İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/117 Esas
KARAR NO : 2024/113

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/09/2023
KARAR TARİHİ : 08/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... ya ait emtianın taşıması sırasında doğabilecek rizikolara karşı müvekkili sigorta şirketi tarafından nakliyat abonman sözleşme ile teminat altına alındığını, sigortalı kent boringer firması ...'de mukim dava dışı ... firmasına sattığı gıda cinsi emtianın Türkiye'den ...'e taşıma işi için davalılar ile anlaştığını, sigortalı firmanın sigortalı emtianın Türkiye'den ...'e kadar olan denizyolu nakliyesinin organize edilmesi için sigortalı tarafından davalı ...TİC A.Ş. görevlendirildiğini ve emtianın fiili taşıyıcı ...TİC A.Ş. sorumluluğunda ... tarih ve ... numaralı konişimento kapsamında ...isimli gemiler ile nakledildiğini ... isimli geminin 06.10.2022 tarihinde ...'den ...'e geçişli sırasında ... açıklarında seyir halinde iken gemide angın çıktığını ve 12.10.2022 tarihinde söz konusu geminin battığını, net zarar miktarı olan 1.888.776,95 TL müvekkillerince sigortalısına tanzime dildiğini böylelikle müvekkilleri sigortalısının kanuni halefi olduğunu, davalı borusanın meydana gelen zarardan taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu taşımayı organize ettiğini, davalı ...huzurdaki davadan fiili taşımayı üstlenen olarak sorumlu olduğunu, davalı... isimli geminin işleteni olarka huzurdaki davadan TBK md 49 hükümleri uyarınca sorumlu olduğunu, davalı ... taşımanın yapıldığı geminin ...sigortacısı olarak sorumlu olduğunu, beyan etmekle, toplam 1.888.776,95 TL maddi tazminat alacaklarının ödeme tarihi olan 13.01.2022 tarihinden itibaren avans faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan ve davalıya ait araç ve gayrimenkul kayıtları üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak HMK m.389 ve m.392 uyarınca ihtiyati tedbir konulmasını dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; konişimentonun arka yüzündeki yetki şartı uyarınca uyuşmazlığın ... Ticaret Mahkemelerinin işbu davayı görmeye yetkili olduğunu, davaya konu 16 Eylül 2022 tarihli nakliyat sigorta poliçesinin ... isimli geminin yapmış olduğu taşıma için düzenlendiği anlaşıldığını, ancak davacının davaya konu hasarın emtianın ...gemisi tarafından taşınırken meydana geldiğini iddia ettiğini, davacının rücu hakkının doğabilmesi için zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması şart olduğunu, işbu davaya konu nakliyat sigorta poliçesi farklı bir taşımayı kapsadığından dolayı sigorta sözleşmesinin davacının iddia etmiş olduğu zarara ilişkin düzenlenmediğinin anlaşıldığını, bu nedenle bahse konu dava dosyasında zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesi bulunmadığını, işbu davada aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, müvekkili şirketin ... A.Ş. Taşıyanlara Türk limanlarında hizmet verdiğini, müvekkili hiçbir şekilde işbu davaya konu taşımada taşıyan olmadığını, bu hususun açıkça ... numaralı konişimento tahtında müvekkili isminin bile geçmediğinden dolayı açıkça anlaşıldığını, müvekkili şirketin davaya konu konişimentoya taraf dahi olmadığını, müvekkili taşıyanın acentesi olarak kabul edilse dahi TTK madd 105 uyarınca acenteye karşı ancak asıl taşıyana izafeten dava açılabildiğini, HMK madde 114 ve 115 uyarınca bir dava şartı noksanlığı mevcut olduğunu, bu sonradan giderilcek bir eksiklik olmadığını davanın reddi sebebi olduğunu, davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddini talep ettiğini, dava konusu hasar yangından dolayı meydana geldiğini, taşıyanın kendi kusuru olmadıkça sorumlu olmadığını, taşıyanın sorumlu tutulması için sorumluluğun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, taşıyanın herhangi bir kusuru dolayısıyla sorumluluğu olduğuna ilişkin herhangi bir delil bulunmadığını, davanın esastan reddi gerektiğini beyanla, sayın mahkemenin yetkili olmadığından dolayı davanın yetkisizlikten reddini, davanın aktif husumet ehliyeti bulunmadığından dolayı reddini, davanın pasif husumet ehliyeti bulunmadığından dolayı reddini ve davanın her halükarda esastan reddini talep etmiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunana emtianın gemi ile taşınması sırasında zayi olmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.s
Mahkememizin...Esas sayılı dosyasında davacı ...Sigorta Şirketi tarafından ...A.Ş., ... A.Ş.... ve ... karşı TTK'nın 1472.maddesi uyarınca rücu davası açılmıştır. İşbu davanın 06.03.2024 tarihli ön inceleme duruşmasında davalı ... A.Ş. hakkındaki dava tefrik edilerek eldeki esasa kaydı yapılmıştır.
Davada husumet ehliyeti dava şartlarından olduğundan HMK'nın 115. Maddesi gereğince mahkemece re'sen gözetilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte eldeki dosyada davalı ... A.Ş. vekili, müvekkilinin dava konusu taşımada hiç bir şekilde taşıyan sıfatıyla hareket etmediğini, acente konumunda olduğundan kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Dosya kapsamına göre uyuşmazlı konu taşımanın Türkiye'den ...'e deniz yoluyla yapıldığı belirlidir. Taşıma ... tarihli ... nolu deniz taşıma senedi tahtında yapılmış olup, Konişmento ...'nın acentesi ... tarafından düzenlendiği görülmektedir. Dolayısıyla uyuşmazlık konusu taşıma ilişkisinde davalı ... Acenteliğinin taşıyanın acentesi sıfatıyla hareket etmiştir.
TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de; "Acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir. TTK 105 vd. maddeleri uyarınca acentenin acente sıfatıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır.
Somut olayda davalının taşıyanın acentesi sıfatıyla hareket ettiği sabittir. TTK'nın yukarıda anılan hükümleri gereğince, taşıyanın acentesi olan davalı karşı doğrudan dava yöneltilmesi mümkün olmadığından, davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tefrik aşamasında hiç harç alınmadığından 427,60.-TL Başvurma harcı ve 427,60.-TL Peşin harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına
3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/03/2024

Başkan ✍e-imzalıdır.
Üye ✍e-imzalıdır.
Üye ✍e-imzalıdır.
Katip ✍e-imzalıdır.