İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2023/511 Esas
KARAR NO : 2024/213
DAVA : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/11/2023
KARAR TARİHİ : 08/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... ... şirketi yat alım - satımı, kiralama yönetimi ve yeni inşasında faaliyet gösteren Birleşik Krallık'ta muhkim global bir şirket olduğunu, ... ... ... şirketinin yat alımı konusunda alıcı ile satıcı arasında iletişim sağlayan alıcının fiyat, marka, model ve benzeri talepleri doğrultusunda taleplerine uygun bir yat alımı hususunda aracılık ederek bu hizmet karşılığında komisyon ücreti alan kısacası yat alım satımına aracılık sağlayan bir şirket olduğunu, Aralık 2021 tarihinde Türkiye'de mukim davalı ...'a telefon numarasından ... ... ... şirketinin internet reklamlarından ve internet sitesinden şirket adına brokerlik hizmeti sağlayan Ş. ... ...'in telefon numarası ile irtibata geçerek şirketten brokerlik hizmeti almak istediğinin belirtildiğini, davalı ...'ın brokere verdiği e-mail adresine ilk olarak 14.12.2021 tarihinde 82 feet (24.99 metre) boyunda ... marka 2006 yılında inşaa edilmiş ... isimli motor yatın tanıtımı yapılarak brokerlik hizmeti verilmeye başlandığını, işbu yatın özellikleri ve fiyatı belirtilmek suretiyle yat sektöründeki teamüllere uygun olarak teklif mektubunun davalı ...'ın mailine iletildiğini, 27.12.2021 tarihinde davalı ... adına ... isimli ... 'in internet adresinin yer alan yönetici asistanı imzalı mail adresinden " ... - alıcı adına/namına imzalayan" olarak ... tarafından imzalandığını ve ekinde ...'ın T.C. kimlik kartı kopyası bulunan teklif mektubunun broker aracılığıyla ... ... ...'ye gönderilidğini, teklifin satıcı tarafından düşük bulunması sebebiyle satışa gidilemediğini, 30.12.2021 tarihinde Türkiye'de bulunan ... model 2007 yılında inşaa edilen ... isimli motor yat, ... model 2005 yılında inşaa edilen ... isimli motor yat, ... model 2002 yılında inşaa edilen ... isimli motor yat, ... model 2012 yılında inşaa edilen ... isimli motor yatların tanıtımı yapılarak brokerlik hizmeti verilmeye devam edildiğini, 07.05.2022 tarihinde Lübnan'da bulunan ... model 2010 yılında inşaa edilen yata ilişkin sunum yapılmış fiyat teklifi hususunda aracılık edildiğini ancak satışa gidilemediğini, 07.05.2022 tarihinde İtalya'da bulunan dava konusu ... model 2008 yılında üretimine başlandığını, 2009 yılında teslim edilmiş ... isimli motor yatın piyasadaki boy, yaş, kondisyon olarak en ucuz yat olduğu belirtilerek yatın tanıtımının yapıldığını, yatın tüm bilgileri ve resimlerini içeren elektronik broşürün davalı ...'a gönderildiğini, Malta'da bulunan ... marka 2009 yılında inşaa edilen ... isimli motor yatın tanıtımının yapıldığını, fiyat hususunda da aracılık sağlanmışsa da satışa gidilemediğini, İspanya'da bulunan ... marka 2009 yılında inşaa edilen Grace isimli motor yata ilişkin tanıtım davalı ...'a yapıldığını ve niyet yazısı sunulmuşsa da bu yatta da satışa gidilemediğini, davalı ...'ın ... ... ... temsilcisi eşliğinde yurt dışında bulunan sunumu yapılmış muhtelif yatları yerinde ziyaret ettiğini, 07.05.2022 tarihinde ... marka 2009 yılında inşaa edilen ... isimli yatın bilgi ve resimlerinin sunulduğunu, niyet mektubu alıcı tarafına gönderildiğini, fiyat teklifleri hususunda aracılık edildiğini, müteselsilen borçlu olan davalı ...'ın konu yatı ilk başta annesi davalı ... adına kurduğu davalı ... Limited paravan şirketi üzerine, akabinde ikinci bir devir ile kendi adına kurduğu davalı ... ... Ltimited paravan şirketi üzerine kayıt ettirdiğini, ikinci kayıt işlemini de Londra Limanı'na yaptığı sebep ile yatın resmi numarası değişmeksizin ( ... ) ismini ... 'dan ... 'a çevirdiğini, ihtiyati haciz talep ettiğimiz işbu davada teminatsız olarak ya da mahkeme aksi ise uygun görülecek teminat mukabilinde, borçlu olarak yatın maliki görünen davalı ...'a ait paravan şirket davalı ... ... Limited'e kayıtlı ...pontonunda bağlı ... isimli yat hakkında ivedilikle ihtiyati haciz kararı verilmesini, yatın yurt dışına çıkışının engellenmesi amacıyla seferden men uygulanmasını ve işbu kararın infazı için kararın Sahil Güvenlik Komutanlığı'na, ... Liman Başkanlığı'na, ... Müdürlüğü'ne ve gümrüğe beyan edilmiş olan bağlı olduğu yurt dışındaki liman kütüğüne ülkemizde (varsa) geçici sicil kaydı üzerine bildirilmesine karar verilmesini veya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde bulunan 2023/ ... Değişik İş dosyası kararı ile konan ihtiyati haciz kararı gereğince ... İcra Müdürlüğü 2023/ ... Esas sayılı dosyasına şuan geminin (yat) maliki pozisyonunda olan ... ... Limited tarafından verilmiş ... 'a ait ... Seri nolu 13/07/2023 tarihli teminat mektubu 4.410.000-TL kesin ve süresiz teminat mektubu üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini, konu yatın gerçek sigorta değerinin hesaplanması ve uluslararası yat alım satımında uygulanan %10 broker (simsar) komisyonu bedelinin ve dava tarihinde kadar olan faizinin sigorta değeri üzerinden hesaplanması için dosyanın bilirkişiye havale edilmesine, fazlaya ilişkin hakları ve davalıların cevaplarına karşı cevap verme ve delilleri sunma hakları saklı kalmak kaydıyla davanın açıldığı tarihte dava esas değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesinin beklenemeyeceği, bunun olanaksız olduğunu gözetilerek tahkikat sonucunda zarar değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere asgari 10.000,00 Euro’nun ve işleyecek olan ticari faizin uğranılan zarar olarak tazminine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve hukuksuz olduğunu, davacı tarafça açılan ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/ ... D İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararının tesis edildiğini, karara karşı itiraz edildiğini, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, müvekkilinin diğer davalı ...’ın annesi olduğunu, müvekkilinin dava konusu tekneyi 07/07/2022 tarihinde satın aldığını, geminin yurtdışında bulunması sebebiyle Türkiye’ye bir ay içerisinde getirildiğini, bu tarihten itibaren neredeyse bir sene beklendiğini ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... D İş ve 2023/ ... D İş sayılı dosyalar ile ihtiyati hacze başvurulduğunu, hasredilen sözleşme türü olan brokerlik sözleşmesinin her gemi için tek seferlik düzenlenen niyet mektubu adı altında imzalandığını, broker niyet sözleşmesi ile alıcıyı tekelleştiremeyeceğini ve genele yayılan bir sözleşme türü olmadığını, dava konusu ... isimli teknenin satın alınmasına ilişkin temlik edenin aracılık faaliyeti yürütmediğini, gemi hakkında müvekkili ile ... ... arasında anlaşma veya niyet mektubunun imzalanmadığını, taraflararasında yazılı bir broker/simsar ücret sözleşmesinin bulunmadığını, teknenin malikinin ... Ltd olduğunu, şirketin tek ortağı/pay sahibinin müvekkili olduğunu, geminin 18/04/2023 tarihinde ... ... Ltd/Liberya şirketine satıldığını, bu satışın geçerli bir satış sözleşmesi ile yapıldığını, geminin zilyetliğinin yeni malike geçirildiğini, geminin müvekkili şirket mülkiyetinden çıktığını ve adlarına kayıtlı gemi ruhsatının da iptal edildiğini, iptal edilen geminin ruhsatının geçersiz hale geldiğini, davacı ile aralarında dava konusu teknenin alım-satımına ilişkin simsar (komisyon) sözleşmesinin bulunmadığını, geminin satışına aracılık edildiğine dair hizmet ve ücret anlaşmasının olmadığını, temlik edenin hizmete ilişkin hiçbir vecibeyi yerine getirmediğini, teknenin satın alınmasında şirkete tellaliye hizmeti veren brokerlik yapan firmanın davadışı ... Ltd Şti isimli firma olduğunu, satış sözleşmesini imzalattıran tellaliye firmalarının Infinite ... ve ... Ltd Şti olduğunu, dava konusu teknenin satıcısının Infinite ... isimli broker firmasına tek yetkili olarak satış yetkisinin verildiğini, bu firmanın da Ultramar ... Ltd Şti’ye alt satış yetkisinin verilerek alıcı firma olarak teknenin alınmasında aracılık ettiğini, satışta olan gemilerin satış ilanının taraflarına gönderilmesinin danışmanlık hizmeti olarak değerlendirilebileceğini, danışmanlık hizmetine ilişkin alacak talepleri için genel mahkemelerde davanın açılmasının gerektiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 20232/ ... D İş sayılı ihtiyati haciz kararının ek karar ile kaldırıldığını, karşılığında teminat mektubunun üzerine konulduğunu, davacının alacağının rehinle teminat altına alındığını, rehinle temin edilen alacaklarda ihtiyati haciz kararının verilemeyeceğini, müvekkilinin Türkiye’de sabit ikametgahının bulunduğunu, mallarını kaçırmaya veya kaçma girişiminde bulunmadığını, yerel mahkemece alınan teminatın geminin değerinin %1’ine dahi yetmediğini, teminat miktarının arttırılmasının gerektiğini, alacağın temliki sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, geçersiz sözleşmeye dayandığını, temlik eden şirket yetkilisi ile temlik alan şirket yetkilisi arasında anne-oğul ilişkisinin bulunduğunu, gerçekte her iki şirket yönetiminin de ... ...’de olduğunu, davacının kötüniyetli olarak ihtiyati haciz başvurusunda bulunduğunu ve icra takibine geçtiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine, takip ve davada açıkça haksız ve kötüniyetli olan davacı/alacaklı hakkında takip ve dava konusu alacağın % 20 ‘sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, hakkı olmadığı halde dava açan davacı aleyhine disiplin para cezası ile mahkum edilmesine, alacak miktarının yüksek olması sebebiyle teminatın en az % 100’ü olarak alınmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... D İş sayılı dosyası ile talep edilen ihtiyati haciz talebinin reddedildiğini, yine davacı tarafça talep edilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/ ... D İş sayılı dosyası ile verilen ihtiyati haciz kararına itiraz edildiğini, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, ... ... ... şirket sahibinin ... ... olduğunu, dava konusu alacağı temlik alan ve davacı konumundaki şirket sahibinin ise ... ...’in annesi ... ... ... olduğunu, bu nedenle temlik sözleşmesinin muvazaalı ve geçersiz olduğunu, müvekkilinin dava konusu tekneyi 07/07/2022 tarihinde satın aldığını, geminin yurtdışında bulunması sebebiyle Türkiye’ye bir ay içerisinde getirildiğini, bu tarihten itibaren neredeyse bir sene beklendiğini ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... D İş ve 2023/ ... D İş sayılı dosyalar ile ihtiyati hacze başvurulduğunu, geminin fiziken tanıtma ve survey aşamasına dahi gelinmeden ... isimli motor yatın satın alma girişiminin son bulduğunu, müvekkilce imzalanan niyet mektubunun sadece ... isimli gemi bakımından geçerli olduğunu, ... İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararının uygulandığı tarihte geminin malikinin ... olmadığını, geminin 18/04/2023 tarihinde ... ... Ltd/Liberya şirketine satıldığını, bu satışın geçerli bir satış sözleşmesi ile yapıldığını, davacı şirket veya temlik eden şirket ile müvekkili arasında dava konusu gemi ile alakalı gemi alımı veya satımına ilişkin simsar (broker) sözleşmesinin bulunmadığını ve taraflarına hizmetin verilmediğini, Türkiye’de sabit ikameti ve mülkleri bulunan müvekkilinin kaçma veya malları kaçırmaya hazırlanmasının sözkonusu olmadığını, temlik eden tarafından şirkete herhangi bir faturanın düzenlenmediğini, yerel mahkemece alınan teminatın geminin değerinin %1’ine dahi yetmediğini, teminat miktarının arttırılmasının gerektiğini, alacağın temliki sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, geçersiz sözleşmeye dayandığını, temlik eden ... ... ... şirketi yetkilisinin ... ... ... olduğunu, temlik alan şirketin ... AŞ, yetkilisinin ise ... ... ...’in annesi ... ... ... olduğunu, davacının kötüniyetli olarak ihtiyati haciz başvurusunda bulunduğunu ve icra takibine geçtiğini belirterek taraflarınca oluşan ve oluşabilecek zararların karşılanmasına teminen tazminat ve şikayet hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın usulden ve esastan reddine, takip ve davada açıkça haksız ve kötüniyetli olan davacı/alacaklı hakkında takip ve dava konusu alacağın % 20 ‘sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, hakkı olmadığı halde dava açan davacı aleyhine disiplin para cezası ile mahkum edilmesine, alacak miktarının yüksek olması sebebiyle teminatın en az % 100’ü olarak alınmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ... Ltd ile ... Limited şirketlerinin adreslerinin yurtdışı olması sebebiyle dava dilekçesinin tebliğ için istinabe evrakı gönderildiği, ... ... şirketine gönderilen istinabenin 29/02/2024 günü iade olduğu, ... Limited Şirketi için yazılan istinabe yazısına cevap gelmediği, her iki şirket vekilince dosyaya vekaletname sunulduğu, davalılar vekillerine dava dilekçesi ile tensip zaptının tebliğ çıkarıldığı, bu davalılarca cevap dilekçelerini sunmak üzere süre uzatım talep etmiş olup, taraflarına 1 ay ek süre verildiğinden uzatılan cevap süresinin henüz dolmadığı anlaşıldı
Dava; Yat alım satımına aracılık etmekten kaynaklanan simsarlık komisyon ücretinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememiz Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olup, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Bu nedenle, 6102 sayılı TTK nun 4 ve 5. maddeleri gereğince mahkememizin görevinin tayini için öncelikle davanın 6102 sayılı TTK dan veya diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine veya deniz sigortasına ilişkin bir dava olup olmadığı saptanmalıdır.
TTK'nun 5.maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5.maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir.
Dava konusu alacak talebi, davalılara ait yatların 3. Kişilere satımına aracılık etmekten kaynaklanan simsarlık komisyon ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir. Simsarlık TBK'nın 520 - 525. Maddelerinde düzenlenmiştir. Simsarlık sözleşmesi, simsarın iş sahibi ile üçüncü kişi arasında sözleşme kurulmasına veya sözleşme kurulması imkanı sağlanmasını imkanı sağlanmasını üstlenmesinin karşılığında bir ücrete hak kazandığı sözleşme türüdür. Simsar tacirin bağımsız bir yardımcısıdır. Bu konumu itibariyle simsarın kendisine ait ayrı bir işletmesi olabilir. Eğer bu işletme, ticari işletme niteliğinde ise simsar tacir sıfatını taşır. Şu durumda dava konusu uyuşmazlık TBK'nın 520 ve devamı maddelerinde düzenlenen Simsarlık sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmelidir. Dolayısıyla görevli mahkeme (taraflar tacir olduğundan) Asliye Ticaret Mahkemesidir. Diğer yandan dava konusu alacağın deniz alacağı niteliğinde olması, eldeki esas dava bakımından da Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğu sonucunu doğurmamaktadır. Zira, TTK'nın 1352. Maddesi (o) bendine göre gemi adamlarının gemide çalışmaları dolayısıyla kendilerine ödenmesi gereken ücret alacağı deniz alacağı niteliği olmakla birlikte, alacak hizmet sözleşmesinden kaynaklandığından, alacağın tahsiline ilişkin esas davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi veya İş Mahkemesidir. ( Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 11.05.2016 tarihli 2015/8814 Esas ve 2016/5325 karar sayılı kararı ) Dolayısıyla her türlü deniz alacağı ile ilgili esas davada Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevli olduğunu söylemek mümkün değildir .
Sonuç itibariyle; mahkememizin görevi, deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olduğundan, işbu dava bakımından mahkememizin görevsizdir. Davanın her iki tarafı da tacir olup, TTK'nun 4/1.maddesine göre dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliği taşıdığından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla, açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna,karar kesinleştiğinde süresinde ve talep halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna, karar kesinleştiğinde, süresinde ve talep halinde dosyanın görevli bulunan ... Mahkemesine gönderilmesine,
2-HMK'nun 331/2.maddesi gereğince yargılama giderleri ve vekalet ücreti hususunun görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/05/2024

Başkan ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Katip ...
✍e-imzalıdır.