İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2023/358 Esas
KARAR NO : 2024/246
DAVA : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/08/2023
KARAR TARİHİ : 04/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi tarafından 03/04/2023 tarihinde .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine icra takibi ikame edildiğini ve ödeme emrinin davacının e-tebligat adresine gönderildiğini, davacı tarafından ödeme emri süresinde fark edilemediği için icra takibine itiraz edilemediğini ve bu nedenle takibin kesinleştiğini, davacı tarafından icra baskısı altında 231.226,34 TL kesinleşen miktar ve 59.434,02 TL yargılama masrafı olarak toplam 290.660,36 TL ödendiğini, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin sigortalısı ... tarafından dizel motor (10 kap - 42 adet - brüt 19.100,00 kg) cinsi emtianın Hindistan'da yerleşik ... adlı firmadan FOB teslim şekli ile satın alındığını, emtianın satıcı firma tarafından ... numaralı konteynere yüklendiğini, bu konteynerin ... ... A.Ş. adlı nakliyeci sorumluluğunda ... adlı gemi ile ...'ye denizyolu ile taşındığını, deniz nakliyesi sonrasında konteynerin herhangi bir hasar tutanağı olmaksızın Mersin Limanı’nda tahliye edildiğini, ... ... Lojistik A.Ş. adlı nakliyeci firmanın sorumluluğunda sigortalı firmanın adresine nakledildiğini, emtialara ilişkin ekspertiz işleminin davacı nakliyecinin yokluğunda 02/06/2022 tarihinde dava dışı sigortalı ... A.Ş. firmasının Ankara'daki tesislerinde yapıldığını, ekspertiz incelemesine katılımlarının sağlanmamasının önemli eksiklik olduğunu, davacı nakliyeci ... şirketinin davalının sigortalısı ... Sanayii A.Ş.’ye ordinoyu 24/05/2022 tarihinde teslim ettiği halde ilk hasar tespitinin ekspertiz raporunda belirtildiği üzere 31/05/2022 tarihinde teslimden 7 gün sonra yapıldığı ve eğer gerçekten hasar varsa dahi kara taşıması ve/veya limanda ordino tesliminden sonra beklediği süre içerisinde hasarın meydana gelmiş olabileceğini, taşımanın hangi aşamasında hasar oluştuğunun belirsiz olduğunu, davalının sigortalısı ... tarafından yasal süresinde hasar ihbarında bulunulmadığını, ekspertiz raporunda yetersiz ambalajlama, yükleme, istifleme kusuru nedeniyle hasarın meydana gelip gelmediğinin değerlendirilmediğini, arabuluculuk görüşmelerinin uyuşmazlıkla sonuçlandığı belirterek davacı tarafından icra baskısı altında 231.226,34 TL kesinleşen miktar ve 59.434,02 TL yargılama masrafı olarak 18/05/2023 tarihinde ödenen toplam 290.660,36 TL tazminatın ödenme tarihi itibariyle temerrüt faizi ile birlikte faiz türü belirtilmeyerek istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı sigortalı ... Sanayii A.Ş. arasında ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sözleşmesi akdedildiğini, sigortalı emtianın davacı tarafından taşındığı sırada hasar gördüğünü, sigortalı ... A.Ş. tarafından dizel motor (10 kap - 42 adet - brüt 19.100,00 kg) cinsi emtianın Hindistan’da yerleşik ... firmasından FOB teslim şekli ile satın alındığını, emtianın satıcı firma tarafından ... numaralı konteynere yüklendiğini ve bu konteynerin davacı ... ... A.Ş. adlı nakliyeci sorumluluğunda ... adlı gemi ile ...’ye denizyolu ile taşındığını, konteynerin 31/05/2022 tarihinde sigortalı firmaya teslimi sırasında hasarlı olduğunun tespit edildiğini, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısına 220.670,43 TL hasar tazminatı ödendiğini, emtialarda istifleme hatası olmadığını, konteynerin sert/kaba elleçlenmesi nedeniyle hasarın meydana geldiğini, davacı taşıyıcı ... ... A.Ş.’nin hasardan sorumlu olduğunu, davacı taşıyıcıya tebligatın ve icra takibinin usulüne uygun yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, davalı sigortalısına ait emtiaların davacı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenerek bedelin davacıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takip dosyasına ödenen hasar tazminat bedelinin istirdatı talepli alacak davası olup uyuşmazlığın tarafların husumet ehliyetlerine haiz olup olmadıkları, emtianın hasarlanması bakımından davacının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, hasara ilişkin usule uygun bir ihbarın yapılıp yapılmadığı, hasar miktarının kadri marufunda olup olmadığı ve bunlara göre neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
İstirdat talebine konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 04/04/2023 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davacı borçluya 10/04/2023 tarihinde e-tebliği üzerine, davacı borçlunun 19/04/2023 tarihli borca itiraz dilekçesi sunduğu ancak itirazın yasal süre içerisinde yapılmamış olması nedeni ile takibin kesinleştiği, davacı borçlu tarafından dosyada mübrez Tahsilat Makbuzlarından anlaşıldığı hali ile 18/05/2023 tarihinde icra dosyasında ödeme yapılarak takip borcunun ödendiği ve eldeki davanın da 09/08/2023 tarihinde yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 19/02/2024 havale tarihli raporda özetle; dizel motorların satıcısı dava dışı gönderen ... & ... Limited tarafından dizel motorlar, profil kasa ve profil palet üzerine ön gerilimli rondela ve torkmetre kullanılarak teknik standartlara uygun sabitlemediği için hasarın oluşmasında tam kusurlu olduğu, davacı ... ... A.Ş.’nin ve dava dışı ... ... A.Ş.’nin dizel motorların hasar görmesinde kusur ve sorumluluklarının olmadığı, taşınan dizel motorlardan 6 tanesinin hasar gördüğü ve toplam hasar tutarının 220.670,43 TL olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas numaralı dosyası ile 220.670,43 TL asıl alacağın avans faizi ile tahsili için davacı ... ... A.Ş. ve dava dışı ... ... A.Ş. aleyhine 03.04.2023 tarihinde başlatılan icra takibi sonucunda davacı ... ... A.Ş. tarafından icra dosyası kapak hesabına göre 18.05.2023 tarihinde 290.660,36 TL ödendiği, işbu dava konusu taşıma özelinde dosya münderecatından ne TTK madde 1184 anlamında bir incelemenin ne de madde 1185 anlamında hasar ihbarının yapıldığı, davacı ... ... A.Ş.’nin ve dava dışı ... ... A.Ş.’nin ise dizel motorların hasar görmesinde herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı tespitinden hareketle işbu zarardan davalının sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir.
Dosyada mübrez 393010437/0 poliçe numaralı Emtia Naklilat Sigorta Poliçesi uyarınca dava dışı sigortalı ... AŞ firması tarafından Hindistan'da mukim dava dışı ... firmasından ithal edilen dizel motor emtiasının ... isimli gemi ile Hindistan-... arası taşımasının sigorta teminatı altına alındığı, yükün ...-3 numaralı konteyner içerisinde ... numaralı konşimento tahtında taşımasının gerçekleştiği, 31/05/2022 tarihinde emtiların dava dışı sigortalıya teslimi ile birlikte emtiada hasar olduğunun tespit edildiği, 27/07/2022 tarihinde emtia ile ilgili olarak ekspertiz raporunun düzenlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından rapor üzerine 220.670,43 TL hasar tazminatının sigortalı firmaya ödenerek davacı aleyhine icra takibine geçildiği ve takibin kesinleşmesi üzerine davacı tarafından ödemenin davalı sigorta şirketine yapıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda davacının aktif husumet ehliyeti ile davalının pasif husumet ehliyetlerini haiz oldukları kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan 27/07/2022 tarihli ekspertiz raporuna göre; tahliye öncesi fotoğraflar ve eksper tarafından yapılan ekspertiz çalışmasında davaya konu dizel motorların konu konteynır içine metal ahşap kasalar içinde istif edildiği ayrıca motorların metal çemberler yardımıyla metal kafeslere sabitlendiği ve metal ayaklarla güvence altına alındığı ancak sevkiyat esnasında olağan dışı sallantılar sebebiyle bu metal çemberlerin ve metal ayakların kaynak yerlerinden koptuğu ayrıca metal çemberlerin vida bağlantı noktalarının kırıldığı tespit edilerek konu hasarın nakliye esnasında bir noktada konteynerin sert/kaba elleçlemeye maruz kaldığı, bu ekstrem sallantıların en üşt katta bulunan dizel motorların bağlantı noktalarının kırılmasına sebep olduğu kanaati bildirilerek sovtaj tenzili sonrası 220.670,43 TL hasar miktarının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından dava dışı sigortalı adına 24/05/2022 tarihli 9.750 USD bedelli Navlun açıklamalı navlun faturası düzenlenmiş olup, taşıma işinin ise fiilen dava dışı ... firması tarafından yerine getirildiği, davacının yalnızca deniz taşıma ayağına ilişkin olarak navlun faturasının düzenlendiği bu kapsamda davacı sorumluluğunda taşımanın Hindistan'dan ... Limanı'na gerçekleştiği, gemi üzerinde yahut Mersin Limanı'nda emtia ya da konteyner hasarına ilişkin olarak herhangi bir tutanak düzenlenmediği, konteynerin Mersin Limanı'nda dava dışı ... Lojistik A.Ş. firması tarafından teslim alınarak dava dışı sigortalının Ankara'da bulunan tesislerine 31/05/2022 tarihinde götürüldüğü, dosyada bulunan 31/05/2022 tarihli TUTANAKTIR başlıklı belgeye göre mühürleri sağlam şekilde sigortalıya teslim edilen konteynerin açılması sonrasında hasarın ilk kez bu aşamada tespit edildiği anlaşılmıştır.
TTK 1185. maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada Bu kapsamda davaya konu hasarın davacı taşıyana ihbar edildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından, davalı sigorta şirketinin bu iki karinenin aksini ispat ederek davacının sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.
Davaya konu ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; SLAC kaydından; emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirilmiş olduğu, STC (Said to Contain) kaydından; Konteyner içi emtia hakkındaki bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğu, ağırlık, ölçüler, miktar, durumu, içeriği taşıyan tarafından bilinmediği ve FCL/FCL (fullcontainerload) kaydından; konteynerin tamamının tek bir yükleyici tarafından tek bir alıcıya sevk edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda dosyaya ibraz edilen fotoğraflar üzerinde inceleme yapılmak suretiyle ve detaylı olarak açıklama yapılarak neticede dizel motorların satıcısı dava dışı satıcı/gönderen ... ... Limited tarafından dava konusu dizel motorların, profil kasa ve profil palet üzerine maliyeti oldukça düşük olan ön gerilimli rondela ve torkmetre kullanılarak teknik standartlara uygun olarak sabitlenmemesi sebebiyle gönderenin hasarın oluşmasında tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Dosyada bulunan ekspertiz raporunda ise net bir kanaat içermemekle birlikte hasarın nakliye esnasında bir noktada konteynerin sert/kaba elleçlemeye maruz kalması nedeni ile oluştuğu belirtilmiş olup, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda açıklandığı hali ile sabitlemenin uygun şekilde yapılması halinde hasarın oluşmayacağı mahkemece kabul edilmiştir. Bununla birlikte davacının yalnızca deniz taşıma ayağından sorumlu olduğu, ... Limanı sonrası Mersin-Ankara arası kara taşımasından davacının sorumlu olmadığı, ekspertiz raporuna göre hasarın bu aşamada da gerçekleşmiş olma ihtimali bulunduğu bu hali ile davacının sorumluluğunun davalı tarafından net bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmıştır. Davaya konu konişmentodaki "SHIPPER'S LOAD, COUNT AND SEALED" kaydı gereği yüklerin yükletenin sorumluluğunda, konteyner içerisine yüklendiği, istiflendiği , sayıldığı ve mühürlendiği, davacı taşıyıcı/taşıyanın konteyner içerisindeki yükün akıbetinin ne olduğu hususunda sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, varma yerinde yapılan kontrollerde konteynerin mühürlerinin sağlam olduğunun tespiti karşısında, emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği de davalı tarafından ispatlanamadığından hasarın, davacının sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 290.660,36 TL'nin 18/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı olan 19.855,00 TL'den peşin alınan 4.963,76 TL'nin mahsubu ile bakiye 14.891,24 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (5.272,01 TL ilk harç, 376,25 TL posta ücreti ve 9.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 14.648,26 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 45.599,05 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/06/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır