İSTANBUL 19. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/121 Esas
KARAR NO : 2024/57
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/03/2022
KARAR TARİHİ : 23/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin nezdinde ... numaralı "Nakliyat Abonman Blok Sigorta Poliçesi ve Zeyilnameler" ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ... ... A.ş. Tarafından İtalya'da yerleşik ... firmasından ithal edilen emtianın İtalya'dan Türkiye'ye nakliyesini üstlenen davalı firmanın sorumluluğunda iken hasar gördüğünü, hasarın müvekkili şirkete ihbarı üzerine gerekli tahkikat başlatıldığını, Sigortacılık Kanunu 22. maddesi uyarınca hasar ve kusur durumunun tespiti için bağımsız ve uzman eksper tayin edildiğini, hasar ihbarı üzerine ... Ltd.şti. tarafından yapılan incelemeler sonrasında hazırlanan 08.04.2021 tarihli ve ... Numaralı Nakliyat Hasarı Ekspertiz Raporunda; yapılan sevkiyat sonrası sigortalı/alıcı firmanın tesislerine ulaşan sevkiyat aracının tahliyesi esnasında yapılan kontrollerde 2 kap emtianın ıslak olduğunun görülerek, araç şoförü ... yetkilisi ... tarafından; "19.01.2021 tarihinde fabrikamıza gelen ... Nakliyat firmasına at ... plakalı aracın getirdiği İtalya firmasının ... numaralı faturası muhteviyatı malzemelerden kasasında hasar (devrik/ kırık/ dağılma) görülmüş olup fotoğrafları çekilerek fiktif. antrepoya alınmıştır.” Şeklinde tutanak düzenlendiğini, tutanakta araç plakası (... ) CMR'daki plakadan ( ... ) farklı olduğu görüldüğünü, bu hususla ilgili sigortalı ilgililerinden ekli e-mail ile açıklama istendiğini, sigortalı ilgili gönderdiği ekli e-mail yazısında sehven araç plakasının tutanağa yanlış yazıldığını, depo ilgililerin sonrasında e-mail ile kendilerine bilgi verdiğini belirttiği, sonuç olarak doğru araç plakası ... plakalı Y.Römork olduğunu, emtianın toplam 2 Karton Kutu içinde sayım işlemi sonucunda kutularda toplam 550 adet Marş Motoru olduğunu, konu emtianın kalite kontrol ilgililerince incelendiğini, 550 adet marş motoru hasarlı olarak ayrıldığını, yapılan incelemede emtia orijinal kolilerinin üzerinde ıslaklığa bağlı fiziki deformasyon olduğunu hasarlı kolilerden muhtelif katlardan emtia incelendiğini ve parçalar üzerine su lekeleri olduğunu, toplam 2 Kap, 550 Adet, 1.533,95 Net Kg, 1.639,95 Brüt Kg Marş Motoru cinsi emtia ıslak şekilde hasarlı olduğunu, hasara ilişkin sigortalı ilgilileri ile yapılan görüşmede; emtianın ıslandığı, kolilerinin ve aralarında bulunan seperatörlerin karton olması sebebiyle ıslaklığın bütün koliye yayılmış ve emtianın tamamının ıslanmaya maruz kalmış olduğunu, emtianın içinde bulunan metal alaşımların paslanacağı, bu sebeple otomobil üretiminde kullanılan ve otomobil güvenliği için çok önemli olan bu parçanın bu haliyle kullanılamayacağının beyan edildiğini, Marş Motoru cinsi emtia, ıslak olması sebebi ile iskartaya ayrıldığı ve iskartaya ayrılan emtia için, ... firması tarafından 15.713,78 Euro %10 ilave bedel talepte bulunulduğu, Sigortalı firma bu iskartaya ayrılan Marş Motorlarını üretimde kullanmayacağı için sovtaj teklifi vermeyeceğini beyan ettiğini, ilk Tespit "Islak Emtia Bedeli" Tutarının 15.713,78 Euro, Poliçe 9610 ilave bedelin 1.571,38 EURO ve muafiyet ve sovtaj tenzilinin olmadığı nihayetinde son tespit kabul tutarının toplamda 17.285,16 EURO olduğunu, toplam 550 adet Marş Motoru cinsi emtia İtalya'dan Türkiye'ye yapılan nakliye esnasında "muhtemelen yarı romörkun üst brandasından ve/veya kapaklarında kısmen sızan yağmur suyunun, istifli emtiaya sirayet etmesi sonucu" ıslanmak süretiyle hasarlandığını, hasarın rücu muhatabının - nakliyeci firma ... Anonim Şirketi olduğunu, tespit edilen 17.285,16 EURO hasar bedelinin tamamının 20/04/2021 tarihinde ilgilisine ödendiğini, davalıya 03/06/2021 tarihli ihtarname gönderildiğini, akabinde yasal süre içerisinde ....lcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış ve borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, hasardan sorumlu davalının haksız olarak icra takibine itirazda bulunması üzerine 27.11.2021 tarihinde ... Arabuluculuk Bürosu nezdinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabuluculuk aşamasındaki müzakereler sonucunda anlaşmaya varamadı davalı tarafın ....lcra Müdürlüğü'nün 2021/... E.sayılı dosyasına vaki itirazlarının İptalıne, takibin devamına, Davalının haksız itirazından dolayı 96 20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini, somut olayda ise davacı tarafından dava süresinde açılmadığından davanın zamanaşımı ve dava şartı yönünden reddi gerektiğini, somut olaydaki hasarın meydana gelmesinde müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, dosyada yer alan ekspertiz raporunda da kolilerin ve aralarında bulunan separatörlerin karton olması sebebi ile ıslaklığın bütün koliye yayıldığının belirtildiğini, ekspertiz raporunda kartonların “muhtemelen yarı römorkun üst brandasından ve/veya kapaklarında kısmen sızan yağmur suyunun istifli emtiaya sirayet etmesi sonucu" su aldığının belirtildiğini, görüldüğü üzere müvekkil şirkete ait aracın brandası veya kapaklarında sızıntı olduğuna ilişkin hiçbir tespitte bulunulamadığını, yalnızca varsayıma dayalı rapor tanzim edildiğini, zira müvekkil şirkete ait aracın brandaları ve kapaklarının sağlam olduğunu, herhangi bir sızıntı bulunmadığını, gerçekten de brandada veya kapakta sızıntı olsa idi, yalnızca 2 kutu değil tüm kutuların tamamen ıslanacağını, ancak somut olayda yalnızca iki kutunun üst kısmında bir islanmanın mevcut olduğunu, dolayısıyla taşıma sırasında gerçekleşmeyen bir ıslanma olduğunu, kolilerin araca yüklenmeden önce ıslanmış olduğunu, tüm savunmaları saklı kalmak kaydıyla, her halükarda taşınan emtianın hassas olması nedeniyle bu emtialara uygun şekilde ambalajlanması gerektiğini, gerçekten de yalnızca ıslanma ile hasara uğrayacak derecede hassas malların nemi ve ıslanmayı daha da yayacak olan karton malzemeden ziyade ayrıca naylon ile birkaç kat sarılmaları gerektiğini, ambalajlama ve istiflemenin (sabitleme) de müvekkil şirketin sorumluluğunda olmayıp, göndericinin sorumluğunda olduğunu, CMR (Taşıma senedinin) senedinin incelenmesinden de görüleceği üzere İstifleme ve Ambalajlama kifayetsizliğinden kaynaklanan hasarlarda taşıyıcının bir sorumluluğu bulunmadığını, Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması, yük gönderici alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması" şeklinde belirtildiğini, görüldüğü üzere hasarın kifayetsiz istifleme veya ambalajlama sebebiyle meydana gelmesinin CMR konvansiyonunda özel risk olarak düzenlenmiş olduğunu, işbu özel riskin meydana gelmesi durumunda taşıyıcının yani müvekkil şirketlerin sorumlu tutulması da mümkün olmadığın, hasarın CMR Konvansiyonu'nun 17/4 maddesinde sayılan özel risklerden meydana geldiğinin ortaya konması durumunda -ki somut olayda bu özel riskler tarafımızca iddia edilmektedir- bunun aksini ispat mükellefiyeti CMR Konvansiyonu madde 18/2 gereği hak iddia eden taraf yani davacı taraf üzerinde olduğunu, davacı tarafın istifleme ve ambalajlamanın kim tarafından yapıldığını ispatlayamadığı gibi istifleme ve ambalajlamanın olması gerektiği gibi yapıldığına dair hiçbir somut delili de bulunmadığını, CMR Konvansiyonunda tarafımızca ileri sürülen bu iddianın davacı yan tarafından bertaraf edilmesi gerektiği açıkça belirtildiğini, taşıma senedine "Aracın yüklemedeki istifleme ve ambalajlamadan meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu değildir" şeklinde çekince konulduğunu, davanın reddine yönelik savunmaları saklı kalmak kaydıyla, zararın miktarının da son derecede fahiş olduğunu, zarardan sovtaj düşülmediğini, ayrıca CMR'a göre sınırlı sorumluluk hesaplaması yapılmadığını, 9610 ilave bedelin müvekkil şirketten talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın icra inkar tazminatına ilişkin taleplerinin isabetsiz olduğunu, davacı taraf huzurdaki davayı kötüniyetli bir şekilde ikame ettiğini bu nedenle takip değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsili ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
... İcra Müdürlüğü' nün 2021/... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
... Sigorta A.ş.'ye müzekkere yazılarak, davaya konu ... nolu hasar dosyası kapsamında yapılan ödemelere ilişkin dekontların çıkarılarak gönderilmesi istenilmiş, yazı cevabının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
... Sigorta A.ş.'ye müzekkere yazılarak, ... hasar dosyasının gönderilmesi istenilmiş hasar dosyasının dosyamız arasına alındığı görülmüştür.
Mahkememizin 13/09/2022 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı gereği, dosya bilirkişilere tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, bilirkişilerin 02/01/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"1- Davacı şirkete ... no'lu Nakliyat Abonman Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... ... A.Ş''ye ait emtiaların davalı şirket tarafından İtalya'dan Türkiye'ye yapılan nakliyesi esnasında emtiada hasar meydana geldiği, meydana gelen zarardan davalı şirketin taşıyıcı sıfatıyla olduğu, davacı şirket tarafından yaptırılan ekspertiz çalışması sonucu sigortalı emtiada ... EURO hasar tespit edildiği, bu nedenle, sıgcırlalısma 20.04.2021 tarihinde 17.285,16 EUR EURO tazminat ödediği, sigortacı ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal etiğinden, ödenen tazminatı ödeme tarihi olan 20.04.2021 tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının Euro ile açılmış vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranıyla birlikte talep edebileceği,
2- TTK m.875/1 ve CMR m.17/1 gereği davalının sorumlu olduğu taşıma sürecinde vaki hasardan sorumluluktan kurtulma sebebi ortaya koymadığı,
3-Ancak hasarın meydana gelmesinden sorumlu olan taşımacının CMR Madde 18-3 'e göre sınırlı sorumluluktan yararlanması gerekeceği,
4- Taşımacının yararlanması gereken sınırlı sorumluluk sonrası tazmin edilebilecek üst sınırın 146.581,535 TL veya 16.215,309 EURO tutarı geçemeyeceği.. " yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Mahkememizin 24/01/2023 tarihli celsesinin numaralı ara kararı gereği, daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine ticari uyuşmazlıklarda uzman bir hesap bilirkişisi de eklenerek, tarafların bilirkişi raporuna yönelik yapmış oldukları itirazların değerlendriilmesi ve somut olayda CMR hükümleri uygulanacağından, CMR hükümlerince değerlendirilerek, ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, bilirkişilerin 04/09/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
“1.Dosyada örneği bulunan ... nolu Nakliyat Abonman Blok Poliçesinin başlangıç ve bitiş tarihinin 01/04/2020-01/04/2021 olduğu, bu poliçeye ek olarak 15/01/2021 başlangıç tarihli ... nolu Blok Poliçe Sertifikası keşide edildiği, hasarın 19/01/2021 tarihinde gerçekleştiği; dolayısıyla hasarın poliçenin teminatının geçerli olduğu zaman diliminde oluştuğu; dosyada örneği bulunan 08/04/2021 tarihli ... nolu Ekspertiz Raporunda 17.285,16 Euro hasar hesabı yapıldığı ve yine dosyada örneği bulunan 20/04/2021 tarihli YapıKredi Bankası Hesaptan Hesaba Havale -Borç Dekontu belgesine göre davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına 17.285,16 Euro hasar tazminatını ödediği, netice itibariyle davacı sigorta şirketinin TTK m.1472'ye göre dava dışı sigortalısının haklarına halef olduğunun söylenebileceği;
2.08/04/2021 tarihli ... nolu Ekspertiz Raporunda hasarın "yarı romörkün üst brandasından ve/veya kapaklarından kısmen sızan yağmur suyunun, istif emtiaya sirayet etmesi sonucu' ıslanmak suretiyle" oluştuğu ve raporda " Emtianın ambalaja konu taşıma için uygundur.. stif: Emtia çeşitlerine göre çok katlı, araca uygun biçimde yüklenmiştir." şeklinde görüş bildirildiği; dosyada örneği bulunan CMR senedinde davalı taşıyıcı tarafından emtia ambalajının yetersiz ve/veya uygun olmadığına ilişkin herhangi bir kayıt düşülmediği; dolayısıyla davalı taşıyıcının branda ve kapakların ıslak olduğunun tespit edilmemesinden yola çıkarak hasarın ambalajlamadan kaynaklı olduğu yönündeki iddiasını kanıtlaması gerektiği; Sayın Mahkemece hasarın ambajlamadaki eksiklik ve yetersizlikten oluştuğu kanaatine varılması durumunda dahi, Yargıyay uygulamasına göre, taşıyıcının kontrol görevi kapsamında bu hususa ilişkin tespitini CMR Senedine ihtirazi kayıt şeklinde düşmemesi halinde gönderen ile birlikte müterafik kusurlu sayılması gerektiği; nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,
3.08/04/2021 tarihli ... nolu Ekspertiz Raporunda hasarın 15.713,78 EUR olarak tespit edildiği, bunun CMR m. 23/1'e uygun olduğunun söylenebileceği; bu bedele %10 poliçe ilave bedel eklendiğinin, söz konusu ilave bedelinin taşıma hasarıyla ilgili olmaması sebebiyle davalı taşıyıcıdan istenemeyeceğinin söylenebileceği, nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,
4.08/04/2021 tarihli ... nolu Ekspertiz Raporunda sovtaj ile ilgili tekliflere yer verilmesine rağmen sovtaj bedelinin hasar tutarından düşülmediği, en yüksek sovtaj bedeli olan 88.000TL'nin teklif tarihindeki (12/03/2021) Euro karşılığının (88.000TL / 9,0326 Eur - https://www.tcmb.gov.tr/kurlar/202103/12032021.xml = 9.742,48Euro) hasar tutarından düşülmesi ile [15.713,78 Eur - 9.742,48 Eur (sovtaj bedeli) =] 5.971,30 EUR hasar tazminatından davalı taşıyıcının sorumlu olduğunun söylenebileceği; nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,
5.CMR m. 23/7 gereğince taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst sınırının (kg başına 8,33 SDR) karar tarihindeki kur esas alınarak hesaplanacağının düzenlendiği, hasara uğrayan yükün brüt ağırlığı 1.639,95kg olup taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst sınırının 13.660,78 SDR olduğu ve rapor tarihi itibariyle (25/08/2023https://www.tcmb.gov.tr/kurlar/kurlar_tr.html ) 1SDR = 35,0508 TL / 1,241 EUR olup, 13,660,78 SDR x 35.0508 TL / 1,241 EUR = 478.821,26 TL / 16.953,02 EUR üst sınır olarak hesaplandığı ve hasar tazminatının taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst sınırının altında kaldığı” yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Bilirkişi kök ve ek raporlarının taraflara ayrı ayrı tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin raporlara karşı beyan ve itiraz dilekçesini, davalı vekilinin raporlara karşı itiraz dilekçelerini dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.
GEREKÇE
Davaya konu uyuşmazlık konusunun, davacı tarafça başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi noktalarında toplandığı anlaşıldı.
Davacı vekilinin 23.01.2024 tarihli dilekçesi ile, 19.01.2024 tarihli dilekçeleri ile, "Davaya konu uyuşmazlık ile ilgili davalı ve ihbar olunan taraf ile sulh yoluna gidildiği, dava konusuz kaldığından dosyada karar verilmesine yer olmadığı yönünde karar verilmesi" hususlarının bildirildiğini, taraflarca e-imza ile imzalanan ekteki sulh protokolünden anlaşılacağı üzere; yargılama gideri, vekalet ücreti dahil olmak üzere taraflar birbirlerini gayri kabili rücu ve ibra ettiklerini, anılan sulh protokolünün dikkate alınarak, taraflar lehine/aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini, işbu durumun karar aşamasında dikkate alınmasını talep etmiştir.
Davalı vekilinin 30/01/2024 tarihli dilekçesi ile, davacı tarafla haricen sulh olunduğu, bu nedenle davanın konusuz kaldığını, davacıdan herhangi bir şekilde vekalet ücreti, masraf ve yargılama gideri taleplerinin bulunmadığını, bu nedenle karar vermeye yer olmadığına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini arz ve talep etmiştir.
Tüm izah edilen nedenler çerçevesinde; davacı ve davalı vekillerinin dilekçeleri ile davanın konusuz kaldığını, aleyhlerine yargılama ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep ettikleri görülmüş olup, davacı ve davalı vekillerinin beyanı doğrultusunda davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır.'' ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak ...Dava Şartı Dosya Numarası: 2021/... sayılı dosyasından arabulucuya 1.320,00.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı görülmüş olup, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmişse de; davalı taraf davanın açılmasına sebebiyet vermiş olmakla; başlangıçtaki haklılık dikkate alınarak davalı aleyhine arabuluculuk giderinin yükletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DOSYANIN SULH DİLEKÇELERİ İBRAZ EDİLDİĞİ GÖRÜLDÜĞÜNDEN DAVANIN SULH NEDENİYLE KONUSUZ KALDIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60.-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 3.214,08.-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Talep edilmediğinden davacı lehine ücreti vekalet takdirine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderinin talep edilmediğinden kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/01/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır