İSTANBUL 20. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/798 Esas
KARAR NO : 2024/307
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/12/2022
KARAR TARİHİ : 19/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 22/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket, iş sağlığı ve güvenliği alanında hizmet veren sektörde de saygın kuruluşlardan biri olduğunu, davacı şirket hizmet alanını genişletmek ve büyütmek amacıyla ... ...'un yetkilisi olduğu ... ... A.Ş.'yi devralmak istediğini ve bu devir işlemleri için görüşmeler yapılarak anlaşma sağlandığını, taraflar arasındaki anlaşma gereği davacı, davalı şirket yetkilisine ilk olarak 500.000,00 TL ödeme yaptığını, davacı 500.000,00 TL ödemeyi 400.000,00 TL ve 100.000,00 TL olarak davalı şirket yetkilisi ... ...'a gönderdiğini ve daha sonra hisse devrini bekleyen davacı defalarca ... ... ve yetkilisi olduğu şirketle görüşmesine rağmen devri konusunda oyalandığını, uzun süre yapılan görüşmeler sonucunda davacı, şirket yetkisini vaat ettiği sürede hisse devrini yapamayacağını ve şirket hakkında verilen bilgilerin doğru olmadığını anlayınca ödemiş olduğu parayı geri istediğini, buna ilişkin olarak da ... Noterliği 06.06.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile ihtar çekilmiş ancak hiçbir sonuç alınamadığını, davalı, davacıya icra takibine konu alacaklar için fatura kestiğini, ancak bu faturalar incelendiği zaman araç kullanma bedeli, yakıt bedeli, HGS bedeli ve trafik cezaları görülmekte olduğunu, davacının davalıya araç kullanımı, HGS kullanımı, yakıt ya da trafik cezası borcu bulunmadığını, davacı, davalı şirket yetkilisinin kendilerini yanıltması sonucu davalı şirketi devralmak istemiş ancak gerek hesapların incelenmesi sonrası gerekse davalının hiçbir şekilde vaat ettiği hisse devrini gerçekleştirmemesi sonucu şirket devri gerçekleştirilmemiş olup, taraflar arasında bir ticari ilişkinin de mevcut olmadığını, davacı ayrıca davalının araçlarını hiçbir suretle kullanmamış davalı tarafından davacıya araç tahsis edilmediğini, dolayısıyla davacıya özellikle araç kullanımı gibi tamamen şirketin şahsi kullanımına ilişkin araç kiralama hizmeti vermeyen davalı tarafından verilmemesi arada borç ilişkisinin olmadığını, kaldı ki bu faturalara karşı iade faturası da kesildiğini, davacının aradaki birleşme anlaşması uyarınca ödediği bedeli talep etmesi sonucu söz konusu faturalar kesilmiş ve tamamen misilleme amacıyla takibe konulduğunu, söz konusu alacak davalının fatura keserek kendisine alacak kalemi oluşturma çabasından başka bir şey olmadığını ve davalı bu alacağı ve kaynağını ispatla mükellef olup davalının kötü niyetli olduğunu da göz önüne alınarak kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, davalının haksız ve dayanaksız taleplerini içeren .... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyada görülen icra takibe ilişkin menfi tespit talebinin kabulü ile davacının borçlu sıfatını haiz olmadığı yapılacak incelemeyle de görülecek olup davacının borçlu olmadığını, açıklanan nedenlerle gerçek bir borç ilişkisine dayanmayan takibin telafisi imkansız zararla
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 18/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın dava dilekçesinde bahsetmekten çekindiği ve delil bölümünde bahsetmediği hisse devir protokolünün mahkememiz dosyasına sunulması gerektiğini, taraflar arasındaki ilişkinin temelinin bu sözleşmeye dayandığını, hisse devir protokolü ve davacı borçlu tarafın protokole aykırı davranışları nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararların bir bütün halinde ele alındığı bilimsel mütalaayı dilekçe ekinde sunduklarını, taraflar arasında akdedilmiş olan 31.03.2022 tarihli protokolde; “..Şirket ismini yaşatmak, personel haklarını korumak, şirketin sürekliliğini ve itibarını devam ettirmek...” amacıyla tarafların anlaştığını, ancak, davacı tarafın üzerine düşen hukuki ve maddi sorumlulukları yerine getirmediği gibi gerek şirket kanuni temsilcilerine, müvekkili şirkete ve müvekkili şirketin şubelerine karşı hukuka aykırı eylem ve işlemlerde bulunduğunu, hisse devri protokolünün imzalandığı 31.03.2022 tarihi itibaren ... ... A.Ş. ve ... A.Ş. “ye ait şirketin yönetimi, şubeleri ile beraber protokol uyarınca davacı tarafa bırakıldığını, entegre ... ve y.k. başkanı sıfatıyla müvekillerinden istenilen tüm belge ve bilgiler gizlilik esasları dahilinde ... ... yetkilisi ... ve ... tarafından davacıya teslim edildiğini, 31.03.2022 tarihinde müvekkili şirketin kanuni temsilcisi ... ...'a vekaleten tam yetkili babası YMM ve Bağımsız Denetçi ... iftar yemeğinde şirketin tüm aktif ve pasifiyle devri ile ilgili prensiplerde sözlü olarak anlaşmaya varıldığını, o akşam yemeğine katılanların şahitliğiyle birlikte 01.04.2022 tarihinden itibaren, protokol uyarınca şirketin yönetimi tamamıyla muhatap olarak davacılara bırakıldığını, 04.04.2022 tarihinde ... oğlu adına hisse devir sözleşmesi görüşmeleri yaparak ... ... dışında şube sahiplerine ilişkin hisselerin ve devredenlerin müşteri portföylerini satın alma görüşmelerine başladığını, 04.04.2022 tarihi itibariyle muhatap olarak; ... ...'nin İdari Personellerini, davacı taraf Merkezinin Bulunduğu Altunizade'ye taşıdığını, taşınma tarihi olan 04.04.2022 tarihinde; davacıların Kurumsal Müşterilerle Görüşmeler Yapmaya başlandığını, davacılar tarafından 08.04.2022 Müvekkili şirketin kanuni temsilcisi olan ... ...'un hesabına personel maaşları ödenmek üzere 400.000.00 TL, daha sonra 100.000.00 TL gönderildiğini, müvekkil şirket hesaplarına aktarılan 500.000.00 TL'lik meblağın personel maaşlarının ödenmesinde - kullanıldığını, 10.04.2022 Tarihinde ... şubeye ait hisseleri vermekte imtina eden ... şubeye, şube Müdürü olarak davacıların talimatları doğrultusunda, entegre ...'nin bölge müdürü ...nın atandığını; dolayısıyla fiiliyatta Ankara şubesinin yönetiminin davacıların firması ...'e geçtiğini, 11.04.2022 tarihinde davacıların temsilcisi olduğu ... genel koordinatörü ... ve yine davacıların pazarlama müdürü ... 'ın müvekkili şirketin şubelerini dolaşarak görüşmelerine başladığını, bu işlemlerin tamamında müvekkili şirketin yetkilisi ...'in davacılara refakat ettiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca; müvekkili şirket yetkilisi ... ...'un üzerine düşen hukuki sorumlulukları yerine getirerek, 26.04.2022 tarihinde şubelerin hisse alımlarım tamamladığını ve bu alımlar neticesinde Müvekkili şirketin kanuni temsilcisi ... ...'un hisse alımları esnasında 1.228.000.- TL'lik harcama yaptığını, 30.04.2022 tarihi itibariyle alınan hisselerin, muhatap olarak davacılara devredildiğini, 15.05.2022 tarihi itibariyle geliri ve gideri ... ye ait mayıs ayı içinde çalışan şubelere genel giderler için ödenek verilmediği şikayetlerinin müvekkili şirkete geldiğini,26.05.2022 tarihinde; şubelere yeterli miktarlarda hakediş bedeli ödenmediğinden vergiler de yatırılamadığını, bu olayların davacıların sözleşme uyarınca taahhütte bulunduğu parayı müvekkili şirketin ticari kayıtlarına aktarmadıklarının açık bir göstergesi olduğunu, yine aynı tarihte, müvekkili şirketin müşteri ve personellerinin davacılara ait olan ...'ye aktarılması için ... yetkilileri hareketi geçerek müvekkili firmanın müşterilerini aramaya başladıklarını, aynı tarihte; davacılara ait olan ... şubeleri üzerinden artık devam edileceğini belirterek, ... ... şubelerinin kapatılmasının talep edildiğini, davacı tarafın bu hukuka aykırı tutumları neticesinde; 30.05.2022 tarihi itibariyle müvekkil firmanın bazı Müşterilerinin kayıplarına karşı duyumlar alınmaya başlandığını, 31.05.2022 tarihi itibariyle ödenmesi gereken mayıs ayı işyeri sigorta primlerinin ödenmediğini, — aynı tarih itibariyle ödenmesi gereken vergi yapılandırılmasının da ödenmediğini, 03.06.2022 tarihinde, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin sözde feshedildiğini belirterek antalya şubesinin, davacılara ait olan ... İle çalışma yapılması yönünde görüşmeler gerçekleştirdiğini, bu durumun müvekkili firmaya aktarıldığını, 04.06.2022 tarihinde davacı taraf tek taraflı olarak hisse devir sözleşmesinin yok saydıklarını ve müvekkili şirket ile artık ilgilenmediklerini şifahi olarak telefonda müvekkili şirkete bildirdiklerini, taraflar arasında akdedilen 31.03.2022 tarihli sözleşmede Hisse Devir Bedeli'nin 4 100.000,00 TL olarak belirlendiğini, protokol gereği hisse devir bedelinin şirketin tüm borçlarından piyasa alacaklarının çıkarılması geri kalan paranın şirketin eski sahiplerine ait dönemde çıkabilecek borçları için emanet olarak kaldığını, 31.03.2022 Tarihli protokol gereğince ... ... nam ve hesabına gelen 500.000,00 TL ile ilgili taraflar arasında şirkete ilişkin işlerin aksamaması adına personel borçlarının ivedilikle ödenmesi konusunda anlaşıldığını, anlaşma uyarınca, davacı tarafın ... ...'nin personellerine olan yaklaşık 1.000.000.- TL olan borcunu hemen kapatılması için, Nisan ayı başında 1.000.000.- TL. acilen gönderilmesi gerekirken; 11.04.2022 tarihinde ... ... hesabına davacı tarafından ...'den 400.000.- TL. gönderilerek daha en başından protokole aykırı davranmaya başladığını, banka hesap ekstresi açıklamasında her ne kadar; gönderilen bedellerin hisse devir bedeli adı altında gönderildiği yazılmış olsa da; bu bedellerin protokol uyarınca personel maaş ödemeleri için geldiğini bilen ... ...'un bu bedelleri ... ... hesaplarına aktararak maaşların kısmen beklenilmeden ödenmesini sağlayarak, protokol uyarınca üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, müvekkili firmanın davacılardan hiçbir şey saklanmadan tüm şeffaflığı ile her şeyin açık, sarih olarak anlatılmasını ve istenen tüm belgelerin eksizsiz olarak verilmesi sağlandığını, bir ay boyunca ... yetkilileri şirkete ait tüm bilgilerinin incelendiğini, şirketin mali durumu ve bilgileri doğru olarak verildiğini, hisse devir protokolünün başında sadece ... ...'a ait hisselerin devri konuşulurken, ... ... tarafından alınabilen tüm hisselerin devri olarak hazırlandığını, protokolün yüzde 100 hissenin değil, ... ...'un devrini aldığı tüm hisselerin devri olarak hazırlandığını ve imzalandığını, davacı tarafın; .... İcra Müd. 2022/...€. Sayılı icra dosyasına konu olan olayda ise, davacı tarafın müvekkil firmaya ait olan araçları haksız ve hukuka aykırı şekilde 05.07.2022 tarihinde müvekkil firmaya tutanak ile teslim ettiğini, davacı tarafın sözleşmeye aykırı füli ve hukuka aykırı davranışları neticesinde ortaya çıkan zararların tespitiyle ilgili müvekkili şirket tarafından alanında uzman olan akademisyen ve resmi bilirkişilik yapan öğretim üyesinden bilimsel mütalaa alındığını ve dosyaya sunulduğunu, davacıların Protokoldeki edinimlerini yerine getirmemesi, Geçen yaklaşık 2 aylık sürede protokol imzaladığı ... ...'a gereksiz harcamalar yaptırması, Ortaya koyduğu yönetim tarzı her 2 şirkete ve içerisinde yer alan şubelere ciddi zararlar vermiş, Protokolü kabul etmediğini şirket yönetimine bildirmeden önce ... şubesini ...'YE katmayı çalışması, davacıların protokolün geçersiz olduğunu belirtmesine rağmen, şirketimize ait müşterileri tek tek arayarak ... ... kapanıyor, iflas etti benimle çalışın diyerek şirketin müşterilerini kendi şirketine katma girişimleri, tek taraflı olarak, protokolü sona erdirmesine rağmen ... 'ye ait araçları zamanında teslim etmemesi, protokol çerçevesinde teslim edilen müşteri listelerini kullanarak müşterileri ayartmaya çalışması, ... ... yönetim kademesinde çalışan bazı personelleri kendi kadrosuna katması, protokol gereği gizli kalması gereken, ticari ve kişisel verilerimizi hukuka aykırı şekilde kullanılması, güçlü rakibi oldukları firmanın ismine ve markasına zarar vermesi, 01.04.2022 tarihinde teslim ettiğimiz müşterilerimizde kayıplara neden olması, eski ortak ve şube Müdürlerine kötü davranışlarla w şirket yönetimine zarar vermesi, ortak projelere ait şube hak edişlerinin şubelere ödenmemesi, işletmeciliğin entegre ... ve ... nazırlıya geçtiği dönemde işletme maliyetlerini göndermeyerek müvekkil firmayı çalışamaz hale getirdiğini belirterek öncelikle; davacı borçlunun haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun talepleri nedeniyle sayın mahkemenizce konulan İhtiyati Tedbir kararının kaldırılmasını, bilimsel mütalaa muvacehesinde haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkilimiz aleyhine ikame edilen davanın reddi ile müvekkil firmanın alacaklı olduğunun tespitini, İK m.72/4 uyarınca, müvekkilin alacağının geciktirilmesi sebebiyle davacı borçlunun alacağın %20'sinden aşağıda olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER : İhtarnameler, Faturalar, Dekontlar, Ticari defter kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/... Soruşturma numaralı dosyası, .... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğü 2022/... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı
... İcra Dairesinin 2021/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 17/11/2021 tarihinde 249.752,00TL faturadan kaynaklı asıl alacak ve 44.913,99TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (07/12/2021) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 07/12/2021 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ... ve serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Dava konusunun, davacı yanın davalı yan tarafından davacı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün2022/... E. sayılı dosyasında davalı yana borçlu olmadığının tespiti talebinden ibaret olduğu, Davacının 2022 yılı ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı,
Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebetini ... hesap kodunda takip ettiği, davalı yan tarafından davacı adına düzenlenen faturaların ve bu faturalara karşın davacı tarafça düzenlenen iade faturalarının da davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (23.11.2022) itibariyle davalı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Davalının 2022 yılı ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı,
Davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davacı ile olan cari münasebetini ... hesap kodunda takip ettiği, davalı yanın takip tarihi (23.11.2022) itibariyle davacı yandan 69.268,56 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, Taraflar arasındaki cari hesap farklılığının, davacı yan tarafından davalı taraf muhatap alınarak düzenlenen ve detaylarına rapor içeriğinde yer verilen 3 adet iade faturasının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşın davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından kaynaklandığı, Dava dışı ... ... ile dava dışı ... ... arasında tarihsiz Hisse Devri Protokolü akdedilerek dava dışı ... ... ... A.Ş.'nin ve ... ... A.Ş.'de bulunan hisselerini dava dışı ... ...'ya devredileceği, kararlaştırılmış olup dosyada mübrez olduğu, Huzurdaki davacının davacısı ile davalısının, dava dışı şahıslar arasında akdedilen bir protokol sebebiyle, hak sahibi olamayacağı gibi yükümlülük altına da giremeyeceği, Alacaklı (davalı) ... A.Ş. vekili vasıtası ile 23.11.2022 tarihinde borçlu (davacı) ... A.Ş. aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası ile; 69.268,56 TL tutarındaki alacağın takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar cari hesap asıl alacağa işleyecek yıllık 9615,75 (ticari) faiz ile tahsili amacıyla takibe geçtiği, Davalı ... A.Ş. Tarafından davacı adına tanzim edilen cari hesap alacağına konu faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturaların davacı ve davalı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, faturaların ... plakalı araçların kullanım bedelleri, trafik cezası, HGS, yakıt bedellerine istinaden düzenlendiği, söz konusu araçlardan ... plakalı olanlar için dosyaya dava dışı (davacı şirket yetkilisi olduğu beyan edilen) ... ve ... adlı şahıslar tarafından imzalı Teslim Tebellüğ belgesi sunulduğu, yine faturalara dayanak olarak HGS, yakıt, trafik cezası ödemelerine dair makbuzların ve dekontların ibraz edildiği görülmekle dosyada mübrez olduğu, davalı yanın düzenlediği cari hesap alacağına konu faturalara karşılık davacı tarafından 8 günlük yasal süreden sonra aynı tutarlarda iade faturaları düzenlendiği, iş bu iade faturalarının davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşın davalı tarafça davacı adına keşide edilen ... Noterliğinin 16.09.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile itiraz edilerek kayıtlarına alınmadığı görülmekle davalı tarafından davacı adına tanzim edilen iş bu davaya konu faturaların dayanaklarıyla birlikte dosyaya sunulduğu, davacı tarafça faturalara karşılık yasal süresi içerisinde itiraz edilmediği gözetilerek bu faturalardan davacı yanın sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, Taraflar arasında ticari defter ve kayıtlar yönünden uyuşmazlığın davacı yan tarafından davalı taraf muhatap alınarak düzenlenen ve detaylarına rapor içeriğinde yer verilen 3 adet iade faturasının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşın davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından kaynaklandığı, raporun fatura incelemesi bölümünde yapılan tespitler ışığında bu faturalardan davacı yanın sorumlu olduğu kanaati ile faturaların kabul edilip edilmeyeceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasında takibe konu bonolar sebebi ile borçlu olmadıklarına dair menfi tespit istemine ilişkindir. İncelenen icra dosyasından tarafların dava ve taraf ehliyeti vardır.
Öncelikle, menfi tespit davası ile ilgili genel bir açıklama yapılmasında ve ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır: Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu (İİK)'nun 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.
Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Dayanılan hukuki ilişkinin gerçekten mevcut olmadığı icra takibine maruz kalmadan önce ileri sürülebileceği gibi icra takibinden sonrada ileri sürülebilir. Borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması şarttır. Buna rağmen, borçlunun, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunabilir. Bu tür bir yararının bulunması halinde borçlu, borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir. Bunun dışında, icra takibi taraflar arasındaki maddi ilişkiyi tespit edecek nitelikte olmadığından, alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istemesi mümkündür.
Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar; bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur.
Uyuşmazlık, taraflar arasında davalı ... şirketinin devri sebebi ile ticari ilişkilerinin bulunduğu, devrin gerçekleşmemesi sebebi ile davacının yaptığı ödemeleri geri istediği, buna ilişkin olarak suç duyurusunda bulundukları ve takip başlattıkları, akabinde de davalının dava konusu takip ile faturaya dayalı alacaklı olduğuna dair takip başlattığı anlaşılmış olup taraflar arasındaki ticari ilişki ve faturadan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibi sebebi ile davalının alacaklı (davacının borçlu olup olmadığı) olup olmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı hususundadır.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı 23/11/2022 tarihinde cari hesap ve faturadan kaynaklanan 69.268,56 TL alacağı için icra takibi başlatmış ve davacı iş bu takip sebebi ile borçlu olmadığına dair elde ki menfi tespit davasını açmıştır. Bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; tarafların incelenen defter ve kayıtlarına, tanık beyanlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, davacı ve davalı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, dava dışı ... ... ile dava dışı ... ... arasında tarihsiz Hisse Devri
Protokolü akdedilerek dava dışı ... ...'un ... A.Ş.’nin ve ... ... A.Ş.’de bulunan hisselerini dava
dışı ... ...’ya devredileceği konusunda anlaşma yapıldığı, bir kısım şube devirlerinin yapıldığı, dinlenen tanık beyanlarına göre davalı şirkete ait araç, demirbaş ve operasyonların davacı şirkete devredildiği anlaşılmış olup taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda; davalı ... A.Ş. tarafından davacı
adına tanzim edilen cari hesap alacağına konu faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun
olarak düzenlediği, faturaların davacı ve davalı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut
olduğu, faturaların ... plakalı araçların
kullanım bedelleri, trafik cezası, ..., yakıt bedellerine istinaden düzenlendiği, söz konusu
araçlardan ... plakalı olanlar için dosyaya dava dışı
(davacı şirket yetkilisi olduğu beyan edilen) ... ve ... adlı şahıslar
tarafından imzalı teslim tebellüğ belgesi sunulduğu, yine faturalara dayanak olarak HGS,
yakıt, trafik cezası ödemelerine dair makbuzların ve dekontların ibraz edildiği, davalı yanın düzenlediği cari hesap alacağına konu faturalara
karşılık davacı tarafından 8 günlük yasal süreden sonra aynı tutarlarda iade faturaları
düzenlendiği, iş bu iade faturalarının davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmasına
karşın davalı tarafça davacı adına keşide edilen ... Noterliğinin 16.09.2022 tarih
ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile itiraz ettiği anlaşılmış olup borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiğinden davalının alacaklı olduğunu ispat ettiği, her ne kadar davacı taraf şirketin devir sözleşmesinin tarafı olmadığından bahisle husumetinin ve sorumluluğunun bulunmadığını savunmuş ise de davacı şirketin faturaları kendi defterlerine kaydetmek sureti ile alacağı kabul ettiği, protokolün şirketlerin yasal temsilcileri tarafından düzenlendiği, şirketlerinde protokol doğrultusunda mali, yönetim ve operasyon gibi konularda işlemler yaptığı ve protokolün benimsendiği görülmekle ayrıca davanın doğrudan protokolden kaynaklanan bir alacak olmadığı, devredilen araçların işletilmesinden kaynaklandığı görülmekle davacı şirketin husumetinin bulunduğu anlaşılmış ve davalının HMK 222 gereği alacağını ispat ettiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve davalının tazminat talebi ise her ne kadar İİK72/4 kapsamında tedbir kararı verilmiş ve uygulanmış ise de taraflar arasındaki ticari ilişki gereği ve davacının kötüniyetle hareket ettiğine dair ispata yarar bir delil bulunmaması sebebi ile kabul edilmemiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuşur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Reddine,
2-Kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 427,60 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.182,94-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 755,34TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan toplam 1.243,10TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/04/2024

Katip ...
¸e-imzalı

Hakim ...
¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.