İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2023/6 Esas
KARAR NO : 2024/75

DAVA : Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2022
KARAR TARİHİ : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait olan ...isimli ticari kullanım amaçlı motoryat tipi, 1996 model teknenin davalı nezdinde... no.lu Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, teknenin 27.06.2022 tarihinde meydana gelen yangın sonucu adli denetim ve kovuşturmaya gerek kalmaksızın battığını, sigortacının görevlendirdiği yetkili eksper denetimlerinde battığı yerden çıkartılarak bertarafa gönderildiğini, yangın dolayısıyla ...no.lu Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi kapsamında hakiki ve tam ziya durumu oluştuğunu, batan teknenin çıkartılması ve bertaraf edilmesi için masrafların davacı tarafından ödendiğini, sigorta şirketinin 16.09.2022 tarihinde gönderdiği mailde, “şirket eksperinin rayiç bedel araştırması sonucunda teknenin ortalama 350.000 Euro olduğunun eksper raporunda belirlenmiştir.” şeklindeki gerekçeyle Sigorta Poliçesinde 400.000 Euro olarak kararlaştırılan sigorta bedelini 350.000 Euro olarak ödemek istediğini, sigortacının davacıya ilettiği teklifte kurtarma bedeli faturası 30.680 Euro olduğu halde 26.000 Euro olarak ödemek istediğini, ancak11.800 Euro bertaraf bedelini ödemek istemediğini, sigortacının teklifinin davacı tarafından kabul edilmediğini, 442.480 Euro tazminatın 7 gün içerisinde ödenmesi için sigortacıya ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin tebliğ edildiğini, ödeme yapılmadığını, rayiç bedelinin daha düşük olduğunu iddia eden sigortacının bunu ispat etmesi gerektiğini, bunu ispat edemediği takdirde sigorta değeri sigorta bedeli olarak kabul edip tam tazminat ödemek zorunda olduğunu, tekne sigorta edildiğinde teknede ilave teçhizat ve donanım olduğunu, teknenin bu ilave teçhizat ve donanımlarla birlikte tam ziyaya uğradığı halde sigortacıdan sadece sigorta bedeli talep edildiğini, sigortacının sigorta bedelini tam ödemekten imtina ettiğini, teknenin ticari ve Türk bayraklı olduğunu, bu hususların teknenin değerini ve sigortalanan menfaati artıran hususlar olduğunu, Tekne sigortası sigorta bilgilendirme formunun F. Tazminat ödemesi başlıklı maddesinde teknenin tam ziya uğraması halinde tazminatın sigorta poliçesinde yazan sigorta bedeli üzerinden ödeneceğinin kararlaştırıldığını, kurtarma ve bertaraf işlemini yapan ...Ltd. Şti. isimli şirketin davacı tarafından tanınan bilinen bir firma olmadığını, teknenin 27.06.2022 tarihinde yanmasından sonra davalının anlaşmalı eksperi olan...Ltd. Şti. İsat firmasını bulduğunu, davacıya hizmet vermesini sağladığını,... firmasının yaptığı tüm işlemleri sigortacının eksperine rapor edildiğini, kurtarma ve bertaraf işlemleri sigorta eksperinin nezaret ve onayıyla gerçekleştiğini, kurtarma ve bertaraf ücretlerinin pazarlığını bile eksper firması yaptığını, davacının sadece... firmasına fatura bedellerini ödediğini, davalının anlaşmalı eksper firması kurtarma ve bertaraf masraflarının davacıya geri ödeneceği konusunda tam güven verdiğini, bu nedenle davacının eksperin bulduğu... firmasıyla anlaştığını, istenen ödemeleri yaptığını, poliçesinin özel şartlar bölümünde kurtarma ve dava say masrafları teminata ilave edilmiştir klozunun bulunduğunu, kurtarma bedelinin poliçe teminatında olduğuna kuşku olmadığını, tekne kurtarma ve çıkartma bedeli faturasının kdv dahil tutarı 30.680 Euro olduğu halde davalının kdv’siz tutar olan 26.000 Euro teklif etmesinin yasal olmadığını, davalının bertaraf bedeline ilişkin 05.08.2022 tarihli 11.800 Euro fatura bedeli ödemeyi teklif etmediğini, sözlü görüşmeden davalının bertaraf bedelinin poliçe kapsamında olmadığını bu nedenle ödenmeyeceğini ileri sürdüğünü, sigorta poliçesinde bertaraf bedelinin teminatlar arasında ayrıca yazılmamış olmasının sonuca etkili olmadığını, bertaraf bedeli üçüncü kişilere karşı sorumluluk teminatı kapsamında olduğunu, poliçede 500.000 Euro tutarında üçüncü kişilere karşı sorumluluk teminatı olduğunu, sigorta kapsamı hakiki ve hüküm tam ziya ile sınırlı olduğunu, davacıya ait teknenin tam ziya olduğunu ve teminat kapsamında olduğunu, Limanlar yönetmeliğinin 46. Maddesinin 1. ve 2. Fıkraları gereğince deniz araçlarının en kısa zamanda çıkarılması, çekilmesi veya zararsız hale getirilmesi ile seyir, can, mal, çevre güvenliği ve emniyetini tehlikeye atmayacak tedbirleri derhal alma sorumluluğu gemi sahiplerine ait olduğunu, davacıya ait tam ziya hali gerçekleşen ... isimli teknenin gövde makine ve teçhizat bedeli 400.000 Euro kurtarma bedeli 30.680 Euro ile bertaraf bedeli 11.800 Euro olmak üzere toplam 442.480 Euro’nun davalıdan tazmin edilmesini talep ettiklerini, poliçeye göre tazminatların yabancı para cinsinden ödenmesi gerektiğini, 3095 sayılı kanuni faiz ve temerrüt faizine ilişkin kanunun temerrüt faizi başlıklı 2/2 maddesinin ikinci cümlesi gereğince arada sözleşme bulunmasa dahi ticari işlerde ticari faiz edilebileceğini, bu hususun Yargıtay kararları ile sabit olduğunu, dava konusu poliçesinin dövizli poliçe olduğunu, 400.000 Euro Tekne bedeli tazminatı yönünden döviz poliçe olması nedeniyle 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince TCMB tarafından Euro cinsi mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte Euro cinsinden ödenmesini talep ettiklerini, kurtarma ve bertaraf masrafları yönünden tazminatın TCMB tarafından Euro cinsi mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte Euro cinsinden ödenmesini, mahkemenin aksi kanaate varırsa ticari avans faiziyle birlikte tazmin edilmesini talep ettiklerini belirterek, fazlaya ve ıslaha dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, ... no.lu dövizli gezinti tekneleri sigorta poliçesi ile sigortalı olan davacıya ait ... isimli teknenin 27.06.2022 tarihinde meydana gelen yangın sonucu tam ziyaya uğraması nedeniyle 400.000 Euro tekne bedeli 30.680 Euro kurtarma ve çıkartma bedeli ile 11.800 Euro bertaraf bedeli olmak üzere toplam 442.480 Euro sigorta tazminatının davalıdan tazminini, muacceliyet tarihleri itibariyle her bir tazminat türüne TCMB tarafından Euro cinsi mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranı üzerinden faiz işletilmesini, tazminat ödemelerinde fiili ödeme tarihindeki TCMB Euro satış kurunun esas alınmasını, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava dilekçesinde bahsi geçen... isimli gezinti teknesinin ... numaralı ve 02.02.2022 – 02.02.2023 vadeli gezinti tekneleri sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altında alındığını, ancak poliçesinin mevcut olması teminatın her halde tamamen ve otomatik ödeneceği anlamına gelmeyeceğini, poliçede muafiyet düzenlemesi bulunduğunu, sigorta bedeli üzerinden % 1 tenzili muafiyet uygulanacaktır hükmünün yer aldığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile somut olayda sigorta bedeli üzerinden % 1 muafiyet uygulaması bulunduğunu, özel şartın dikkate alınmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıya ödenmesi gereken tazminatın ödendiğini, sigorta şirketinin başkaca sorumluluğunun bulunmadığını, davanın reddinin gerektiğini, davacıya 23.01.2023 tarihinde 376.000 Euro ödeme yapıldığını, bu ödeme ile davalının sorumluluğunun tamamlandığını, enkaz kaldırma ile ilgili taleplerin ... 1.11.85-17.1 md. gereğince poliçe teminatına dahil olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere talep edilen hasar bedelinin davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, davacının talebinin fahiş olduğunu, sigorta şirketinin gerçek zarardan sorumluluğu olacağını, dava açılmadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını, bu nedenle davalının dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini, dava konusu olaya uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu belirterek, yapılan ödeme ile davalının sorumluluğunun tamamlanmış olduğundan davanın reddini, dava konusu hasarı bedelinden davalı sigorta şirketinin özel ve genel şartlar gereği poliçe kapsamında sorumluluğu bulunmadığından ve ödeme yapılmamasında davalının kusurunun bulunmadığından davanın reddini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle;... numaralı “... POLİÇESİ” ile “... ” isimli Ticari Motoryat 02.02.2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı ... Sigorta Şirketi tarafından sigorta teminatı altına alındığını. Düzenlenen poliçede Sigortalı olarak davacı... Ltd. Şti. yeraldığı sigorta bedelinin 400.000 EUR Gövde makine ve Teçhizat, 10.000 EURO diğer sandal ve botlar olmak üzere 410.000 EUR olarak beyan edildiğini, 500.000 EUR limitli 3. Kişilere karşı sorumluluk teminatı verildiği, düzenlenen poliçenin Türk Tekne Sigorta Poliçesi Genel şartları, ... (01.11.1985) hükümleri ile teminat kapsamını ilgilendiren diğer kloz düzenlemelerine atfen düzenlendiğini, poliçe kapsamının hakiki ve hüküm tam ziya ile sınırlı teminat verildiği şeklinde belirlendiğini,teknenin 27.06.2022 tarihinde, nedeni tam belirlenemeyen elektrik kontağından çıktığı tahmin edilen sebeple yanmaya başladığını, devamında battığını, fiili tam ziya durumunun gerçekleştiğini, zararın poliçe teminat kapsamında olduğunu, riziko tarihi itibarıyla tekne piyasa rayiç bedelinin 400.000 EUR olacağını, teknenin enkaz hale geldiği, yeniden değerlendirmeye konu edilecek parça ve aksamının bulunmadığını, Davacı şirketin, dava dışı şirket tarafından batan teknenin çıkartılması ve bertaraf edilmesi için tanzim edilen 42.480 Euro karşlılığı 761.635,01 TL. toplam tutarındaki 2 adet fatura bedelinin dava dışı şirketin hesabına alacak, dava dışı şirkete yapılan 42.480 Euro karşılığı 761.636,86 TL. ödemenin borç kaydıyla davacının dava dışı şirketten borç alacak bakiyesinin bulunmadığını,davacının 2022 yılı e-defter kayıtlarında, davaya konu “...” isimli teknenin aktifinde 254.11 nolu Taşıtlar hesabında 1.500.000 TL. aktif değeri ile kayıtlı olduğunu, dava dışı...Ltd. Şti. dava dışı ...Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen 42.480 Euro karşılılığı 761.635,01 TL. tutarındaki masraf faturalarının 157-Diğer Stoklar hesabında aktifleştirildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından 25.01.2023 tarihinde, davacının ...Bankası İkitelli Organize Sanayi Şubesinde yer alan... nolu hesabına 376.000 Euro ödemenin yapılmış olduğunu, davacı şirketin meydana gelen riziko sebebiyle oluşan zararının dava tarihi itibarıyla toplam 436.000 EUR olduğunu, 1.800 EUR bertaraf bedeline ilişkin KDV+4.680 EUR kurtarma-çıkarma bedeline ilişkin KDV bedeli olmak üzere toplam 6.480,00 EUR KDV bedelinin, alınan faturaların davacı şirketin şirket malvarlığında olan tekne ile ilgili gider olması KDV indiriminden faydalanacağını, sigorta şirketi adına yansıtma faturası düzenlenmediğinden kabul edilip edilmeyeceği hususu Sayın Mahkemenin takdirinde olacağını, KDV dahil edilmesi halinde toplam alacağın 442.480 EUR olacağını, bu miktarın 376.000 EUR kısmının yargılama sürecinde 25.01.2023 tarihinde davacıya ödendiğini, Teknenin enkazının uzaklaştırılması ile ilgili ödenen bertaraf bedelinin poliçede atıf yapılan İnstitute Yat Klozları 1/11/85 no’lu kloz 328 numaralı Klozun 11/5. Md. gereğince teminat kapsamında olduğunu, TTK 1427.md dikkate alınarak 13.08.2022 sigorta şirketinin temerrüt tarihi olacağını, dava dilekçesinde 16.09.2022 tarihinden itibaren faiz talep edildiğini,sigorta şirketine gönderilen ihtarnamenin 26.09.2022 tarihinde tebliğ edildiği 7 gün ödeme süresi verildiğini, bu durumda temerrüt tarihinin verilen atıfet mehli nedeniyle 03.10.2022 tarihine taşınıp taşınmadığı konusunun mahkemenin takdirinde olacağı, yönünde kanaat bildirmişlerdir.
Dava; Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan ...isimli yatın yanarak zayi olması nedeniyle meydana gelen hasar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davacıya ait olan ...isimli ticari kullanım amaçlı motoryat tipi, 1996 model tekne ...no.lu Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 27.06.2022 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda tamamen zayi olduğunu, ihbar üzerine davalı/sigortacı nezdinde 109388121-0001 no.lu hasar dosyası açıldığını, davalı şirketin sigorta poliçesinde 400.000,00 Euro olarak kararlaştırılan sigorta bedelini 350.000,00 Euro olarak ödemek istediğini, kurtarma bedeli faturası 30.680 Euro olduğu halde 26.000,00 Euro olarak ödemek istediğini, 11.800,00 Euro bertaraf bedelini ise ödemek istemediğini, sigortacının teklif ettiğgi toplam 370,000 Euro tazminatın davacı tarafından kabul edilmediğini, teknenin tam ziyaya uğraması nedeniyle 400.000 Euro tekne bedeli ile batan teknenin çıkartılması ve bertaraf edilmesi için... Ltd.Şti.’ye ödenen 30.680,00 Euro kurtarma ve çıkartma bedeli ile 11.800,00 Euro bertaraf bedeli olmak üzere toplam 442.480,00 Euro sigorta tazminatının davalıdan tahsili talep etmiştir.
Davalı vekili davacıya ödenmesi gereken tazminatın ödendiğini, sigorta şirketinin başkaca sorumluluğunun bulunmadığını, enkaz kaldırma ile ilgili taleplerin... 1.11.85-17.1 md. gereğince poliçe teminatına dahil olmadığını, poliçede muafiyet düzenlemesi bulunduğunu, "sigorta bedeli üzerinden % 1 tenzili muafiyet uygulanacaktır" hükmünün yer aldığını, davacının talebinin fahiş olduğunu, davalının sorumluluğunun tamamlanmış olduğundan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dosyaya sunulan ...numaralı “Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi” ile “... ” isimli Ticari Motoryat 02.02.2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı ... Sigorta Şirketi tarafından sigorta teminatı altına alınmıştır. Davac...Ltd. Şti. nin sigortalı olarak yeraldığı, sigorta bedelinin 400.000 EUR Gövde makine ve Teçhizat, 10.000 EURO diğer sandal ve botlar olmak üzere 410.000 EUR olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.
Sigortalı...isimli teknenin 27.06.2022 günü saat 23.30 sularında başlayan yangın sonucunda bütünüyle yanıp batarak zayi olması nedeniyle, davalı sigorta şirketi tarafından görevlendirilen ...Ltd. Şti. tarafından hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. 22.08.2022 tarihli Ekspertiz Raporunda 22/06/2022 tarihinde... isimli teknenin ...da bağlı durumdayken pruva taraftan baş master kamara bölümünde başlayan yanık kokusu ile yaklaşık 10 dakika içinde alevlerin tekneyi sardığı, ...Emniyet ve diğer römorkör çalışmalarının yangının söndürülmesinde yeterli olmadığı ve teknenin yanarak battığı, İsat şirketi tarafından teknenin batık bulunduğu mevkiden çıkarılarak donatana teslim edildiği, meydana gelen yangının elektrik kaçağı-elektrik kablo problemi nedeniyle oluşmuş olabileceği belirtilmiştir. Teknenin tamamen yanmış ve batmış olması nedeniyle hasar tespiti yapılamadığı , teknenin rayiç bedelinin 350.000,00 Euro, tekne kurtarma ve çıkartma bedelinin ise... şirketinin düzenlemiş olduğu fatura bedelinde belirtilen KDV dışında kalan 26.000,00 Euro esas alınarak tazminat hesabı yapıldığı, davalı tarafın sigortalıya ekspertiz raporunda tespit edilen bu bedeli teklif edildiği görülmektedir.
Taraflar arasında poliçenin varlığı ve geçerliği, meydana gelen yangın rizikosunun teminat kapsamında olduğu, teknenin tam zayi olduğu konularına ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık sigortalı yatın hasar tarihindeki gerçek değeri, kurtarma-çıkarma bedeline KDV’nin dahil edilip edilmeyeceği ve tekne enkazının uzaklaştırılmasına ilişkin bertaraf bedelinin sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı hususundadır.
Ekspertiz raporunda teknenin değeri ile ilgili yapılan araştırmada, teknenin tamamen yanmış ve tespit yapılması imkansız duruma gelmiş olması nedeni ile son kondisyonu hakkında kaptanın beyanı haricinde bir tespit bulunmadığı, tekneye yapılan bakım ve yenilemelerin genel olarak yaşam alanları ile ilgili olduğu, tekne bünyesinde yangına sebebiyet veren elektrik kaçağının, teknenin teknik olarak çok iyi durumda olmadığı görüşünü ortaya çıkardığı, bu nedenle emsal bedelleri de dikkate alınarak söz konusu yatın bedelinin 350.000 Euro olduğu belirtilmiştir.
Davaya konu 1996 İtalya yapımı, ...model, 21,62 metre tam boyunda, 5,54 metre genişliğinde, 2 adet ...marka ve beheri 1150 Hp gücünde makinesi bulunan ve ticari olarak kullanılan motoryat, davalı sigorta şirketi tarafından 02.02.2022- 02.02.2023 dönemi için toplam 410.000 Euro bedelle sigortalanmıştır. Sigorta Eksperi, raporu içine de eklediği benzer teknelerin internet satış ilanlarını emsal olarak gösterip, bu tarih için yatın güncel değerinin 350.000 Euro olduğunu belirtmiştir. Bu ilanlara bakıldığında, 1988, 2000 ve 2001 yılı yapımı,...model motoryatların 349.000 Usd, ... ve 370.000 Euro bedellerle satışa çıkarılmış oldukları görülmektedir. Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya, dava konusu motoryata emsal olabilecek 4 adet yat’ın internet sitesinde yayınlanmış satış ilanı sunulmuştur. Bu ilanlara bakıldığında, 1994 yılı yapımı, ... model motoryatın 11.950.000 TL (ilan tarihindeki karşılığı yaklaşık 650.000 Euro); 1996 yılı yapımı, ...marka motoryatın 8.350.000 TL (ilan tarihindeki karşılığı yaklaşık 455.000 Euro); 1997 yılı yapımı, ...marka motoryatın 19.000.000 TL (ilan tarihindeki karşılığı yaklaşık 1.046.000 Euro) ve 1999 yılı yapımı,.marka motoryatın 11.000.000 TL (ilan tarihindeki karşılığı yaklaşık 590.000 Euro) bedellerle satışa çıkarılmış oldukları görülmektedir. Davaya konu tekne ile yakın yıllarda imal edilmiş ve ona emsal olabilecek benzer teknelerin satışa çıkarılmış fiyatları, 2022 yılının ortalarında, 340.000 Euro ile 1.046.000 Euro aralığında değişiklik göstermiştir.
Dosyada alınan Bilirkişi raporunda böyle geniş bir fiyat aralığının olması, teknenin kondisyonu, yenilenmiş olup olmadığı, makine gücü, kaza geçirip geçirmediği, donanım ve mefruşatının kalitesi, satışa çıkarıldığı ülke, satışa çıkarıldığı dönemdeki aranırlığı vb. gibi pek çok faktöre bağlı olarak ortaya çıktığı, bu bakımdan, bu türden bir gezinti teknesine, sabit bir değeri olduğunu söylemenin mümkün olmadığını, ekspertiz raporunda yangın olayına tekne bünyesinde oluşan bir elektrik kaçağının yol açtığından hareket edilerek teknenin teknik olarak çok iyi durumda bulunmadığı sonucuna varıldığı ancak bu hususta yapılmış bir tespit bulunmamakla birlikte yangının elektrik kaçağı olabileceği gibi, açık bırakılan bir ocak, ısıtıcı, yanık bırakılmış bir sigara gibi pek çok nedenle meydana gelebileceği, teknenin teknik olarak iyi durumda bulunmadığı sonucuna varmanın teknenin 2021 yılında yenilenmiş olduğu bilgisi ile de çeliştiği, bu değerlendirmeler ve emsal tekne fiyatlarına göre sigortalı ...motoryatının hasar anındaki piyasa rayiç bedelinin, poliçe ile teminat altına alınmış 400.000 Euro mertebesinde olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan olay tutanakları ve gemi adamı beyanlarından, yangının yanık kokusu gelmesi üzerine farkedildiği, duman nedeniyle kaynağının tespit edilemediği anlaşılmaktadır. Ekspertiz raporunda tekne sahibi, mürettebat, ...yetkilileri ve çevrede yapılan görüşmelerde kuşku doğuran bir bulgu/bilgi alınmadığı belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre; yangının teknenin aksamından ve iyi durumda bulunmamasından kaynaklandığı net olarak tespit edilmediğinden, bilirkişi raporunda dosya kapsamındaki emsal bedeller ve teknenin teknik özelliklerinin değerlendirilmesi sonucunda tespit edilen 400.000,00 Euro nun piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu olduğu değerlendirilmiştir.
Düzenlenen poliçede sadece tam ziya ve hükmi ziya haline özgü olarak teminat verilmiş olup, yangın sebebiyle teknenin yanarak batması dolayısıyla gerçek tam ziya hali oluşmuştur. Tekne Sigortası genel şartlar A.4 md. de “Sigorta Değeri” başlığı altında “Taraflar başka bir esas kararlaştırmamışlarsa, gemi veya diğer deniz ve göl araçlarının sigorta değeri, rizikonun başladığı andaki değerdir. Aksi kararlaştırılmadıkça, yakıt, kumanya ve levazım, gemi adamlarının ücretleri, sigorta ücreti bu değere dahil değildir.” Şeklinde açıklanmıştır. Poliçede yazılı sigorta bedeli azami bedel olup, sigorta şirketi gerçek tam ziya durumunun gerçekleşmesi halinde azami bu miktarla sınırlı olmak üzere, yatın riziko tarihindeki piyasa rayiç değeri ile sorumlu olacaktır. Tekne poliçesi zarar sigortalarından olan mal sigortası türünde poliçe olup, TTK 1459. Md. düzenlemesine göre “Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.” TTK 1460. Md. düzenlemesine göre “Sigorta değeri sigorta olunan menfaatin tam değeridir.” Yine sigorta şirketinin sorumluluk sınırlarının belirtildiği TTK m.1461'de “Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez” şeklinde düzenlemeyi içermektedir. Koruyucu hükümlerin düzenlendiği TTK m. 1486/f.1 gereğince TTK 'nın1461.maddesindeki hüküm emredici olup, aykırı yapılan sözleşmeler geçersiz kılınmıştır. Teknik bilirkişi tarafından detaylı olarak yapılan değerlendirmede sigortalı ...isimli davacıya ait yatın 27.06.2022 olan riziko tarihinde piyasa rayiç değerinin 400.000 EUR mertebesinde olacağı yönünde kanaat belirtilmiştir. Yapılan tespite göre, sigorta bedelinin sigorta değerine uygun olduğu anlaşılmış, aşkın ya da eksik sigortanın varlığı tespit edilmemiştir. Poliçenin incelenmesinde; 2. Sayfada “Sigorta bedeli üzerinden %1 tenzili muafiyet uygulanacaktır” şeklinde muafiyet şartı bulunmakta ise de 3. Sayfada “ Tam Ziya Hasarlarında Tenzili Muafiyet Uygulanmayacaktır” düzenlemesi özel şart olarak düzenlenmiştir. Meydana gelen riziko sebebiyle gerçek tam ziya oluşması nedeniyle %1 muafiyet uygulaması yapılmayacağı poliçe özel şartı gereği olmakla, buna göre sorumlu olunan yat zararının 400.000 EUR olacağı kabul edilmiştir.
Davacı vekili, 400.000 Euro tekne bedeli ile birlikte 30.680 Euro kurtarma ve çıkartma bedeli ile 11.800 Euro bertaraf bedeli olmak üzere toplam 442.480 Euro sigorta tazminatının davalıdan tazminini talep etmiştir. Davacı vekili, dava dilekçesi ekinde müvekkili şirket adına dava dışı Isat...Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen ve ödemesi yapılan 42.480 Euro karşlılığı 761.635,01 TL. tutarındaki fatura suretlerini ve banka ödeme dekontlarını ibraz etmiştir. ...Ltd. Şti. tarafından düzenlenen... numaralı 05.08.2022 tarihli faturanın KDV dahil 11.800 EUR olduğu tekne enkazı bertaraf bedeli açıklaması ile düzenlendiği, ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen... numaralı 27.07.2022 tarihli faturanın KDV dahil 30.680 EUR olduğu, tekne kurtarma ve çıkarma bedeli açıklaması ile düzenlendiği görülmüştür.
Bilirkişi raporunda mali inceleme bölümünde, dava dışı şirket tarafından batan teknenin çıkartılması ve bertaraf edilmesi için tanzim edilen 42.480 Euro karşlılığı 761.635,01 TL. toplam tutarındaki 2 adet fatura bedelinin dava dışı şirketin hesabına alacak, dava dışı şirkete yapılan 42.480 Euro karşılığı 761.636,86 TL. ödemenin borç kaydı yapıldığından buna göre davacının dava dışı şirketten borç alacak bakiyesinin bulunmadığı, davacı şirketin meydana gelen riziko sebebiyle oluşan zararının dava tarihi itibarıyla toplam 436.000 EUR olduğu, 1.800 EUR bertaraf bedeline ilişkin KDV+4.680 EUR kurtarma-çıkarma bedeline ilişkin KDV bedeli olmak üzere toplam 6.480,00 EUR KDV bedelinin, alınan faturaların davacı şirketin şirket malvarlığında olan tekne ile ilgili gider olması KDV indiriminden faydalanacağı, KDV dahil edilmesi halinde toplam alacağın 442.480 EUR olacağı, bu miktarın 376.000 EUR kısmının yargılama sürecinde 25.01.2023 tarihinde davacıya ödendiği tespit edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 109388121 numaralı “... Sigorta Poliçesi”nin 3. Sayfasında poliçenin hüküm ifade edeceği klozlar sayılmıştır. Atıf yapılan İnstitute Yat Klozları 1/11/85 no’lu kloz 328 numaralı klozdur. Klozun 14. Md. de “Bu sigortadaki herhangi açık hükme bağlı olmak koşulu ile sigortalı tehlikeden doğan zararı önlemek üzere yapılan kurtarma masrafları bu tehlikelerin bir zararı olarak tazmin edilir” şeklinde düzenlemeye yer verilmiş, poliçede de, özel şartların yer aldığı 2. Sayfasında “kurtarma ve dava say masraflarının teminata ilave edildiği” belirtilmiş, her hangi bir limit verilmemiştir.
Davacı tarafından yanarak batan teknesinin kurtarılması ve denizden çıkarılması için, ... Ltd. Şti.nden hizmet alınmış, hizmet karşılığı... Ltd. Şti tarafından...numaralı 27.07.2022 tarihli KDV dahil 30.680 EUR bedelli fatura davacı sigortalı... Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olup faturada 4.680 EUR KDV bedeli ayrıca gösterilmiştir. Sigorta şirketi tarafından Kurtarma- çıkarma ücreti olarak düzenlenen faturada yazılı miktara karşı bir itirazda bulunulmamış, ancak KDV hariç olarak 26.000 EURO dava tarihinden sonra 12.01.2023 tarihinde sigortalıya ödenmiştir. Dava konusu taleplerden biride 4.680 EUR KDV bedelinin ödenmesine ilişkindir. 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerekmektedir. Ancak bilirkişi raporunda bu konuya ilişkin olarak, davacının vergi kaydı olan bir mükellef olduğu, ... isimli ticari yatın şirkete ait olup, kurtarma-çıkarılma ile ilgili yapılan giderlerin şirket adına olan tekne ile ilgili olduğu, bu durumda sigortalı adına düzenlenen kurtarma-çıkarma faturasının şirket kayıtlarında gider olarak yer aldığından davacının KDV indiriminden faydalanacağı, sigorta şirketi adına yansıtma fatura düzenlenmediği hususları birlikte dikkate alındığında, KDV bedeli olan 4680 EUR bedelin sigorta şirketinden talep edilmesinin mükerrerlik oluşturacağı belirtilmiş olduğundan, kurtarma bedelinin 26.000,00 Euro olarak ödenmesinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Davaya konu bertaraf bedeli sigortalı teknenin batık durumdan çıkarılmasından sonra, eksperin görgüye dayalı tespitine göre tamamen yandığı ve kurtarılacak değerlendirilecek aksam-parça olmaması nedeniyle enkazın kaldırılmasına ilişkin yapılan masraflardan ibarettir. Poliçede atıf yapılan İnstitute Yat Klozları 1/11/85 no’lu kloz 328 numaralı Klozun 11/5. Md. başlığı Enkazın Kaldırma İçin Genişletme olup kloz düzenlemesi “Bu sigorta ayrıca sigortalı geminin enkazını sigortalının kendi yerinden veya kiralanan ya da kullanılan yerden kaldırma masraflarını, kurtarılandan sağlanan kazanç düşüldükten sonra, öder.” Şeklindedir. Kloz metninde, enkaz kaldırma giderinin teminata dahil olması için poliçeye ayrıca dercedilmesi (yazılması) gerektiği yönünde bir şart bulunmamaktadır. Kurtarılandan sağlanan kazancın düşüleceği belirtilmiş ise de, tekneden geri kalan kısımların sovtaja konu olabilecek nitelikte parça ve aksamının bulunmadığı, bu hususun sigorta eksperi tarafından da teyid edildiği dikkate alındığında, fatura bedelinden mahsup edilecek, edinilen bir kazanç bulunmamaktadır. Davalı vekilinin savunmasında, Bertaraf ücretinin teminata dahil olmadığına ilişkin İnstitute Yat Klozları 1/11/85 no’lu kloz 17.1 md. düzenlemesi; “ Geminin hükmi tam zıya olup olmadığını belirlemek için sigorta değeri onarılmış değer olarak kabul edilecek ve hasarlı veya hurda değeri yahut enkazı ile ilgili hiçbir şey dikkate alınmayacaktır.” şeklinde olup, berataraf bedelinin poliçede teminat kapsamı dışında olduğunu gösteren düzenleme değildir. Madde düzenlemesi sigortalı yatın hükmi tam ziya kabul edilebilmesi için esas alınacak bedel tespitindeki kriterlerin belirlenmesine ilişkin düzenleme olup, dava konusu tekne gerçek tam ziya olmakla savunmada atıf yapılan 17/1. Md. nin uygulama yeri bulunmamaktadır. Davacı tarafından yanarak batan teknesinin kurtarılması ve denizden çıkarılmasından sonra yeniden değerlendirilecek parça ve aksam olmaması nedeniyle enkaz kabul edilip bertaraf edilmesi nedeniyle ...Ltd. Şti.nden hizmet alınmış, hizmet karşılığı...Ltd. Şti tarafından ...numaralı 05.08.2022 tarihli KDV dahil 11.800,00 EUR bedelli fatura davacı sigortalı ... Ltd. Şti. adına düzenlenmiştir. Açıklanan nedenlerle bertaraf bedelinin teminat kapsamında kaldığı, faturada belirtilen KDV bedeli 1800 EUR bedelin sigorta şirketinden talep edilmesinin mükerrerlik oluşturacağı , böylelikle davacının bertaraf bedeli olarak 10.000,00 Euro talep edebileceği sonucuna varılmıştır.
Bu açıklamalara göre... numaralı “Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi” ile sigortalı bulunan “... ” isimli Ticari Motoryat 27.06.2022 tarihinde, nedeni tam belirlenemeyen elektrik kontağından çıktığı tahmin edilen sebeple yanarak battığı ve fiili tam ziya durumunun gerçekleştiği, zararın poliçe teminat kapsamında olduğu, riziko tarihi itibarıyla tekne piyasa rayiç bedelinin 400.000 EUR olacağı, teknenin enkaz hale geldiği, yeniden değerlendirmeye konu edilecek parça ve aksamının bulunmadığı, davacının dava dışı şirket tarafından batan teknenin çıkartılması ve bertaraf edilmesi için tanzim edilen 42.480 Euro toplam tutarındaki 2 adet fatura bedelini ödediği, teknenin enkazının uzaklaştırılması ile ilgili ödenen bertaraf bedelinin poliçede atıf yapılan...Klozları gereğince teminat kapsamında olduğu, davacının vergi mükellefi olması nedeniyle KDV talep edilmesinin mükerrerlik oluşturacağı, bu durumda kurtarma çıkarma giderinin KDV hariç 26.000,00 Euro, bertaraf bedelinin 10.000,00 Euro olarak talep edilebileceği, davacının toplam zarar miktarının 436.000,00 Euro olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından 25.01.2023 tarihinde, davacının ...Bankası İkitelli Organize Sanayi Şubesinde yer alan 1726961 nolu hesabına 376.000 Euro ödemenin yapılmış olduğu, yapılan bu ödemenin infaz aşamasında değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı vekili davalı sigortacının araştırmasını sonuçlandırarak 376.000,00 Euro tazminat ödemeyi teklif ettiği 16/09/2022 tarihinde alacağın muaccel olduğunu belirterek bu tarih itibariyle faiz talebinde bulunmuştur. Davacı tarafından İstanbul ...Noterliğinden çekilen 23.09.2022 tarihli .. nolu ihtarname ile tam ziyaya uğrayan tekne için 400.000 Euro hasar bedeli ile sigorta teminatı kapsamında kurtarma ve bertaraf masraflarının 7 takvim günü içinde ödenmesinin ...Sigorta A.Ş.'ye bildirildiği, ihtarname 27.09.2022 tarihinde tebliğ edildiğinden mehil müddetine göre davalının 05.10.2022 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşıldığından, sonuç olarak davanın Kısmen Kabulü ile 436.000,00 EURO'nun 05.10.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek yıllık Euro faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava açıldıktan sonra 25.01.2023 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödenen 376.000,00 Euro'nun kararın infazı aşamasında borçtan mahsubuna, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 436.000,00 EURO'nun 05.11.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek yıllık Euro faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Dava açıldıktan sonra, 25.01.2023 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödenen 376.000,00 Euro'nun, iş bu kararın infazı aşamasında borçtan MAHSUBUNA,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 576.241,60 TL karar harcından 141.607,92 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 434.633,68 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 388.356,84 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 20.059,90 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı yargılama gider toplamı olan 20.350,70 TL'nin (80,70 TL başvurma harcı, 270.00 TL posta gideri ve 20.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 20.052,66 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00-.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 3.074,30-TL sinin davalıdan, 45,70-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2024

Başkan ✍e-imzalıdır.
Üye ✍e-imzalıdır.
Üye . ✍e-imzalıdır.
Katip . ✍e-imzalıdır.

Tashih Şerhi
14.02.2024 tarihli nihai kararın yazımı sırasında, 05.10.2022 olarak söylenen temerrüt tarihinin zapta sehven 05.11.2022 olarak yazıldığı anlaşıldığından, HMK nun 304. Maddesi gereğince hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir hükmü gereğince:
Kararın Hüküm kısmının 1. Maddesindeki 05/11/2022 olan temerrüt tarihinin "05/10/2022" olarak TASHİHİNE,
İş bu kararın 14/02/2024 tarihli kararın eki sayılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/02/2024

Başkan . ✍e-imzalıdır.
Üye. ✍e-imzalıdır.
Üye . ✍e-imzalıdır.
Katip .✍e-imzalıdır.