İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/267 Esas
KARAR NO : 2024/223

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 07/04/2021
KARAR TARİHİ : 20/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından 18.04.2020 tarihinde ... kesişimi adresindeki yapılan çalışma esnasında esnasında davalı tarafça gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisi müvekkili şirketin yüklenici şirketi tarafından giderilmiş olduğunu, işbu hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj, işçilik bedelleri ile hasardan kaynaklanan diğer kayıpların müvekkili şirketin maddi zararına sebebiyet verdiğini, davalı tarafından hasardan doğan bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine, 11.795,91 TL'nin ilamsız takip yapıldığını, davalının ödeme emrini tebellüğ ettikten sonra borca ve icra takibine itiraz ettiğini, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak görüşme sonunda anlaşamama tutanağı tanzim edildiğini, davalının kusurlu şekilde yürüttüğü kazı çalışmaları sebebiyle uğranılan maddi zararlardan ibaret hasar bedeli olduğunu ve zarar veren davalının bedelden sorumlu olduklarını, açıklanan nedenlerle, ... 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas icra takibine yönelik itirazının iptaline ve %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin arıza onarım ve taahhüt işlerini ... şirketine
27.12.2018 tarihli sözleşme ile verildiğini, sözleşme gereği müvekkilinin hasar yerlerinde yaptıkları herhangi bir çalışma olmadığını, şirket ile yapılan sözleşme gereği davacının alt yapı tesislerine zarar verilmiş ise bunun sorumlusunun müvekkilinin olamayacağı, müvekkili ile ... firması arasında imzalanan sözleşme gereği; işin devamı süresince meydana gelecek kazalar, bu kazaların sebep olacağı can ve mal kaybı ile 3. kişilere verilecek her türlü zararlardan, yüklenici firmaların doğrudan sorumlu olduğunun belirtildiğini, davacının alt yapı çalışması esnasında tesislerine zarar verildiğini iddia ettiğini, ancak bu dönemde bir çalışma yapılmadığını, müvekkili idarenin iddia olunan adreste hiçbir faaliyetinin bulunmaması nedeniyle gerçekleştiği iddia edilen illiyet bağı ile müvekkilinin fiilleri arasında illiyet bağının kurulmasının mümkün olmadığını, dolayısıyla dağıtılamayan enerji bedeli talebinin, hukuka aykırı olduğunu, davacının kusuru
bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, talep edilen alacağın ise yargılamaya muhtaç bulunduğunu, olay tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, alacağın likit olmaması ve yargılama gerektirmesi nedeniyle icra inkar tazminatı talep edilemeyeceği, öncelikle usule ilişkin dava şartları yönünden davanın usulden reddine, usule ilişkin nedenlerle reddedilmediği taktirde, davanın esastan reddine, müvekkili açılmış davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, % 20’den aşağı olmamak üzere, davacı aleyhine ve müvekkil lehine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 30. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası, hasar tespit tutanakları, hasar hesaplama tutanakları, ... Altyapı Koordinasyon Müdürlüğü altyapı kazı ruhsatı dosyası, ... Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk son tutanağı celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, Elektrik Mühendisi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 25/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Dosya kapsamına sunulan hasar tespit tutanağı ve yazışmalar kapsamında hasarın varlığının sabit olduğu, hasar onarımı için 1 adet 1x240/25 mm2 orta gerilim kablo ek mufu kullanıldığı anlaşılmakla, kopartılan kablo için kullanılan kablo EK mufunun teknik anlamda mutlaka kullanılması gereken malzemelerden olduğu. Hasar için talep edilen yukarıda çizelge halinde detayı verilen malzeme bedeli kadri maruf değerdir. Hasar tutarı belirlenirken ... Birim Fiyatlarının dikkate alındığı anlaşılmaktadır. Yine yukarıda ayrı başlık açılarak yapılan değerlendirmeler kapsamında, davacı tarafça 204,93 TL (malzeme) + 313,92 TL (şebeke yıpranma payı) = 518,85 TL + KDV = 612,24 TL bedel talep edilebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı ... tarafından arızanın kendi elemanları dışında özel adam tutularak onarımının yapıldığı hususunun belgelendirilemediği kanaatine varılmıştır. Nihai karar sayın Mahkemenize ait olmak üzere yukarıda detayı verilen emsal ilam gereği işçilik - montaj - araç - personel emsal dam gereği işçilik - montaj - araç - personel giderlerinin. davacı kurumca talep edilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Hasar adresindeki çalışma davalı ... A.Ş.'nin yüklenicisi ihbar olunan ...Ltd.Şti. tarafından yapılmış olsa dahi gerek idarenin (Türk Telekom) gerekse idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlilerinin yüklenici şirket üzerinde denetim gözetim yetkisi olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır. (Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin E.2007/16515 ve K.2007/17740 sayılı 22.11.2007 tarihli kararı da gözetilerek), (Davalı ve ihbar olunan şirket arasında düzenlenen sözleşme madde 16 “işin kontrol ve denetimine yetkili olan personel ile kabulleri yapacak heyetler ... tarafından yükleniciye bildirilecektir.... bu işleri kendi personeli ile yapabileceği gibi müşavirlik hizmetleri yoluyla da yaptırabilecektir) Takip alacağı, 204,93 TL (malzeme) + 313,92 TL (şebeke yıpranma payı) 518,85 TL + KDV = 612,24 TL (asıl alacak) + 25,97 TL (takip tarihine kadar işlemiş faiz) = 638,21 TL. olarak hesap edilmiştir. İhbar olunan ... vekilinin cevap dilekçesi ekindeki belgelerden, 1-Hasar Tespit Tutanağında davalı ... yer altı arızasının giderilmesi için yapılan kazı çalışması esnasında üzerinde hiçbir uyarı ikaz işareti bulunmayan ve döşenmesi esnasında ... altyapısına hasar veren elektrik kablosunun hasar gördüğü hususu ihbar olunan şirket çalışanlarınca imza altına alınmıştır. 2-Sunulan fotoğraflardan, davacı şirkete ait hasarlanan kablonun ... hükümlerine UYGUN OLMADIĞI, 80 cm. derinlik şartı ile montaj esaslarının (kablo üzerine kum-tuğla-ikaz bandı vb.) sağlanmadığı anlaşılmaktadır. 3-Olay öncesinde davalı ... A.Ş. tarafından hasar mahallinde yapılacak çalışma için 20 Nisan 2020 tarihinde, olay tarihinden 2 gün sonra Alt Yapı Kazı Ruhsatının alınmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum davalı ve ihbar olunan şirketler için kusur atfı gerektirecektir. Şayet olay öncesinde kazı ruhsatı alınmış olsa davalı ve ihbar olunan yeraltı güzergahından haberdar olacak, gerektiğinde davacı şirket yetkilisi tarafından yer gösterme işlemi ile hasarın önüne geçilebilecekti. Açıklanan gerekçelerle, Davalı ve ihbar olunan şirketlerin %70 oranında kusurlu oldukları, Bu kapsamda, Takibin 638,21 TL x 70/100 = 446,75 TL. Üzerinden davalı ... A.Ş ve yüklenicisi ihbar olunan ... Şti. adına devam edebileceği, görüş ve kanaatimi belirtir raporum ...'' şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, davacı şirkete ait elektrik kablolarının davalı şirket tarafından zarara uğratıldığı iddiası ile hasar bedelinin tazminine yönelik olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... A.Ş.'nin 18.04.2020 tarihinde ... adresindeki alt yapı çalışmaları sırasında, kazı faaliyetleri yürütürken davacı şirketin yer altında bulunan kablosunu koparmak suretiyle hasar verdiği, davacının maddi zarar kalemlerine ilişkin malzeme bedeli, montaj bedeli, araç ve personel gideri, dağıtılamayan enerji bedeli, eşik kesinti süre aşım bedeli, etüd koordinasyon bedeli, manevra bedeli, şebeke yıpranma bedeli olmak üzere KDV dahil 11.337,44 TL zarar hesaplamasında bulunduğu, ayrıca hasar tarihinden icra takip tarihine kadar bu tutar üzerinden 458,47 TL işlemiş faiz ile birlikte ... 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında toplam 11.795,91 TL alacak için ilamsız icra takibine giriştiği, takibe itiraz sonucu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır
Davalı her ne kadar husumet itirazında bulunarak feri müdahil şirket ile aralarındaki sözleşme uyarınca kazı çalışmaları sonucu oluşan hasardan feri müdahil şirketin sorumlu olduğunu ileri sürmüş ise de; işbu sözleşmenin tarafı olmayan davacı bakımından sözleşmenin bağlayıcı nitelikte olmadığı, nitekim dış ilişkide davalının oluşan zarardan davacı zarar gören şirkete karşı sorumlu olduğu, sözleşmenin ancak tarafları arasında ve iç ilişkide hüküm ve sonuç doğuracağından husumet itirazları yerinde görülmemiştir.
Davalı şirketin olay mahallinde kazı çalışmasının varlığının feri müdahil şirketin ve tarafların anlatımlarından sabit olduğu gibi, özellikle dosya içerisinde bulunan feri müdahil şirket tarafından tutulan hasar tespit tutanağı, hasara konu yer için alınan kazı izinleri ve hasara ilişkin çekilen resimlerden davalının haksız fiil teşkil eden eylemlerinin sabit olduğu, başka bir anlatımla 6098 s. TBK 49. maddesi hükmü uyarınca davalının haksız fiil faili olarak zarardan sorumlu olduğu noktasında duraksama yoktur.
Davacının oluşan hasar nedeniyle zarara ilişkin talep ettiği alacak kalemleri gözetilerek alanında uzman elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Elektrik mühendisi bilirkişinin 25/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacı şirketin hasarı kendi ekipleri ile onarımını sağladığından işçilik, montaj bedeli, manevra bedeli ile araç ve personel giderini talep hakkı bulunmamaktadır. Davacı tarafından dava dilekçesinde onarımın dava dışı şirket tarafından yerine getirildiği iddia edilmiş ve adi yazılı sözleşme ibraz edilmiş ise de; sözleşmede hasar halinde onarımın üçüncü firmalar tarafından yerine getirileceği taahhüt edildiği, ancak dava konusu hasarın bu sözleşmede belirtilen şirket tarafından yerine getirildiği noktasında dosyada hiçbir delilin bulunmadığı, dolayısıyla bu hususun soyut iddia boyutunda kaldığı ve ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki tam aksine hasardan sonra davacının rücu için gönderdiği yazıda bizatihi ve açıkça hasarın kendi ekiplerince tamir edildiğinin beyan ve ikrar edildiği görülmüştür. O halde raporda isabetli olarak dava konusu hasar için davacı şirketin özel adam tutarak onarım gerçekleştirmediğinden sayılan zarar kalemlerini talep edilemeyeceği açıktır. Dağıtılamayan enerji bedelinin, kullanıldığı anda üretilerek enerji nakil hatları üzerinden dağıtılan bir enerji türü olup kullanılan enerji günün farklı saatlerine göre değişeceğinden kesinti süresinin belirlenemeyeceği, hasılı dağıtılamayan enerji bedeline de hükmedilemeyeceği, eşik kesinti süre aşım bedeli zarar kalemin ise dava konusu hasarın orta gerilim ve alçak gerilim arızalarında onarım süresi gözetilerek davacı şirket yönünden aboneler bakımından tazminata neden olmayacağından (esasen hasar dosyasında abonelere ödenmiş tazminat belgesi de yoktur) davacının Yönetmelik hükümleri uyarınca bu bedeli de talep hakkının olmadığı anlaşılmıştır. Etüt koordinasyon bedeli bakımından davacı şirket bünyesinde yeterli sayıda teknik elemen ve uzman / teknik personel zaten bulunduğundan, kaldı ki dava konusu hasar için dışarıdan bu hususta hizmet alınmadığından (uzman yada mühendis ihdas edildiği) üçüncü şahıslardan parası karılığında alınmış herhangi bir hizmetin bulunmaması karşısında davacının sayılan bu bedelleri de talep hakkı yoktur.
Davacının somut olayda elektrik kablolarının hasara uğraması nedeniyle onarım için mutlak suretle kullanılması zorunlu sarf kapsamında malzeme bedeli ile orta gerilim kablosunda ek mufu kullanılarak hasar onarıldığından şebeke yıpranma bedelini talep edebilecektir.
Bu aşamada önemle vurgulanmalıdır ki, davalı (ve feri müdahil) cevap dilekçesinde elektrik kablolarının yasal mevzuata uygun döşenmediğini ileri sürmüş ve davacının müterafik kusurlu olduğunu savunmuştur. Bilirkişi raporunda bu hususta ayrıntılı teknik inceleme yapılmış olup, Elektrik Dağıtım Şebekeleri Enerji Kabloları Uygulama Usul ve Esasları uyarınca alt yapı tesislerinin standartlar çerçevesinde döşenmemiş olduğu, feri müdahil şirket tarafından tutulan hasar tespit tutanağı nazara alınarak 80 cm derinlik şartının ve montaj esaslarının sağlanmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla davacı şirketin müterafi kusurunun bulunduğu, bununla birlikte hasar tarihinden iki gün sonra 20/04/2020 tarihinde alt yapı kazı ruhsat izni alındığından öncesinde izin alınmış olması halinde davalının (ve feri müdahilin) yer altı güzergahından haberdar olacağından somut olayda davalının (ve feri müdahil) %70 oranında, davacının ise %30 oranında kusurlu oldukları sonucuna varılmıştır.
Elektrik mühendisi bilirkişinin 25/01/2024 tarihli raporunun hem kusur hem zarar kalemleri hem de maddi tazminat hesabı bakımından ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve delillerle uyumlu olduğu, tarafların ve Mahkemenin denetimine açık şekilde düzenlendiği, bilimsel yönden isabetli tespit ve değerlendirmeler yapıldığı, kusur ile tüm zarar kalemleri bakımından kapasamlı ve gerekçeli anlatım bulunduğu, hatta zarar kalemlerine ilişkin emsal ilamlara dahi yer verildiğinden bilirkişi raporuna itibar edilmiş, rapor içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.
Davacının haksız fiil hukuksal sebebine dayalı olarak gerçek zarar ilkesi uyarınca hasara ilişkin yalnızca malzeme bedelini ve şebeke yıpranma bedelini davalı taraftan talep edebileceği, bu bağlamda hasarın kapsamı ve zarar gözetildiğinde özellikle malzeme ile şebeke yıpranma bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun ve kadri maruf zararlar olduğu, haksız fiil tarihi itibariyle davalı açısından temerrüt gerçekleşeceğinden takip tarihine kadar davacının işlemiş faize de hak kazanacağı, eldeki dava bakımından davacının 204,93 TL malzeme bedeli, 313,92 TL şebeke yıpranma bedeli olmak üzere (KDV dahil) toplam hasar bedeli alacağının 612,24 TL olduğu, bu tutara 18/04/2020 hasar tarihi - 07/10/2020 takip tarihi arasında 25,97 TL faiz işleyeceği, dolayısıyla davacının 612,24 TL hasar bedeli + 25,97 TL İşlemiş Faiz olmak üzere davalı taraftan toplam 638,21 TL alacaklı olduğu, ancak somut olayda davacının %30 oranında müterafik kusuru bulunduğundan bu tutardan kusur oranında indirim yapılması gerektiği, dolayısıyla hasar bedelinin 428,58 TL, işlemiş faizin 18,17 olduğu, nihayetinde davacının 428,58 TL hasar bedeli + 18,17 TL İşlemiş Faiz olmak üzere davalı taraftan toplam 446,75 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla, mahkememizce hükme esas alınan elektrik mühendisi bilirkişinin 25/01/2024 tarihli raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddine, davalının ... 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin 428,58 TL Asıl Alacak ve 18,17 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 446,75 TL Alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, ayrıca davacı icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de, somut olayda alacağın likit olmadığı, bu nedenle İİK 67/2. maddesindeki yasal koşullar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin ayrıca reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-Davalının ... 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin 428,58 TL Asıl Alacak ve 18,17 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 446,75 TL Alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla DEVAMINA, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşulların oluşmaması sebebiyle REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 427,60 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 473,79 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 46,19 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 473,79 TL peşin harç, 2.850,00 TL bilirkişi ücreti, 300,00 TL tanıklık ücreti ve 357,80 TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.981,59 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 150,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 13/2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin kabul edilen dava miktarını geçmemek koşulu ile belirlenen 446,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 13/3. maddesi uyarınca haksız fiil kaynaklı tazminat istemli davada davanın kısmen reddine karar verilmesi sebebiyle hükmedilecek vekalet ücretinin davacı yararına belirlenen ücreti geçmemek koşulu ile belirlenen 446,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-6183 sayılı Kanuna göre dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin tarafların haklılık durumlarına göre;
a) 50,00 TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) 1.270,00 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-HMK'nın 333.maddeesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin ve feri müdahil vekilinin yokluğunda, HMK 341/2.maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.20/03/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır