İSTANBUL 19. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/105 Esas
KARAR NO : 2024/161

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 17/02/2023
KARAR TARİHİ : 04/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ile dava dışı...A.Ş. arasında ... no.lu ve 02.06.2022 tanzim tarihli Nakliyat Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, bu sözleşmeye istinaden düzenlenen... no.lu Nakliyat Sigorta Poliçesi ile 01.06.2022 yüklenme tarihinde Türkiye'den Sırbistan'a taşınacak dava dışı ...A.Ş.'ye ait ve poliçe kapsamında sigortalı bulunan, davalı tarafından taşınan emtia, nakliyeci muteriz borçlu...Ticaret Limited Şirketi'nin sorumluluk sahasında hasara uğradığını, sigortalı firma tarafından, toplam 24 bigbag (Net: 17.400 kg — Brüt: 17.928 kg) “...” adlı kimyasal madde, Sırbistan'da yerleşik ... adlı firmaya, 02.06.2022 tarih ve ... nolu ekli fatura ile 24.064,20 Euro karşılığında satıldığını, emtianın, 01.06.2022 tarihinde, ... — ...plakalı tıra, sigortalı firmanın Adapazarı / Sakarya'daki fabrikasından yüklenerek, ...Ltd. Şti. adlı nakliyeci firma sorumluluğunda, Sırbistan' a sevk edildiğini, taşıma esnasında, 02.06.2022 günü, saat 11.15 sıralarında, ... Edirne istikameti Lüleburgaz sapağına 500 m. kala Lüleburgaz / Kırklareli mevkiinde, nakliye aracı seyir halindeyken, dorse kısmında yangın çıkmış ve araç sürücüsü tarafından yangın tüpü ile müdahale edilerek söndürüldüğünü, meydana gelen olay sonrası, Lüleburgaz İtfaiye Müdürlüğü ekipleri olay yerine intikal ettiklerini, düzenledikleri rapor ile yangın hakkında tespitlerde bulunduklarını: “Olayın görüldüğü durum: ... Sırbistan plakalı tır dorsesinin brandasının bir kısmı yanık vaziyette olup, içindeki ham maddenin bir kısmı yola dökülmüştür. Söndürme Sonundaki Hasar Durumu: Kendi imkanları ile söndürülen tır dorsesinin brandasının bir kısmı hasar görmüş, dorsenin içinde bulunan çuvallar içerisindeki ham maddenin bir kısmı kullanılamaz hale gelmiştir. Yangın Çıkış Nedeni: Sebebi belirlenemedi.” ayrıca, meydana gelen yangın hadisesi ile ilgili, Jandarma ekipleri tarafından aşağıda metni belirtilen ekli tutanak düzenlendiğini, “02.06.2022 günü saat:11.15 sıralarında 112 AÇM tarafında bildirilen yangın ihbarına intikal edildi. ... yabancı plakalı beyaz renkli ... marka ... model çekicinin ... kısmında brandada ufak çaplı yangın çıktığı görüldü. Kısa süre içerisinde araç şoförü ... isimli şahıs tarafından söndürülmüştür. Herhangi bir kişi veya kişilerden ŞİKAYETÇİ ve DAVACI olmadığını tarafımıza bildirmesi üzerine Lüleburgaz Nöb. Cum. Savcısına bilgi verilerek şahsın talebi üzerine; İş bu tutanak tarafımızdan tanzimle hazırda bulunanlarca imza altına alınmıştır.” ifade edilmiş olduğu üzere,...no.lu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı bulunan mezkur emtiada meydana gelmiş olan hasar için bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın miktarı ve niteliği ıden detaylı tespit yaptırılmış olup, söz konusu eksper raporunda hasarın oluş şekli, sebebi ve rücu hakkında yapılan değerlendirmede; 06.06.2022 tarihinde yerinde yapılan ekspertiz çalışmasında, özet olarak şu bulgular saptanmış ve çekilen fotoğraflar ile de belgelenmiştir; "Hasara konu emtia; lastik, kablo vb kauçuk ürünlerin üretiminde kullanılan, “...” ürün kodlu, “...” adlı kimyasal maddedir beyaz renkli ve toz haldeki emtia muhteviyatı, ... çuvallar - iç: doldurularak ambalajlanmış ve plastik paletler üzerine yerleştirilerek sevk edilmiştir. Beher çuval içerisinde 725 kg' lık ürün mevcuttur. Meydana gelen olayda, ... plakalı dorsenin sağ arka tarafında, dorse brandasının bir bölümü ile bu noktaya yakın konumda bulunan çuvallar yanmış, yanan çuvallarda bulunan ürünlerin bir kısmı da dorse içine ve yola dökülmüştür. Yangın hadisesi sonrası, olay nedeniyle zarar gören çuvallardan dökülen ürünler toplanıp siyah renkli poşetlere ve karton koliye doldurularak, sevkiyata konu emtianın tamamı, sigortalı firma deposuna geri getirilmiştir. sigortalı firma tarafından yapılan ayrıştırma sonucunda hasarlı olduğu belirlenen 3 çuval emtia üzerinde yapmış olduğumuz incelemede, bigbag çuvalların yanmak suretiyle yırtıldığı görülmüştür. Hasarlı çuvallardaki ürünlerde is lekelerinin oluştuğu, söndürme çalışması sırasında ürünün ıslanarak topaklaştığı ve içerisine yabancı madde karışması sonucu da kirlendiği belirlenmiştir." söz konusu ekspertiz raporu ile, meydana gelen hasarın niteliği ve miktarı yönünden tespit yapıldığını, sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunan mezkur emtianın hasar bedelinin 58.207,57 TL olduğunu, eksper raporuna göre belirlenen sigorta tazminatı bedeli müvekkili tarafından 29.06.2022 tarihinde sigortalıya ödenmiş, mezkur ödemeden %10 poliçe ilave bedeli tenzili neticesinde gerçek hasar bedeli 52.915,97 TL için TTK.m.1472 hükümleri gereğince sigortalının haklarına halef olunduğunu, gerek TTK'da gerek CMR Konvansiyonunda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıyıcı, emtianın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde oluşabilecek ziya ve hasarlarından sorumlu bulunduğunu, CMR Konvansiyonu 17/le göre; taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olduğunu, TTK md.875/le göre; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyandan, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğunu, TTK m. 888/1'e göre; Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumlu olduğunu asıl taşıyıcı ve fili taşıyıcının müteselsilen sorumlu olduklarını, zikredilen yasal hükümlere göre davalı konumundaki taşıyıcı şirketin, emtianın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde oluşabilecek ziya ve hasarlarından sorumlu olup, kendilerine bu hususta yapılan müracaatlardan da sonuç alınamadığından, müvekkili şirket tarafından, yukarıda belirtilen bu miktarın ödenmesi için, İstanbul ...İcra Müd. -... E. nolu icra takip dosyası aracılığı ile bir ilamsız takip başlatılmış ise de, davalı konumdaki muteriz borçlu şirketin takibe haksız şekilde itiraz etmesi üzerine takibin durmuş olduğundan olduğundan ve daha sonra gerçekleştirilen Arabuluculuk Başvurusundan da olumlu bir sonuç elde edilememiş olduğundan, yapılan haksız itirazın iptali ile, takibin devamına ve davalı borçlu şirketin, haksız itirazı nedeniyle de İİK. Md. 67/f.2 hükmü gereğince, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini isteme zorunluluğu hasıl olduğunu, 'açıklanan ve yargılama sırasında ortaya çıkacak nedenlerden dolayı, davanın kabulüne, İstanbul ... İcra Müd. - ...E. sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlu şirket tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, davacının halefiyetini ispatlaması gerektiğini, davanın fiili taşıyıcı ...'ya açılması gerektiğini, davanın fiili taşıyıcı ve onun sorumluluk sigortacısına ihbar edilmesini talep ettiklerini, taşıma fiili taşıyıcısı ... şirketi tarafından yapıldığı için davanın fiili taşıcıya ve onun sorumluluk sigortacısı ...şirketlerine ihbar edilmesini talep ettiklerini, dava konusu uluslararası taşıma olduğunu, CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin taşıyıcı değil, taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, hasarın fiili taşıyıcının sorumluluğunda meydana geldiğini, araçta çıkan yangının nedeninin tespit edilemediğini, kaynağı bilinmeyen hasar nedeniyle müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, hasar taşıyıcının önlenmesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulacağını, taşıyıcının azami sorumluluğunun CMR 23. Md. De düzenlendiğini, icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini husumet itirazının kabulüne, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
...Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz dava konusu 02/06/2022 günü saat 11:15 sularında Tem otoyolu Edirne istikameti Lüleburgaz Sapağına 500m. Kala Lüleburgaz/Kırklareli mevkiinde yanan ...Sırbistan plakalı araç yangınına ilişkin rapor ve belgelerin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
İstanbul ... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
04/12/2023 tarihinde Karayolu taşıma uzmanı, kimyager ve sigorta hukuku bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.
Tarafların ticaret sicil kayıtları incelenmiştir.
Tarafların sunmuş oldukları deliller tümüyle incelenmiştir.
GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde; takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Takip konusu borç, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği sigorta tazminatının rücu istemine dayanmaktadır. Davacı sigortacı ile dava dışı sigortalı taşıtan arasında Nakliyat Sigorta Poliçesi bulunmaktadır. Taşıma sırasında zarar gören mallar sebebiyle davacı, sigortalısına 29/06/2022 tarihinde 58.207,57 TL ödeme yapmıştır.
TTK md. 1472 uyarınca sigortacı tarafından, sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur. Başka bir anlatımla sigortacı, sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin ve sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa; söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Somut olayda da davacı sigorta şirketinin yaptığı tazminat ödemesi sonunda, sigortalısına halef olduğu ve işbu davada husumetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Somut olayda taşıma işinin Türkiye-Sırbistan arasında kara yolu ile yapıldığı anlaşılmıştır. Fiili taşıyan ...’ya ait... tır ve dorse plakalı araçta, 02/06/2022 tarihinde Kırklareli sınırları içinde meydana gelen yangın olayı sebebiyle taşınan malların bir kısmı zarar görmüştür. Yangının dorsenin brandasında meydana geldiği, aracın başka bir kısmında yanma olayının olmadığı, yapılan tespit sonucu yangının sebebinin anlaşılamadığı görülmüştür.
Taşıma işinin Türkiye ile Sırbistan arasında kara yolu ile yapılması sebebiyle ihtilafın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. CMR md. 17 uyarınca “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” Aynı maddenin ikinci fıkrasında taşıyıcıya sorumluluktan kurtulma imkânı getirilmiştir. CMR md. 17/2’ye göre, “Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.” Madde metninden anlaşılacağı üzere, taşıyıcının önlemesi mümkün olmayan durumlardan kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulması mümkün değildir. Bu hususta Yargıtay 11. HD’nin 2015/817 Esas ve 2015/2126 Karar sayılı ilamında “Taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran haller ise CMR'nin 17/2. maddesinde sayılmış olup, bu hallerden biri de, hasarın taşıyıcının kaçınamayacağı ve önleyemeyeceği bir halden kaynaklanmasıdır. Kaçınılamayacak durumun varlığı için taşıyıcı, deneyimli ve basiretli bir taşıyıcının göstermesi gereken özeni göstermiş olmalıdır.” şeklinde karar verilmiştir. Dolayısıyla taşıyıcı, gereken tüm özen ve dikkati göstermesine rağmen, kaçınılmayacak bir sebeple taşınan malın zarar görmesinden taşıyan sorumlu olmayacaktır. Burada tüm özen ve dikkatin gösterildiğini ve olayın kaçınılamayacak nitelikte olduğunu taşıyan ispat etmelidir.
Somut olayda, aracın brandasında meydana gelen yangın olayının sebebi tespit edilememiştir. Araçta başka bir arızanın ve zararın da bulunmadığı gözetildiğinde, yangının teknik bir arızadan kaynaklandığı kabul edilemez. Bilirkişi raporu ile de çıkan yangında araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Araçta teknik bir arıza bulunmaması, aracın sürücüsünün kusurunun bulunmaması, taşınan malın yüklenmesi veya taşınması ile ilgili bir kusurun mevcut olmaması ve araç sürücüsünün yangını hemen müdahale ederek büyümeden söndürmesi gözetildiğinde, taşıyanın taşıma işinde göstermesi gereken tüm özeni ve dikkati gösterdiği; yangının kaçınılamayacak bir sebepten kaynaklandığı mahkememizce kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, CMR md. 17/2 uyarınca meydana gelen zarardan taşıyanın sorumluluğunun bulunmaması sebebiyle rücu şartlarının oluşmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davalının kötü niyet tazminatı talebi bulunmadığından bu hususta değerlendirme yapılmamıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 254,24-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/03/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır