İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO : 2022/409
KARAR NO : 2024/272

DAVA : TAZMİNAT (Sigrta Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 01/06/2022
KARAR TARİHİ : 01/04/2024

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalıları ... Şirketi'nin müvekkili şirket tarafından 01.06.2019 - 01.06.2020 vadeli, ... numaralı Yangın Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, sigortalı iş yerinin faaliyet gösterdiği AVM'nin 8. katında yangın meydana geldiğini, yangının, davalı ... şirketine ait restoranın aşırı yağlı hayvansal et ürünlerini pişirmesi esnasında buharlaşan yağ ve su buharı partiküllerinin santralde bulunan filtrelerin içerisinde birikmesi sonucu meydana geldiğinin eksper raporu sonucu tespit edildiğini, diğer davalı ...'in ise AVM'nin santral filtrelerini kuran ve bakımını üstlenen firma olduğundan, işbu firmanın da meydana gelen yangında kusurunun bulunduğunu, ekspertiz raporu neticesinde sigortalılarına 07.07.2020 tarihinde 20.500,00.-USD hasar tazminatının ödendiğini, böylece sigortalılarına TTK.nun 1481.maddesi gereğince halef olduklarını, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla toplam 20.500,00 USD'nin ödeme tarihi olan 07.07.2020 tarihinden itibaren işleyecrek bankalarca Amerikan Doları'na uygulanan en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin AVM'nin aynı katında 4 farklı restoran ile birlikte aynı fan ünitesini kullanarak pişirim yaptığını, son derece özenli ve dikkatli olarak hiçbir zarara sebebiyet vermemek adına AVM'de kullanıma uygun, özel olarak üretilmiş, her türlü onaydan geçmiş ve standartlara uygun, alev çıkarmama özelliğine sahip, muadillerine göre çok daha masraflı kömür kullandığını, herhangi bir alevlenme veya kıvılcımlanmanın önüne geçebilmek adına hem özel kömür kullanıldığını hem de pişirim yapılan ocağın hemen üzerinde ve içerisine döşenmiş şekilde yangın söndürücü özel bir tertibat bulundurduklarını, herhangi bir alevlenme veya kıvılcımın sistem tarafından anında söndürüldüğünü, müvekkili şirket ile aynı katta ve aynı sırada olan ve aynı havalandırma sistemini kullanan ve özellikle alev ile pişirim yapan restorantlar bulunmakta olmasına rağmen dava konusu hasarın müvekkil ile ilişkilendirilmeye çalışılmasının zorlama bir gayretten ibaret olup hiçbir teknik incelemenin yapılmadığını açıkça gösterdiğini, diğer restoranlardan "..." ismi ile faaliyet gösteren restoranın iki adet odun fırını kullanarak odun ateşinde pişirim yaptığını, müvekkilinin kullandığı kömüre nazaran kıvılcım ve alevlenmesi çok yüksek seviyede olan odun fırınını kullanan, dolayısıyla yangın riski çok daha yüksek seviyede olan ve aynı havalandırma sistemini kullanan bu restoran başta olmak üzere diğer restoranlar dikkate alınmaksızın önce müvekkil şirketin sorumlu tutulmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu durumun uzman bilirkişilerce ortaya konulması gerektiğini, Yani; kullanılan malzemelerin yangına sebebiyet verme riski, mevcut havalandırma sisteminin hangi restoranlar tarafından kullanıldığı, yangına aynı havalandırma sisteminde yer alan restoranlardan hangi restoranın eylemlerinin yol açmış olabileceği, başta olmak üzere dava konusu iddiaları aydınlatabilecek tüm teknik tespitler tereddüte yer vermeyecek şekilde ve delilleriyle uzman bilirkişiler tarafından netleştirilmesi gerektiğini, diğer davalı, kendi sorumluluğundan kurtulmak ve sorumluluğu müvekkili şirket üzerine yıkmak için taraflı ve muğlak bir yangın raporu düzenlediğini, diğer davalı şirket olan ... şirketinin, hasar gören ürünün yetkili servisi ve distribütörü olduğunu, yangın sonrası hasar görmüş olan havalandırma ünitesine ilişkin olarak diğer davalı ..., ticaretini ve yetkili servisliğini yaptığı ürünü karalamamak adına olsa gerek net ifadeler bulunmayan muğlak ifadelere yer veren tek taraflı bir yangın raporu düzenlediğini, ... 20.01.2020 ...Yangın Raporunda; "... Yangının aslında 1 gece önce başladığı fakat sistemin kapatılmasından dolayı harlanmadığı, sabah fanın çalıştırılmasıyla beraber yangının hızlandığı ve tüm cihaza yayıldığı öngörülmüştür..." denildiğini, AVM'lerde ve gündelik hayatta kullanılmakta olan yangın detektörlerinin en ufak bir kibrit alevini bile anında tespit ettiği gerçeği karşısında 1 gece öncesinden yangın çıktığı ve sabaha kadar yandığı, neredeyse 12 saat sonrasında yangının tespit edildiğinin iddia edilmesinin abesle iştigal ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bir yangının bir gece önce başlaması ve gece boyunca devam etmesi durumunda ortaya çıkabilecek hasarın hangi boyutlarda olabileceği net iken, raporun bilimsellikten uzak, masa başında kara düzen hazırlandığı izlenimi veren eksik ve hatalı tespitlerinin eldeki davayı aydınlatabilme imkanı bulunmadığını, hasar tarihi olan 20.01.2020, davacı sigorta şirketine ihbar tarihi olan 21.01.2020 tarihinde tam 5 ay sonra 15.06.2020 tarihinde ekspertiz raporu alınmasının da davacının delil yaratma gayreti için evrak oluşturmaya çabaladığını ortaya koyduğunu, 30.06.2020 tarihli ekspertiz raporunda muğlak ve taraflı ifadeler kullanılarak, son derece zorlama bir şekilde müvekkili şirketin sorumlu tutulmaya çalışıldığını belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın (öncelikle) husumet yönünden, (aksi halde) hiçbir somut bulguya dayanmaksızın, delil oluşturma çabalarıyla müvekkili şirkete yöneltilen haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Limited Şirketi vekili davayı cevap vermemiş ancak 21.102023 tarihli beyan dilekçesinde özetle; yangın olayında hiç bir kusur ve sorumluluklarının olmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde müvekkilinin "filtreleri kuran ve bakımını üstlenen firma" olduğunun ileri sürüldüğünü, ancak davacı ispat yükü kendi üzerinde olmasına karşın müvekkilinin "filtrelerin bakımını üstlendiğine" dair hiçbir delil sunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine gereğince ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472-1481.maddeleri uyarınca sorumlulardan tahsili talebine ilişkin rücuen tazminat davasıdır.
Davacının dava dışı sigortalısı ile imzaladığı sigorta poliçesi, meydana gelen yangın olayı konusunda tartışma bulunmadığı, çözümlenmesi gereken sorunun, hasar tazminatına neden olan yangın olayında davalıların kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, var ise ne oranda olduğu, tazminat miktarının rayiçlere uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dava ve cevap dilekçeleri, dosyaya sunulan deliller, mahallinde yapılan keşif ve keşif sonucu verilen bilirkişi raporları, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava dışı ... şirketinin davacı şirket tarafından ... vadeli ... numaralı Yangın Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu sigortalı iş yeri AVM'nin 8. Katında meydana 20.01.2020 tarihinde yangın meydana geldiği anlaşılmaktadır. Yangın olayı ...katında bulunan ve Alışveriş merkezine ait olan mutfak egzost fan ünitesinde meydana gelmiştir.
Olayın davacı sigorta şirketine ihbarından sonda sigorta şirketince aldırılan ekspertiz raporuna göre; "Evrak üzeri yapılan ekspertiz çalışması, sigortalı ve servis yetkilileriyle yapılan görüşmeler neticesinde; Sigortalı ... binası içerisindeki 8.katta bulunan ... marka, ... tarafından geliştirilen ve hava arıtım konusunda yüksek teknoloji kullanılarak tasarlanan hava ve koku arıtım ...kodlu cihazın, ... restoranlarının egzozlarını filtre ederek atmosfere tahliye eden elektrostatik filtrelerinin, plasma fitrelerinin, aktif karbon filtrelerinin ve santral kapaklarında meydana gelen alevli yangın hasarının, ... ve ...aşırı yağlı hayvansal et ürünlerinin pişirilmesi sırasında buharlaşan yağ ve su buharı partiküllerinin filtrelerin içerisinde birikmesi ile aşırı ısınarak kızışması yada köz sırasında oluşan kıvılcım partiküllerinin filtrelerde biriken yağ partiküllerinin kızıştırması sebebiyle söz konusu alevli yangın hasarının meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır." denilmiştir.
Meydana gelen yangın nedeniyle sigortalıya 07.07.2020 tarihinde 20.500,00.-USD ödenerek huzurdaki rücu davasına konu edilmiştir.
04.05.2023 tarihli bilirkişi raporu;
Bilirkişi heyeti; Yangının dosyada mevcut bulunan duman algılama cihazına ait fotoğraftaki kayıtlara göre 28 nolu kiralık alan dahilinde bulunan yerde saat 09:45:17 de meydana gelmiş olduğu, yangının meydana gelmesinde 28 nolu kiralık alanda faaliyetlerini sürdüren restoranların yemek pişirme baca kanallarında kullanım sıklığına göre yemek yağlarının birikmiş olduğu, bu alanda faaliyet gösteren işletme veya işletmelerin yemeklerin pişirilmesi amacıyla ızgarada bulunan katı yakıtları tutuşturularak yakılması sonucunda oluşan yüksek hararetin baca kanalında biriken yağları tutuşturduğu, tutuşan yağların baca kanalından ilerleyerek santrale ait filtrelerin yanmasına sebebiyet verdiği, yangın olayı ile ilgili tarafların kusur oranlarının belirlenerek hesaplamaların yapılabilmesi için yukarıda tespit edilen hususlardaki belge ve bilgilerin davalı ve davacılardan temin edilerek dosyaya eklenmesi ve mahkemece uygun görülmesi halinde heyete yerinde inceleme yapılması neticesinde ek rapor olarak verilebileceği, dava dışı ... yönetiminin ise ilgili yönetmelikler çerçevesinde sorumluğu olduğundan ve bu sorumluluğu yerine getirmemiş olmasından dolayı kusurlu bulunduğu, davacı sigortacının, yangın tarihinde geçerli bir sigorta poliçesi şartlarına uygun olarak 20.500.-USD hasar tazminatı ödemiş olduğu, en fazla bu tutarca meydana gelen hasarda sorumluluğu/kusuru bulunanlara sorumlulukları/kusurları oranında rücu kabiliyeti bulunduğu, yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin raporunda işaret ettiği eksiklikler giderilerek ve yerinde inceleme yetkisi verilerek alınan 25.10.2023 tarihli ek raporda; AVM'nin 4. kat dahilinde baca hattını ortak kullanan firmaların pişirme yapması esnasında oluşan ısı ve dumanların emişini yapan fanların çalıştırılması ve baca kanalları vasıtasıyla atmosfere atılması esnasında ...santraline ait filtrelerde biriken yağları tutuşmasıyla yangın olayının meydana geldiği, Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik ve ... Baca Temizleme ve Denetim Yönetmeliği esasları gereğince, baca kanallarının ve emiş fanlarının bakımı, onarımı, filtrelerinin değişimi sorumluluğunun Bina yönetiminde olması ve bu sorumluluğunu yerine getirmemiş olması sonucu, yangın çıkmasına sebebiyet vermiş olduğundan Bina Yönetiminin kusurlu olduğu, davalı ... isimli işletmenin yapmış olduğu yemek pişirme işleminde kullandığı baca ve baca kanalları ile ...santraline ait filtrelerin temizliğine ve bakımına müdahil olmadığından dolayı yangının meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, davalı ... Firmasının, ... bina yönetimi ile imzalamış olduğu bir bakım onarım sözleşmesinin yapılıp yapılmadığının bilinemediği, yapılmışsa da dosyada yer almaması sebebiyle bakım ve temizlik yükümlülüğünün olup olmadığının tespiti yapılamadığından, yangın neticesi oluşan hasardan sorumluluğunun belirlenemediği, bu nedenle firmanın kusur durumunun belirlenemediği yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalı ... firması ile yangının meydana geldiği ...'nin yönetimi arasında raporda belirtilen bakım-onarım sözleşmesi araştırılmış, böyle bir sözleşmenin olmadığı sonucuna varılmıştır.
Buna göre,
Dava konusu yangının 20.01.2023 tarihinde AVM'nin 4. katında bulunan işletmelere ait Duman algılama detektörlerinin Saat: 09:44:56'da 28 nolu alanda, 09:45:17'de ise 26 nolu kiralık alanlarda uyarı vermesiyle tespit edildiği, AVM yönetimince uyarı veren işletmelere ait yerlerin kontrol edilmesi neticesinde ise katta bulunan işletmelerde yangın hadisesinin vukuu bulmadığının tespit edilmesi üzerine AVM teknik ekiplerince işletmelere ait duman algılama sisteminin devreye girme sebebi araştırıldığında kat dahilinde bulunan ve ortak baca hattını kullanan firmaların pişirme yapması esnasında oluşan ısı ve dumanların baca kanalları vasıtasıyla emiş fanları çalıştırılarak atmosfere atılması esnasında ... santraline ait filtrelerde biriken yağları tutuşturması neticesinde yangın olayını meydana getirdiği ve fanların devreden çıkarak emiş yapmaması sonucunda ikaz verdiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda belirtilen .... A.Ş.raporunda yer alan bilgi ve belgeler bilirkişi heyetince değerlendirilmiş, Sigorta Yetkilisi (AVM Teknik Sorumlusu) ... tarafından yangın algılama sistemindeki, duman dedektörlerinin alarm vermesi üzerine 4. katta faaliyet gösteren işletmelerin bulunduğu alanın kontrol edilerek alevli bir yangın hadisesinin vukuu bulmadığının görülmesi üzerine hızlıca 8. katta bulunan mutfak egzost filtre ünitesinin yanına gidilerek yaptıkları kontroller neticesinde filtre sisteminde yoğun duman ve kızışma gördüklerini, akabinde CO2 ve kuru kimyevi toz tüpleriyle yangına müdahale edilerek söndürülmüş olduğugörülmüştür.
Yangın olayının meydana gelmesindeki en önemli etkenin işletmelere ait baca kanalları ile ...santralinde bulunan filtrelerin temizliğinin yapılmamış olduğu bilirkişi heyetince tespit edilmiştir. Bu teknik belirlemeye itibar etmemek için bir neden görülmemiştir. Esasen olayın başından beri alınan rapor ve değerlendirmeler de bu yönde olup, davadaki iddianın temeli de bu yöndedir. Heyette aynı sonuca varmış olup, taraflarca da bu durumun aksine veya farklı bir görüş ileri sürülmemiştir. Bu nedenle yangının çıkış sebebinin bu şekilde olduğu mahkememizce de kabul edilmiştir. Öyle ise söz konusu filtrelerin temizlik ve bakımından kimin sorumlu olduğunu tespit etmek davayı çözüme götürecektir. Zira raporun 3.sayfasında da bilirkişi heyetinin işaret ettiği gibi "...Eğer temizlik yapılmış olsa idi bu yangın hadisesi meydana gelmeyecek ve davaya konu maddi hasar oluşmayacaktı..."
Bu bakımdan davalı ...Firması yönünden;
AVM'nin 4. katında bulunan işletmelere ait Duman algılama detektörlerinin Saat: 09:44:56'da 28 nolu alanda, 09:45:17'de ise 26 nolu kiralık alanlarda uyarı vermesiyle tespit edildiğinin anlaşılmış olduğu, heyetçe yukarıda belirtilen kök raporda alarm sisteminin sadece 28 nolu alanda devreye girdiğinin tespitinin yapıldığı, 26 nolu alandaki duman algılama sisteminin de uyarı vermiş olduğunun dosyadaki belge ve fotoğraflardan anlaşıldığı, dolayısıyla; yangına sebebiyet verdiği iddia edilen davalı ... isimli işyerinin yangından sorumlu tutulmasının uygun olmadığı, ortak baca kullanımını yapan dava dışı firmaların yangına sebebiyet vermiş olabileceğinin de değerlendirilmesinin gerektiği, davalı ... isimli işletmenin heyetçe yerinde yapılan incelemede yangının çıkmasını önleyici tedbirleri de almış olduğunun görüldüğü, yangının buradan çıkmış olduğuna dair kesin bir kanaat oluşturulamayacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi heyetinin yaptığı bu teknik değerlendirme mahkememizce de oluşa uygun bulunmuş, davalı ... firmasının kusuru olduğu ispatlanamadığından bu davalı hakkındaki davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer davalı ... firması yönünden ise;
Dava dilekçesinde söz konusu firmanın AVM'nin santral filtrelerini kuran ve bakımını üstlenen firma olduğunu belirterek, sorumlu olduğu iddia edilmektedir. Davalı firma ise dava dilekçesinde müvekkilinin "filtreleri kuran ve bakımını üstlenen firma" olduğunun ileri sürüldüğünü, ancak davacı ispat yükü kendi üzerinde olmasına karşın müvekkilinin "filtrelerin bakımını üstlendiğine" dair hiçbir delil sunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı firma sadece söz konusu filtreleri sattığını ve bakımının yapılması gerektiği konusunda uyarıda bulunduğunu ancak bakımların yapılması hususunda bir sözleşme imzalanmadığını, satışla beraber bakım zorunluluğunun da doğmadığını, bunun açık olduğunu savunmaktadır.
Bilirkişi heyeti de aynı görüştedir. Bakım sözleşmesi olmadığından ve olduğu iddia edildiğinden davalı firmanın kusur sorumluluğunun bu aşamada ispatlamadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Davacı vekilinin talebi üzerine dava dışı sigortalı AVM'den davalı ... mühendislik firması ile filtrelerin bakım ve onarımı üzerine yapılmış bir sözleşme olup olmadığı sorulmuş, 15.01.2024 tarihli celsenin (1) nolu ara kararı gereğince dava dışı sigortalı ... yönetimine yazılan müzekkereye davacı sigorta şirketi yönetimle irtibata geçerek gerekli bilgileri aldıklarını belirterek beyanda bulunmuş, dilekçeye 28.01.2020 tarihli mektup niteliğinde bir belge, proforma fatura ve "Teklife ait Açıklamalar" başlıklı 2 sayfa belge sunulmuştur. Davacı vekilinin 18.01.2024 tarihli beyan dilekçesinde "...Sayın Mahkemenizde yukarıda esas numarası yazılı dosyanın 15.01.2024 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararına istinaden tarafımızca sigortalı ... Yönetimi ile irtibat kurularak bakım onarım sözleşmesinin bulunup bulunmadığı sorulmuştur. Sigortalı ellerinde bakım onarım sözleşmesinin bulunmadığını, ancak santral filtrelerini kuran firmanın ... olduğunu, teklif formunu (Ek-1) ileteceklerini ifade etmiştir. Nitekim Firmayla teklif alma usulüyle bakım çalışmaları yapıldığı vurgulanmıştır. Nitekim eksper raporu da incelenmiş, yetkili servis ve distribütör firma olan ....'in yetkilisinin de söz konusu filtrenin bakımlarının düzenli olarak kendilerince yapıldığına dair açık beyanlarının bulunduğu görülmüştür." denilmiştir.
Söz konusu dilekçe ekinde sunulan belge 28.01.2020 tarihli olup, hasara neden olan yangın olay tarihinden (20.01.2020) 8 gün sonra dava dışı sigortalı AVM yönetimine sunulan bir belgedir. Aynı belge dava dilekçesinin ekinde (Ek 6a) zaten sunulmuştur. Yine dava dilekçesinin ekinde (ek-6 numaralı) sunulan belgede benzer nitelikli olup 31.01.2020 tarihinde de davalı ... firmasının AVM yönetimine mektup ve ekinde teklif sunduğuna ilişkindir. Sonuç olarak, davalı ... firması ile dava dışı sigortalı AVM yönetimi arasında tarafların hak ve borçlarını düzenleyen, sorumluluklarını belgeleyen yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı ... firması hakkındaki iddialar ve dolayısıyla olaydaki kusura ilişkin illiyet bağı kurulamamış, ispatlanamamış durumda olduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 5.814,21‬-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 5.386,61‬-TL harcın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
2-Davalılar vekille temsil olunduğundan yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.3/2 uyarınca hesap ve takdir olunan 52.636,03-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp DAVALILARA VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
5-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, tarafların yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.01/04/2024

KATİP

HAKİM