İSTANBUL 19. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/86 Esas
KARAR NO:2024/105

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/02/2022
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS... KARAR SAYILI DOSYASINDA;

DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/05/2022
KARAR TARİHİ:13/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu hakkında .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, davalı borçlunun vekili vasıtası ile 10.01.2022 tarihinde yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazı ile takibin durdurulmuş olduğunu, başlatmış oldukları icra takibinin taraf şirketler arasında 08.03.2021 tarihinde akdedilen SULH VE İBRA PROKOLÜ'ne dayanan bir takip olup, bu protokolün toplam bedelinin 2.400.000-TL olduğunu, davalının yetki itirazının yerinde olmayıp 08.03.2021 tarihli sulh ve ibra prokolünün 12.maddesine göre protokolden kaynaklanacak uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun her iki tarafça açıkça belirlendiğini, bu nedenle davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, davalı borçlunun taraflarınca borcunun bulunmadığı iddiasının doğru olmadığı gibi iyi niyetle ve dürüstlük kurallarıyla da bağdaşmadığını, davalı/borçlu şirketin işbu protokol gereğince müvekkili şirkete bu zamana kadar 270.000-TL. ödeme yaptığını, ödeme dekontlarını delil olarak mahkemeye sunduklarını, İşbu sulh ve ibra protokolünün 8.maddesine göre davalı/borçlu şirketin tüm borcun muaccel hale geldiğini, üstelik davalı/borçlunun adı geçen protokoldeki imzaya itiraz etmediklerini, borcun tamamını ödediğine dair bir belge de sunamadığını, bu nedenle davalı/borçlunun haksız ve hukuka aykırı itirazlarının kaldırılarak takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket olan ... Ticaret Ltd.Şti.' nin borçlu ... ne, bedelsiz araç devri yaparak ... plaka nolu 3 aracını 06.10.2018 tarihli Yurtiçi Karayolu Lojistik Araç Devirli Kiralama Sözleşmesi ile kiraladığını, 1 yıllık olan bu sözleşmenin 06.10.2019 tarihinde sona erince 14.10.2019 tarihinde ikinci sözleşmenin aynı şartlarda imzalandığını, sözleşmeler sona erdikten sonra da bu araçların davalı şirket tarafından müvekkili şirkete iade edilmeyip davalı şirket tarafından kullanılmaya devam edildiğini, hala da kullanılılmış olduğunu, müvekkili şirketin, ... plaka nolu 3 aracının, araç devirli kiralanması nedeniyle de; ... A.Ş.'den araç devirli kira sözleşmeleri gereğince kira alacakları bulunmadığını, yine müvekkili şirketin borçlu ... Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş.'ne ... plaka nolu araçların devir yapılmadan 3 ayrı kira sözleşmesi ile kiralanması nedeniyle de borçlu....'nin müvekkili şirkete kira borçları bulunduğunu, araç devri yapılmadan imzalanan 3 ayrı kira sözleşmelerini dilekçe ekinde sunmuş olduklarını, ... plaka nolu 3 aracın bedelinin de yukarıda bahsedilen araç devirli ve devirsiz yapılan kira sözleşmeleri ile oluşan kira alacaklarının dışında olduğunu, davalı şirkete devri yapılan bu üç araç için müvekkili şirkete, devir esnasında ... Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından bir bedel ödenmediğini, bu 3 araca müvekkili şirket lehine araç başına 200.000-TL. olmak üzere ....Noterliği'nin 08.10.2018 tarih ve ... yevmiye nolu 3 adet Rehin Sözleşmesi ile toplamda 600.000-TL. rehin konulduğunu, ... plaka nolu bu 3 aracın gerçek sahibinin müvekkili ... İnşaat Gıda Tekstil Turizm Ve Otomotiv Sanayi Dış Ticaret Ltd.Şti. olduğunu, bu üç aracın gerçek anlamda satışının da 08.03.2021 tarihli protokol ile olduğunu, bu 3 aracın satış bedelinin de 08.03.2021 tarihinde akdedilen sulh ve ibra prokolü içinde olup, yani 08.03.2021 tarihinde akdedilen sulh ve ibra prokolü'nün içinde araç devri yapılarak yapılan kira sözleşmeleri ile araç devri yapılmadan yapılan kira sözleşmelerinden doğan kira alacakları ile müvekkiline ait ... plaka nolu bu 3 aracın satış bedeli ve diğer alacak bedellerinin mevcut olduğunu, Davalı şirketin yetkilisinin bizzat hazırlayıp müvekkili şirkete teklif olarak sunduğunu ve mail yoluyla gönderdiğini ve davalı şirketin bizzat yetkili temsilcisi vasıtası ile imzalanan sulh sözleşmesine itiraz etmesinin açıkça iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, sulh sözleşmesinin objektif sonucunun, taraflar arasındaki uyuşmazlığı ya da belirsizliği ortadan kaldırması olduğunu, bu durumun sulh sözleşmesinin doğal sonucu olduğunu, tespit edilen bu belirli ve kesin hukuki durumun tarafların serbest iradelerine dayandığından taraflar arasındaki tartışmalı ya da belirsiz hukuki ilişkinin yanlış düzenlendiğine ilişkin bir iddiada da bulunamayacaklarını belirterek tüm bu sebeplerden dolayı, müvekkilinin ilerde daha da mağdur olmaması için davalı-borçlunun adına kayıtlı araçları ile gayrimenkulleri üzerine, mahkemece uygun görülecek teminatla dava sonuna kadar ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir konulmasına, davalı borçlunun haksız ve hukuka aykırı itirazlarının iptali ile davalı-borçlunun asıl alacağının % 20‘sinden aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine, takibin 2.132.232,00-TL üzerinden devamına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalıya(borçluya) tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin "..." adı altında toplanan ve petrokimya, enerji sektöründe, stratejik biyolojik yakıt üreten sanayici şirketler grubuna dahil şirketlerden biri olduğunu, ...’nin en büyük fabrikalarından biri olarak 150’ye yakın personel çalıştırırken 22.05.2017 tarihinde ürettiği stratejik ürünlerden dolayı geçirmiş olduğu sabotaj kaynaklı yangın sonrasında yatırımlarını en baştan yapmak zorunda kaldığını ve akabinde 2018 yılı sonunda yaşanılan ödeme dengesizliğinden kaynaklı olarak vade konkordatosu kararı aldırmak zorunda kaldığını ve konkordato sürecine girdiğini, davacının dava dilekçesinin konusu alacağın konkodato kapsamında bir alacak olduğunu, sözkonusu mahkeme kararı gereği belirlenen projeye uygun ödendiğini, davacının huzurdaki davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, davanın reddini talep etiklerini, .... Ticaret Mahkemesi'nin ... Sayılı Kararına uygun ödemelerin devam ettiğini, zira davalı müvekkil şirketin, davacı alacaklı ile 08.03.2021 Tarihli Sulh ve İbra Protokolü yapmasının sebebinin, davacı alacaklının rehinli alacaklı kabul edilen tutar üzerinden 31.12.2029'a kadar devam edecek taksitli ilişki yerine, 30.12.2023’e kadar 1/3 taksitlerle ödenecek adi alacaklar statüsünde olması gayesi ile alacaklının menfaatine uygun olmak üzere işbu protokolün yapıldığını, işbu protokol olmasa idi veya işbu protokol devre dışı kalması durumunda alacak konkordato dışına çıkamayacağı için ilgili alacağın adi alacak kısmının 31.12.2024’e kadar, rehinli alacak kısmının ise 31.12.2019’a kadar ödenmesinin gerekli olduğunu, protokol hükümleri gereği de davalının iyiniyeti oldğunu, itirazında haklı olduğunu, davacı alacaklının alacağının belirli kısmı rehinli, diğer kısmı adi alacak statüsünde olmasına rağmen erken vade ve bitiş tarihi ile ödeme imkanını sağlamak amacıyla protokole bağlanan alacak ile ilgili ilk protokol kapsamında; 30.06.2021 Tarihinde 200.000 TL ödendiğini ve mahkeme kararı gereği adi alacak ödeme vadesi içerisinde yine 31.12.2021’de 20.000 TL adi alacak ilk taksidi olarak ödeme yapıldığını, işbu protokol ve ödemeler davalının iyi niyetin en önemli göstergesi olduğunu, müvekkili nezdinde aşırı ifa güçlüğü kavramı (TBK m.138) ortaya çıktığını, yapılan takibin haksız olduğunu beyanlarla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ibra ve sulh protolokü imzalandığını, protokol bedelinin 2.400.000,00-TL olduğunu, davalı tarafından müvekkiline 832.140,27-TL ödeme yapıldığını, müvekkili tarafından davalıya 3 adet aracın devredildiğini, davalının müvekkiline olan borcunu zamanında ödemediğini, ülkede yaşanan enflasyon ve döviz artışı nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını belirterek davanın kabulü ile borcun uyarlanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait bilişim sistemine siber saldırı gerçekleştirildiğini, buna ilişkin raporlar alındığını ve tüm verisinin kaybolduğunu, ayrıca olağan üstü hal süreçlerinin yaşandığını, bu nedenle ödeme dengesizliği oluştuğunu, yaşananlar nedeniyle konkordato kararı alındığını, müvekkilinin borçlarını ödediğini ancak yaşanan sıkıntılar nedeniyle taksitlerin geciktirildiğini, davacının bu mücbir sebeplere dayanarak temerrütün oluştuğunu iddia ettiğini ve bu nedenle protokolü geçersiz kılmaya çalıştığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Sayılı, 22/02/2023 tarihli Birleştirme Kararı ile dosyanın Mahkememizin 2022/86 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olduğu anlaşılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememiz asıl dava dosyasında dava konusu uyuşmazlığın, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, taraflar arasında akdedilen 08/03/2022 tarihli sulh ve ibra protokolü uyarınca davacının davalıdan talep edebileceği alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, mücbir sebep koşullarının oluşup oluşmadığı, icra dairesinin yetkisinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememize birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Sayılı dosyasında ise uyuşmazlık konusunun; taraflar arasında akdedilen 08/03/2021 tarihli sulh ve ibra protokolü kapsamında ibra için belirlenmiş olan 2.400.000,00-TL dışında kalan Şimdilik 5.000,00-TL araç bedelleri fark alacağı-uyarlama alacağı, 5.000,00-TL munzam zarar-uyarlama alacağı olmak üzere toplam 10.000,00-TL zarar alacağının uyarlanması koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının munzam zararının bulunup bulunmadığı ve var ise miktarı hususlarında anlaşamadıkları hususlarında toplantığı görülmüştür.
Her ne kadar davalı vekilince İcra Dairesi'nin yetkisine itiraz edilmiş ise de; taraflar arasında akdedilen 08/03/2021 tarihli sulh ve ibra protokolünün 12. Maddesi uyarınca davalı tarafından yapılan yetki itirazının mahkememizce reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz 07/03/2022 tarihli ara karar ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz talebinin;" İhtiyati haciz talebinin, İcra İflas Kanununun 257. Maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat karşılığında talebin kabulüne, Dava dilekçesi, eklerinin ve icra dosyasının incelenmesinden davacı vekilinin dava konusu alacağını teminen davalının uyuşmazlık konusu olmayan menkul ve gayrimenkullerinin üzerine tedbir konulmasını talep etmiş olup dava konusu olmayan mal üzerinden tedbir verilemeyeceği anlaşıldığından ihtiyati tedbir talebinin reddine ..." denmek suretiyle karar verildiği görülmüştür.
.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasının, mahkememiz dosyasına gönderildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu dosya arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizin 09/11/2023 tarihli celsesinde davacı vekili davayı takip etmediklerini, HMK 150 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiştir. Davalı vekili ise, kendilerinin de davayı takip etmediklerini, HMK 150 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiştir. Bu doğrultuda aynı tarihli celsede taraflarca takip edilmeyen gerek ana dosya gerek birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının yenileninceye kadar HMK 150 maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından her iki dosya yönünden de davalı aleyhine açılan davaların, işlemden kaldırıldığı 09/11/2023 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşılmıştır.
HMK'nun yazılı yargılama usulü ile ilgili tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması başlıklı 150. maddesi "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2)Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. (3)Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4)Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5)İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. (6)İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. (7)Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." hükmünü amirdir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizin 09/11/2023 tarihli celsesinde taraf vekillerince takip edilmeyen ve işlemden kaldırılan gerek ana dosya gerek birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının 09/11/2023 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşıldığından davaların H.M.K.'nın 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Mahkememiz asıl dava dosyasında ; HUAK Madde 18/A-13 : "Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve HUAK Madde 18/A-14 : "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: ... sayılı dosyasından arabulucuya 1.560,00 TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları gözetilerek ve HMK-331/3 fıkrası "Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir." hükmü uyarınca yargılama giderleri ise davacı üzerine bırakılmıştır.
Mahkememize birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Sayılı dosyasında ise; Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: ... sayılı dosyasından arabulucuya 1.560,00 TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları gözetilerek ve HMK-331/3 fıkrası "Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir." hükmü uyarınca yargılama giderleri ise davacılar üzerine bırakılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Gerek ana dosya gerek birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının H.M.K.'nın 150. maddesi uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
Ana dosya açısından;
Harçlar Kanunu hükümlerine göre alınması gereken 427,60.-TL harcın peşin yatırılan 25.752,04.-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 25.324,44.-TL harcın kararın kesinleşmesini mütekaip davacıya iadesine,
Taraf vekillerince talep edilmediğiden yargılama ve vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.560,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya açısında;
Harçlar Kanunu hükümlerine göre alınması gereken 427,60.-TL harcın peşin yatırılan 170,78.- TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 256,82‬.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Taraf vekillerince talep edilmediğiden yargılama ve vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.560,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.13/02/2024

Başkan ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır