İSTANBUL 18. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/521 Esas
KARAR NO : 2024/310

DAVA : Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/10/2017
KARAR TARİHİ : 06/05/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile dava dışı ...Ltd.Şti. arasında ticari bir ilişki kurulduğunu, dava dışı şirket borcundan dolayı davacı adına ... no 30.08.2015 vadeli 10.000 TL bedelli, 1557 no 15.09.2015 vadeli 16.000 TL bedelli, 1558 no 30.09.2015 vadeli 14.000 TL bedelli, 1569 no 30.11.2015 vadeli 11.000 TL bedelli, 1570 no 15.112015 vadeli 11.000 TL bedelli, 1571 no 30,10.2015 vadeli 11.000 TL bedelli, 1572 no 15,10.2015 vadeli 11.000 TL bedelli olmak üzere toplam 84.000 TL bedelli 7 adet bono düzenlendiğini, davacının bonoları vadeleri geldiğinde ödememe protestosu çekilmek üzere davalı ... 'ın Bahçekapı Şubesine teslim ettiğini, davalı bankanın iş bu bonoları tahsil cirosu yapılarak 15.06.2015 tarihli senet tevdi bordrosu düzenlendiğini, ancak ödeme vadesi geldiğinde senetler ödenmediği gibi davacıya herhangi bir teslim de yapılmadığını, sebebi bankaya sorulduğunda önce bilgi alınamadığını, daha sonra yaşanan hukuki süreçler neticesinde senetlerin bankaca kaybedildiğinin öğrenildiğini, senedin iptaline gidilmesi gerektiğini, davalı bankaya İstanbul ... Noterliği 11.09.2015 tarih ve...yevmiye nolu ve Beyoğlu ...Noterliği 21.10.2015 tarih ... yevmiye nolu ihtarnameler gönderildiğini, davalı bankadan davacının oluşacak tüm zararlarınm isteneceği ihtar edildiği, ihtarnamelere banka tarafından süresinde cevap verilmediğini, yasal süre geçtikten sonra vekil yerine müvekkili asile hitaben gönderdiği İstanbul... Noterliği 12.11.2015 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ile adı geçen 7 adet bono hakkında Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi ...esas sayılı dosyasından iptal davası açıldığı bildirildiğini, asile yapılan bildirimin hukuken geçersiz olduğunu, kendi çabalarıyla senetlerin zayi nedeniyle iptal edildikleri öğrenildiğini, senetlerin iptaline dair verilen hüküm neticesinde davacı alacağının tahsiline yönelik dava dışı ... aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasından 23.06.2016 tarihli ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacının icra yoluna başvurabilmesi için 1 yıl kadar zaman kaybı yaşadığını, takibin kesinleştiğini, şirket adresine fiili haciz işlemi uygulamak üzere talepte bulunulduğunu, şirketin bir malvarlığına veya alacağına rastlanılmadığını, 18.05.2016 tarihinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğü...Talimat dosyasından fiili haciz için gidilen borçlu şirket adresinin boş olarak terk edildiği anlaşıldığını ve hacze kabil mal tespit edilemediğini, civar soruşturmada şirketin 1 yıl öncesine kadar faaliyetine devam ettiği ancak daha sonra buradan ayrıldığının öğrenildiğini, alacağın tahsilinin imkansız hale geldiğini, 06.09.2017 tarihinde dava dışı şirket hakkında 110.022,26 TL için “borç ödemeden aciz vesikası” düzenlendiğini, dava dışı şirketin alacağı/malvarlığı olduğunu ve borcunu ödeyebileceği hususunu ispat yükü artık davalı bankaya geçtiğini, basiretli bir tacir gibi hareket etmek zorunda olan davalı bankanın bu sorumluluklarını yerine getirmemiş olduğundan tazminat sorumluluğu bulunduğunu, açıklanan ve resen tespit edilecek sebeplerle, basiretli bit tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı hareket eden davalı bankanın senetleri kaybetmese idi, davacının tahsil edebileceği haciz vesikasının bağlı alacağı olan 110.022,26 TL 'nin aciz vesikası tarihi olan 05.09.2017 tarihinden itibaren ve ayrıca ihtarname masraflarının ihtarname tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, bu talep kabul görmediği takdirde senetlerin (Bonoların) bedelleri olan 84.000,00 TL 'nin bonoları vade tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya verilmesini, ayrıca icra dosyasındaki masraf ve avukatlık ücretinin ve davalıya gönderilen ihtarname bedellerinin de bankaca ticari faiz ile davacıya ödenmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı bankaya atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, davanın senet borçlusu aleyhine açılmış olması gerektiğini, bankaya tahsil cirosu ile devredilen senetler ile ilgili olarak kayıp sonrasında yapılması gereken tüm hukuki işlemlerin yapıldığını "davaya konu edilen zararın meydana gelmesi ile senetlerin davalı banka elinde iken kaybolması” arasında illiyet bağı bulunmadığını, bankanın yapılması gereken tüm işlemleri yaptığını, tahsil cirosu ile devredilen 7 adet bononun iptali hususunda vakit kaybetmeksizin Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile senet iptal davası açıldığını ve bu durumun davacıya bildirildiğini, senetlerin banka elinde iken davacının zararının oluşması arasında illiyet bağı bulunmadığını, davacının dava dışı senet borçlusu ile arasında yer alan temel ilişkiden harekete geçme imkanı mevcut iken, bu imkanı kullanmayarak, gerekli tedbirleri almayarak, dava dışı borçlu aleyhinde gecikmiş yasal müracaatlar yaparak, zararın doğmasına bizzat kendisinin sebebiyet verdiğini, davacının tazminat talebinin haksız olarak zenginleşmesine sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, arz ve izah edilen sebeplerle binaen davanın öncelikle zamanaşımı sebebiyle reddine, haksız ve mesnetsiz hukukun temel ilkelerine aykırı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline dair karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacı ile dava dışı ...Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişki neticesinde dava dışı şirket borcu nedeni ile davacı adına düzenlenen 7 adet bononun davalı bankaca kaybedilmesinden dolayı zararın tazmini talepli alacak davasıdır.
Mahkememizden verilen 18/11/2019 tarih ve ... Esas 2019/950 sayılı kararı İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 16/06/2022 tarih ve 2020/911 Esas 2022/969 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldı.
ilamda; Somut olayda; gerekçeli kararda bilirkişi raporu ve ek raporu özetlenmiş olup, tarafların iddia ve savunmaları ile ilgili mahkemece yapılmış hiç bir değerlendirme bulunmamaktadır. Davanın hangi gerekçeyle kabul edildiği açıklanmadığı gibi, deliller tartışılarak, hüküm sonucuna ne suretle ulaşıldığı hususlarında bir kanaat bildirilmemiştir. Bu hali ile, mahkemece, davacı talepleri ve davalı savunmalarının dosya kapsamındaki deliller ile birlikte ayrı ayrı değerlendirilerek yeterli ve denetime elverişli gerekçelerle sonuca varılması gerekirken, gerekçesi açıklanmadan yazılı şekilde karar verilmesi, mahkeme kararlarının gerekçeli olması gereğine ilişkin Anayasal ve yasal düzenlemelere aykırılık oluşturmaktadır.
HMK.nın (Değişik:22/07/2020-7251/35md.)353/1-a6 maddesinde;"Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." hali, kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesi sebepleri arasında gösterilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, davalının zamanaşımı def'inin değerlendirilmesi, 6100 sayılı HMK'nın 297 ve 298 maddelerine uygun biçimde gerekçeli karar yazılarak hüküm kurulması bakımından, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine, kararın kaldırılma sebebine göre, davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizin 18/12/2023 tarihli duruşmasında, dosyanın MALİ MÜŞAVİR bilirkişiye tevdii ile; toplanan tüm deliler ile birlikte, dosya kapsamı incelenerek, dava dilekçesinde belirtilen her bir bononun vade tarihinde, bonoları keşide eden dava dışı senet borçlusu ... aleyhine ihtiyati haciz/haciz takibine konu edilmesi halinde, her bir bononun tahsil kabiliyetinin bulunup bulunmadığı, var ise ne oranda ve ne miktarda olduğu hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 18/04/2024
tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda; "Dava dosyasında tüm belgelerin kapsamı itibariyle yapılan incelemelerde her türlü hukuki ve nihai kararı
Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere aşağıdaki neticelere ulaşılmıştır:
Davacının 15.06.2015 tarihinde tanzim ettiği. SENET TEVDİ BORDROSU listesi ile dava dışı ... LTD.ŞTİ. den aldığı davaya konu 7 adet (toplamı 84.000 TL.olan) “...nolu 30/08/2015 vadeli 10.000,00 TL, ... nolu 15/09/2015 vadeli 16.000,00 TL, ... nolu 30/09/2015 vadeli 14.000.00 TL, 1569 nolu 30/11/2015 vadeli 11.000,00 TL, 1570 nolu 15/11/2015 vadeli 11.000,00 TL, 1571 nolu 30/10/2015 vadeli 11.000,00 TL, 1572 nolu 15/10/2015 vadeli 11.000,00 TL” senetleri tahsil için davalı ... Bahçekapı Şubesi'ne teslim ettiği anlaşılmıştır.
Dava dışı senet borçlusu...LTD.ŞTİ.nin bağlı olduğu vergi dairesinin dosyaya gönderdiği resmi yazıya göre; firmanın 11.03.2014 tarihinde kurulduğu ve 30.11.2015 tarihinde resen terk işlemi uygulandığının belirtildiği,
Ancak, vergi dairesinin yazısı ekindeki beyannameler tetkik edildiğinde, senet borçlusu dava dışı firmanın 2. Dönem Geçici Vergi (Haziran 2015 tarihi itibari ile) 3. Dönem Geçici Vergi Beyannamesinde (Eylül 2015 tarihi itibari ile) beyan edilen ciro, satılan malın maliyeti ve brüt satış karının rakamları aynı olduğundan firmanın 2. Dönem geçici vergi dönemi olan Haziran 2015'den sonra herhangi bir ticari faaliyeti bulunmadığının anlaşıldığı, son beyannamede 13.178,31 -TL tutarında KAR beyan ettiğinin tespit edildiği,
Bankalardan dosyaya gelen bilgide dava dışı senet borçlusu ... LTD.ŞTİ.nin bankalar nezdinde herhangi bir hesap ve/veya hesap hareketleri olmadığı, yine dosyadaki TAKBİS Mal Varlığı Sorgulamasında bu firmanın herhangi bir mal varlığı kaydı olmadığı bilgisi ve firmanın yetersiz sermaye ve karlılığa sahip olduğu, firmanın 2. Dönem olan Haziran 2015'den sonra herhangi bir ticari faaliyeti bulunmadığı, hususta birlikte değerlendirildiğinde, mali yönden senet borçlusu ... LTD. ŞTİ nin 2. Geçici vergi dönemi olan 2015 Haziran öncesinde, senetlerin davalı ... banka teslim edildiği 15/06/2015 tarihi itibariyle senetleri ödeme kabiliyetine sahip olmadığı anlaşıldığından,
Neticeten; her bir bononun vade tarihinde, bonoları keşide eden dava dışı senet borçlusu ... aleyhine ihtiyati haciz/ haciz takibine konu edilmesi halinde, her bir bononun tahsil kabiliyetinin bulunmadığı" değerlendirmeleri yapılmıştır.
Dava, davacının TTK hükümleri gereği tahsil işlemeleri yapılması için davacının davalı bankaya teslim etmiş olduğu bonoların banka şubesinden kaybolması sebebiyle davacının davalıdan bono bedellerini talebine ilişkin davadır. Davacı konusu bonoların davacı tarafından davalı banka şubesine teslim edildiği ve şubede kaybolduğu bilahare davalı tarafından Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...E. Sayılı dosyasından senetlerin iptali talepli dava ikame olunduğu ve senetlerin iptaline karar verildiği, bu karara dayalı olarak davacının Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasından davacı tarafından senet borçlusu firma hakkında icra takip işlemi başlatıldığı ancak haczi kabil mal varlığının tespit edilemediği ve aciz vesikası düzenlendiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dava konusu senetler, vadesi 2015 yılı 8. Ayından 11 ayına kadar değişen toplam 84.000,00 TL tutarlı 8 adet senettir. TTK anlamında senet(bono) kayıtsız şartsız ödeme taahhüdünü içerir kıymetli evraktır. Bononun gününde ödenmemesi durumunda bedelinin tahsili için yapılabilecek olan cebri icra yoluna başvurmaktır. Davalı banka bonoları muhafaza yükümlülüğünü ihlal ettiği için kusurlu olsa da bono bedellerinden sorumlu olabilmesi için, bonolar kaybolmayıp vadeleri geldiğinde derhal takip konusu yapılmaları halinde tahsil kabiliyetinin olduğunun ispatı gerekir. Bakırköy ...İcra ... E. Sayılı dosyasını 18.05.2016 tarihi haciz tutanağında, senetlerin borçlusu dava dışı ...firmasının 1 yıl öncesine kadar adreste faaliyete gösterdiği, artık aktif olmadığı gelen gidenin olmadığı komşu beyanı olarak yer almış, dava konusu senetlerden vadesi en erken olanın 2015 yılı 8.ay olduğu dikkate alındığında dava konusu senetlerin vadesinden önce dava dışı ...firmasının adresini terk etmiş olduğu, bu tespitin vergi dairesine yazılan müzekkere cevapları ile örtüştüğü, uyap taşınmaz araç sorguları, bankalara ve kurumlara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar ile dava konusu bono tarihlerinde dava dışı ... firmasının dava konusu bono bedelleri tutarında mal varlığının bulunmadığı, hakkında bila tahsil devam eden icra takip dosyaları olduğu, düzenlenen gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile vade tarihleri itibariyle dava konusu bonoların tahsil kabiliyetinin bulunmadığı, tahsil kabiliyeti bulunmayan bonoların kaybından kaynaklı bir zararın iddia edilemeyeceği gözetilerek davanın reddine, davanın açılmasına davalı tam kusurlu olarak sebebiyet verdiğinden ve dava dışı ...firmasının dava konusu bono tarihleri itibariyle ödeme kabiliyetinin olup olmadığı hususunun tespiti ancak yargılama sonucu mümkün olabildiğinden ve bunda bonoları davalıya teslim etmiş bulunan davacı sorumlu tutulamayacağından yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Davanın REDDİNE,
Davanın açılmasına davalı tam kusurlu olarak sebebiyet verdiğinden ve dava dışı
... firmasının dava konusu bono tarihleri itibariyle ödeme kabiliyetinin olup olmadığı hususunun tespiti ancak yargılama sonucu mümkün olabildiğinden ve bunda bonoları davalıya teslim etmiş bulunan davacı sorumlu tutulamayacağından yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesine,
3-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.878,91 TL'den mahsubu ile artan 1.451,31‬ TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan (427,60 TL harç + ilk masraf 60,00 TL + bilirkişi ücreti 750,00 TL + 169,00 TL posta masrafı ) toplam 1.406,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
6-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır