İSTANBUL 19. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/10 Esas
KARAR NO : 2024/189
DAVA : Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ : 04/01/2024
KARAR TARİHİ : 07/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, ... ... ... şirketini hasım göstererek .... İş Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası ile 01.06.1999 - 01.07.2002 tarihleri arasında sigortasız çalıştırıldığından sebep ilgili döneme ait çalışmalarının tespiti için hizmet tespit davası açtığını, yapılan yargılama sürecinde ... vergi kimlik numaralı ve ... sicil numaralı ... ... ... iş yerinin kapandığı ve 21.09.2016 tarihinde ... ’nden sicil kaydının resen terkin edildiğinin anlaşıldığını, .... İş Mahkemesi nezdinde açılan davada taraf teşkilinin sağlanması açısından davacı tarafa kesin süre ve yetki verildiğinden ötürü işbu davayı açma gereği hasıl olduğunu, ... .. ... adlı iş yerinin ... Sokak No: ... Han Kat: ... İstanbul adresinde faaliyet gösterdiğini, ihyası talep edilen şirketin ticaret sicilinden resen terkin ediliğinden ötürü bu davanın husumetinin sadece ticaret sicil müdürlüğüne yöneltildiğini, Türk Ticaret Kanunu geçici madde 7'de hükmü uyarınca hukuki menfaati bulunanların şirketin ihyasını talep edebileceğini, davacı açısından da şirketin taraf olduğu derdest bir davasının bulunduğunu, açmış olduğu davasının devam edebilmesi için sicilden terkin edilen şirketin yeniden sicile tescilini talep etmekte hukuki yararının bulunduğunu, emeklilik işlemlerini başlatamadığını ve hak kaybına uğradığını, bu hak kaybının giderilmesi gayesiyle .... İş Mahkemesi nezdinde açılmış olan hizmet tespit davasının takibi ve sonuçlandırılabilmesi adına taraf teşkilinin sağlanması için ... Müdürlüğü'nün ... sicil numarasına kayıtlı şirket tüzel kişiliğinin yeniden ihyasına ve Ticaret Siciline yeniden tescil ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ihyası talep edilen tacirin, gerçek kişi olması nedeniyle davacının hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu şirketin sicil kayıtları incelendiğinde davalı ...'nde ... sicil numarasıyla kayıtlı bulunan ... Sanayi ... ...'ın, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Geçici 7. maddesi kapsamında değil, şirket tacir; gerçek kişi tacir olduğunu, bir terkin işlemi ve tüzel kişiliğin sona ermesi dolayısıyla da bir tasfiye işlemi ve buna bağlı terkinin söz konusu olmadığını, yalnızca 1990 tarihli kuruluş kaydı ve 2016 tarihli gerçek kişi işletmesi (resen terk) kaydının bulunduğunun saptandığını, gerçek kişi tacirlerin, ticari faaliyetlerinin sona ermesi durumunda 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 44. maddesi haricinde bir prosedür bulunmadığını, ticaret sicili kaydının Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 51. maddesine istinaden kapatılan gerçek kişi tacirin, ihyasına karar verilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün, ticaret siciline tescil konusundaki talepleri, ilgili yasanın kendisine verdiği yetki ve görev alanı içinde değerlendirdiğini ve sonuca bağladığını, yargı merci gibi hareket edemeyeceğini, tüzel kişilerin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, emredici hükümlere aykırı olup olmadığı ve söz konusu sözleşmenin kanunun bulunmasını zorunluluk olarak öngördüğü hükümleri içerip içermediği incelediğini, tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şartlarını kontrol ettiğini, yasal şartlar oluşmuşsa yapılan işlemle ilgili tescil kararı verdiğini, aksi halde, tescil talebini gerekçe göstererek reddettiğini, davalı ...'nün, davanın açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmadığını, bu nedenle, yasal hasım konumunda bulunan davalının yargılama masraflarından sorumlu tutulamayacağını beyan ederek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
.... İş Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının bir suretinin UYAP sisteminden celp edilen bir suretinin dosyamız arasında olduğu, dosyanın tetkikinde; davacı ... tarafından davalı ... ve Aydınlatma Sanayi - ... ... aleyhine sigortalılık başlangıç tarihinin 01/06/1999 olduğunun tespiti ile 01/06/1999 - 01/07/2022 tarihleri arasındaki SGK prim günlerinin tespiti talebi ile dava açıldığı, 18/12/2023 tarihli celsede davacı vekiline davalı şirketin ihyası hususunda görevli ve yetkili asliye ticaret mahkemesinde ihya davası açmak üzere süre verildiği, ihya davası açılmaması halinde davanın taraf teşkili sağlamadığından usuldan reddolunacağının ihtar edildiği anlaşıldı.
...'ne yazılan yazıya verilen cevapta ... Sanayi ... ... unvanlı firmanın ticaret sicil kayıtlarının gönderildiği, firma kaydının Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 51. Maddesi gereğince 21/09/2016 tarihinde resen tescil edildiğinin bildirildiği anlaşıldı.
Dava, ihya istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında; "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir" düzenlemesini getirmiştir.
TTK hükümleri uyarınca ortaklar kurulunun tasfiye kararı alması, atanan tasfiye memurları tarafından yapılan işlemler sonucu tasfiye sonu bilançosu açıklanarak sicilden şirketin terkin edilmesine yönelik davalarda, husumet ticaret sicil memurluğu ile son tasfiye memurlarına yöneltilir. Bu tip davalarda ticaret sicil memurluğu yasal hasım olup, aleyhine yargılama giderine hükmedilemez. Her halükarda TTK'nın 547/2. maddesine göre şirketin ihyasına karar verilirse ek tasfiye memuru atanır. Karar tescil ve ilan edilir. Şirket ihyası, hangi konuda talepte bulunulmuşsa o olayla sınırlı olmak üzere yapılır. Yapılacak işlem kalmadıktan sonra şirket tekrar terkin edilir. Bu nedenle infazda tereddüt oluşturmamak için hüküm fıkrasında hangi konuda ihya kararı verildiğinin açıkça belirtilmesi gerekir.
TTK'nın Geçici 7/15. maddesine göre, ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir.
Taraf ehliyeti, 6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, bir davada taraf olabilme yeteneğini ifade eder. Taraf ehliyeti, medeni (maddi) hukuktaki TMK'nın 8. maddesinde düzenlenen medeni haklardan yararlanma (hâk) ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekil olarak anlaşılmalıdır. Davacının, gerçek kişi ise sağ olması, tüzel kişi ise tüzel kişiliğinin bulunması taraf ehliyetiyle ilgili olup, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi gereğince dava şartlarındandır. Dava şartlarının varlığının yargılamanın her aşamasında aranması gerekir. HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığı halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir. Bilindiği üzere ticaret ortaklıklarının tüzel kişiliği, ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişinin, tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunda taraf ehliyeti de son bulur.
TTK'nın 547. maddesi ve geçici 7. maddesi uyarınca ihyasına karar verilmesi söz konusu olan tacir gerçek kişi tacir değil, ticaret şirketleridir. Yani, ihya talebi sadece ticaret şirketleri ve kooperatifler hakkında istenebilir. Çünkü, ticaret sicilinden terkin edilen şirketin taraf ehliyeti sona erer. Hukuki yararı bulunanlar, şirketin sicil kaydının ihyasını talep edebilirler. Gerçek kişi tacirler ise, ticari işletmelerini ticaret siciline tescil ettirmek zorundadır. Gerçek kişi tacirin ticaret sicilinden işletme kaydını ve dolayısıyla tacir kaydını terkin ettirmiş olması, gerçek kişi tacirin taraf ehliyetini ortadan kaldırmayacağından, gerçek kişi tacirin ticaret kaydının ihyası talep edilemez. Gerçek kişi tacirle ilgili olarak TTK'nın 547 ve geçici 7. maddelerinde, ticari işletme kaydının ihyası kurumuna yer verilmemiştir. ... BAM ... HD'nin 2023/... Esas ve 2023/... Karar sayılı ilamında da "Mezkur maddenin birinci fıkrasında, bu madde uyarınca ilgili ... tarafından hakkında re'sen terkin işlemi yapılacak şirketlerin anonim ve limited şirketler ile kooperatifler olduğu açıklanmıştır. Bu nedenle TTK'nın geçici 7. maddesine göre şahıs şirketlerine karşı ihya davası açılması mümkün değildir." şeklinde karar verilerek, gerçek kişi tacirlerin ticari kayıtlarının ihyasının dava edilemeyeceği belirtilmiştir. Somut olayda da gerçek kişi tacir için ihya talebinde bulunulamayacağından, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı noksanlığından HMK'nın 114/1-h ve 115/2 madde hükümleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Vekâlet ücretinin değerlendirilmesinde; davacının işbu davayı mahkeme ara kararı gereğince açtığı, işbu davanın açılmamasının sonucu olarak davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtar edildiği gözetildiğinde davalı vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davacının davasının hukuki menfaat yokluğu nedeniyle reddine,
2-Yeterince harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Mahkeme ara kararı gereğince ihya davası açıldığından davalı vekili lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekilince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 07/03/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır