İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2023/308 Esas
KARAR NO :2024/61

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/07/2023
KARAR TARİHİ:08/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kıyı Emniyet Genel Müdürlüğü’nün kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, faaliyet konusunun Türkiye kıyılarında seyir emniyeti ve güvenliğine ilişkin kurulmuş ve kurulacak sistem ve tesisleri, fenerleri, radyo farları, deniz işaretlerini, sis düdüklerini ve benzeri seyir emniyeti ile ilgili her türlü cihaz ve tesisleri
kurmak, kurdurmak ve tekel şeklinde işletmek olduğunu, yapılan hizmetlere karşılık fener tahlisiye, deniz haberleşmesi, kılavuzluk römorkörcülük, palamar, balık adam gibi tarifeye dayalı hizmet ücretlerinin tahakkuk ve tahsilini yapmak, gemi kurtarma ve diğer hizmetlerle ilgili ücretleri tahsil etmek olduğunu, davalının donatanı olduğu ... IMO numaralı Türkiye bayraklı ...-1 isimli geminin hat izni alan gemilerden olduğunu, hat izni yıllık ücret ödemelerinin her yılın Haziran sonuna kadar olduğunu, müvekkili kurum tarafından davaya konu ...-1 gemisi için 30.06.2022 tarih, ... numaralı 18.946,23 TL tutarlı faturanın tanzim edildiğini, davalının yıllık hat izni fener ücreti borcunu tarifenin 11. maddesi gereğince süresinde ödememesi nedeniyle 21.09.2022 tarihi itibariyle 18.946,23 TL ana tutar ve
9.776,26 TL tarifenin 13. maddesi gereğince belirlenen ek ücret gecikme zammı olmak üzere toplam 28.772,49 TL borç tahakkuk ettirildiğini, davalı tarafından sadece fatura bedeli olan 18.946,23 fatura bedelinin 20.10.2022 tarihinde ödendiğini, davalı tarafından ödenen tutarın, TBK 100. maddesi uyarınca ödeme tarihine kadarki ek ücret zammından
düşüldüğünü, sonrasında kalan meblağın ana fatura tutarından mahsup edildiğini, tahsil edilemeyen ana borç tutarı için davalı aleyhine, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ve yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek, davalının .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile 10.234,49 TL asıl alacak ve 255,86 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz üzerinden takibin devamına ve haksız itirazı nedeniyle davalı aleyhine en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet
ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
müvekkilinin ...’nün 31.07.2023 tarih, ... sayılı yazısında; davaya konu geminin 03.02.2022 tarihinde ... A.Ş.'den teslim alındığını, bu tarih öncesinden gemiye ait Hat İzni Fener ücretinin vs. ödemelerin ... tarafından ödendiğini, ilamsız takibe konu olan ...-1 gemisine ait Hat İzni Fener Ücretinin bulunduğu Bilgisinin müdürlüklerine 27.09.2022 tarihinde Deniz Hizmetleri Müdürlüğü tarafından mail olarak bildirildiğini ve tebliğ edilmediğini, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından borcun vadesi içinde ödenmediği bahsi ile gecikme zammı ilave edildiğini, söz konusu borcun muhteviyatından 27.09.2022 tarihinde bilgi edildiğini, müdürlüklerince 03.10.2022 tarih ve 1509766 sayılı yazıları ile asıl olacak tahakkuku ödenmek üzere Bütçe ve Denetim Müdürlüğü'ne gönderildiğini ve 20.10.2000 tarihinde ödenmiştir denildiğini, Giderler Şube Müdürlüğü’nün 31.07.2023 tarih ve 2023.1233431 sayılı yazısında; “Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün ...-1 bir gemisi için fener ücreti bedeli olan 18.946,23 TL’lik 30.06.2022 tarihli ve ... numaralı fatura ve ...-1 gemisi için fener ücreti bedeli olan 18.946,23 TL’lik 30.06.2022 tarihli ve ... numaralı fatura ... Şube Müdürlüğünce düzenlenen ödeme emri ekinde 04.10.2022 tarihinde Müdürlüğümüze ulaşmıştır. Bahse konu faturalara ait toplam bedel olan 37.892,46 TL 20.10.2022 tarihinde Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün ... numaralı banka hesabına ödenmiştir.” denildiğini, gelen cevabı yazılarda da davalı idarenin hiçbir şekilde sorumluluğunun bulunmadığının açıkça ortada olduğunu belirterek mahkememizden davanın tümden reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davalıya ait ...-1 isimli gemiye ilişkin fener bedelinin zamanında ödenmemesinden kaynaklanan bakiye alacağı tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın; Mahkememizin görevli bulunup bulunmadığı, talebe konu bedel bakımından davalının sorumlu olup olmadığı ve neticede varsa davacı alacak miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 15/11/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun 28/11/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 06/07/2023 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Hesaplama Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 12/12/2023 havale tarihli raporda özetle; fatura bedelinin yarısı olan 9.473,12 TL (18.946,23 TL / %50) ceza, fatura bedeli olan 18.946,23 TL kararname ile belirlenen aylık %1,60 faiz (yıllık %19,20) üzerinden 30 günlük faiz tutarı olan 303,15 TL faiz olmak üzere (18.946,23 x%19,2)/365) x 30 gün), toplam 9.776,27 TL asıl alacak hesaplandığı, hesaplanan bu tutarın icra takibine konu edildiği, takip dosyası incelemesinde;
davacı, davalıdan olan 9.776,27 TL asıl alacağını işlemiş faizi ile birlikte toplam 10.490,35
TL olarak tahsil etmek için davalı aleyhine, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 15.11.2022 tarihinde icra takibi başlattığı, yapılan bu takibe davalı
tarafından itiraz edildiği ve takibin durduğu görüldüğü, tarifede yer alan gecikme ve gecikme faizi oran ve esaslarına göre davacının davalıdan 9.776,27 TL asıl alacağının bulunduğu, bu alacağa takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar tarifede belirlenen aylık/yıllık oranlarda faiz hesaplanabileceği, sektör incelemesinde; davacı kuruluşun dayanağı mevzuatın Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ...A.Ş. Bünyesindeki kıyı ile gemi kurtarma hizmetlerinin, ...A.Ş.’nin, 10.08.1993 Tarih ve 93/4693 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla Özelleştirme Kapsamında 27.11.1994 tarih ve 22124 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 4046 sayılı Özelleştirme Kanunu'nun geçici 11. maddesi uyarınca da, Özelleştirme Programı'na alınması üzerine 4046 sayılı Kanunun 2. maddesindeki Milli Güvenlik ilkeleri ve Türk Boğazlarının Dünyadaki emsal uygulamalar muadili olarak görevleri, amaçları, faaliyeti kıyı emniyeti ve gemi kurtarma olan bir Kamu İktisadi Kuruluşu teşkili gayesiyle, TDİ A.Ş. bünyesindeki Kıyı Emniyeti-Gemi Kurtarma İşletmesi Müdürlüğü, 07.04.1997 tarih ve 97/12 sy. Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı'na devredildiği, bilahare, 17.06.1997 tarih ve 23922 sayılı Resmi Gazete'de münteşir 12.05.1997 tarih ve 97/9466 sy.“Karar” ile,Genel Müdürlük olarak teşkil Edildiği, kuruluşun Ana Statüsü, Yüksek Planlama Kurulu'nun 06.08.1997 tarih ve 97/T- 34 sayılı kararıyla onaylandığı ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığı, Yüksek Planlama Kurulu'nun, 07.02.2007 tarih ve 2007/T-3 numaralı kararı ile kuruluşun unvanının “ Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ” olarak değiştirildiği, Kuruluşun Hizmetleri, Fenerler, Tahlisiye, Kılavuzluk, Römorkaj, Sahil Telsiz İstasyonları-Deniz Haberleşmesi, Gemi Kurtarma olduğu, tekel olarak hizmet vermekte ve Montreux Sözleşmesi hükümlerine göre Türk Boğazlarından transit ya da serbest geçen gemilerle limanlara uğrayan gemilerden, Fenerler ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesi gereği gemi net tonu hesabı ile T.C.M.B. USD alış kuru üzerinden ücret alındığını, Fener ve Tahlisiye Ücretleri Tarifesinin 2. maddesine göre; “Ticari bir işlemde bulunsun veya bulunmasın Çanakkale veya Karadeniz Boğazından giren veya çıkan…veya boğazlar dışında Türk liman veya iskelelerine giren veya çıkan.. Türk veya yabancı bayraklı gemiler ile bu gemilerin çektikleri deniz araçları ve bunların kaptan, donatan, acenteleri bu tarife hükümlerine tabidir. Tarifenin uygulanışında, hükümleriyle ücretleri gösterir tablolar, bir bütün teşkil eder“ gemilerin transit seferde, Karadeniz Boğazından girişte, Karadeniz Boğazından çıkışta Tahlisiye ücretine tabi oldukları, 14. maddesine göre, Fener ve tahlisiye ücret ve cezalarını ödemeyen Gemiler ve Donatanları ile Kaptan ve Acenteleri hakkında umumi hükümlerle birlikte, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulandığı, ücret ve cezalardan kaptan, donatan ve acentelerin müteselsilen sorumlu oldukları, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 30.04 2001 tarih ve 2001/1641 Esas 3686 Karar sayılı ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07.02.2012 tarih ve ... sayılı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2012/6510 Esas 2013/6147 Karar ve 28.03.2013 tarihli Kararlarında: Fener ve Tahlisiye Ücretlerinden Sorumlulukta: “…fener ve tahlisiye ücretleri tarifesine göre tahakkuk ettirilen fener ücretinden kaptan, donatan ve acentesinin müteselsilen sorumlu oldukları… alacaklının ikametgahında dava açılmasında usule aykırılık bulunmadığı…10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, gemiye ait sağlık rüsumlarının davalı acente tarafından ödendiği gerekçesiyle; Yetki, Husumet ve Zamanaşımı itirazının reddine, İstenilen meblağın, tarife hükümlerine göre hesaplanabilir
- likit olduğu gözetilerek %20 inkar tazminatına karar verilmiştir…” şeklinde fener, tahlisiye, kılavuzluk, römorkör ücretleri ile ilgili Yargıtay kararları bulunduğu, davacının Ana Statüsündeki madde 4/7 ‘ye göre “Yapılan hizmetlere karşılık, Fener, Tahlisiye, Deniz Haberleşmesi, Kılavuzluk, Römorkörcülük, Palamar ve Balıkadam gibi tarifeye dayalı hizmet ücretlerinin tahakkuk ve tahsilini yapmak, gemi kurtarma hizmetleri ve diğer hizmetlerle ilgili ücretleri tahsil etmek görevi vardır.” buna göre davacının, denizlerimizde ve karasularımızda Türk ve Yabancı bayraklı gemilerin seyir emniyetine yardımcı olmakla, verdiği hizmetlere karşılık tarifesine dayalı fener ücretini davalıdan tahsil etme görev ve yetkisi bulunduğu, davacı Ana Statüsü, madde 4/7‘ye göre: “Yapılan hizmetlere karşılık, Fener, Tahlisiye, Deniz Haberleşmesi, Kılavuzluk,Römorkörcülük, Palamar ve Balıkadam gibi tarifeye dayalı hizmet ücretlerinin tahakkuk ve tahsilini yapmak, gemi kurtarma hizmetleri ve diğer hizmetlerle ilgili ücretleri tahsil etmek görevi vardır.” buna göre davacının, denizlerimizde ve karasularımızda Türk ve Yabancı bayraklı gemilerin seyir emniyetine yardımcı olmakla, verdiği hizmetlere karşılık tarifesine dayalı fener ücretini davalıdan tahsil etme görev ve yetkisi bulunduğu belirtilmiştir.
Davalı vekili tarafından her ne kadar mahkememizin görevli bulunmadığı yönünde görev itirazında bulunulmuşsa da; dava konusu alacağın davalıya ait geminin fener ve tahsiliye ücreti alacağının tahsili istemine ilişkin olduğu ve bu hali ile alacağın TTK 5. kitabında düzenlenen ve TTK 1352. maddesine göre deniz alacağı niteliğinde olduğu değerlendirildiğinde; mahkememiz Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olup, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1. Dairesi'nin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunu'ndan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş olmakla, davalı vekilinin görev itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas uyuşmazlığın, davaya konu edilen hat izni fener ücretinin süresi içerisinde ödenip ödenmediği ile buna göre davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. Davacıya ait ticari kayıtlar ile dosyaya ibraz edilen e-posta yazışmaları bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalıya ait ...-1 isimli geminin hat izni fener ücreti olarak 30/06/2022 tarihli ... numarılı 18.946,23 TL fatura düzenlendiği ve bu faturanın davalıya e posta yolu ile 09/03/2022 tarihinde iletildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte Fener ve Tahsiliye Ücretleri tarifesi Madde 11 gereği yıllık ücretlerin Haziran ayı sonunda ödenmesi gerektiği düzenlenmiş olmakla, davaya konu alacağın son ödeme tarihinini 30/06/2022 olduğu ve davalının bu tarih itibarı ile temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Bu kapsamda, davacı tarafından, davalı adına düzenlenen asıl alacak ile birlikte, Fener ve Tahsiliye Ücretleri tarifesi gereğince ceza bedeli ile gecikme faizi uygulanarak icra takibine geçildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen cevap dilekçesi ile bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazların sunulduğu 29/12/2023 tarihli dilekçe ile davaya konu edilen bedelin 20/10/2022 tarihinde ödendiği belirtilmiş olmakla, tarife uyarınca 30/06/2022 tarihinden itibaren davacının ceza bedeli ile gecikme faizi uygulamaya hak kazandığı mahkemece kabul edilmiş olmakla birlikte davacı tarafından işlemiş faiz hesabı ile gecikme cezasının 21/09/2022 tarihinden itibaren hesap edildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda her ne kadar aylık %1,60 oran üzerinden gecikme faizi uygulanmış ise de, B.K. 100. maddesi de dikkate alınarak, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Fener ve Tahsiliye Ücretleri Tarifesi 13. Maddesi uyarınca %2,5 ilave ile tahsilat yapılacağı düzenlenmiş olduğundan, mahkemece resen yapılan hesaplama neticesinde %50 oran üzerinden hesap edilen 9.473,11 gecikme cezası ile asıl alacak miktarı üzerinden %2,5 orandan hesap edilen 467,17 TL işlemiş faiz ile birlikte toplam 9.940,28 TL asıl alacak ile gecikme cezasına 22/10/2022 tarihinden icra takip tarihine kadar olan süreçte işlemiş olan faiz tutarı 212,42 TL bakımından takibine devamına dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 9.940,28 TL asıl alacak ile 212,42 TL işlemiş faiz bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren fener ve tahlisiye ücretleri tarifesi uyarınca %2,5 oranında ek ücret uygulanmasına, fazlaya dair talebin REDDİNE,
-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar harcı olan 693,53 TL'den peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 513,63 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 179,90 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 5.403,90 TL'nin (179,90 TL başvurma harcı, 224,00 TL posta gideri ve 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 5.229,89 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 10.152,70 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 337,65 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 3.019,53-TL sinin davalıdan, 100,47-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır