İSTANBUL 19. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/578 Esas
KARAR NO : 2024/472
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 25/09/2023
KARAR TARİHİ : 12/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile akdedilen 01.01.2013 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi gereğince, davalıya kiralanan araçlardan ... plakalı aracın işleten sıfatının ... ... ... ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ve diğer davalı ... BELEDİYE BAŞKANLIĞINDA olduğu süreçte, kazaya karışmasıyla müvekkilinin aracın işleteni olmamasına rağmen ancak sigorta sözleşmesinin tarafı olması sebebiyle ... Sigorta A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi kapsamından ödenen tutarın iadesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın müvekkili şirket hakkında davanın reddine, ... VİLLA hakkında davanın kabulüne karar verilmesine rağmen .... Hukuk Dairesince 2020/... E. nolu dosyasıyla müvekkilinin sigorta sözleşmesinin tarafı olması sebebiyle ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta kapsamında ödenen tutarın müvekkili şirket tarafından ödenmesine karar verilmesinin akabinde davadışı ... Sigorta A.Ş. tarafından işbu kararın .... İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı icra dosyasıyla takibe konu edilmesiyle müvekkili şirket tarafından ... Sigorta A.Ş.’ye 191.565,12 TL ödendiğini, bütün sözlü taleplere rağmen müvekkili şirket tarafından ödenen bedelin ... ve ... BELEDİYESİ BAŞKANLIĞI tarafından ödenmemesi nedeniyle, müvekkili şirket tarafından ödenen 191.565,12 TL'nin ödeme tarihi olan 27.07.2023 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... ... LİMİTED ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... Ltd. Şti.'ye ait olan aracın müvekkili şirket tarafından 01.01.2013 tarihinde kiralandığını, müvekkili şirketin 12.12.2012 tarihinde ... belediyesiyle muhtelif araç kiralama ve şoför personel hizmet alımı sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereğince 01.01.2013 - 30.09.2014 tarihleri arasında ... belediyesinin muhtelif taşımacılık işleri, müvekkili olduğu ... ...'un temin etmiş olduğu araçlar ile yapıldığını, olay özelinde müvekkili şirketin sadece araç kiralaması yaptığını, müvekkili şirket ile illiyeti bulunmayan Belediye Personeli ... tarafından evine götürülen aracın, aynı personelin oğlu tarafından izinsiz olarak kaçırıldığını, kaçıran ... ’in kaza yapması sebebiyle yanında bulunan ... ... vefat ettiğini, müteveffanın ailesi tarafından ... SİGORTA'ya karşı açılmış bulunan ve iş bu rücu davasına sebebiyet veren ... Asliye ticaret mahkemesinin 2014/... esas sayılı dosyada 72.161,00 TL tazminatla sulh olunduğunu, ... SİGORTA A.Ş. tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinde 2017/... Esas sayılı dosya ile İş bu davanın taraflarına dava açıldığını ve verilen karara karşı davalılar istinaf kanun yoluna başvurduğunu, istinaf incelemesi yapan ... Hukuk Dairesi 2020/... esas 2023/... kararında müvekkili şirket açısından husumet eksikliğinden reddine karar verildiğini, Davaya sebep olan kazanın 31.08.2023 tarihinde meydana geldiğini, geçen süre göze alındığında davanın zamanaşımına uğradığını, kazaya konu aracın sigorta ettireni davacı ... Ltd Şti olduğunu, müvekkili şirket ile aralarında yapılan kiralama sözleşmesinin 2. Maddesi Kiraya Veren başlıkğı "g" ve "h" maddelerinde açıkça "çalınma" vb. durumlar sigorta kapsamına alınacak aksi halde kiraya veren yani ... 'in sorumlu olacağı belirtildiğini, aynı sözleşmenin Ödeme şekilleri , Uyuşmazlıklar ve Cezai Şartlar başlığı altında "A" maddesinde her türlü kazada sigorta ve kasko bedellerinin ödemediği tüm bedellerde açıkça sorumluluğun davacı ...'e ait olduğu belirtildiğini, davacı ile imzalanmış ve temel hukuku oluşturan sözleşmede iş bu kesin hükümler bulunmasına rağmen kaza sebebiyle oluşan zararın müvekkilinden tazmininin hukuken mümkün olmadığını beyanla; davanın öncelikle husumet yokluğundan aksi halde esastan reddine, ayrıca davanın kazaya sebebiyet veren ... ... ve ... ...’e ihbarını, yargılama masrafları ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... BELEDİYE BAŞKANLIĞI vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazı olduğunu, müvekkilinin araç işleten sıfatı bulunmadığını, görev itirazı olduğunu, idare mahkemelerinin görevli olduğunu, zamanaşımı itirazları olduğunu, kaza tarihi itibariyle dava açma sürelerinin geçtiğini, davanın ... ... ve ... ...'e ihbarının gerektiğini beyanla; davanın reddine, vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
01/01/2013 tarihli uzun (21 ay) süreli araç kira sözleşmesi örneği, kira sözleşmesi çerçevesinde kiralama bedelleri ile ilgili davacı şirketçe düzenlenen fatura örnekleri, kiracı şirket tarafından davacı şirkete kiralama konusu araç ili ilgili yapılan kira ödemelerini gösterir ... Bankasından alınan hesap hareketleri, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosya örneği, .... Hukuk Dairesinin 2020/... Esas 2023/... Karar sayılı kararı, .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı icra dosyası örneği, arabuluculuk son tutanak örneği, 27.07.2023 tarihli borç ödeme dekont örneği ve İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1535 Esas sayılı dosya örneğinin mahkememiz dosyası arasında olduğu görülmüştür.
Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... plakalı aracın sahiplik bilgisi ve tahsilat dökümlerinin bir örneğinin gönderildiği görülmüştür.
... Çocuk Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin gönderildiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; davacı tarafça, dava dışı ... SİGORTA A.Ş.'ye ödenen tazminat bedelinin davalılardan rücuen tahsili talebine ilişkindir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas 2019/... Karar sayılı dosyasında; ... Sigorta Şirketinin, davalı sigortalısının maliki bulunduğu ... plakalı aracın, 31/08/2013 tarihinde dava dışı ... ... sevk ve idaresinde tek taraflı kazaya karışması neticesinde, araçta yolcu olarak bulunan ... ...’nin vefatından dolayı müteveffanın, dava dışı ailesine poliçe kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi nedeniyle, sigortalı aracın sürücüsünün neden olduğu kazada müteveffanın dava dışı ailesine ödenen sigorta tazminatının, davalılar ... ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. ve ... Belediye Başkanlığı'ndan sorumlulukları nispetinde rücusuna ilişkin olarak açılan davada, ... Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin 2020/... Esas 2023/... Karar sayılı kararı ile; "Davalılar ... ... Ltd. Şti. ve ... Belediyesi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE, davalı ... Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, 66.177,55-TL tazminatın 42.911,00-TL'sinin 04/11/2013 tarihinden, 23.266,55-TL'sinin ise 11/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE" dair 11/05/2023 tarihinde kesin olarak karar verilmiştir.
Somut olayda, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın, ... Sigorta Şirketi tarafından ZMM sigorta poliçesi ile sigortalandığı ve davacı ... Ltd. Şti.'ye ait olduğunun anlaşıldığı, 2918 Sayılı KTK.’nun 91. maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğunun düzenlendiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas 2019/... Karar sayılı dosyasında; ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceğinden, "sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir. Dosya kapsamında bulunan ve ilk derece mahkemesince hükme esas alınan 16/11/2018 tarihli bilirkişi raporuna göre davacı tarafça ödeme yapılan dava dışı hak sahiplerinin desteğinin araçta yolcu olması nedeniyle herhangi bir kusur indirimi yapılmaksızın toplam zararının 82.721,94-TL olduğunun belirlendiği, sigortalı araç sürücüsü ... ...'in kaza tarihinde ehliyetinin bulunmadığı, hak sahiplerinin desteği ... ...'nin araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğunu bilerek araca bindiği, bu nedenle davalı ......şirketinin savunması doğrultusunda tazminat miktarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması halinde hak sahiplerinin gerçek zarar miktarının 66.177,55-TL olduğu, bu durumda davacı tarafça her ne kadar daha fazla ödeme yapılmış ise de davalı sigortalıya ancak hak sahiplerinin gerçek zararı olan 66.177,55-TL'sini rücu edebileceği" gerekçesiyle işbu dosya davacısı ... Ltd. Şti. yönünden davanın kısmen kabulü ile, 66.177,55-TL tazminatın 42.911,00-TL'sinin 04/11/2013 tarihinden, 23.266,55-TL'sinin ise 11/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği; dava dışı ... Sigorta Şirketinin davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyasında icra takibi yapması neticesinde davacı tarafından sigorta şirketine 191.565,12 TL'nin 27/07/2023 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'nun "işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlığını taşıyan 85. maddesi uyarınca; "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."
2918 sayılı KTK'nun 3. maddesi gereğince işleten; "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır."
Somut uyuşmazlıkta; davacı ... ...Ltd. Şti. sigortalı aracın malikidir. Kira sözleşmesi ile araç ... ... Ltd. Şirketi'ne ve adı geçen şirket tarafından da davalı ... Belediye Başkanlığı'na kiralanmak suretiyle işleteni değişmiş olup, sigorta poliçesi fesh edilmemiştir. Sigortalı araç maliki davacı şirket tarafından dosyaya kiralık araç sözleşmesi sunulmuş, sözleşmenin imzalandığı 01/01/2013 tarihinden itibaren 21 ay süre ile geçerli olmak üzere, davacı şirkete ait ... plakalı aracın, diğer davalı ... ... Tic. Ltd.Şti.’ne şoförsüz olarak kiralandığı, kazanın 31/08/2013 tarihinde meydana geldiği, davalı ... ... Tic. Ltd. Şti. ile ... Belediyesi arasında, 01/01/2013 tarihli “Muhtelif Araç Kiralama ve Şoför Personel Hizmet Alımı İşine Ait Sözleşme" imzalandığı, sözleşme gereğince de 01/01/2013-30/09/2014 tarihleri arasında, davalı ... ... Tic. Ltd. Şti.’nin temin ettiği araçlar ile diğer davalı ... Belediyesi’nin muhtelif taşımacılık işlerinin yapılacağı yönünde hizmet alım sözleşmesi imzalandığı sabit olduğu üzere kazaya karışan aracın da bu sözleşme kapsamında kullanıldığı, bu nedenle davalı ... ... Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalı ... Belediyesi‘nin işleten sıfatına haiz olduğu anlaşılmış olmakla, KTK'nun 3. maddesi de nazara alınarak davacı şirket tarafından sigorta şirketine ödenen bedelden işleten sıfatına haiz davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmış, davanın kabulü ile 191.565,12-TL'nin ödeme tarihi olan 27/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2023/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.200,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek; davalılar aleyhine arabuluculuk giderlerinin yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KABULÜ İLE,
1- 191.565,12-TL'nin ödeme tarihi olan 27/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.085,81-TL karar harcından, peşin yatırılan 3.271,46-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 9.814,35-TL'nin davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 4.098,71‬‬-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 30.650,42 -TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... BELEDİYESİ vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı ... ... LTD. ŞTİ. Vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/06/2024

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
269,85 TL BAŞVURMA HARCI 3.271,46 TL PEŞİN HARÇ
3.271,46 TL PEŞİN HARÇ + 9.814,35 TL EKSİK HARÇ
38,40 TL VEKALET HARCI 13.085,81 TL KARAR VE İLAM HARCI
+ 519,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
4.098,71‬ TL TOPLAM