İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO : 2021/153
KARAR NO : 2024/401

DAVA : SIRA CETVELİNE İTİRAZ (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ : 25/02/2021
KARAR TARİHİ : 27/05/2024

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen SIRA CETVELİNE İTİRAZ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile Borçlu müflis ... Tic. A.Ş. arasında 06.02.2017 tarihli Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların borçlu müflis şirkete teslim edildiğini, kira bedellerinin, sözlü ve yazılı uyarılara rağmen ödemediğini, borçluya ... tarihinde ... 43. Noterliği aracılığıyla ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, borçlunun ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.01.2020 tarih ve 14.07 itibari ile ... E. Sayılı ilamı ile iflasına karar verildiğini, bu nedenle borçlu hakkında icra takibine geçilemediğini, ödenmeyen 54.422,02 TL cari bakiye alacağı, 2.086,32 TL vade farkı, 13.864,40 EURO +KDV erken iade bedeli (KDV dahil 16.359,99 EURO iflas tarihi itibariyle 1 Euro = 6,52 TL=106.667,14 TL) olmak üzere toplam 163.175,48 TL alacak için ... 3. İflas Müdürlüğü'nün ...E. Dosyası kapsamında iflas masasına alacak kaydı talebinde bulunulduğunu, sıra cetvelinin 16.02.2021 tarihinde E-Tebligat ile tebliğ edildiğini, "Erken İade Bedeli" ve "vade farkı" alacak taleplerinin tamamının reddedildiğini, yalnızca 18.07.2018 tarihli cari ekstre kapsamında yer alan alacağının (42.084,93 TL'nin) kabul edildiğini belirterek reddedilen alacak taleplerinin sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevabında; davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava, İİK.nun 235.maddesinden kaynaklanan iflasta sıra cetveline itiraz ve alacağın sıra cetveline kayıt kabul davasıdır.
2004 sayılı İİK'nın 235/1. Maddesi gereğince Sıra cetveline itiraz edenler cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar.
... 1.İflas Müdürlüğünün ...sayılı iflas dosyasında davacının alacağının masaya kayıt talebinin reddine dair kararın ve sıra cetvelinin 18/02/2021 ve 25/02/2011 tarihlerinde ilan edildiği, sıra cetvelinin davacı vekiline 21/02/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davanın ise 25/02/2021 tarihinde 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı tartışma konusu değildir.
Davacının 54.422,02 TL cari bakiye alacağı, 2.086,32 TL vade farkı, 13.864,40 EURO +KDV = 16.359,99 EURO erken iade bedeli iflas tarihi itibariyle 1 Euro = 6,52 TL=106.667,14 TL) olmak üzere toplam 163.175,48 TL alacak talebinde bulunmuştur. Bu talebin 42.084,93.-TL'sinin kabul edilmiş, 121.090,55.-TL'lik kısmı reddedilmiştir. Anlaşıldığı kadarıyla sadece cari bakiye alacağın bir kısmı kabul edilmiş olup, kalan 12.337,09.-TL Cari hesap alacağı ile diğer talepler reddedilmiştir.
Çözümlenmesi gereken sorun, davacının, taraflar arasında imzalanan Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi'nden kaynaklı "Erken İade Bedeli" ve "vade farkı" alacağını talep edip edemeyeceği, talep edebilir ise miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;
Taraflar arasında 06/02/2017 tarihli operasyonel araç kiralama sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından müflis şirkete 2017 yılı şubat ayı ve mart ayında 24 ay süreyle 6 ayrı araç kiraladığı, müflis şirketin bu araçları kiralama süreleri dolmadan 2018 yılının 8. ayında davacı şirkete geri iade etmiştir.
Kiralamaya konu araçlar, süresi, teslim ve iade tarihleri şöyledir; ... plakalı... araç 24.02.2017 tarihinde 36 ay süre için teslim edilmiş, 29.08.2018 tarihinde iade edilmiştir. ... plakalı ... 24.02.2017 tarihinde 36 ay süre için teslim edilmiş, 06.08.2018 tarihinde tarihinde iade edilmiştir. ... plakalı ... 24.02.2017 tarihinde 24 ay süre için teslim edilmiş, 16.08.2018 tarihinde tarihinde iade edilmiştir. ... plakalı ... 24.02.2017 tarihinde 24 ay süre için teslim edilmiş, 13.08.2018 tarihinde tarihinde iade edilmiştir... plakalı ...03.03.2017 tarihinde 24 ay süre için teslim edilmiş, 28.08.2018 tarihinde tarihinde iade edilmiştir.... plakalı ... tarihinde 24 ay süre için teslim edilmiş, 06.08.2018 tarihinde iade edilmiştir.
10.08.2022 tarihli 1.bilirkişi raporunda;
Davacının ibraz ettiği defter ve belgeler incelendiğinde, ilgili dönem (2018 yılı) ticari defterlerinin TTK.nun 64/3.maddesi gereğince açılış/kapanış tasdiklerinin yapıldığı, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, e-beratların alındığı bilirkişi tarafından tespit edilmiş, bu nedenle defterlerin sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda, davacı tarafın 2018 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davacı tarafın davalı tarafa raporda seri numaraları ve tarihleri belirtilen faturayla toplam 152.488,46 TL tutarında hizmeti verdiğini, davalı tarafından 98,066,44 TL ödeme yapıldığı, davacının davalıdan kaydi olarak 54.422,02 TL tutarında alacaklı olduğu, yönünde görüş bildirilmiştir.
26.02.2023 tarihli ek-bilirkişi raporunda;
Kök rapordaki görüş ve tespitlerde ısrar edilerek, davacının davalıdan kaydi olarak 54,422,02 TL tutarında alacaklı olduğu, 10.340,18TL işlemiş faiz talep edilebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
29.03.2023 tarihli 2.bilirkişi raporunda;
Davacının usulüne uygun tutulmuş olan ticari defterlerinde müflis şirketten cari hesaptan dolayı 54.422,02 TL alacaklı olarak gözüktüğü, buna karşın müflis şirketin ise usulüne uygun olarak tutulmuş olan ticari defterlerinde 42.084,93 TL borçlu durumda gözüktüğü, taraf defterlerinde davacının vade farkı ve erken iade alacağına dair herhangi bir kayıt ise bulunmadığı hususları tespit edilmiştir.
Rapor içerisinde, muhasebesel manada ayrıntılı olarak arz ve izah üzere; Davacı şirketin ticari defter kayıt ve belgeleri ile müflis şirketin ticari defter kayıtlarına ve de taraflar arasındaki 06/02/2017 tarihli araç kiralama sözleşmesi hükümlerine göre 10/01/2020 iflas tarihi itibariyle davacı şirketin müflis şirketten alacaklı olduğu miktarın yani kaydını talep edebileceği alacak miktarının Cari hesap alacağı olarak 54.422,02 TL, vade farkı alacağı olarak 1.004,16 TL, erken iade bedeli alacağı olarak (13.864,40 Euro) 90.653,76 TL, iflas tarihi itibarıyla toplam alacak miktarının 146.079,94 TL olduğu, iflas müdürlüğü tarafından 42.084,93 TL alacak kabul edilerek kaydedildiğinden bu miktarın düşülmesi ile kaydı gereken bakiye alacak miktarının 103.995.01 TL olduğu, davacı tarafından kaydı talep edilen ve reddedilen herhangi bir feri alacak bulunmadığından bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, davacı şirketin alacağının ticari ilişkiden kaynaklandığı ve adi nitelikte olduğu yani 4. sıraya kaydı gereken alacaklardan olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince;
Açık Hesap Yönünden;
Her iki bilirkişi raporunda da taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesinden kaynaklı açık hesap sonucu davacının alacağının 54.422,02.-TL olarak hesaplandığı görülmektedir. Bu miktar davalı kayıtlarında 42.084.93 TL olarak görülmektedir. Fark 12.337,09.-TL olup iflas idaresi de bu miktarı kabul etmemiştir. Söz konusu farkın nedeninin, kiralanan araçlara ait HGS geçişleri ile trafik cezaları yansıtma faturalarından kaynaklandığı bilirkişi incelemesi sonucu anlaşılmıştır. Bu yansıtma faturalarına ilişkin bedel müflis davalı şirket defterlerinde kayıtlı değildir. Taraflar arasındaki sözleşmenin "HGS yönetimi" başlıklı 5.6.maddesi gereğince davacının söz konusu bedelleri istemek hakkı vardır. Davacı şirket bu amaçla düzenlediği e-faturaları sistem üzerinden müflise tebliğ ederek kesinleştirdiği bilirkişi heyetince tespit edilmiş olup, davacının ihtilaflı fatura bedellerini talep edebileceği kabul edilmiştir. Öyleyse cari hesap yönünden kabul edilen miktar 54.422,02.-TL'dir. İflas idaresi cari hesap alacağının davalı müflis şirketin kayıtlarını esas alarak 42.084,93.-TL olarak kabul ederek 12.337,09.-TL bakiye alacak talebini reddettiğinden, bu miktar yönünden davacının bakiye talebi kabul edilmiştir.
Vade Farkı Alacağı Yönünden;
Davacının iflas dosyasına sunduğu alacak kayıt talepli dilekçesinde vade farkı alacağı olarak 2.086,32.-TL talep edilmiştir. Bilirkişi tespitlerinden anlaşıldığı kadarıyla davacının vade farkı alacağını faturaya bağlamadığı bu sebeple defterlerinde vade farkından kaynaklı herhangi bir alacağı görünmemektedir. Ancak, taraflar arasında imzalanan 06/02/2017 tarihli araç kiralama sözleşmesinin "Ödemeler" başlıklı 10. maddesinde aylık kira bedellerinin fatura tarihinden itibaren 5 iş günü içerisinde ödenmesi gerektiği, ödemede gecikmenin 3 günü aşması halinde vade farkı ödeneceği, vade farkı hesaplamasında yasal faiz oranı kullanılacağının belirtildiği görülmüştür. Bu nedenle bilirkişi heyeti söz konusu talebin sözleşmeye dayandığı ve davacının vade farkı talep etme hakkının bulunduğu yönünde görüş bildirmişler ve bu miktar 1.004,16.-TL olarak hesap ve tespit edilmiştir. Ancak; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun "Tacir Olmanın Hükümleri" başlıklı 18.maddesi gereğince her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. Davalının TTK.nun 18/3 ve TBK.nun 117.maddeleri doğrultusunda temerrüde düşürüldüğüne yani sözleşmede belirtilen hüküm alacağı muaccel hale getirse de temerrüt için belirli bir borcun., belirli bir sürede ödeme yeri de gösterilerek ödenmesi talebini içeren bir ihtarın davalı müflis şirkete tebliğ edildiğine dair bir belge ibraz edilmediğinden vade farkı talebi kabul edilmemiştir.
Erken İade Bedeli Alacağı Yönünden;
Davacının iflas dosyasına sunduğu alacak kayıt talepli dilekçesinde erken iade bedeli alacağının 13.864,40.-EURO + KDV = 16.359,99 EURO talep edilmiştir. Bu miktar iflas tarihi itibariyle Euro kuru 6,52.-TL olduğundan bahisle 106.667,14 TL olarak hesaplanmış, buna göre kayıt kabul talebinde bulunulmuştur. Bilirkişi heyeti davacının bu alacağını faturaya bağlamadığı bu sebeple defterlerinde erken iade bedeli alacağı veya benzeri nam ve hesap altında muhasebeleştirmediği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı taraf erken iade bedeli alacağını faturalandırarak muhasebeleştirmemiş, defterlerine kaydetmemiş ise de alacağın faturaya bağlanmaması vergisel bir sorun (Vergi Usul Kanunu'na muhalefet) olup, bu durum nedeniyle HMK.nun 222.maddesi davacı aleyhine yorumlanamaz. Bu durumun davacı aleyhine yorumlanabilmesi için maddenin 4.fıkrası gereğince defterlerin usulüne uygun olarak tutulmaması gerekir. Ancak bu durumda söz konusu durum davacı aleyhine yorumlanabilir. Davacı defterlerini usulüne uygun tuttuğuna göre alacağını başka delillerle ispatlayabilir. Bu nedenle sonuç olarak faturaların düzenlenmemiş olması vergisel bir sorun (Vergi Usul Kanunu'na muhalefet) olarak değerlendirilmiş olup, HMK.nun 222/4.maddesi gereğince söz konusu durum davacı aleyhine yorumlanmıştır. Taraflar arasında inkar edilmeyen sözleşme delil olarak alacağın varlığı açından delil olarak kabul edilerek, alacak miktarı hesaplanmıştır.
Bilirkişi heyeti, taraflar arasında imzalanan 06/02/2017 tarihli sözleşmesinin 8.3. maddesinde kiracı tarafından kira döneminin ilk 12 aylık döneminde erken feshi halinde fesih tarihi ile kira bitiş tarihi arasında kalan toplam kira bedelinin % 50'sinin, kira döneminin 13.ay ile 24. aylar arasında erken fesih halinde kalan toplam kira bedelinin % 40'ının erken fesih bedeli olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacının erken fesih bedeli talep etme hakkının bulunduğu kabul edilerek raporun 5.ve 6.sayfasındaki tabloda açıklandığı üzere davacının talep edebileceği erken iade bedeli alacağı miktarı 14.665,51 EURO (KDV hariç) olarak hesap ve tespit edilmiştir. Ancak davacı 13.864,40 EURO talep ettiğinden taleple bağlı kalınarak, iflas tarihindeki TCMB Euro efektif satış kuru 6,5386 TL olduğundan iflas masasına kaydı gereken 13.864,40 Euro'nun TL karşılığının (13.864,40.-Eur x 6,5386.-TL=) 90.653,76 TL olarak hesap ve tespit edilmiştir. Davacı taraf bu alacağını faturaya bağlamadığından KDV talep edemeyeceğinden, hesaplama KDV çıkartılarak yapılmıştır.
Bilirkişinin bu görüşü haklı bulunmuştur. Davacı taraf erken iade bedeli için fatura düzenlememiş, KDV borcunu muhasebeleştirip hazineye (vergi dairesine) yatırmamıştır. Davacı tarafın henüz tahsil etmediği bir paranın faturasını düzenlemekten kaçındığı, dolayısıyla KDV'nin tarh ve tahakkuku ile hesaplanan vergiyi yatırmak istemediği anlaşılmaktadır. Ortada tarh ve tahakkuk ettirilerek hazineye (vergi dairesine) yatırılmış, muhasebeleştirilmiş bir KDV alacağı bulunmadığından rapor hükme esas alınmış, KDV talebi kabul edilmemiş, alacak miktarı bu şekilde hesaplanmıştır.
Buna göre sonuç olarak iflas masanın cari hesap alacak talebi (54.422,02.-TL) üzerinden kabul edilen miktar (42.084,93.-TL) düştükten sonra davacının huzurdaki davadaki talebi; Bakiye Cari Hesap Alacağı: 12.337,09 TL, Vade Farkı Alacağı: 2.086,32 TL, Erken İade Alacak Bedeli (13.864,40 EURO +KDV = 16.359,99 EURO x 6,52 TL=) 106.667,14 TL olmak üzere toplam 121.090,55.-TL'dir
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda ulaşılan sonuç; Bakiye Cari Hesap Alacağı: 12.337,09 TL, Erken İade Alacak (taleple bağlı kalınarak) Bedeli (13.864,40 EURO x 6,5386 TL=) 90.653,76.-TL olmak üzere (1.004,16.-TL vade farkı ve KDV talebi kabul edilmediğinden) toplam 102.990,85.-TL'dir. Bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-102.990,85.-TL alacağın ... 1. İflas Müdürlüğünün ...İflas sayılı dosyasına istinaden açılan iflas masasına 4.sıradan KAYIT VE KABULÜNE,
Fazlaya dair taleplerin REDDİNE,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 427,60-TL olup, peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30-TL karar ve ilâm harcının DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan posta ve tebligat masrafı 268‬,00-TL, bilirkişi ücreti 6.500,00-TL toplamı 6.768‬,00-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre hesaplanan 5.756,37-TL yargılama gideri ile ilk dava açma gideri (başvuru harcı, peşin harç toplamı) 118,60-TL'nin toplamı 5.874,97‬-TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, BAKİYESİNİN DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan (kabul olan dava değeri üzerinden) 17.900,00-TL maktu vekâlet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan (reddolan dava değeri üzerinden) 17.900,00-TL vekâlet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davacı açısından reddedilen miktar itibariyle HMK.nun 341/4.maddesi gereğince kesin, davalı açısından HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/05/2024

KATİP

HAKİM