcut olduğu ve Davaya konu 1.486.800,00 TL tutarlı çeke ilişkin kaydın ticari defterlerde mevcut olmadığı görüldüğünü, diğer bir ifade ile Davacı şirketin davaya konu çeki Dava Dışı şirkete cirolamak suretiyle gönderdiği ancak Dava Dışı şirkete tesliminin gerçekleşmediği ve Dava Dışı şirketinde ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşıldığını, dava dışı şirketin incelemeye ibraz ettiği kaşe/imzalı detay mizanda kendinden sonraki davalı ve ilişkili kişi olarak davada taraf olan cirantalarla ticari ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğini, davacı ve dava dışı ...-... şirketlerinin ticari defterlerinde inceleme yapıldığını, cirantalardan ... Petrol, diğer ilgili kişilerin ticari defterlerinde inceleme yapılamamış olmakla birlikte ciranta silsilesinde yer alan sıralamada Dava Dışı ...-... Ltd Şti'nden sonra ilgili kişi olarak yer alan ... Petrolün cirosunun yer aldığı ancak Dava Dışı ...-... şirketinin ticari defterlerinde ... ile cari hesap ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğinden dava konusu çekten ve icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 08/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı şirketlerin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ...-İş şirketinin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi`nin ... Kayıtlarında şirket iletişim bilgilerinin olmaması nedeniyle iletişim kurulamadığını ve Dava Dışı ilgili şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını, diğer cirantalar ve ilgili kişiler ... ..., ... ... ve ... ... şahıs olduğunu ve ticari defter tutmak zorunda olup olmadıklarının tespitinin dosya kapsamında yapılamadığı ve davaya konu çekin alındığı ticari ilişkiye dayanak evrak belge dosya kapsamına ibraz etmediklerini, bu cirantaların dosya kapsamına sunulu Uyap sisteminde kayıtlı dosya listelerinde Resmi belgede Sahtecilik, Cumhuriyet Başsavcılığı Soruşturma dosyaları gibi birden çok dava dosyalarının olduğunu, davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davaya konu çekin keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. den alımına ilişkin kaydın mevcut olduğu ve davacının bu şirketle ticari ilişkisinin olduğu görüldüğünü, davaya konu çekin birleşen davacı keşidecisi ... şirketinden alımına ilişkin tahsilat makbuzu incelemeye ibraz edildiğini, davacı şirketler ticari defterlerinde çek üzerinde yer alan ... ... şirketi dışındaki Davalı ve diğer ilişkili kişi durumundaki cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığını, dava dışı ...-...leri şirketi ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davacı ... ...leri şirketi ile aktif ticari ilişkisinin mevcut olduğunu ve Davaya konu 1.486.800,00 TL tutarlı çeke ilişkin kaydın ticari defterlerde mevcut olmadığı görüldüğünü, diğer bir ifade ile Davacı ... şirketinin davaya konu çeki Dava Dışı ...-İş şirketine cirolamak suretiyle gönderdiği ancak Dava Dışı şirkete tesliminin gerçekleşmediğini ve Dava Dışı şirketinde ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının anlaşıldığını, dava dışı şirketin incelememe ibraz ettiği kaşe/imzalı detay mizanda kendinden sonraki davalı ve ilişkili kişi olarak davada taraf olan cirantalarla ticari ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğini, Asıl Davada Davacı ..., Birleşen Davada Davacı ... ve Dava Dışı ...-... şirketlerinin ticari defterlerinde inceleme yapıldığını, cirantalardan ... Petrol, diğer ilgili kişilerin ticari defterlerinde inceleme yapılamamış olmakla birlikte ciranta silsilesinde yer alan sıralamada Dava Dışı ...-... Ltd Şti.’nden sonra ilgili kişi olarak yer alan ... Petrolün cirosunun yer aldığını ancak Dava Dışı ...-... şirketinin ticari defterlerinde ... Petrol ile cari hesap ilişkisinin mevcut olmadığını, davacı şirketler ve Dava Dışı ...-... şirketi ticari defterlerinde yapılan incelemelerde çek üzerinde yer alan Davalı cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığı tespit edildiğinden dava konusu çekten ve icra takibinden dolayı davacıların Davalı (... ... Ltd. Şti.- ... ...-... ...-... ...) cirantalara borçlu olmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan dava konusu çeke dayalı başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı taraf icra takibine konu çekin dava dışı ... Ltd. Şti. ile aralarında yapmış olduğu ticaret kapsamında kendileri lehine keşide edildiğini, çekin ticari ilişki içinde bulundukları ... Ltd. Şti. lehine ciro edildiğini ve ... ...'ya kargo ile gönderilmek üzere 20.02.2023 tarihinde ... ... Şubesine teslim edildiğini ancak daha sonra teslim edilemeden kargo sırasında çalındığını, çekteki ... cirosunun sahte olduğunu, davalının çekleri kötü niyetli iktisap ettiklerini, davalıyla ve çekte cirosu bulunan ilgili kişilerle ticari bir ilişkilerinin bulunmadığını bu nedenlerle dava konusu .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı icra takibinden dolayı müvekkilin davalıya borcunun olmadığının tespitine ve dava konusu çek'in meşru hamil olan tarafımıza iadesine, icra takibine haksız ve kötü niyetle geçildiğinden % 20' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından kambiyo senetlerinde imzaların istiklali prensibi geçerli olduğundan bu durum çekteki imzasına itiraz etmeyen davacıyı sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, davacının, çekte kendisinden sonra gelen şirkete ödeme yapmış olması (bedelsizlik iddiası) şahsi bir defii olduğunu TTK'nun 687.maddesi uyarınca, bile bile davacının zararına hareket ettiği ispatlanmadıkça iyiniyetli yetkili hamil olan müvekkiline karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerden dolayı; davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ile, takibin durdurulmasına yönelik talebin reddine, İhtiyati tedbir talebinin icra dosyasına yatırılacak paranın davalı alacaklıya ödenmemesi yönünden kabulü ile, takdiren takip çıkış miktarı olan 1.641.254,08-TL''nin % 15'i tutarında (246.188,11-TL) teminat (nakit veya kesin süresiz banka teminat mektubu) yatırıldığında İİK 72/3. maddesi gereğince, davacı borçlu tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyasına yatırılacak paranın, davalı olan alacaklıya ödenmemesine, karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalılar ... ..., ... ... Yardımcı, ... ... ve ... ... Tic. Ltd. Şti. aleyhine Keşidecisi ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'i olan ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 10/03/2023 ... keşideli, 1.486.800,00- TL bedelli çekten dolayı açılan menfi tespit davası olduğu ve dosyamız ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası Mahkememiz dosyası ile birleştirilmiş ise de, birleşen dosyada davalı ... ... Yardımcı'ya tebligat yapılamaması ve asıl dosyanın kararlık aşamaya gelmesi ayrıca asıl ve birleşen dosyaların davacılarının farklı olması ve dava konusu çekten dolayı çekin keşidecisi ve lehtarı yönünden ayrı ayrı hukuki değerlendirme yapılması gerektiğinden çekin keşidecisi tarafından açılan Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının HMK 167 maddesi gereğince tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir.
Dava konusu ihtilaf dava konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, çekteki cironun sahte olup olmadığı ve dava konusu çekin davalı tarafından haksız iktisap edilip edilmediği hususundan kaynaklıdır.
Davamız konusu olan .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... ... tarafından borçlular ... Sanayi Tic. Ltd. Şti., ...-... Ticaret Ltd. Şti., ... ..., ... ... San. Tic. Ltd. Şti., ... A.Ş. Aleyhine 10/03/2023 tarihli ... seri numaralı 1.486.800,00-TL bedelli çeke ilişkin toplam 1.641.254,08-TL alacağa ilişkin kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından ... seri numaralı, 1.486.800,00- TL bedelli ve 10.03.2023 keşide tarihli çek ile ... seri numaralı, 42.000,00-TL bedelli ve 30.06.2023 keşide tarihli çeklere ilişkin zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ...-... Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra takibinin iptaline yönelik dava sonucunda davacı borçlu vekilinin yetki itirazının kabulüne, yetkisizlik kararına karşı süre içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde icra müdürlüğüne talep halinde ....İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı takip dosyasının davacı borçlu yönünden yetkili Ankara icra müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği ve kararın 18/10/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. Sayılı takibine ilişkin borca, faize, faiz türüne ve tüm ferilerine itirazların sunulması, takibin durdurulması ve ödeme emrinin iptaline yönelik davanın takipsizlik nedeniyle işlemden kaldırıldığı ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. Sayılı takibine ilişkin borca itiraza yönelik davanın reddine karar verildiği ve kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... (Eski ... CBS 2023/...) soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ...-... Ltd. Şti. tarafından şüpheliler ... ..., ... ..., ... ... Tic. Ltd. Şti. Ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... (Eski İstanbul CBS 2023/... ) soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... A.Ş. tarafından şüpheliler ... ..., ... ..., ... ... San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 25/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ...- şirketinin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin ... Kayıtlarında şirket iletişim bilgilerinin olmaması nedeniyle iletişim kurulamamış ve Dava Dışı ilgili şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını, diğer cirantalar ve ilgili kişiler ... ... Yardımcı, ... ... ve ... ... şahıs olduğunu ve ticari defter tutmak zorunda olup olmadıklarının tespitinin dosya kapsamında yapılamadığı ve davaya konu çekin alındığı ticari ilişkiye dayanak evrak belge dosya kapsamına ibraz etmediklerini, bu cirantaların dosya kapsamına sunulu Uyap sisteminde kayıtlı dosya listelerinde Resmi belgede Sahtecilik, Cumhuriyet Baş Savcılığı Soruşturma dosyaları gibi birden çok dava dosyalarının olduğunu, Davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davaya konu çekin keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. den alımına ilişkin kaydın mevcut olduğu ve davacının bu şirketle ticari ilişkisinin olduğu görüldüğünü, davaya konu çekin Dava Dışı keşidecisi ... şirketinden alımına ilişkin tahsilat makbuzunun incelemeye ibraz edildiğini, davacı şirket ticari defterlerinde çek üzerinde yer alan ... ... şirketi dışındaki Davalı ve diğer ilişkili kişi durumundaki cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığını, dava Dışı ...-...leri şirketi ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde Davacı ... ...leri şirketi ile aktif ticari ilişkisinin mevcut olduğu ve Davaya konu 1.486.800,00 TL tutarlı çeke ilişkin kaydın ticari defterlerde mevcut olmadığı görüldüğünü, diğer bir ifade ile Davacı şirketin davaya konu çeki Dava Dışı şirkete cirolamak suretiyle gönderdiği ancak Dava Dışı şirkete tesliminin gerçekleşmediği ve Dava Dışı şirketinde ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşıldığını, dava dışı şirketin incelemeye ibraz ettiği kaşe/imzalı detay mizanda kendinden sonraki davalı ve ilişkili kişi olarak davada taraf olan cirantalarla ticari ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğini, davacı ve dava dışı ...-... şirketlerinin ticari defterlerinde inceleme yapıldığını, cirantalardan ... Petrol, diğer ilgili kişilerin ticari defterlerinde inceleme yapılamamış olmakla birlikte ciranta silsilesinde yer alan sıralamada Dava Dışı ...-... Ltd Şti'nden sonra ilgili kişi olarak yer alan ... Petrolün cirosunun yer aldığı ancak Dava Dışı ...-... şirketinin ticari defterlerinde ... Petrol ile cari hesap ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğinden dava konusu çekten ve icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 08/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davaya konu çekin keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. den alımına ilişkin kaydın mevcut olduğu ve davacının bu şirketle ticari ilişkisinin olduğu görüldüğünü, davaya konu çekin birleşen davacı keşidecisi ... şirketinden alımına ilişkin tahsilat makbuzu incelemeye ibraz edildiğini, davacı şirketler ticari defterlerinde çek üzerinde yer alan ... ... şirketi dışındaki Davalı ve diğer ilişkili kişi durumundaki cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığını, dava dışı ...-...leri şirketi ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davacı ... ...leri şirketi ile aktif ticari ilişkisinin mevcut olduğunu ve Davaya konu 1.486.800,00 TL tutarlı çeke ilişkin kaydın ticari defterlerde mevcut olmadığı görüldüğünü, diğer bir ifade ile Davacı ... şirketinin davaya konu çeki Dava Dışı ...-İş şirketine cirolamak suretiyle gönderdiği ancak Dava Dışı şirkete tesliminin gerçekleşmediğini ve Dava Dışı şirketinde ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının anlaşıldığını, dava dışı şirketin incelememe ibraz ettiği kaşe/imzalı detay mizanda kendinden sonraki davalı ve ilişkili kişi olarak davada taraf olan cirantalarla ticari ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğini, Asıl Davada Davacı ..., Birleşen Davada Davacı ... ve Dava Dışı ...-... şirketlerinin ticari defterlerinde inceleme yapıldığını, cirantalardan ... Petrol, diğer ilgili kişilerin ticari defterlerinde inceleme yapılamamış olmakla birlikte ciranta silsilesinde yer alan sıralamada Dava Dışı ...-... Ltd Şti.’nden sonra ilgili kişi olarak yer alan ... Petrolün cirosunun yer aldığını ancak Dava Dışı ...-... şirketinin ticari defterlerinde ... Petrol ile cari hesap ilişkisinin mevcut olmadığını, davacı şirketler ve Dava Dışı ...-... şirketi ticari defterlerinde yapılan incelemelerde çek üzerinde yer alan Davalı cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığı tespit edildiğinden dava konusu çekten ve icra takibinden dolayı davacıların Davalı (... ... Yağ. Ltd. Şti.- ... ... Yardımcı-... ...-... ...) cirantalara borçlu olmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller itibariyle dosyanın tekamül etmiş olması, ceza soruşturma dosyasının beklenilmesinin yargılamanın uzamasına sebebiyet vereceği ve hedef sürede bitirilmesine engel olacağı ayrıca soruşturma sonucunda verilecek kararın esasa bir etkisi olmayacağından soruşturma dosyasının beklenilmesine yer olmadığına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce yargılama sırasında toplanan deliller kapsamında, davacı tarafça dava konusu lehtarı olduğu çeki ciro ettiği ...-İş şirketine kargo ile gönderdiği sırada çalındığı, ciranta imzasının sahte olduğu ve çekin kötü niyetli davalının eline geçtiği, davalı ile aralarında ticari ilişki bulunmadığı bu nedenle dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle dava açılmış olup, davalı taraf ise kambiyo senetlerinde imzaların istiklali prensibi geçerli olduğundan bu durum çekteki imzasına itiraz etmeyen davacıyı sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, davacının, çekte kendisinden sonra gelen şirkete ödeme yapmış olmasının şahsi bir defii olduğunu bile bile davacının zararına hareket ettiği ispatlanmadıkça iyiniyetli yetkili hamil olan müvekkiline karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığından haksız davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dava konusu çekin lehtar davacı ... ...leri şirketi tarafından aralarındaki ticari ilişki kapsamında dava dışı ...- şirketi lehine ciro edilen çekin kargo yoluyla gönderildiği sırada çalındığı hususunun ... kargo cevabi yazısı ve soruşturma dosyaları ile sabit olduğu, davacı lehtar şirket tarafından zayi nedeniyle iptal davasının açıldığı, dava konusu çeke ilişkin davalı ... ... tarafından davamız konusu olan .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında icra takibinin başlatıldığı, davacı şirket ile çekte cirosu bulunan şirketlerin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonrası düzenlenen Mali Müşavir bilirkişi raporu ile davacı şirket ile davalı arasında dava konusu çeke dayalı mevcut bir ticari ilişkinin bulunmadığının tespit edildiği, davalı tarafından çekin ciro yoluyla iyi niyetli iktisap edildiği savunulmuş ise de dava konusu çekin haklı olarak iktisap edildiğini ispata yarar belge ve ticari kayıtların sunulmadığı ayrıca davalı gerçek kişi ... ...'in uyapta kayıtlı dosyalar raporuna göre çok sayıda resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık vb suçlardan ceza soruşturma ve dava dosyalarının bulunduğu, dava konusu çekin çekte cirosu bulunan şirketler ile keşideci ve lehtar şirketler arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenmediği ve ciro edilmediği açık olup, düzenlenen dosya kapsamına ve denetime elverişli olan bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere dava konusu çekin ticari ilişki kapsamında davalının eline geçmediği, kargoda çalınmak suretiyle ele geçirilen çekin davalı tarafından haksız şekilde iktisap edildiği sabit olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/11/2021 tarih 2017/ ... - ... Esas, 2021/... Karar sayılı içtihadında da; lehtar cirosunun sahteliği ile ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle yetkili hamil olduğu kanıtlanamadığından ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurma hakkı bulunmadığı belirtilmekle bu haliyle davalının dava konusu çeki sahte ciro sonrası ele geçirmesinden dolayı davacı şirkete başvurma hakkı olmadığı açık olduğundan tüm bu nedenlerle davacı şirketin dava konusu çekten ve çeke dayalı icra takibinden dolayı davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla, Davacı ... tarafından Davalı ... ... aleyhine açılan davanın kabulü ile; Dava konusu lehtarı ... ... A.Ş. olan ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... ... E-5 Şubesine ait ... seri numaralı, 10.03.2023 keşide tarihli ve 1.486.800,00- TL bedelli çeke dayalı başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı ... ...'e borçlu olmadığının tespitine, davalının çeki haksız iktisap etmesi nedeniyle TTK 792 maddesi gereğince dava konusu çekin istirdatı ile davacı lehtara iadesine, davalının haksız iktisap ettiği çeki kötü niyetli olarak takibe koyduğu anlaşıldığından asıl alacağın (1.486.800,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı ... tarafından Davalı ... ... aleyhine açılan DAVANIN KABULÜ ile;
a) Dava konusu lehtarı ... ... A.Ş. olan ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 10.03.2023 keşide tarihli ve 1.486.800,00- TL bedelli çeke dayalı başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı ... ...'e BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, dava konusu çekin istirdatı ile davacı lehtara iadesine,
b) Asıl alacağın (1.486.800,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2- Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E.-2023/... K. sayılı dosyanın asıl dosyadan tefriki ile Mahkememizin yeni esasa kaydedilmesine,
3- Davacı tarafça yatırılan peşin harcın alınması gereken 101.563,30-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 76.172,47-TL karar harcının davalı ... ...'den tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafça davanın yargılaması sırasında yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 25.390,83-TL peşin harç olmak üzere toplam 25.570,73-TL harç giderinin davalı ... ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
5- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan 19 adet tebligat/posta gideri 511,25-TL, bilirkişi ücreti 5.000,00-TL olmak üzere toplam 5.511,25-TL yargılama giderinin davalı ... ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
6- Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 190.944,00-TL vekalet ücretinin davalı ... ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
8- Davacı tarafça yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının davacı tarafa resen iadesine,
Dair; Asıl Davacı vekili ve Birleşen Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2024

Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*

*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.