İSTANBUL 2.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/70
KARAR NO : 2024/56

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 06/04/2022
KARAR TARİHİ : 12/03/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunduğunu, Türk Patent Enstitüsüne ... tarihinde ... tescil başvurusunda bulunduğu ... numaralı tasarımının ... ve ... (...) tarafından izin alınmaksızın üretimi ve davalılara ait ... adlı instagram sayfasında satışının yapıldığını, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı delil tespit dosyası ile davalıların iş yerinde ve ... keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını, anılan delil tespit dosyası ile davalıların iş yerinde yapılan keşfe ilişkin 24.08.2021 tarihli tespit zaptında mağazada tespit istenen üründen 3 adet 38 beden gül kurusu, 1 adet 38 beden siyah renkli ürüne rastlandığını, anılan delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında; tespit istenen “...” adresindeki “...” isimli iş yerinde, tespit isteyene ait ... nolu tescil kayıtlı elbisenin 2 tanesi vitrinde olmak üzere toplam 4 adet ürünün benzerine rastlandığını, tespit isteyene ait ... nolu tescil kayıtlı elbise ile tespit istenenin “...” etiketli elbisesi karşılaştırıldığında ayniyete yakın benzer olduğu, ... adlı instagram sayfasında, tespit isteyene ait ... nolu tescil kayıtlı elbise ile benzer olan elbisenin, sayfada beyaz ve gül kurusu olmak üzere iki farklı rengine yer verildiğini, tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiğini, davacının tasarımlarına tecavüz ile haksız rekabet sonucu aldığı siparişlerin iptal edilmesi nedeni ile oldukça büyük zararı olduğunu, bu noktada davalının kaç adet üretim yaptığının belirlenmesi gerektiğini, davacıya ait davaya konu tasarımın kaliteli kumaş, birinci sınıf işçilik ve üst segment ürün bazında üretildiğini ve seçkin mağazalarda satışa sunulduğunu, davalı tarafından üretilen taklit ürünlerin ucuz malzemeden özensizce dikildiğini, delil tespit dosyası ile tespit edilen taklit ürünler ile davacı tasarımlarının karşılaştırılmasında, davacının ürünlerinin itibarına zarar verildiğinin tespit edileceğini belirterek davalıların tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebini arttırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 24.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebinin arttırmak üzere şimdilik 100 TL itibar tazminatının delil tespitinin yapıldığı 24.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 24.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, delil tespit dosyasında yapılan masrafların yargılama gideri hesabında dikkate alınmasına, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı yüksek olan gazetelerden bir tanesinde yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalılara usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları HMK gereğince davayı inkar ettikleri anlaşılmıştır.
Bedel artırım dilekçesi: Davacının maddi tazminat talebini 70.000,00 TL yükselttiğine ilişkin dilekçe sunduğu ve harçlandırdığı anlaşılmıştır.
Deliller:
TPMK Kayıtları: Davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... tescil numaralı endüstriyel tasarıma ilişkin kayıtlar ile tasarıma ilişkin görsellerin yer aldığı onaylı renkli sicil kayıtları dosya arasına alınmıştır.
Değişik iş dosyası: ... 1. FSHHM'nin... D.iş sayılı dosyası fiziki olarak dosya arasına alınmıştır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi raporunda; "Huzurdaki dava öncesinde varlığı, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdindeki ...D. iş dosyası kapsamında, DAVALI-SOSYAL-AĞ üzerinde umuma yayınlandığı, görsel suretle tespitli tasarım içeriğe, işbu bilirkişilik inceleme tarihi itibari ile erişilememekle; mezkur içeriğin umuma yayından kaldırıldığının değerlendirildiği, dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların “...” elbise tasarımı olduğu, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili elbise görseli ile ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 07.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda mahallinde inceleme ile tespiti yapılan davalının “...” unvanlı mağazasında satışa sunulan “...” ibareli dokuma etiketini taşıyan tasarım elbisenin genel görünümleri, kalıp özellikleri, dikim detayları, süslemeler ve kumaş özelliklerinin benzer olduğu, tasarımlar arasında küçük farklılıklar ayrıntılarda olup, tasarımların bütüncül algı içerisinde ayırt edici nitelik yaratmadığı, tasarımlar arasında farklılık yaratacak bir unsurun bulunmadığı, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde Benzer Tasarım algısı (iltibas) oluşturacağı, davacı taraf adına tescilli ...numaralı tasarım tescili ile dosya kapsamında mevcut D.İş dosyasında tespiti yapılan, davalı tarafın mağazasında satışa sunulan elbiselerin tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile aynı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, davacı adına tescilli tasarımın aynısının tasarım sahibinin izni olmaksızın satışa sunulması nedeniyle SMK 81/1-A maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğu, tasarım hakkı sahibinin SMK 149/1 maddesi kapsamındaki talepleri ileri sürebileceği, davacı adına tescilli olan elbise tasarımı ile davalı tarafından satışa sunulan elbise tasarımları karşılaştırıldığında genel izlenim olarak davalı tarafından satışa sunulan elbiselerde kullanılan tasarımın davacı adına tescilli tasarıma genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzediği bu durumun davacı ile davalı arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği karşısında tüketicide oluşacak bu karıştırılmanın TTK 55/1-A-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
20/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı, kendi lehine delil niteliği taşıdığı, davacının resmi belgeleri olan faturalar ile defterlerin bir uyum içinde olduğu, davalının dava konusu taklit ürünleri satın aldığına dair dosyaya belge sunmadığı, üretici olmadığına dair dosya kapsamında belgeye rastlanmadığı, bu durumda davalının taklit tasarımları kendisi tarafından üretiminin yapmış olduğu, Yargıtay kararlarında “ bir taklit ürünün kaç adet üretilmiş olduğu ise varsa yazılı delil ve belgelere göre, aksi takdirde alanında uzman bilirkişiler yardımıyla böyle bir ürünün çeşidi ve özellikleri itibariyle ortalama kaç adet üretilmiş olduğu, farazi olarak tespit edilmelidir.” Buradan hareketle, 09.01.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, davalının taklit ürünlerden kaç adet, kaç renk ve kaç beden üretebileceği konusunda, dosya kapsamındaki raporun içinde mevcut olmadığı, sayın mahkemenin vereceği kararda yardımcı olması adına davacının talebi olan 151/2-a bendine göre dava konusu tasarımların hazır giyim ürünü olması ve sektörde seri üretimin olduğu dikkate alındığında minimum adet üzerinden 48.963,43 TL tazminat hesap edildiği, maksimum adet üzerinden 97.926,87 TL tazminat hesap edildiği, davacının talebi olan manevi tazminatın sayın mahkemenin takdirinde olduğu" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki uyuşmazlık tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması, itibar tazminatı, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı taraf davalının kullanımlarının tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunu belirterek tecavüz eylemlerinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, imhasını, tecavüz eylemleri nedeniyle maddi, itibar ve manevi tazminata hükmedilmesini, hüküm özetinin ilanını ve ürünlerin satışının durduruşmasına ilişkin tedbir karar verilmesini talep etmiş, davalılar ise davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında;...tescil numaralı tasarımın TPMK nezdinde davacı adına tescilli olduğu, hem delil tespiti dosyasında hem de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli bulunan tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespit edildiği, dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasına karar vermek gerekmiştir.
Tecavüz eylemlerinin tespiti bakımından; ... tescil numaralı tasarımın davacı adına TPMK nezdinde tescilli olduğu, esas ve değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davalı kullanımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacının tescilli tasarımı ile aynı tasarımcının elinden çıkmış gibi benzer nitelikte olduğu kanaatine varıldığından davalıların eylemlerinin tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu tespitine karar verilmiştir.
Tecavüz eylemlerinin önlenmesi, durdurulması talebi bakımından; davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarımların kullanmasının durdurulmasına, önlenmesine karar verilmiştir.
Maddi tazminat bakımından; davacının maddi tazminat talebinin SMK 151/2-a maddesine dayandığı, bu madde gereğince tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin kazanacağı muhtemel gelirin hesaplanması gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bu doğrultuda yapılan incelemede davacının talep edebileceği tazminat miktarının ticari defterler dikkate alınarak seçenekli olarak minimum adet üzerinden 48.963,43 TL maksimum adet üzerinden ise 97.926,87 TL olarak hesap edildiği, davacının bedel artırım dilekçesi ile 70.000,00 TL tazminat talebinde bulunduğu, her iki seçenek bakımından ortalama baz alındığında davacının tazminat talebinin dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla 70.000,00 TL maddi tazminata ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir.
İtibar tazminatı yönünden; davacının dava açılırken talep ettiği tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu olduğu anlaşılmakla itibar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi bakımından ise; davalıların davacıya ait tescilli tasarımın kullanılmasının davacının manevi haklarına zarar verdiği ve manevi tazminatın şartları oluştuğundan, tazminata ko0nu eylemlerin ağırlığı, eylemlerin davacının tüketici nezdindeki imajı üzerindeki etkileri dikkate alıanrak davacı lehine 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüzün niteliğinde olduğunun tespiti ile tazminat taleplerine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Karar verilirken davalıların delil tespitinin yapıldığı tarih dikkate alınarak davalıların bu tarihte temerrüde düştükleri kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın KABULÜ ile davalıların kullanımlarının davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... Tescil numaralı tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespiti ile tecavüz eylemlerinin durdurulmasına ve önlenmesine,
2-Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile 70.000,00 TL Maddi tazminatın 24/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranında ticari faizi ile beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının itibar tazminat davasının kabulü ile 100,00 TL itibar tazminatın 24/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranında ticari faizi ile beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının manevi tazminat davasının kabulü ile 20.000,00 TL Manevi tazminatın 24/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranında ticari faizi ile beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hükmün karar kesinleştiğinde masrafı davalılarca karşılanmak üzere yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeten birinde ilanına,
6-Alınması gereken 6.154,73 TL karar ve ilam harcından, yatırılan 360,34 TL peşin harç ve 1.180,00 TL tamamlama harcının düşümü ile kalan 4.614,39 TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacı tarafından yapılan 360,34 TL peşin harç+ 80,70 TL başvuru harcı+ 1.180,00 TL tamamlama harcı+ 7.000,00 TL bilirkişi ücreti+ 784 TL posta/ tebligat gideri olmak üzere toplam 9.405,04‬ TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Tasarıma tecavüz davası yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Haksız rekabet yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-İtibar tazminatı yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
12-Manevi tazminat yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
13-... 1. FSHHM'nin ... D.iş sayılı dosyasında yapılan 97,70 TL peşin harç+ 59,30 TL başvuru harcı+ 1.500,00 TL bilirkişi ücreti+ 100,00 TL posta/ tebligat gideri olmak üzere toplam 1.757‬,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır