İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2023/331 Esas
KARAR NO : 2024/209
DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/07/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sigortalısı dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait emtiaların Hindistan'dan Türkiye'ye nakliyesinin davalı şirket sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, ... Limanında tahliye sırasında konteyner içeriği ürünlerin ıslandığının fark edildiğini, meydana gelen zarar miktarı ve kusur durumunun ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısının zararının tazmin ettiğini, ödenen hasar tazminatının tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davalının menkul, gayrimenkul malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz uygulanmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın limandan limana yapıldığını, yüklerin ardiyeye sevkinin başarı ile gerçekleştirildiğini ve taraflarına herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, ancak daha sonradan sigorta şirketinin hukuki mesneti bulunmayan icra takibi yapıldığını, davacı sigorta şirketinin hatır ödemesi yaptığını, müvekkilinin taşıyan sıfatının haiz olmadığını, aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, Mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğunu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun yüklerin gemiye yüklenmesi ile başladığını ve yüklerin limana varışı ile sona erdiğini, daha sonradan oluşacak hasardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, dava konusu iddia edilen taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin de belli olmadığını beyanla davanın ... Ltd.’ye izafeten ... A.Ş.’ye ihbar edilmesini ve öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esestan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. Borçlusunun ... A.Ş. olduğunu, 09/02/2023 tarihinde 148.428,00.TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 15/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 22/02/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 24/07/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 12/01/2024 tarihli raporda; Davacının aktif dava ehliyetinin ispata muhtaç olduğu, Davalı Şirket'in akdi taşıyan sıfatı ile davada pasif dava ehliyeti olduğu, Heyetimiz'ce yapılan teknik inceleme sonucunda özetle , "ambalaj içerisinde su damlalarının olduğu ve steril emtianın muhteviyatına bulaşarak sterilizasyonunu bozduğu hususları dikkate alındığında ürünün piyasadan çekilmesi ne uygun imha prosedürünün işletilmesi gerektiği, "ıslanma zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana geldiği hususu belirli olmadığı, dolayısıyla emtianın hangi aşamada ve nasıl ıslandığı hususunun ispata muhtaç olduğu, bu durumda, konteyner içerisindeki yükün davalının muhafazası altında iken zarar gördüğü neticesine ulaşmanın mümkün gözükmediği, Sayın Mahkeme'nin zarardan davalının sorumlu olduğuna yönelik kanaate varması halinde, tazmini gereken zararın 130.500,00 TL olduğu; Bu teknik tespite bağlı kalınarak, gemiden tahliyesi sırasında, alıcı tarafından herhangi bir hasar tutanağı veya hasar kaydı tutulmamış, konteynerin ve/veya malın hasarlı olduğuna dair, taşıyanın bir temsilcisi de dahil olacak şekilde TTK m.1184 hükmü kapsamında, kanunda belirlendiği şekilde mahkemece veya yetkili diğer makamlarca ya da bu husus için yetkili uzmanlarca düzenlenmiş herhangi bir inceleme tutanağı da dosyada mevcut olmadığı, hasar ihbarının da Davalı'ya 12.09.2022 tarihinde yapıldığı bu tarihin teslimden 6 gün sonra yapıldığı nazara alındığında, TTK madde 1185/1' e uygun hasar ihbarının da süresi içerisinde yapılmadığı tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde, meydana gelen hasarın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, hasar dosyası ,konişmento, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;
Her ne kadar davalı vekilince milletlerarası yetki itirazı ileri sürülmüş ise de davalının Türk Firması olup kendisini Türk Mahkemesinde daha rahat savunacağı göz önüne alınarak millletlearası yetki itirazlarının MK 2 gereğince reddine karar verilmiştir.
Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabidir. Anılan yasal düzenleme uyarınca;"(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Somut olayda hasarın 07.09.2022 tarihinde geldiği, davacının 09.02.2023 tarihinde davalı aleyhinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu emtianın ... nakliyat emtia sigorta poliçesi tahtında 05.09.2022 tarihinde sigortalandığı, ilk prim ödemesinin poliçe tanzim tarihinde ödemesinin sözleşmede hükme bağlandığı, hasarın 07.09.2022 tarihinde meydana geldiği görülmekle hasarın sigorta koruma süresi içinde meydana geldiği, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin FOB (free on board – gemide/bordada masrafsız teslim) olduğu, buna göre navlun sözleşmesi alıcı tarafından akdedilir ve satıcı satım konusu malı alıcı tarafından belirlenen gemide teslim eder; malın gemide teslimi için yapılması gereken (malın limana ve liman içinde taşınması ve yüklenmesi) işlemler ve masrafları satıcıya ait olur. Dolayısıyla FOB satımda yarar ve hasar, satım konusu mal gemiye yüklendiği (gemi küpeştesini geçtiği) anda alıcıya intikal eder. Bu nedenle alıcı hasarın kendisine intikal ettiği andan itibaren satım konusu mala ilişkin sigortalanabilir menfaate sahiptir. Dava konusu olayda da emtiayı sigorta ettiren alıcı olduğundan alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, davacının 01.11.2022 tarihinde sigortalıya 143.040,00 TL ödediği dosyaya sunulu dekonttan anlaşıldığından davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu 05.09.2022 tarih ve ... nolu navlun faturası uyarınca davadışı alıcı ... ile davalı ... Ltd. Şti arasında emtiaların Hindistan'ın ... limanından İstanbul ... limanına taşınması için navlun sözleşmesinin kurulduğu görülmekle davalının ... uyarınca akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının taşımayı bizzat yerine getirmeyerek alt taşıma sözleşmesi yapmak suretiyle dava dışı ... Ltd.'e devrettiği, ... de taşımayı ... Ltd. devrettiği ve taşıma ... Ltd. tarafından düzenlenen 03.08.2022 tarih ... no.lu ara konişmento ve ... Ltd. tarafından düzenlenen 03.08.2022 tarih ... no.lu ana konişmento tahtında gerçekleştiği fiili taşıyanın, dava dışı ... Ltd.olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya mübrez 04.07.2022 tarih ve ... no.lu Ticari fatura uyarınca; dava dışı sigortalı ... San.Tic.Ltd.Şti. tarafından Hindistan'da yerleşik ... Limited isimli firmasından; 619 Kolide 185.000 adet Net: 7.620,95 Kg - Brut: 8.544,15 Kg infizyon seti cinsi emtianın 44.861,50 USD bedel karşılıgında satın aldığı, emtiaların ... nolu konşimento tahtında ... adlı konteyner içerisinde Kota ...isimli gemiye yüklendiği, davalı akdi taşıyanın sorumluluğunda emtiaların Hindistan'dan Türkiye'ye sevkinin sağlandığı, konteynerin ... limanından ... plakalı nakliye aracına aktarıldığı ve aracın alıcının Üsküdar'daki tesislerine varış yaptığı, yapılan tahliye sırasında konteyner içerigi urunlerin ıslak halde oldugu tespit edildiği, 07 Eylül 2022 tarihli tutanakta "... plakalı dorse ile 07Eylül2022 tarihinde ... -7no.lu konteyner içi medical malzememi araç şöförü ... 'tan teslim aldım. Konteyner iç ve dış yüzeyinde hasar olmadığını gözlemledim. Çift mühür tarafımca kırılarak tahliyeyi gerçekleştirdiğim esnada konteyner tabanında mevcut kolilerin ıslanarak deforme olduğunu tespit ettim. " şeklinde duzenlenerek sigortalı alıcı yetkilisi ... ve araç şoforu ... tarafından imza altına alındığı görülmüştür.
Dava konu konişmentoda, CY/CY kaydının bulunduğu buna göre, taşıyanın yükleme limanındaki konteyner sahasından boşaltma limanındaki konteyner sahasına kadar olan taşımadan sorumlu olduğu, yine konişmento üzerinde ... kaydı yer aldığı, buna göre, taşıma konusu eşyanın konteynere yüklenmesi, istifi, ambalajlanması, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının kapatılarak mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yurt dışında mukim gönderen firma tarafından yapılmış olduğu, diğer bir ifadeyle, konteyner içinin istiflenmiş ve mühürlenmiş bir halde kapalı olarak davalı taşıyana teslim edildiği, hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemideki görevliler tarafından düzenlenmiş "EIR (Interchange Receipt And Damage Report)" olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" rastlanmadığı, gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra konteynerin limandan çıkışı esnasında ve/veya kara nakliyesi için TIR şöförü tarafından teslim alındığı esnada düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına da dosyada rastlanılmadığı, dosyaya sunulu ekspertiz raporunda; konteyner tavanında ve yan ust sacında 2 adet yama mevcut oldugu, tahliyeye eşlik edilerek tamamlanması sonucunda yapılan karanlık testinde herhangi bir delik/yırtık gorulmedigi, konteyner kapak fitillerinden ışık sızmadığı, konteyner ve emtia ambalajları uzerinde yapılan gumuş nitrat testinin negatif ( tatlı su ) sonuç verdiği, toplam konteyner muhteviyatı 619 koli ( 1 koli 12 paket / 1 paket 25 adet ) 2 kalem ( ışıga dirençli - şeffaf ) infizyon/serum pompa seti emtiasının taban kısımda mevcut kolilerin tamamının ıslanarak akordeon şeklinde deforme olduğunun belirtildiği, tahliye sonrası toplam 98 koli (30 koli ışıga dirençli / 68 koli şeffaf ) infizyon pompa seti emtiasının ambalaj ve muhteviyatının ıslanarak hasar gördüğü, yapılan ayrım neticesinde 29.400 adet urunun kullanılamayacagı tespit edildiği, dosyaya sunulu bilirkişi raporunda ; ıslaklığın deniz suyundan mı yoksa tatlı sudan mı kaynaklandığı ve ıslanma zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana geldiği hususunun belirli olmadığı, emtianın hangi aşamada ve nasıl ıslandığı hususu ispata muhtaç olduğunun belirtildiği, mahkememizce yapılan değerlendirme sonucu; dava dosyasına getirilen maddi vakıa, emtianın ıslanmış olduğu ancak, ıslaklığın deniz suyundan mı yoksa tatlı sudan mı kaynaklandığı ve ıslanma zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana geldiği hususu belirli olmadığı, emtianın hangi aşamada ve nasıl ıslandığı hususu ispata muhtaç olduğu, konteyner uzerinde yapılan incelemede konteyner kondisyonunun iyi durumda ve hasarsız oldugu, tahliyenin tamamlanması sonrasında yapılan ışık testinde de herhangi bir delik/yırtık gorulmedigi ve konteyner kapak fitillerinden ışık sızmadıgı, konteyner ile ıslak koli kartonları uzerinde yapılan gümüşnitrat testi sonucunda ise herhangi bir deniz suyu etkisine rastlanılmadıgı ve ıslaklıgın tatlı sudan kaynaklandığı tespit edildiğinden emtianın deniz taşıması sırasında meydana geldiği hususunun davacı tarafça ispat edilemediği değerlendirilmiştir.
Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TT 1185 maddede düzenlediği, TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK m. 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK m. 1185/4). Somut olayda; taşıyanın bir temsilcisi de dahil olacak şekilde TTK m.1184 hükmü kapsamında, kanunda belirlendiği şekilde mahkemece veya yetkili diğer makamlarca ya da bu husus için yetkili uzmanlarca düzenlenmiş herhangi bir inceleme tutanağı da dosyada mevcut olmadığı, 07.09.2022 tarihli tutanak ile alıcının tesislerinde emtianın ıslanmış olduğunun tutanak altına alındığı, sigortalı tarafından taşıyana 13.09.2022 tarihinde ihbar edildiği görülmekle süresinde ihbarın yapılmadığının anlaşıldığı, emtianın gemiden tahliyesi sırasında, alıcı tarafından herhangi bir hasar tutanağı veya hasar kaydı tutulmaması, hasar ihbarının süresi geçtikten sonra yapılması sebebiyle hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği davacı tarafça ispat edilemediği kabul edilmiş, yukarıda detaylı olarak izah edildiği üzere zararın taşıyanın hakimiyetinde gerçekleştiği ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.792,64.TL den karar harcı olan 427,60TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.365,04.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekili için takdir edilen 23.748,48.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, Davacı vekilinin yokluğunda davalı vekilinin yüzüne karşı , kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır