İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/844 Esas
KARAR NO : 2024/248

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/11/2022
KARAR TARİHİ : 26/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... no'lu trafik poliçesi ile sigortalı, davalının maliki olduğu, ... plakası aracın 22/02/2022 tarihinde 8/8 kusurlu olarak yetersiz ehliyetsiz sürücü ...'ın idaresinde iken ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, kaza sebebiyle müvekkili şirket tarafından ... plakalı araç malikine 04/04/2022 tarihinde 8.017,25 TL maliki tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... Esas sayılı dosyası ile açtığı dava nedeniyle de 27/02/2022 tarihinde 14.469,61 TL olmak üzere toplam 22.486,86 TL hasar tazminatı ödediğini, 27/07/2022 tarihinde ödenen tazminattan vekalet ücretinin stopaj kesintisi ve KDV tevkifatı kesintisinin yasal zorunluluk nedeniyle düşüldüğünü, ZMS Genel Şartlar B.4/b hükmüne göre tazminatı gerektiren olay aracın gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş ise sigortacının, sigorta ettirene rücu edebileceğini, davanın bu yasal hakka dayanılarak açıldığını, davalı şirketin sorumluluğu bulunduğunu, yapılan ödeme nedeniyle kendi sigortalısına icra takibinin itiraz etmesi ile durduğunu, arabuluculuk başvurusunun anlaşmazlık ile sonuçlandığını, davanın haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, kötü niyetli itirazları sebebiyle aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı ... Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plakalı aracın ruhsat sahibi olması nedeniyle müvekkili şirketin işleten olması sıfatıyla davanın yönetildiğini, müvekkili şirketin işleten olmadığını, sahibi olduğu araçları 17/12/2021 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile asıl işleten olan ... Belediye Başkanlığı'na 01/01/2022 - 30/09/2024 tarihleri arasında 2 yıllığına kiralandığını, KTK'ya göre asıl işletenin aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralayarak kullanan kişi olduğunu, işleten sıfatının ... Belediyesi'ne ait olduğunu, aynı zamanda araçları kullanan sürücülerin ... Belediye Başkanlığı ile ona bağlı temizlik şirketinin sigortalı çalışanları olduğunu, kazanın dava dışı ... Belediye Başkanlığı'nın kullanımında iken meydana geldiğini, işleten ... Belediye Başkanlığı'na ihbar edilerek dahili davalı yapılmasını talep ettiklerini, müvekkili şirkete ait aracın ZMSS açısından ... Sigorta A.Ş'ye kasko açısından ... Sigorta Şti'ne sigortalı olduğu ve ihbarını talep ettiklerini, davalı araç sürücüsünün müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, ... Belediye Başkanlığı ve belediyenin şirketi olan ... Şti. Çalışanı olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın müvekkili şirket yönünden reddi ile mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap: İhbar Olunan ... Belediye Başkanlığı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davanın müvekkili belediyle ihbarının usul ve hukuka aykırı olduğunu, ihbarı gerektirir maddi ve hukuki gerekçe olmadığını, kazaya karışan araçların mülkiyetinin müvekkiline ait olmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMS ve kasko sigortaları ile sigortalı olduğunu, dava konusu alacaklardan sigorta şirketlerinin sorumlu olduğunu, davanın ZMSS yönünden ... Sigorta A.Ş'ye ihbarını talep ettiklerini, kasko sigortası yönünden ...Sigorta Şti'nin sorumlu olduğunu, sorumluluğun araç maliki ile araç sürücüsünde olduğunu, müvekkilinin her iki yönden de dava konusu olayla ilgi ve alakası olmadığını, davalı şirket vekilinin ileri sürdüğü sözleşmenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi gereği yapılmış ihale sonucu yapılan araç kiralama sözleşmesi olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap: İhbar olunan ... cevap dilekçesinde özetle; 22.02.2021 tarihli olay gününde tarafının sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon-çöp aracı ...mevkiinde seyir halindeyken sürücü ... idaresindeki ... plakalı ... araca çarptığını, bunun sonucunda ...'un davalı sigorta şirketine başvurduğunu, davalı sigorta şirketince ... Hizmetleri Limited Şirketi tarafından düzenlenen ekspertiz raporuna karşılık ödeme yapıldığını, sigorta şirketi araç işleten olarak araç maliki ... Ltd. Şti'ne rücu edilmek üzere icra takibi başlatıldığını, ... Şirketi tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda aracın fiziken görülmediğini, uzaktan değerlendirme yapıldığı hususunun açıkça belirtildiğini, ayrıca ekspertiz raporunda da ifade edildiği üzere kaza ihbarı sigorta şirketine bildirilmeksizin araç onarımı yaptırıldığının da görüldüğünü, aynı şekilde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğu esnada da aracın zaten onarıldığını, hal böyleyken yapılan zarar değerlendirmesi afaki nitelikte olduğunu, dava dilekçesinde olay mahallinde tutulan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre tarafının yetersiz ehliyetsiz olduğu ve 8/8 kazaya sebebiyet verdiğinin tespit edildiğinin yer aldığını, fakat dava dilekçesi ekine bakıldığında bahse konu tespit tutanağının sadece bir sayfası yer almakta olduğunu, işbu belgeden sürücünün ehliyetinin yetersiz olduğu bilgisine ulaşılamadığını, bu sebeple neye dayanılarak 8/8 kusurlu olarak tespit edildiğinin anlaşılamadığını, tarafının ehliyetinin yetersiz olması hususunu kesinlikle kabul etmediğini, bununla birlikte yetersiz ehliyet sebebiyle kazanın gerçekleştiği varsayılsa dahi trafik kazalarında sürücünün ehliyetsiz olması ya da ehliyetsiz olması ya da sürücü belgesinin geçerliliğini kaybetmiş olması salt olarak kusurlu olduğu anlamına gelmediğini, her ehliyetsiz sürücünün kural ihlali yaptığı ve kazaya sebebiyet verdiği gibi bir sonuç çıkarılması mümkün olmadığını, zorunlu mali mesuliyet sigortalarında dahi ehliyetsiz sürücünün kazada kusuru olmadığı takdirde sigortanın sigortalı araç sahibinden talepte bulunma hakkı olmayacağını, tarafının kurallara aykırı bir davranışı bulunmadığını, aracın mutad bakım, onarım ve kontrollerini yaptırma görevinin ... Şirketine ait olduğunu, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... 20. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları.
... ve ... tarafından hazırlanan 27/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu.
... ve ... tarafından hazırlanan 19/07/2023 tarihli bilirkişi heyet ek raporu.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava trafik kazasından kaynaklanan 3. kişiye ödenen tazminat nedeniyle tazminatın, itirazın iptali yoluyla sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:
1-İlamsız takip yapılmış olması,
2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,
4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.
Somut olayda, ... 20.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde; davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, 31/08/2022 tarihinde, 22.486,86-TL asıl alacak, 876,74-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 23.363,60-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının borçluya ait ve davacı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 22/02/2022 tarihinde yetersiz ehliyetsiz sürücü sevk ve idaresinde iken ... plakalı araca çarpması sebebiyle ödenen hasar tazminatının T.S.G.Ş. B.4/b gereğince sigortalı/borçludan rücuen tahsili talebi olarak gösterildiği, ödeme emrinin borçluya 09/09/2022 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan 12/09/2022 tarihli itirazı ile takibin durduğu, davalı tarafından borca ve fer'ilerine itiraz edildiği, taraflara buna ilişkin tebligat yapılmadığı, eldeki itirazın iptali davasının hak düşürücü süre içinde olan 29/11/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Trafik sigortacısı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince, sürücünün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması veya alkollü olması sonucu zarara neden olunması hallerinde, sigortacının kendi akidine rücu hakkı bulunmaktadır.
Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince sürücünün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması veya alkollü olması sonucu zarara neden olduğu takdirde sigortacı kendi akidine rücu hakkına sahiptir.
Dosya kapsamında bulunan delillere göre, 22/02/2022 tarihinde sürücü ...'un sevk ve idaresindeki, kendi adına tescilli, ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMS (Trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış, ... plakalı hususi otomobil ile seyir halinde iken sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ...Tic. A.Ş. Adına tescilli, 17/12/2021 tarihinde imzalanan “Araç Kiralama Hizmet Alımına Ait Sözleşme"'si ile 01/01/2022-30/09/2024 tarihleri arasında ihbar olunan ... Belediye Başkanlığı'na kiralanarak 01/01/2022 tarihinde ... Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü'ne teslim edilen, davacı ...Sigorta Şti. tarafından 09/01/2021-09/01/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 43.000,00-TL iken 01/01/2022 tarihinden itibaren 50.000,00-TL'ye yükseltilen, ... numaralı ZMS (Trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış, ... plakalı çöp kamyonu arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine ödenen hasar tazminatının sigortalıdan rücuen tahsili talebiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalının maliki olduğu aracın kaza tarihi itibariyle fiili işleteninin ihbar olunan ... Belediye Başkanlığı olduğu, araç kiralama sözleşmesinin uzun süreli (takribi 32 ay) olduğu, yazılı araç kiralama sözleşmesinin sunulduğu, aracın fiili hakimiyetinin ihbar olunan belediyeye verildiği, nitekim aracın belediyenin temizlik işlerinde kullanıldığı anlaşıldığından davalının işleten sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır. Ne var ki, davacı sigorta şirketi ile davalı arasındaki ilişki sigorta sözleşmesinden kaynaklanan bir ilişki olup sözleşme ayakta durduğu sürece hüküm ifade eder. Taraflar arasında düzenlenen sigorta sözleşmesi gereğince zarar gören üçüncü kişinin zararının ödeyen sigorta şirketi sözleşmenin tarafı olan sigortalıya karşı sözleşme hükümlerine aykırılık nedeniyle poliçenin eki niteliğindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde belirtilen şartların varlığı halinde rücu edebilir. Buna göre; sözleşme ilişkisinden kaynaklanan rücu hakkının sigortacı tarafından sigorta sözleşmesinin tarafı yani akidi olan sigortalıya karşı ileri sürebileceğinden davacı sigorta şirketi, söz konusu davayı ancak kendisi ile sözleşme yapan kişiye karşı açabileceğinden pasif husumet iddiaları yerinde görülmemiştir.
Celp edilen müzekkere yanıtları ile, sürücü ...'ın haksız eylem tarihini de kapsayan şekilde B, B1, BE, C, C1, C1E, CE, D, D1, D1E, DE, F ve M sınıfı ehliyetleri bulunduğu, kullandığı aracın çöp kamyonu olup, "C" sınıfı sürücü belgesinin kamyon, "G" sınıfı sürücü belgesinin iş makinesi türünden motorlu araçları kullanacaklara verilen sürücü belgesi olduğu, "D" ve "E" sınıfı sürücü belgesi ile de "C" sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçların da sürülebileceği (KTK m.36,38) anlaşılmakla sürücü ...'ın haksız eylem tarihinde gereken sınıftaki ehliyeti bulunduğu anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 282,18-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik olan ‭145,42-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 5.532,5‬0-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davacıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin, E-duruşma ile katılan davalı vekilinin ve ihbar olunan ... Belediye Başkanlığı vekilinin yüzüne karşı, ihbar olunan ...'ın ve ihbar olunun ...'ın yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 341/2.maddesi gereği miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/03/2024

Katip

Hakim