İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2023/323 Esas
KARAR NO :2024/200
DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :18/07/2023
KARAR TARİHİ :30/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı - sigortalı ... A.Ş. tarafından satın alınan, Çin'den Türkiye'ye seferi yapılacak olan 14 PALET (Net;3.318,00 Kg. Brüt; 3.794,00 Kg.) "kapasitör(kondansatör)" cinsi emtianın, ... numaralı 01/01/2021 - 01/01/2022 vade tarihli Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, sigortalı ... A.Ş. tarafından 28.06.2021 tarih ve 2021/Jul/ ... numaralı fatura kapsamında Çin'de yerleşik ... ... Ltd firmasından, 14 PALET (Net; 3.318,00 Kg. Brüt; 3.794,00 Kg.) "kapasitör (kondansatör)" cinsi emtia ... hükümleri çerçevesinde satın alındığını, emtiaların Çin'den Türkiye'ye kadar olan denizyolu nakliyesi, nakliyeci ... ... A.Ş. sorumluluğunda 1 adet ... numaralı konteyner içerisinde parsiyel yük olarak ... isimli gemi ile gerçekleştirildiğini, ... numaralı konteyner içerisindeki 14 PALET emtia 18.08.2021 tarihinde ... Limanı'nda tahliye edilince mühürleri sağlam olarak görülen konteyner kapakları açıldığını ve yapılan kontrollerde muhtelif paletler üzerindeki bir kısım emtianın ambalajlarının hasarlı ve ezik olduğu görülerek ... Limanı ve dava dışı sigortalı tarafından hasar tutanağının düzenlendiğini, akabinde hasarlı ve ezik olduğunun tutanak altına alınan kapasitör (kondansatör) emtiasının, 25.08.2021 tarihinde ara taşıyıcı firma ...tarafından, ... plakalı araç ile dava dışı sigortalı firma ... A.Ş.'nin ... -İstanbul'daki yerleşik depolama tesislerine teslim edildiğinde de, tekrardan ara taşıyıcı firma ve ... yetkilileri tarafından imzalı 2.bir hasar tutanağı düzenlenerek, "14 kabın tamamının ambalaj ve kap bütünlüğü bozularak hasarlı olarak teslim alındığı resimleriyle tespit edilmiştir." şeklinde emtiadaki hasar kayıt altına alındığını, hasar sonrası müvekkili sigorta şirketi, dava dışı sigortalısı ... A.Ş. ile arasındaki Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi gereği, ortaya çıkan hasarlarını tazmin ettiğini, müvekkili tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, , arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılamaması üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığını, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu hasarlı olduğu iddia edilen ürünlerin davacının beyanı ile 18 Ağustos 2021 tarihinde teslim alındığını, işbu itirazın iptali dava tarihinin ise 18 Temmuz 2023 olduğunu,, hak düşürücü süre yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu olaya ilişkin müvekkili yönünden atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkili şirketle malların sahibi olan şirket arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, deniz taşımacılığında uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce veya tahliye limanında gemiden indirildikten sonra hem liman, acente ve gümrük görevlileri hem de gemide güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip konteyner el değiştirme ve hasar tutanağına işlendiğini, ancak davaya konu olay da bu şekilde bir tutanak bulunmamakla birlikte konteynerin düşme, ezilme gibi bir sebeple içindeki yükün hasar gördüğüne dair bir rapor bulunmadığını, müvekkil şirketin davaya konu yükün istiflenmesi ve bunun gibi sağlam şekilde konteynırı yüklenmesine yönelik işlemleri yapma gibi bir taahhüdün bulunmadığını ve sadece taşıma işi ile yetkili olmakla söz konusu emtianın düzgün ve korunaklı bir şekilde gemiye yüklenmesi ve korunaklı şekilde sabitlenmesi anlamında bir sorumluluğu bulunmadığından ve emtianın nerede ve nasıl zarara uğradığı bilinmediğinden müvekkil şirketine bir kusur kabul edilemeyeceğini, müvekkil şirketin davaya konu hasarı ilişkin herhangi bir kusuru ve ihmali bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 16/01/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davacının ödeme tutarı ile sınırlı olarak aktif husumete ehil olduğu, davalının da akdi taşıyan sıfatı ile husumet ehliyetinin bulunduğunun değerlendirildiği, davacı ödemesinin geçerli bir emtia nakliyat sigorta poliçesine dayandığı, davacı ödemesinin geçerli bir sözleşme uyarınca yapıldığı, akdi temlik hükümlerine göre devir ve temlik aldığı gibi yasal ve akdi halefiyet şartlarını sağladığının değerlendirildiği, hasarın varma yerinde konteyner mühürleri açılır açılmaz tutanak ile tespit edildiği, konteyner içi istifleme ve yükleme durumunun fotoğraflandığı, dolaysı ile konteyner taşıma sürecinde hasarın teyit edildiği, meydana gelen hasarın davalı sorumluluğunda olan konteyner taşıma sürecinde meydana geldiği, ancak fiilen gemi ile gerçekleşen deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği tam olarak sabit olmadığı, konteyner yükünün güverte yükü olarak taşındığı, bunun konişmentoda belirtildiği, davalının ise parsiyel yük taşıma taahhüt ettiği gözetilerek sorumlu olduğu taşıma sürecine hasarın meydana geldiğinin değerlendirildiği, meydana gelen hasar zararından davalının sorumlu olduğu, sorumlu olunan hasar zararının 6.195,86 EUR hesaplandığı, icra takibi ve itirazın iptali talepleri bakımından her türlü değerlendirme ve takdiri, hukuki niteleme ve değerlendirmeler ile kanaatin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 16/01/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişiden aldırılan raporda özetle; İncelenen dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ye ait 2021 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin taşıma esnasında hasara uğrayan mallar için ... Bankası A.Ş. aracılığı ile 06.04.2022 tarihinde dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ye 6.838,33 EURO tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, dava dışı sigortalı şirketin gelen EFT'yi 06.04.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı ... ... Limited tarafından 28.06.2021 tarihli 2021/JUL/ ... numaralı 26.638,08 USD tutarlı faturanın dava dışı sigortalı ... A.Ş. ünvanına düzenlenmiş olduğu, dava dışı sigortalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 28.06.2021 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerde kayıt altına aldığı, dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin tarafına düzenlenen 26.638,08 USD tutarındaki faturaya istinaden dava dışı ... ... Limited'ye 26.638,08 USD eft göndererek ödeme yaptığı, dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin gönderdiği eft ödemesini 05.10.2021 tarihinde 2325894153 yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Başka bir ifadeyle davacı şirketin dava konusu emtiaya ait fatura bedelini dava dışı ... ... Limited'e ödediği, dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin ticari defter kayıtlarında; Hasara ilişkin ikame mal yada mahsuplaşma kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.
Dava; davacı şirket nezdinde sigortalı olan yükün taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan kurutma makinesi motor parçası emtiasının İstanbul Limanından Singapure Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi ile aldırılan mali müşavir bilirkişi raporunda dava dışı satıcı ... ... Limited tarafından 28.06.2021 tarihli 2021/JUL/... numaralı 26.638,08 USD tutarlı faturanın dava dışı sigortalı ... A.Ş. ünvanına düzenlenmiş olduğu, dava dışı sigortalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 28.06.2021 tarihinde ticari defterlerde kayıt altına aldığı ve faturaya istinaden dava dışı ... ... Limited'ye 26.638,08 USD eft göndererek ödeme yaptığı, davacı şirketin dava konusu emtiaya ait fatura bedelini dava dışı ... ... Limited'e ödediği, hasara ilişkin ikame mal yada mahsuplaşma kaydının bulunmadığı belirtilmiştir. Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıdadır. Dava dışı sigortalının mal bedelini ödediği de tespit edilmiş olmakla buna göre sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapan davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan sayılı konişmentonun ... tarafından düzenlendiği, navlun faturasının ise davalı tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalının akdi taşıyan konumunda olduğu ve pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda ekspertiz raporuna göre emtianın 25/08/2021 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin 26/07/2022 tarihinde başlatıldığı buna göre davanın süresinde olduğu görülmüştür.
TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosyada yer alan 18/08/2021 tarihli hasar tutanağında emtianın hasarlı olduğu tespit edilerek davalı ... ve dava dışı ... yetkililerini katılımı ile imzalandığı anlaşılmaktadır. Buna göre hasarın deniz taşımasında meydana geldiği karine olarak kabul edilmektedir.
Ekspertiz raporunda sigortalı firmanın Çerkezköy/Tekirdağ'da yerleşik depolarına gidilerek yapılan incelemede toplam 9.680 adet emtianın hasarlı olarak karantina altına alındığı, kolilerin genel olarak dikey eksenli şekilde üst kısımlarından baskı alarak ezildiği, muhtelif kolilerin de yatay eksende ezilme ve göçük hasarlarını mevcut olduğu, yükleme sırasında, emtiaların paletler halinde 2 sıra yan yana ve üst üste yüklendiği, paletler arasında boşlukların olduğu, konteynır içerisinde herhangi bir bağlama yapılmadığının anlaşıldığı, tahliye sırasında çekilen hasar fotoğrafları incelendiğinde, paletlerin ve ambalajların ezilmiş olduğunun anlaşıldığı, iletilen yükleme ve tahliye fotoğraflarına istinaden konu hasarın, konteyner içi yükleme+ istifleme için özenli bir şekilde yapılmaması, konteynır duvarları ve paletler arasında boşluklar bırakılması sonucu nakliye sırasında meydana gelen olağan sarsıntılar sırasında paletlerin öne arkaya, sağa sola hareket etmesi neticesinde meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda da istifleme ve konteyner yükleme boşaltmalarının davalının sorumluluğunda olduğu, davalının meydana gelen hasardan sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Buna göre hasarın, konteyner içi istifin özenli şekilde yapılmaması nedeniyle meydana geldiği anlaşılmaktadır. Konişmento üzerinde, "CFS/CFS" kaydı bulunmaktadır. Bu kayıt konteynerda başka göndericilere ait yüklerin de bulunduğu ... taşımalarda kullanılmakta olup, Gümrük Müdürlüğünden gönderilen belgelerden ve hizmet faturalarındaki açıklamalardan konteynerın parsiyal şekilde yüklendiği anlaşılmaktadır. Bu tür yüklemelerde iç dolum yükleten tarafından yapılmaz. Yük taşıyana konteyner terminalinde teslim edilir ve iç dolum diğer yüklerle birlikte taşıyan tarafından yapılır. Davalı taşıma işini üstlenmiş olmakla akdi taşıyan olarak emtianın konteynera uygun şekilde istiflenmemesi nedeniyle meydana gelen hasardan sorumluluğunun bulunmaktadır. Ekspertiz raporundan toplamda 9.680 adet emtianın hasarlı olarak karantina alanına ayrıldığı anlaşılmaktadır. Raporda sigorta sözleşmesi gereği %10 İlave bedel uygulanarak sonuç itibariyle 6.838,33 Euro hasar bedeli tespit edilmiş olup, ilave bedel taşıyandan talep edilemeyeceğinden bu bedelin düşülmesi ile hesaplanan 6.195,86 EURO yönünden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 6.195,86 EURO asıl alacak üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağın takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Karar harcı olan 7.419,38 TL'den peşin alınan 1.446,34 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.973,04 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.446,34 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 12.883,10 TL'nin ( 269,85 TL başvurma harcı, 613,25 TL posta gideri ve 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 11.668,22 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 11.261,62 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 2.825,78-TL sinin davalıdan, 294,22‬-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/04/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır