İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2024/156 Esas
KARAR NO : 2024/196
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 17/09/2021
KARAR TARİHİ : 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'nin Türkmenistan'da ithalat/ihracat işi yapmakta olduğunu, Türkiye'de bulunan hava filtreleri ürettiğini, yağ ve yakıt alım satımı yaptığını, ve yine gerek yurt dışında gerekse yurtiçinde yağ, yakıt,hava filtresi / filtre alım satım işiyle uğraşmakta olduğunu, ... San. ve TİC. ... ... firmasıyla madeni yağ alımı konusunda anlaştığını, Tarafların alım satıma ilişkin malların FOB teslim şekli ile Müvekkili ...'nin Aşgabat, Türkmenıstan olarak bildirdiği adrese gönderilmesi için anlaştıklarını, Sözleşmeme bedelinin müvekkil tarafından ödendiğini, satışa konu malların, deniz yoluyla sevkiyatı için davalı taraflardan ... Liman İşletmeciliği ve Ticaret A.Ş.'nin yönetiminde olan ... Limanı'na getirildiğini, Taşımayı gerçekleştirecek olan, davalılardan ... Shipping'in donatanı olduğu ... ... gemisinin 24.05.2020 tarihinde. ... ... Limanı'na bağlandığını, yükleme devam ederken 30.05.2021 Cumartesi günü gece 23:30 sıralarında, Liman personeli tarafından, ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi için "kaynak işlemi" yapılmaya başlandığını, Geminin 3 numaralı ambar kapağı üzerindeki kaynak işlemi devam ederken, ambar içerisindeki yükün tutuşmasına sebep olduğunu ve yangın başladığını tüm müdahalelere rağmen yangına engel olunmadığını ve müvekkil tarafından satın alınan malların yanarak kullanılamaz hale geldiğini, bu hususta T.C. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2... D. iş sayılı dosyasından delil tespiti talebinde bulunulduğunu, donatanın TTK”'nın 1141. maddesi uyarınca gemiyi denize elverişli halde bulundurmak yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirememiş, dava konusu mallar, taşıyanın hakimiyetinde ve "muhafaza" edilmesi gerekirken çıkan yangın neticesinde hasar gördüğünü, dolayısıyla mallarda ortaya çıkan zarardan davalılardan, taşımanın yapılacağı geminin donatanı ... 'in taşıyan sıfatıyla sorumlu olacağının açık olduğu, Davalılardan ... 'in Rusya kanunlarına göre kurulmuş ve Rusya'da mukim bir şirket olması dolayısıyla, davalının dava konusu mallarının yüklenmesi esnasında Türkiye'de yetkili acentesi olarak faaliyet gösteren ... Ltd. Şti de taşıyanın vekili olarak davaya dahil edildiğini, Zira TTK 102. Madde uyarınca acente, müvekkili nam ve hesabına belirli bir bölge içerisinde “...sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimse..."dir. İşbu uyuşmazlık açısından da dava konusu malların taşınmasına ilişkin sözleşmenin yapılması ve sonrasındaki ifasına aracılık eden davalı ... Ltd. Şti.'de huzurdaki davanın taraflarından olduğunu, Taşıma sözleşmelerinin ifasında taşıtana karşı taşıma taahhüdünde bulunan akdi taşıyanın aynı zamanda taşımayı bizzat gerçekleştirmesinin zorunlu olmadığını, taşıyan, taşımayı sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü bir kişi eliyle de gerçekleştirebileceğini, Bu halde taşımayı gerçekleştiren fili taşıyan olduğunu, Bu doğrultuda fiili taşıyan, TTK m. 1178/2 uyarınca eşyanın zıyar veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın fiili taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumlu olduğunu, Somut olay açısından fiili taşıyan sıfatını haiz olan geminin donatanı ...'in yanında, yine fiili taşıyan sıfatını haiz ... Ltd. Şti. Fili taşıyan olarak beraber müvekkilin mallarına gelen hasardan sorumlu olduğunu, davaya konu malların yanmasına sebep olan yangının; davalılardan ... Liman İşletmeciliği ve Tic, A.Ş. personelinin ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi için “kaynak işlemi" yaptıkları sırada meydana geldiği de yangın raporu ile sabit olduğunu, dolayısıyla esas olarak yüklerin tamamına yakınının kullanılamaz hale gelmesine sebep olan asıl olay olan yangının çıkış sebebi davalı ... Tic. Aş.'nin personelinin yapmış olduğu kaynak işi olması sebebiyle TBK 66. Madde uyarınca malların zarar gömesinden Liman işletmesinin sorumlu tutulması gerektiğini, davanın hukuki boyutuna ilişkin açıklamaları doğrultusunda, davaya konu olan olayda çıkan yangın ile müvekkilinin yüklerinin ciddi bir kısmının zarar gördüğünü, kullanılamaz hale geldiğini, yangının, liman personelinin kusuru neticesinde çıktığını, taşıyanın gereken müdahaleleri zamanında yapmaması sebebiyle de büyüdüğünü ve malların hemen hepsinin kullanılamaz hale geldiğini, İşbu sebeple müvekkilimizin 1.000.-USD'den fazla bedelde oluşan zararının tazmini zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek davanın kabulü ile; davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesine, müvekkilinin tüm zarının tam olarak belirlenmesini teminen arttırılmak kaydıyla şimdilik 1.000,00- USD'nin 30.05.2020 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
;Davalı ... Imo Nolu, Rusya Bayraklı, ... Gemisi maliki ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının 17.09.2021 tarihli dilekçesi ile müvekkilleri ...'nin, yağ, yakıt, hava filtresi ve filtre alım satım işiyle uğraşmakta olan ... Sanayi ve Ticaret ... firması ile madeni yağ alımı ve FOB teslim şekli ile Türkmenistana gönderilmesine ilişkin bir anlaşma imzaladıklarını, sözleşme bedelini ödediklerini iddia ettikleri malların, 2 nolu davalının işletmeciliğini yaptığı ... Limanı, ...'da, 30.05.2020 tarihinde ( davacı tarafından sehven 2021 yazılmıştır ) müvekkilimize ait ... gemisine yüklendiği sırada, liman personeli tarafından ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi amacıyla gerçekleştirilen kaynak işlemi esnasında çıkan yangında, yanarak kullanılmaz hale gelmesi neticesinde oluşan hasardan kaynaklanan zararlarının, tahsilini temin için müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları iddiasıyla, müvekkilimiz ve diğer davalılar aleyhine belirsiz alacak davası ikame ettiğini, davanın açıkça deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlık olduğu, davacının da atıf yaptığı, Türk Ticaret Kanununun (TTK) "Deniz Ticareti" başlıklı 5. Kitabında yazılı kanun maddeleri doğrultusunda çözümleneceğini, İstanbul ili yargı çevresinde denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatının, ... Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğunu, uyuşmazlığın işbu mahkemede görülmesi gerektiğini davaya konu olan yangın hadisesi sebebiyle, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... E. sayılı dosyasında ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... E. sayılı dosyasında açılan davalar neticesinde, ilgili dosyaların görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiğini, huzurdaki uyuşmazlıkta görevli olmaması sebebiyle, iş bölümü itirazının kabulü ile başkaca bir incelemeye gerek olmaksızın dosyanın görevli İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, yargılamanın, HMK'nın 316 ve devamı maddeleri uyarınca basit yargılama usulüne tabi tutulmasına karar verildiğini, buna göre davacının, HMK 121. ve 318. maddelerine göre davasının dayanağını oluşturan tüm delillerini dosyaya sunmak ve tebliğ ettirmek zorunda olduğunu, dava dilekçesi incelendiğinde, davacının bir sözleşmeye taraf olduğu, bu sözleşmeye konu malların alıcısı olduğu ve bedelini ödediğini belirttiği bu malların, müvekkililerine ait gemiye yüklendiği sırada yanarak zayi olduğunu iddia etmişse de bu iddiaları ispat edebilecek herhangi bir belgeyi dosyaya sunmadıkları, HMK 319 gereğince, savunma hakkına halel gelmemesi açısından, davacı delillerine karşı beyanda bulunma haklarının saklı tutulacağını, davacı tarafından dosyaya, iddialarını ispat edecek hiçbir belge sunulamamışsa da herhangi bir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için iddiaların gerçek olduğu varsayılsa bile, hasar gördüğü iddia edilen malların mülkiyetinin davacıya ait olduğunu, malların, FOB teslim şekli ile satın alındığı iddiasının kabulünde dahi, FOB teslim şekli yalnızca malların gemiye yüklenmesinin tamamlanmasından sonraki risk geçişini düzenlemekte olduğunu, mülkiyete dair herhangi bir düzenlemeye havi olmadığını, FOB teslim şekli ile bir sözleşme yapıldığı iddiasında dahi davacının davayı takip yetkisi bulunmadığı, dava dilekçesinin “Sonuç ve İstem” kısmında davanın, belirsiz alacak davası olarak kabul edilmesi talep ettiğini, 6100 sayılı HMK'da düzenlenen belirsiz alacak davasının, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde davacıya tanınmış bir imkan olup bahsi geçen belirleyememe halinin, objektif kriterlere dayanarak tespit edilmesini gerektirdiğini, Dava dilekçesi incelendiğinde, davacı tarafından, dava konusunun 1.000- USD' den fazla olduğunu beyan ettiklerini, Öte yandan, dava dilekçesinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş (davacı tarafından sehven 2021 yazılmıştır) sayılı delil tespiti dosyasından yapılan bilirkişi raporuna atıf yapılarak, müvekkillerine ait 22 paletin üzerinde toplamda 26.658,00 USD bedelli madeni yağın ilk sayımda ve en az 267 adedinin zayi olduğu ve paketleme bedeli, gemiden tahliye, hasarsız ürünlerin geri yüklenmesi, hasarsız malzemenin terminali, hasarsız malzemenin ara nakliyesi, liman içi terminal, ara nakliye, paletleme, paletleme işçiliği, sahada ayrıştırma işçiliği, depolama, nakliye, liman ve gümrük, KDV ve başkaca masrafların haricen yaklaşık 841,33 USD olduğunun ifade edildiği, dolayısıyla davacı yanın, dava konusu malların bedeline ve zayi olduğunu iddia ettiği malların miktarına ilişkin bilgi sahibi olduğunun açıkça ortada olduğu, fakat alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliği kavramlarının hatalı bir şekilde birlikte değerlendirildiğinin anlaşıldığını, Bu doğrultuda davacının, ödediği malın bedeline ve zarar gören malların miktarına dair bilgi sahibi olduğu ve bunu da açıkça dilekçesinde beyan ettiği; ancak bu durumu ispat edemediği için belirsiz alacak davası yoluna başvurduğunun anlaşıldığını, Bu haliyle belirsiz alacak davası açılmasının, yalnızca davacıyı harç ve masraflardan korumak olduğunu, HMK'nın lafzına gerekse Yargıtay Genel Kurul Kararına aykırı olduğunu, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, İşbu hususun tamamlanabilir bir dava şartı olmaması nedeniyle davanın, başkaca bir inceleme yapılmaksızın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu yangın hadisesinin liman personeli tarafından, ambar üstündeki yüklerin sabitlenmesi için kaynak işlemi yapıldığı sırada meydana geldiğini, Bu cümleden olarak, bahse konu sabitleme işleminin gerçekleşmesinde, taşıyanın adamlarının herhangi bir dahli olmadığı, uzmanlık gerektiren kaynak işleminin, gemi tarafından gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, dilekçede belirtildiği gibi taşıma sırasında olmadığı geminin ... Liman sahasında iken yalnızca liman personeli tarafından yürütülen operasyon neticesinde meydana geldiğini, dolayısıyla, dava dilekçesinde ne sebeple taşıyanın sorumluluğuna dair hükümlere atıf yapıldığının da anlaşılmadığını, 2 Nolu Davalının, ... Liman İşletmeciliği ve Tic. A.Ş. ... Limanı'nın işletmesini aldığı tüzel kişi olduğu ve ilgili Limanlar Yönetmeliği uyarınca "kıyı tesisi" statüsünde olduğunu, limanın, kendi sahasında gerçekleşen her olayda gözetleme yükümlülüğü ve müdahale zorunluluğu olduğunu, dava dilekçesinde, davacı tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş (davacı tarafından sehven 2021 yazılmıştır) sayılı dosyasından delil tespiti talebinde bulunulduğunun belirtildiği, bilirkişi raporu sonuç kısmında ... tarafından üretilen mallara ilişkin kayıp olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı, Aleyhe bir kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının, davaya konu olan ve yandığı iddia edilen malların ... Sanayi ve Ticaret ... ... tarafından satıldığını iddia ettiğini, bu doğrultuda, dosyaya sunulan bilirkişi raporunun farklı bir dosyada yapılan incelemeye ilişkin olduğunu, raporun davacı tarafından değil üçüncü bir kişi tarafından alındığı ve bilirkişi raporunun mahkemeniz dosyası açısından geçersiz olduğu, Bilirkişi raporunun geçerliliği hususunda herhangi bir kabul anlamına gelmemek ve her türlü itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla, gemi tarafından, davacı yanın iddialarının aksine, doğru ve etkin bir şekilde yangına müdahale edildiği ve geminin, üzerine düşen sorumluluğu eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğinin ifade edildiğini, dolayısıyla liman personelinin gemi ilgililerinin dahli olmaksızın tek başına gerçekleştirdiği sabitleme işlemi sırasında kusuru ile sebebiyet verdiği yangın neticesinde oluşan zarardan, 2 nolu davalı ... Limanının tek başına sorumlu olduğu, gemi ilgililerin üzerlerine düşen yükümlülükleri, eksiksiz bir şekilde yerine getirerek yangına müdahalede kusursuz oldukları davanın, öncelikle görev yönünden reddi ile görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, daha sonra dava şartları eksikliğinden başkaca bir incelemeye gerek olmaksızın usulden reddi ile her halükarda haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememiz 2024/... Esas sayılı dosyasının 27/03/2024 tarihli Tensip Tutanağının 2 numaralı ara kararı gereğince tefrik edilerek açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizdeki iş bu dava, yine Mahkememiz 2024/... Esas sayılı dosyasından tefrik edilmiş ise de, HMK 166/4 maddesi gereğince; "davaların birbirine benzer sebeplerden doğmuş olduğu ve tarafların aynı olması" karşısında davalar arasında bağlantı olduğu görülmekle, mahkememizdeki iş bu davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesinin dava ekonomisi prensiplerine uygun düşeceği anlaşılmakla aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Eldeki dosya ile mahkememizin 2024/... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğundan dosyaların HMK'nun 166/1.maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE, bundan sonraki yargılama işlemlerinin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas sayılı dosya üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,
2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,
3-Yargılama harç ve masrafların birleşen dosya üzerinde belirlenmesine,
Dair, tarafların yüzlerine karşı, esas hükümle birlikte istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/04/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır