İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/26 Esas
KARAR NO : 2024/337

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/01/2024
KARAR TARİHİ : 03/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 8.Cumhurbaşkanı ...'ın Müze Binasının inşaatının palpet ve giriş kısmı çelik konstrüksiyon, titanyum çinko kaplaması, saçak üzerine titanyum çinko kaplı eğimli çatı yapılması işinin ifa edilmesi amacıyla 28.12.2022 tarihli Taşeron Sözleşmesini akdettiklerini, müvekkilinin ilgili sözleşmede anlaşmaya varılan iş tarifine uygun imalat, kaplama ve montaj işlemlerini süresi içerisinde eksiksiz olarak tamamlayıp teslimini gerçekleştirdiğini, müvekkili tarafından buhar kesici örtü, buhar dengeleyici örtü, kenet malzemesi, taş yünü dahil sair işçilik dahil hak ediş bedellerinin tahsili için davalıya karşı 17.04.2023 tarihli ... fatura no.lu toplam 55.401,00 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, ancak fatura bedelinin ödenmediğini, fatura alacağının tahsili için ... 30.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ederek takibi durdurduğunu, Arabuluculuğa müracaat edildiğini ancak anlaşmama ile sonuçlandığını, borçlunun itirazının haksız ve takibi geciktirmek için kötü niyetli olarak yapıldığını, bu nedenle itirazın iptali ile davalının alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini ve açıklanan nedenlerle; ... 30. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptaline ve takibin devamına, Davalı takibi haksız ve kötü niyetle itiraz ederek durdurduğundan İİK.nun 67/II. maddesi uyarınca takip açılış miktarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, ancak davalı tarafından yasal süre içinde cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, ... 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, 28/12/2022 tarihli taşeron sözleşmesi, ...tarihli ve ... numaralı KDV dahil 55.401,00 TL bedelli takibe konu fatura sureti, hak ediş belgeleri, BA-BS formları, Arabuluculuk Anlaşmama Tutanağı celp edilmiş incelenmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli / fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı, eser sözleşmesi kapsamında üstlendiği tüm işleri eksiksiz olarak tamamladığını ancak iş bedelinden kaynaklanan fatura alacağının ödenmediğini ileri sürmektedir.
Davalı, itirazın iptali talep edilen ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasından önce, davacının tarafları, konusu, sebebi aynı olan aynı sözleşme ilişkisi, aynı fatura ve alacak bakımından...15. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile mükerrer icra takibinde bulunduğundan dava açıldığı tarih itibariyle dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın esasına geçilmeden evvel, dava şartlarının incelenmesi gerekmektedir.
Nitekim, dava şartları, davanın esasının incelenmesine engel olan usule ilişkin savunma sebepleri olması sebebiyle taraflarca her zaman ileri sürülebileceği gibi, taraflarca ileri sürülmese dahi Hâkim tarafından yargılamanın her aşamasında resen nazara alınması zorunludur.
Bu aşamada uyuşmazlığın temeli, işbu itirazın iptali davasının açıldığı tarih itibariyle mükerrer bir icra takibinin olup olmadığı, mükerrer bir icra takibinin varlığı halinde ise özellikle derdestliğin eldeki davaya etkisi noktasında toplanmaktadır.
Bilindiği üzere, devam etmekte olan bir icra takibine rağmen yeniden aynı alacak için aynı borçluya karşı icra takibi gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğine ilişkin açık bir düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda (İİK) yer almamaktadır. HMK’daki derdestliğe ilişkin düzenlemenin icra takiplerine kıyasen uygulanması gerekir. (Pekcanıtez, Hakan/Simil, Cemil İcra-İflâs Hukukunda Şikâyet, İstanbul 2017, s. 38). Derdestlik kurumunun amaçları davada ve icra takibinde ortaktır. Dava bakımından bir dava engeli olan derdestlik, pekala icra takibi bakımından da bir takip engelidir. Dolayısıyla olumsuz dava şartı olarak nitelendirilen derdestlik, aynı zamanda olumsuz bir takip şartı olarak kabul edilmelidir. Bu nedenle, tıpkı davada derdestlik gibi icra takibinde de derdestlik takip hukukunun doğasına uygun ölçüde icra memurunca/mahkemece kendiliğinden gözetilen ve taraflarca takibin/davanın her aşamasında ileri sürülebilen bir takip şartı olarak değerlendirilmelidir. İcra takibinde derdestlikten söz edebilmek için; icra takibinin daha önce aynı veya başka bir icra dairesinde başlatılmış olması, tarafları, konusu ve sebebinin aynı olması gerekir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 23.12.2021 Tarih, 2018/(19)11-360 Esas-2021/1751 Karar sayılı İlamı).
Davalının mükerrer icra takibi savunmasında bulunduğu icra dosyası tümüyle celp edilmiştir.
...15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun ise davalı olduğu, davacının 55.401,00 TL Asıl Alacak için 12/07/2023 tarihinde ilamsız icra takibinde bulunduğu, davacı takip alacaklısının icra dosyasında borcun sebebi olarak 28/12/2022 tarihli taşeron sözleşmesi ve hak ediş bedeli olarak özellikle 17/04/2023 tarihli ...seri numaralı ve KDV dahil 55.401,00 TL bedelli faturaya dayandığı görülmüştür. Ödeme emri davalıya 12/07/2023 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı takip borçlusu tarafından süresi içinde 13/07/2023 tarihinde borca itiraz edilmiş, icra takibine itiraz sebebiyle icra müdürlüğünce 13/07/2023 tarihinde icra takibinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Bahsi geçen icra dosyasında, davacı alacaklı tarafından itirazın hükümden düşürülmesi (itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası) ve duran takibin devamı için dava açılmadan, ... 30. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası üzerinden 06/09/2023 tarihinde yeni bir ilamsız takip başlatılmıştır. Nitekim, ... 30. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı icra dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun ise davalı olduğu, davacının 55.401,00 TL Asıl Alacak üzerinden 06/09/2023 tarihinde ilamsız icra takibinde bulunduğu, davacı takip alacaklısının icra dosyasında borcun sebebi olarak 28/12/2022 tarihli taşeron sözleşmesi ve özellikle 17/04/2023 tarihli ... seri numaralı ve KDV dahil 55.401,00 TL bedelli faturaya dayandığı görülmüştür. Bu çerçevede, icra takibi bakımından tüm derdestlik koşullarının oluştuğu, davacı tarafından davalı takip borçlusu hakkında daha önce başka bir icra dairesinde ilamsız icra takibinin başlatıldığı ve halen derdest olduğu, her iki takibin taraflarının, konusunun, sebebinin, hatta dayanılan akdi ilişkinin ve alacağın dayandığı faturanın dahi aynı olduğu anlaşılmıştır.
O halde, yukarıda yer verilen Yargıtay HGK kararı ve bu uygulamayı takip eden yerleşik içtihatlar uyarınca devam etmekte olan bir icra takibine rağmen yeniden aynı alacak için aynı borçluya karşı icra takibi gerçekleştirilemeyeceği, derdestliğe ilişkin dava şartının icra takiplerine de kıyasen uygulanacağı, dava şartı olan derdestliğin icra takibi bakımından bir takip engeli olduğu, dolayısıyla olumsuz bir takip şartı olarak kabul edilmesi gerektiği, icra takibinde derdestliğin takip hukuku kapsamında icra memurunca / mahkemece kendiliğinden gözetilen ve taraflarca takibin / davanın her aşamasında ileri sürülebilen bir takip şartı olarak değerlendirilmekle, somut olayda mükerrer icra takibi bulunduğundan ve mükerrer takip yapılmayacağından derdestlik göz önünde tutularak davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2021/3717 E. 2022/7669 K.)
Mahkememizin asıl gerekçesi, bu suretle kapsamlı olarak ifade edilmiştir.
Ancak, yargılama sırasında (icra takibinin iptal edilmesi) gelişen olaylar ve davacının ıslah için süre talebi hakkında ilave gerekçe oluşturulması gerekmiştir. Şöyle ki:
Mahkememizde itirazın iptali davası açıldıktan sonra takip borçlusu olan davalının mükerrer icra takibi sebebiyle icra mahkemesine ayrıca şikayet yoluyla başvuruda bulunarak takibin iptalini talep ettiği, ... 14. İcra Hukuk Mahkemesi 20/03/2024 tarih ve ...E. ...K. sayılı kararı ile mükerrer icra takibi sebebiyle ... 30. İcra Müdürlüğünün...E. sayılı icra takibinin borçlu yönünden (dava değeri itibari ile istinaf yolu kapalı olmak üzere) kesin olarak iptaline karar vermiştir.
Hasılı, itirazın iptali davasına esas icra dosyası, mükerrer icra takibi olduğundan iptal edilmiştir.
İcra mahkemesince takibin iptaline karar verildiğinden, itirazın iptali davasında yargılama devam sürerken ilamsız takipler arasındaki derdestlik durumu ortadan kalkmıştır. Bir an için böyle bir halde yargılamaya devam edildiği sırada mükerrer takip iptal edildiğinden derdestlik durumunun son bulduğu düşünülebilirse de; olumsuz dava şartı olan derdestliğe, davanın açıldığı tarih itibariyle bakılması zorunludur. Nitekim, dava şartları, davanın açıldığı tarih itibariyle incelenecektir. O halde, itirazın iptali davasının açıldığı tarih itibariyle, mükerrer icra takibi sebebiyle derdestlik takip şartı göz önünde tutularak davanın dava şartı yokluğundan yine usulden reddine karar verilmesi mahkememizce isabetlidir.
Öte yandan; yukarıda belirtilen aksi durumun kabulü halinde de esasen sonuç değişmeyecektir.
Zira, somut olayda her ne kadar tüm yasal koşulları bulunmadığından uygulanma kabiliyeti bulunmasa da, HMK 115/3. maddesi gereğince icra mahkemesince takibin iptaline karar verildiğinden itirazın iptali davasında yargılama sürerken ilamsız takipler arasındaki derdestlik durumu son bulduğu / dava şartı noksanlığının sonradan tamamlandığu kabul edilse bile, bu sefer de davaya esas icra takibinin iptaline karar verilmesi sebebiyle itirazın iptali davasının görülebilme koşulu ortadan kalkacaktır.
Bilindiği üzere, itirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı olan genel mahkemelerde görülen ancak İİK' nın 67.maddesinde düzenlenen özel bir dava türüdür. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. İtirazın iptali davasının genel mahkemelerde açılıp görülebilmesi için öncelikle yetkili icra müdürlüğünden başlatılmış ve geçerli bir ilamsız icra takibi olmalıdır. Böyle bir icra takibi yoksa, itirazın iptali davasının dava şartları / görülebilme koşulları da yoktur. İtirazın iptali davasında davacı alacaklı, ödeme emrine yönelik itirazın iptali ile takibe devam edilmesini talep etmektedir. Bu bakımdan geçerli bir icra takibinin varlığı, itirazın iptali davasının sonuna kadar mevcut olmalıdır. Aksi halde, itirazın iptali davasının yargılaması sırasında, icra takibinin herhangi bir nedenle iptali / geçersizliğine neden olacak bir durumun mevcudiyeti halinde, artık takibin devamına karar verilebilecek bir icra takibi bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekecektir.
Eldeki itirazın iptali davasına konu davaya sıkı sıkıya bağlı takip, ... 30. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı icra dosyasıdır. Davacı yargılama sonucunda davalının itirazın iptalini ve bu takip dosyasının / takibin devamını istemektedir. Ancak, ... 14. İcra Hukuk Mahkemesinin 20/03/2024 tarih ve ... E.... K. sayılı kararı ile mükerrer icra takibi sebebiyle ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinin borçlu yönünden kesin olarak iptaline karar verilmiştir. O halde, davaya konu icra takibinin mükerrer takip olması sebebiyle kesin olarak iptaline karar verilmekle, icra takibi son bulmuş ve geçerliliğini yitirmiştir. Bu bağlamda yukarıda açıklandığı üzere, icra takibinin iptaline karar verilmekle, itirazın iptali davası bakımından davanın görülebilme koşulu ortadan kalktığından, dava şartı yokluğundan yine usulden reddine karar vermek zorunludur ve sonuç değişmeyecektir.
Bu noktada belirtmek gerekir ki, davalı vekili 02/04/2024 tarihli dilekçesinde, itirazın iptali davasına esas icra takibinin iptaline karar verilmesi sebebiyle davanın konusuz kaldığını ve karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini savunmuş ise de; icra takibinin iptali halinde sıkı sıkıya bağlı olduğu itirazın iptali davasının görülebilme koşullarının ortadan kalkacağından bu halde itirazın iptali davasının dava şartlarında meydana gelen noksanlık sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmektedir. (Ayrıntılı bilgi için bakınız. Yargıtay 11. HD. 2022/2128 E. 2023/5710K. ; Yargıtay 11. HD. 2020/2771 E. 2020/5682 K.). Bu çerçevede davanın konusuz kaldığı yönündeki davalı vekilinin beyanlarına da hukuken itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, asıl gerekçenin yanı sıra ilave iş bu gerekçe ile dahi davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi zorunludur.
Davacı vekili davanın tam ıslahı yönündeki beyanı ilk kez 03/04/2024 tarihli ön inceleme celsesinde dile getirmiş, süre verilmesini talep etmiştir.
Bilindiği üzere kavram olarak; taraflardan birinin yapmış olduğu usul işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesine ıslah denir. (Kuru, B., Hukuk Muhakemeleri Usulü, B.6.C.IV, İstanbul 2001, s.3965 ). Eş söyleyişle ıslah, iyiniyetli tarafın davayı açtıktan veya kendisine karşı bir dava açıldıktan sonra öğrendiği olgularla ilgili yanlışlıklarını düzeltmesine, eksiklikleri tamamlamasına, bu çerçevede yeni deliller sunabilmesine olanak sağlayan bir kurumdur. (YİBK’nin 04.02.1948 gün, 1944/10 E.-1948/3 K., HGK’nın 16.03.2005 gün, 2005/13-97 E.-2005/150 K. s. İlamları)
Ne var ki, işbu itirazın iptali davasının açıldığı tarih itibariyle, dava dilekçesinin talep sonucunda itirazın iptali ile takibin devamı istenen ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E. icra dosyasının mükerrer bir icra takibi olduğu, bu çerçevede itirazın iptali davasının daha davanın açıldığı tarih itibariyle olumsuz dava şartı olan derdestlik sebebiyle usulden reddinin gerektiği, ancak dava dilekçesinde davacı tarafından bahsedilmediğinden durumun mahkememizce fark edilemediği, davalının beyan dilekçesi ile birlikte mükerrer icra takibine yönelik durumdan haberdar olunduğu ve araştırma yapıldığı, öte yandan yargılama devam ederken dilekçeler aşamasında 20/03/2024 tarihinde bahsi geçen icra dosyasının icra mahkemesince mükerrer takip sebebiyle iptaline karar verildiği, böylelikle 20/03/2024 tarihi itibariyle dayanak icra takibinin iptaline karar verildiğinden ayrıca bu tarih itibariyle itirazın iptali davasının görülme koşullarının da ortadan kalktığı ve dava şartı noksanlığının meydana geldiği, dava şartları yargılamanın her aşamasında resen inceleneceğinden eldeki davada yargılamanın hiçbir aşamasında görülmesi mümkün olmayan, hatta mahkememizce fark edilmesi halinde davanın açılmasıyla birlikte (dosya üzerinden) dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilebilecek bir dosyada davacının geçerli bir itirazın iptali davası varmışcasına ıslah talebinde bulunulamaz. Zira, ıslah hakkı, davacı adına işbu itirazın iptali davasının açıldığı andan itibaren hiç vaki olmamıştır. Bu nedenle, usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek ıslah için süre verilmemiştir.
Tüm bu süreçlere bizatihi taraf olması sebebiyle vakıf olan, davadan önce mükerrer icra takibinde bulunan, borçluya karşı aynı konu ve sebeplerle aynı alacak için ve aynı sözleşme ilişkisi ile faturaya dayanarak farklı icra müdürlüğünde birden fazla icra takibi gerçekleştiren, ilk takip hakkında süresinde itiraz üzerine belki yasal süre içinde itiraz edilmez düşüncesi ile davaya konu ikinci ilamsız icra takibine girişen, bu hususlardan dava dilekçesinde hiç bahsetmeyen, mükerrer takibin iptal edilmesi sebebiyle eldeki davanın dava şartlarında noksanlık meydana gelmesi üzerine artık itirazın iptali davasına devam edilme imkanı kalmayan bir aşamada sanki mükerrer takip yapılmamış gibi ıslah için süre istenmesi 6100 s. HMK 182. madde hükmü çerçevesinde ilave olarak mahkememizce yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce varılan sonuç, kanaat ve kabul ile ayrıntılı oluşturulan gerekçe karşısında; itirazın iptali davasının dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/2. madde yollaması ile HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca usulden reddine, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi ve 2004 s. İİK 67/2. maddesi uyarınca yasal şartlar oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/2. madde yollaması ile HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi nedeniyle ve yasal şartlar oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 703,37 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 275,77 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep edilmesi halinde davacıya veya vekiline İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiklerinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 7/2. ve 13/1. maddeleri uyarınca belirlenen 9.317,99 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.03/05/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır