İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/138
KARAR NO : 2024/370

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/02/2023
KARAR TARİHİ : 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl ve Birleşen Dava: Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; Asıl davaya konu senet keşidecisi ... A.Ş olduğunu, 125.000,00 TL miktarlı 06/06/2022 tanzim tarihli, 31/07/2022 vade tarihli bir adet çek olduğunu, birleşen davaya konu senet keşidecisi ... Tic. A.Ş olduğunu, 125.000,00 TL miktarlı 06/06/2022 tanzim tarihli, 31/08/2022 vade tarihli bir adet çek olduğunu, davalının işbu çekleri ... 14.İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takiplere konu ettiğini, ancak takiplerde haksız ve hukuksuz olarak müvekkil de borçlu olarak gösterildiğini, müvekkili ...'in söz konusu çeklerin tanzim edildiği tarihte, ... Vergi Kimlik Numaralı ... Sanayi Anonim Şirketinin yönetim kurulu üyesi olduğunu, bahse konu çeklere şirket adına kaşe ve paraf attığını, ancak kendi adına herhangi bir imzası yer almadığını, buna ilişkin olarak davalıya şahsi bir borcu da bulunmadığını, ayrıca çekler incelendiğine üzerinde ... ibaresi ile imza atıldığını, müvekkilinin böyle bir ibare yazmadığını ve imza atmadığını, davalı şirket tarafından tamamen haksız olarak senedin tahsili için belgede sahtecilik ve imza taklidi yapılarak bu ibarelerin ve imzanın eklenmesiyle senedin icra takibine konulduğunu ve müvekkilinin de borçlu olarak dosyaya eklendiğini, davalı hile ve dolandırıcılık yönetimi ile müvekkilinin imzasını ve yazısını taklit etmek sureti ile takibe koyduğu davaya konu bonoyu, salt müvekkilin yasal haklarını kullanmasını zorlaştırmak için şirketin borca batıklığı sebebi ile alacağın tahsilinin zor olduğunun düşüncesi ile hareket ederek işlem başlatıldığını beyanla çekler nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, çekin yetkili ve meşru hamil olan müvekkile iadesine, haksız ve mesnetsiz olarak icra takibi yapan kötü niyetli davalı taraf hakkında %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve Birleşen Cevap: Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; ...'in davaya konu bonolara şirket adına imza attığını, kişisel bir borcunun bulunmadığını, ...'in imzasının taklit edildiği iddia edilmişse de bu hususların kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin uzun dönem araç kiralama işi ile uğraştığını, dava dışı ... San. Anonim Şirketi ile müvekkili şirket arasında 03/06/2021 tarihinde ...sayılı araç kiralama sözleşmesi, akabinde ise sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ... tarihli ve... ek protokol akdedildiğini, akdedilen bu sözleşmede de ...'in imzası bulunduğunu, müvekkili şirketin, araç kiralama yaparken müşterilerin ticaret sicil evraklarını da ve imza sirkülerini de talep etmekte olduğunu, dava dışı ... San. Anonim Şirketi'ne ait imza sirküleri de sözleşme aşamasında bu suretle temin edildiğini, ticari ilişki çerçevesinde, dava dışı firmanın vermiş olduğu başkaca senetler üzerinde davacının avaller söz konusu olduğunu, bu aval verdiği senetlerdeki imzalarla da davaya konu senet üzerindeki imza aynı olduğunu, davacının senetlerdeki imzanın sahte olduğunu, kendisine ait olmadığını ve hatta daha ileri giderek müvekkili şirketin sahtecilikle suçlama boyutundaki iddialarının tamamen asılsız olduğunu, huzurdaki haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, İİK 72/4 uyarınca alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
Kimlik kartı başvuru belgesinin aslı,
... Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü adres beyanı başvuru belgelerinin aslı,
... Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü ıslak imzalı sürücü belgesi aslı,
... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nden ıslak imzalı ifade tutanağının örneği,
Grafoloji uzmanı ... tarafından hazırlanan 06/11/2023 tarihli bilirkişi ön ve 27/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ayrı ayrı dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Asıl dava, ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına konu, keşidecisi ... Şirketi, lehdarı ...Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/07/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli bono sebebiyle ve ... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına konu, keşidecisi ... Şirketi, lehdarı ... Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/08/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli bono sebebiyle imza inkarına dayalı borçsuzluğun tespiti ve bonoların istirdatı istemine ilişkindir.
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır.
Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nın 72.maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitidir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır.
Somut uyuşmazlıkta, ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile, davalı tarafından davacı ve bir kısım borçlular aleyhine 125.000,00-TL senet alacağı, 375,00-TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 125.370,00-TL'nin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının keşidecisi ... Şirketi, lehdarı ... Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/07/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli bono olarak gösterildiği; ... 28.İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı icra takip dosyasında ise, davalı tarafından davacı ve bir kısım borçlular aleyhine 125.000,00-TL senet alacağı, 375,00-TL komisyon bedeli, 3.452,05-TL işlemiş gün faizi olmak üzere toplam 128.827,06-TL'nin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının keşidecisi .. Şirketi, lehdarı ... Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/08/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli bono olarak gösterildiği, davacı tarafından anılan icra takiplerine dayanak bonolarda yer alan imzanın kendisine ait olmadığından bahisle iş bu menfi tespit istemli davaların açıldığı anlaşılmaktadır.
Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran; iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Hükümsüzlük nedenine dayalı menfi tespit davalarında, uyuşmazlık doğrudan doğruya kambiyo senetleri hukukundan kaynaklanmaktadır. Bu davalarda, kural olarak, davacının iddiası çoğu kez tüm senet ilgililerine karşı öne sürülebilen mutlak def'ilere dayanmaktadır. “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, vb. Defiler her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.
Uyuşmazlık konusu olaya gelindiğinde, takiplerin dayanağı olan keşidecisi ... Şirketi, lehdarı ... Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/08/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli bono ve keşidecisi ... Şirketi, lehdarı ... Anonim Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/08/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli bonoda yer alan imzaların davacı tarafça inkar edildiği, mahkememizce davacının imza asılları toplandıktan sonra yapılan inceleme ile, grafoloji uzmanı raporunda, bonolarda yer alan imzaların davacının eli ürünü olmadığının tespit edildiği, ispat yükü üzerinde olan davalı yan tarafından icra takibine dayanak borcun varlığının ispat edilemediği, öyleyse dava konusu takiplere dayanak bonoların sahte olduğu ve davacının menfi tespit talebinde haklı olduğu anlaşılmakla asıl ve birleşen davaların kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte eldeki dosyada, davalı sıfatıyla bulunan bono hamilinin bonolarda yer alan imzanın sahteliğine ilişkin bilgisi olduğu tespit edilemediğinden kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792.maddesinde "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunur ise ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etse, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyette iktisap etmiş olduğu veya iktisapda ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” düzenlemesi yer almaktadır. Dosya kapsamında toplanan deliller ile, davacının aval olarak göründüğü, davalının iktisapta ağır kusurlu olduğunun iddia ve ispat edilemediği anlaşıldığından davacının bononun iadesine ve istirdatına yönelik talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Toplanan deliller ışığında, davanın kambiyo senetlerindeki taahhüdün imza inkarı nedeniyle hükümsüzlüğüne dayalı olup, senetteki taahhüdün hükümsüzlüğü herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def'ilerdendir. Dosya kapsamında davacının işbu bonoların içeriğini zımnen ve eylemli olarak benimsediğine dair hiçbir beyanına ya da işlemine rastlanılmadığı, nitekim icra takiplerine konu bonolarda yer alan imzanın davacının eli ürünü olmadığının alınan raporla sabit olduğu, kambiyo senetlerinde aval olarak imzanın mutlak ve zorunlu unsur olduğu, imzanın aval olan kişiye ait çıkmaması halinde kambiyo senedinden doğan sorumluluğunun söz konusu olmayacağı göz önünde bulundurularak dosya kapsamında tanzim edilen grafoloji uzmanı raporuna göre, bonolarda yer alan imzanın davacıya ait olması sebebiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davacının, keşidecisi ... Şirketi, lehdarı ... Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/07/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli, ... 14.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına konu bono nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının bononun iadesine ve istirdatına yönelik talebinin reddine,
3-Yasal koşulları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
4-Asıl dava yönünden kabul edilen dava değeri (125.000,00-TL) üzerinden alınması gereken 8.538,75-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 2.847,80-TL harcın mahsubu ile eksik olan 5.690,95‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Birleşen dava yönünden kabul edilen dava değeri (125.000,00-TL) üzerinden alınması gereken 8.538,75-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 2.839,99-TL harcın mahsubu ile eksik olan 5.698,76‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Asıl ve birleşen davalar bakımından davacı taraftan tahsil edilen 2.847,80-TL ve 2.839,99-TL peşin harç toplamı olan 5.687,79-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 2.226,75‬-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Asıl dava bakımından; davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Birleşen dava bakımından; davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın ve yatırılan 24.944,96-TL teminatın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2024

Katip

Hakim

HÜKMÜN TAMAMLANMASI KARARI
22/07/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanunun 27.maddesiyle 6100 sayılı HMK'ya eklenen "Hükmün tamamlanması" başlıklı 305/A maddesinde yer alan "Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir" düzenlemesi uyarınca, yapılan incelemede iş bu dava dosyası ile birleşen ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası hakkında karar verilmediği anlaşılmakla, "gerekçeli karardaki hükmün tamamlanmasına" dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Mahkememizin ... Esas ... ve 14/05/2024 tarihli gerekçeli kararının hüküm fıkrasındaki 3.bentten sonra gelmek üzere;
"Birleşen dava olan ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davacının, keşidecisi ...Şirketi, lehdarı ... Şirketi, 06/06/2022 tanzim ve 31/08/2022 ödeme tarihli, 125.000,00-TL bedelli, ... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına konu bono nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının bononun iadesine ve istirdatına yönelik talebinin reddine,
3-Yasal koşulları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,"
şeklinde ekleme yapılmak suretiyle TAMAMLANMASINA,
2-Düzeltilen bu hususun imzalanıp mühürlendikten sonra mahkemede bulunan nüshaya eklenmesine ve 14/05/2024 tarihli kararın eki sayılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (İKİ) HAFTA içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle karar verildi.14/05/2024

Katip

Hakim