İSTANBUL 20. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Pasif Husumet Nedeniyle Red"
ESAS NO : 2023/138 Esas
KARAR NO : 2023/628
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2023
KARAR TARİHİ : 26/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın müvekkili nezdinde çalışan ... ... isimli çalışanın sevk ve idaresinde 11/06/2021 tarihinde paket teslimi yapmak üzere teslimat adresine gittiğini, teslimat adresine gittiği sırada davalıya ait ... plakalı aracın ... ... isimli kişinin idaresindeyken kırmızı ışık ihlali yapması sonucunda müvekkiline ait ... plakalı motosiklete çarptığını ve sürücüsünün ağır olarak yaralandığını, davalı şirkete ait aracın kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrasında müvekkiline ait aracın uzun zamandır tamir edilmediğini, müvekkilinin paket servis işi yaptığını ve bu işi motosikletler aracılığıyla yaptığını, müvekkiline ait olay tarihinde 9 adet motosiklet bulunduğunu yapmış olduğu tüm cirosu da motosikletler aracılığı ile sağlandığını, yaklaşık 8 ay motorundan mahrum kaldığını iddia ederek; davanın kabulü ile kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi, karşı vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, kazaya karışan ... plakalı araç müvekkili şirket tarafından uzun dönem araç kiralamalarda kullanıldığını, söz konusu araç iddia olunan kaza tarihi olan 11.06.2021 tarihinde uzun süre ile ... Holding A.Ş. ve ilgili bağlı bulunan diğer tüm grup şirketlerine ... sözleşme numaralı kira sözleşmesi ile uzun süreliğine kiralandığını, Karayolları Trafik Kanunu 3. Maddesinde işleten araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlandığını, kazaya karışan ... plakalı aracın uzun süre ile kiralandığından müvekkili şirketin araç üzerinde fiili ve ekonomik hakimiyetinin bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... ve ... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, ... plakalı aracın operasyonel araç kiralama sözleşmesi, 11/06/2021 tarihli kaza tespit tutanağı, tarafların ve ihbar olunan ... şirketinin ticari defter ve kayıtları ...nun ... sayılı dosyası, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
nün 07/03/2023 tarihli müzekkere cevabı, ... no'lu hasar dosyası, ekspertiz raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacıya ait ... plakalı motorsikletin 11/06/2021 tarihinde davalı şirkete ait ... plakalı araç ile çarpışması sonucunda davacıya ait araçta meydana gelen kazanç kaybı talebine yönelik tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı motorsikletin 11/06/2021 tarihinde davalı şirkete ait ... plakalı araç ile çarpışması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/... E. Sayılı dosyasıyla yargılama yapıldığını, araç hasar bedeli ve değer kaybı bedelini dava dışı ... A.Ş'den ... kararı ile giderdiğini, davacının 8 ay aracından mahrum kalması nedeniyle kazanç kaybı yönünden tazminat davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, davalının işleten sıfatını haiz olmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın uzun dönem araç kiralamalarında kullanıldığını ve 11/06/2021 tarihinde ... Holding A.Ş ve ilgili bağlı bulunan diğer tüm grup şirketlerine ... numaralı kira sözleşmesi ile uzun süreli olarak kiralandığını, davalının husumetin bulunmadığını belirterek davanın reddi ile davanın dava dışı ... Holding A.Ş, ... A.Ş'ye ve kaza tarihinde araç sürücüsü olan ... ...'e ihbarını talep etmiştir.
Davanın usulüne uygun olarak ... Holding A.Ş, ... A.Ş ve ... ...'e ihbar edildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin zamanaşımı definin; davanın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu ve 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davanın açıldığı anlaşılmakla reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
... Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde sanık ... ... hakkında müşteki ... ...'ın taksirle yaralanmasına neden olma suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda sanık ... ... hakkında 5.400,00 TL adli para cezası verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 20/09/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Makina Mühendisi Bilirkişi ..., Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ... tarafından 07/07/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ... ...' ün %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ...' ın ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazada kusurunun bulunmadığı, Mahkeme tarafından makul onarım süresi üzerinden gün kaybının talep edilebileceği yönünde karar verilmesi durumu için; hesaplanan mahrumiyet miktarının 910,00 TL olacağı, Mahkeme tarafından onarım+ bekleme süresi için gün kaybının talep edilebileceği yönünde karar verilmesi durumu için; hesaplanan mahrumiyet miktarının 31.200,00 TL (aracın rayiç değerinden fazla) olacağı,
mali yönden yapılan incelemeler neticesinde, rapor içeriğinde açıklanan sebeplerle ihbar olunan ... Holding A.Ş'nin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davalı şirket ile ihbar olunan arasındaki ticari ilişkinin 01.02.2021 tarihi itibariyle başladığı ve rapor tarihi itibariyle de aktif olarak devam ettiği, davalı tarafından ihbar olunan şirket adına düzenlenen faturaların taraflar arasındaki akdedilen kiralama sözleşmesine uygun olarak düzenlendiği, davalı şirket ile ihbar olunan şirket arasında araç kiralamaya dayalı gerçek bir ticari ilişkinin bulunduğu ve bu ilişkin ticari defter, cari hesap, faturalar ile desteklendiği kanaati hasıl olduğu" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Davalı vekilince dosyaya sunulan araç kiralama sözleşmesinde ... A.Ş kiralayan ve ... A.Ş ve ilgili/bağlı bulunan tüm grup şirketleri kiracı durumundadır. Sözleşme tarihinin 30/12/2020 tarihi olduğu ve 5 yıl süreli olarak düzenlendiği, sözleşme kapsamında ... plaka sayılı ... marka aracın ... A.Ş'ye 11.02.2021 tarihinde teslim edildiğinin sözleşme ekinde bulunan imzalı araç teslimat tutanağından anlaşıldığı, ... Kurumlar Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında damga vergisi beyannamesinde ... sıra no ile 695,36 TL beyan edip ödendiğinin bildirildiği, Mahkememizce yapılan ticari defter incelemesinde davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davalı şirket ile ihbar olunan arasındaki ticari ilişkinin 01.02.2021 tarihi itibariyle başladığı ve rapor tarihi itibariyle de aktif olarak devam ettiği, davalı tarafından ihbar olunan şirket adına düzenlenen faturaların taraflar arasındaki akdedilen kiralama sözleşmesine uygun olarak düzenlendiği, davalı şirket ile ihbar olunan şirket arasında araç kiralamaya dayalı gerçek bir ticari ilişkinin bulunduğu ve bu ilişkin ticari defter, cari hesap, faturalar ile desteklendiğinin tespit edildiği, ihbar olunan araç sürücüsü olan ... ...'ün Mahkememizin 26/09/2023 tarihli duruşmasında alınan beyanında kaza tarihinde ... plakalı aracın ... .nun ... A.Ş.'ye kiraladığı araç olduğunu beyan ettiği anlaşılmakla; Mahkememizce alınan bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış ve davalı ... Anonim Şirketi'nin sözleşme içeriğine göre işletenlik sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davacı tarafça davalı ... Ticaret Anonim Şirketi'ne yönelik açılan davanın davalının işleten sıfatı bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça davalı tarafa yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 269,85-TL harcın peşin yatırılan 179,90-TL harçtan mahsubu ile 89,95‬-TL eksik harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7. Madde gereğince hesap olunan 1.000,00- TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
6-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı, davalı ve ihbar olunanların yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 26/09/2023

Katip ...
e-imzalı*

Hakim ...
e-imzalı*