İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO : 2023/352
KARAR NO : 2024/405

DAVA : TAZMİNAT (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/05/2023
KARAR TARİHİ : 27/05/2024

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, kamyon ile yurt içi sevkiyatlarını gerçekleştireceği "Yaş sebze ve meyve" emtiasını, ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi genel ve özel şartları doğrultusunda davalıya sigortalattığını, müvekkili şirket tarafından, ... Liamnı'ndan gemi ile ...'da faaliyet gösteren ... firmasına ihraç edilmek üzere,... tarihli sevk irsaliyesi ile ...'dan ... Limanı'na götürülmek üzere, ... plaka nolu çekiciye bağlı ... plaka nolu dorse ile karayolu ile sevkiyatı yapılan mandalina emtiasının, 22.11.2022 tarihinde saat 12:50 sıralarında ... karayolu üzerinde ... istikametinden ... ilçesi istikametine seyretmekte iken 53. Km. ... mevkiinde devrildiğini, emtianın tamamının zayi olduğunu, sevkiyatı gerçekleştirilen emtianın da içerisinde yer aldığı ihracaat faturasını sunduklarını, emtianın 26 palet halinde 2600 adet plastik kasa içerisinde 24.300 KG (Brüt), 23.100 KG (Net) satsuma mandalina olup, bedelinin 15.640 USD olduğunu, kazanın gerçekleştiği tarihteki T.C. Merkez Bankası kurunun 1 USD = 18,6000-TL olup TL cinsinden karşılığının 290.904,00-TL olduğunu, 28.11.2022 tarihli hasar ekspertiz raporu ile emtianın tamamının zayi olduğu/hasara uğradığının tespit edildiği, zararın 290.904,00-TL olduğunun sabit olduğu, hasarın davalı sigorta şirketinden talep edilmiş ise de sigorta şirketince " İşbu poliçenin sigorta konusu "Sigortacı, Sigortalı nın kamyon ile; Yurtiçi sevkiyatlarını gerçekleştireceği "Yaş Meyve Sebze" emtiasını işbu Abonman Sözleşmesi sigorta poliçesi genel ve özel şartları doğrultusunda sigortalamayı taahhüt eder." şeklindedir. Yurt içi sevkiyatlarına teminat sağlanmaktadır. Ancak hasarın meydana geldiği sevkiyata ait mal faturasında ilgili emtianın ihracat olarak ...'daki ... firmasına satıldığı ve bu kapsamda yapılan bir sevkiyat olduğu görülmüştür. Sigorta poliçenizin teminat konusu gereği talebe konu hasar başvurusu poliçe kapsamında değerlendirilmemektedir..." gerekçesi ile hasarın teminat kapsamında olmadığının belirtilerek reddedildiği, oysa kazanın ve dolayısıyla hasarın yurt içi taşıması sırasında meydana geldiğini, davalının tazmin sorumluluğu bulunduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ nun “Sigortanın kapsamı” başlıklı 1409. Maddesi gereğince de davalı sigorta şirketinin müvekkilinin zararından sorumlu olduğunu, poliçede belirtilmemiş rizikoların teminat kapsamında olduğunu (Emsal; Y.11.HD, 26.3.2013 T, E. 2010/13384, K. 2013/5909 ve Y.11.HD, 16.4.2013 T, E. 2011/5996, K. 2013/7392), arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, şimdilik 1.000,00-TL zararının, dava konusu hasarın meydana geldiği 22.11.2022 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taleplerin TTK.nun 1420.maddesi gereğince zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirket nezdinde davacı adına tanzim edilen ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi 02/11/2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere maksimum 500.000,00.-TL limitle düzenlendiğini, poliçenin "sigorta konusu" başlığında görüldüğü üzere; rizikonun yurtiçi sevkiyatlar için verildiğini, ihracat için verilmediğini, sevkiyata ait mal faturasında ilgili emtianın ihracat olarak ...’daki firmaya satıldığı ve bu kapsamda yapılan bir sevkiyat olduğunu, bu nedenle hasarın teminat dışı olduğunu, ticari müeyyideler klozu uyarınca da dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunu, davacı yanca sevkiyat gerçekleştirilen ...'nın, amborga uygulanan bir ülke olduğunu, zaten hiçbir şekilde teminat geçerli olmayacağını, gerçekleşen tek taraflı kazada araç sürücüsünün davacının aracı ile taşımayı yapıyor ise kendi ihmali nedeniyle meydana gelen kazada oluşan hasarın teminat dışı olduğunu, ilgili emtia uluslarası teamül ve taşıma hukukuna uygun şekilde gerçekleştirilmemiş, kamyonda açık olarak taşındığındığından teminat dışı olduğunu, dava konusu olayın çözümü özel bilgi gerektirdiğinden sigorta hukuku ve nakliyat alanında uzman akademisyen bilirkişilerden rapor alınmasını talep ettiklerini, faiz sorumluluklarının bulunmadığını, olsa bile ancak yasal faiz istenebileceğini, TTK.nun 1427 maddesine göre faiz başlangıç tarihinin hesabında göz önüne alınması gerektiğini, Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. ... sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez, hükmü bulunduğunu, davanın sürücü ...'a ihbarını istediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; sigortalının, aralarındaki sigorta poliçesi gereğince, meydana gelen hasar bedelinin tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.
Taraflar arasında meydana gelen hasar ve sigorta poliçesi üzerinde tartışma bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, hasarın miktarı ve poliçe teminat kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuş ise de davaya konu Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi'nin 11. Maddesinde yetki sözleşmesi yapıldığı ve "Sözleşme hükümlerinin uygulanması sırasında çıkacak herhangi bir anlaşmazlıkta ... Merkez Mahkeme ve İcra Daireleri yetkilidir." şeklinde düzenleme olduğu anlaşıldığından HMK.nun 17.Maddesi gereğince itirazı yerinde görülmemiştir. Zamanaşımı Def'i Yönünden;
Davalı vekili zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de, kazanın 21.11.2022 tarihinde meydana geldiği, hasar bedelinin miktarının 28.11.2022 tarihli hasar ekspertiz raporu ile öğrenildiği, TTK.nun 1420.maddesi gereğince muacceliyet tarihinden itibaren 2 yıllık süre dolmadan huzurdaki davanın 22.05.2023 tarihinde açıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Sigorta Poliçesinin İncelenmesinde;
Dava dilekçesi ekinde sunulan ve hasar dosyası ile mahkememize gönderilen ... müşteri, ... nolu "...Poliçesi"nin incelenmesinde; Sigortalının ... Şirketi (davacı), sigortacının davacı ... (davalı), poliçe vadesinin 02.11.2022-02.11.2023 olduğu görülmektedir.
Teminat konusunun sigortalının kamyon ile yurt içi sevkiyatını gerçekleştireceği “yaş meyve sebze” emtiasının olduğu (madde1), poliçe özel şartları arasında (Sh.3) "Nakliyatın tüzel kişi firmalar tarafından yapılması şarttır. Ancak sigortalının kendi araçları ile yapılan taşımalarda ise adamların hilesi, ihmali, ihtiyatsızlığı ve ehliyetsizliğinden iler gelen zıya, hasarlar teminat dışıdır. Sigortalının kendi araçları dışında yapacağı taşımalarda sigorta şirketinin rücu hakkının saklı olduğu hükmünün bulunduğu;, teminatın, sigortalı malların teamülle, uluslararası taşıma şekli ve malın özelliğine uygun ambalajlı ve korumalı olarak sevk edilmesi ve istiflenmesi şartı ile geçerli olup, ambalaj yetersizliği, veya uygunsuzluğu sebebiyle ortaya çıkacak hasarların teminat harici olduğu (Sh.4), "İşbu poliçe ile teminat altına alınmış olması şartı ile; yurtiçinde yapılacak taşımalarda mutlaka gerçek/tüzel kişiliğe haiz nakliyat firmalarının kullanılması teminatın geçerliliği açısından ön şarttır. Sigortacının ön onayı olmaksızın yapılan söz konusu taşımalar işbu abonman sözleşmesi kapsamında düzenlenmiş olsa dahi poliçe/sertifika teminatının geçerli olmayacağı hususu sigortalı/sigorta ettiren peşinen kabul eder” hükmünün bulunduğu (s.5), ticari müeyyideler klozuna poliçenin 10.sayfasında yer verildiği anlaşılmaktadır.
"Nakliyat Abonman Zeyilnamesi"ne göre özetle; poliçe numarasının ..., poliçe vadesinin 02.11.2022-02.11.2023, zeyilname vadesinin 20.12.2022-02.11.2023, sigortacı ve sigortalının aynı olduğu; “İşbu zeyilname ile sigortalının gerçekleştireceği ve emtia sahibinin ihracat sevkiyatının başlangıcı niteliğindeki yurtiçi sevkiyatları, poliçe şartları ve limitleri çerçevesinde teminata dahil edilmiştir.” hükmünün bulunduğu anlaşılmaktadır.
22.11.2022 tarihli Kaza Tespit Tutanağı'na göre;
22.11.2022 tarihinde saat 12:50 sıralarında ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın ... karayolu üzerinde ... istikametinden ... ilçesi istikametine seyretmekte iken 53. Km. ... mevkiine geldiğinde aracın yüklü ve yolun virajlı olması dikkate alınmayarak aracın sok kısımları ile orta refüje çarpıp yolun içine devrilmesi ve araçtaki yükün yolun içine savrulması sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kazanın meydana gelmesinde sürücünün 2918 sayılı KTK.nun 52/1-a. maddesindeki kuralı ihlal ettiği belirtilmiştir.
Taşıma Senedinin İncelenmesinde;
... tarafından kendi şahıs firması adına düzenlenen taşıma senedinde özetle; araç plakasının ..., emtianın mandalina, yükleme tarihinin 21.11.2022, miktarının 21.500 kg, nakliye ücretinin 14.500 TL, emtianın gideceği yerin ... Liman olarak belirtildiği, ... Limanından kime ve hangi firmaya teslim edileceğininin düzenlenmediği görülmüştür.
Sevk İrsaliyesinin ircelenmesinde;
Davacı ... şirketi tarafından ... (...) firması üzerine düzenlenen 21.11.2022 tarih ve ... nolu sevk irsaliyesinde özetle; araç plakasının ..., emtianın mandalina 24.500 kg 26 palet, araç plakasının 1..., Şoförün ..., sevk yerinin ... Limanına sevk şeklinde düzenlenmiştir. Yine "... başlıklı Tartım Belgesi'nde de araç plakasının ..., Giriş ve çıkış tarihinin 21.11.2022, tartım no ..., Firmanın Karsel Nakliyat, ... 26 palet, Geldiği yerin ..., Gittiği yerin ... Liman, şoför adının ..., yükün net 24.160 Kg olduğu anlaşılmıştır.
Emtia Satış Faturalarının incelenmesinde;
Davacı ...şirketi tarafından ... şirketi üzerine düzenlenen 22.11.2022 tarihli e-faturada özetle; ihracat faturası olduğu, toplam 62.288,00 USD talep edildiği; Teslimat şeklinin ..., ödeme şeklinin vesaik mukabili olduğu, aynı tarihli diğer bir faturada aynı bilgilere yer verilmiş ve 62.084,00 USD talep edildiği anlaşılmıştır.
Sigorta Eksper Raporu;
...Şti. Tarafından düzenlenen 28.11.2022 tarihli raporda özetle; ... şirketi tarafından ihraç konusu emtianın karayolu ile ...-... ve oradan da gemi ile ...’ya sevk edilmek üzere gönderildiği karayolu sürecinde aracın devrilmesi nedeniyle mandalina emtiasının hasara uğradığının bildirildiği ve uzaktan ekspertiz çalışması yapıldığı; Taşıma, poliçe ve satış bilgilerinin dava konusu ile örtüştüğü, Sigortalı tarafından gönderilen kaza resimlerinden plastik kasalar içerisinde açık kasa kamyon (brandalı) ile taşınan emtianın tamamının yola ve çevreye döküldüğü yağan yağmur nedeniyle ıslanmış oldukları, yolun açılması amacıyla karayolu idaresi tarafından gönderilen dozer ile yoldaki emtianın süpürülerek yol dışına atıldığı, emtianın tamamının zayi olduğunun anlaşıldığı; 26 palet, 24.300 kg brüt, 23.100 kg net mandalina emtiasının alıcıya teslim edilmediği, emtianı ihracat birim fiyatının 0,68 USD olduğu ve 23.100 kg için bedelin 15.460- USD olduğu; TCMB kurlarına göre (18,60) karşılığının 290.904,00 TL olduğu; Poliçe incelemesinde Poliçe konusunun “Sigortacı, sigortalının kamyon ile yurtiçi sevkiyatlarını gerçekleştireceği, yaşa sebze ve meyve emtiasını işbu Abonman sözleşmesi sigorta poliçesi genel şartları doğrultusunda sigortalamayı taahhüt eder” şeklinde teminat verildiği, ilgili sevkin ihracat amaçlı, gemi ile ...’ya gönderilmesi şeklinde olduğu, bu nedenle ilgili poliçe teminatına girmediği yönünde görüş bildirmiştir. Davacının başvurusu da bu görüş doğrultusunda davalı tarafından 22.12.2022 tarihli cevabi yazı ile reddedilmiştir.
Mahkememizce alınan 03.05.2024 tarihli bilirkişi heyet raporu;
Davacının, zararını poliçe hükümlerinden yararlanarak zararını tazmin ettirebilmesi için öncelikle dava konusu sevkiyatta TIR’ın (çekici ve dorse) ... Limanından tahliye edileceğini, sevkiyatın ... Limanında son bulacağını, yani karayolu sevkiyatının TTK hükümlerine tabi bir yurtiçi taşıma olduğunu şüpheye yer vermeyecek şekilde ortaya koyması gerektiği, oysa dava dosyasında davacı şirket tarafından düzenlenen irsaliyeye göre alıcı ...-... şirketinin göründüğü ve ... Limanında herhangi bir alıcının görünmediği ve bu sebeplerle dosyanın mevcut durumuna göre hasarın poliçe kapsamında olmadığının değerlendirildiği; davalı yanın hasarın poliçe kapsamında olmadığına dair sair savunmalarının yukarıdaki gerekçelerle yerinde görünmediği; mahkemenin yukarıda arz edilen kanaati benimsemeyerek hasarı poliçe kapsamı dahilinde kabul etmesi halinde poliçe hasarının 290.904.00 TL olarak yerinde olduğu, davacı lehine herhangi bir tazminat kararının verilmesi halinde tazminat miktarı üzerinden dava tarihinden itibaren avans faizi oranında faiz yürütülmesinin 3095 sayılı Kanuna uygun olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelince;
Davacı şirketin, kamyon ile "Yaş sebze ve meyve" emtiasını, ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi genel ve özel şartları doğrultusunda davalıya sigortalatmıştır. Hasara konu emtia (...) ... 'ndan gemi ile ...'da faaliyet gösteren ... firmasına ihraç edilmek üzere, 21.11.2022 tarihli sevk irsaliyesi ile ...'dan ... Limanı'na götürülmek üzere, ... plaka nolu çekiciye bağlı ... plaka nolu dorse ile karayolu ile sevk edilmiştir. Söz konusu araç 22.11.2022 tarihinde saat 12:50 sıralarında ...karayolu üzerinde ... istikametinden ... ilçesi istikametine seyretmekte iken 53. Km. ... mevkiine geldiğinde aracın yüklü ve yolun virajlı olması dikkate alınmayarak aracın sok kısımları ile orta refüje çarpıp yolun içine devrilmesi ve araçtaki yükün yolun içine savrulması sonucu tek taraflı meyana gelen kazadan emtianın tamamı hasara uğramıştır. Sürücünün 2918 sayılı KTK.nun 52/1-a. maddesindeki kuralı ihlal ettiğinden tam kusurludur. Emtia zararı birbirlerini doğrulayan ekspertiz ve bilirkişi heyet raporuna göre 290.904.00.-TL'dir.
Bilirkişi heyet raporda da açıkça işaret edildiği gibi davaya dayanak gösterilen poliçenin incelemesinde davacının yurt içi sevkiyatlarının sigorta teminatına alındığı ve ithalat veya ihracat sevkiyatlarının bu teminatın dışında kaldığı açık ve aynı zaman taraflar arasında tartışmasızdır. Eksper raporunda da emtianın satış sözleşmesine göre sevkiyatın ihracat amaçlı olarak yapıldığı ve bu nedenle kapsam dışı olduğu ifade edilmektedir.
Sevkiyatın ...-... limanı sevkiyatı olup, ... limanında emtianın teslim edileceği kimse gösterilmemiştir. Sevk irsaliyesinde alıcı firma ...-... firmasıdır. Taşıma uluslararası bir taşıma işlemidir. Bu nedenle hasarın teminat dışında kaldığı kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 179,90-TL harçtan mahsubu ile eksik 247,7‬0-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2-Davalı vekille temsil olunduğundan yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp DAVALIYA VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
5-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.27/05/2024

KATİP

HAKİM