İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2023/294 Esas
KARAR NO :2024/68

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:22/06/2023
KARAR TARİHİ:13/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... San. Tic. Ltd. Şti. Ne ait Çin'de yerleşik firmadan satın alınan emtiaların ... aktarmalı olarak Türkiye ye taşıması işinin üst nakliyesinin 2 nolu dava ... ... şirketi tarafından düzenlenen navlun faturası karşılığında davalılar tarafından üslenildiğini, diğer davalı ... şirketinin fiili taşıyan olduğunu, emtianın ... Limanında nakliyesi sırasında hasarlandığının tespit edildiğini, tanzim edilen ekspertiz raporu doğrultusunda sovtaj bedeli düşülerek sigortalıya 29/06/2022 tarihinde 45.120,77.TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkilinin TTK 1472 maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, alacağın tahsil edilmesi için ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin konşimentoda belirtilen "..." şirketinden bağımsız bir şirket olduğunu, bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemelerin Londra Yüksek Mahkemeleri olduğunu ve uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olması gerektiğini, davanın yasal hak düşürücü süre geçtikten sonra ikame edildiğini, müvekkilinin konşimentonun 7.4 maddesinde ...'un sorumluluğunun düzenlendiğini ve bu sorumluluğun 500,00USD ile sınırlı tutulduğunu beyanla öncelikle husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine, milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın usulden reddine, hak düşürücü süre nedeni ile davanın reddine ve müvekkilinin sorumluluğunun bulunmaması nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin Londra Yüksek Mahkemeleri olduğunu, dava konusu hasarla ilgili müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, zararın sorumluluğuna ilişkin olarak yükün diğer davalının hakimiyeti sırasında meydana geldiği için navlun faturasını kesin ve hasar tutanağını imzalayan davalı ... şirketine ait olduğunu, emtialardaki hasarın asıl sebebinin ambalaj yetersizliğinden meydana geldiğini, davacının dayandığı ekspetriz raporunda ambalaj kusuru dışında, sınırlı sorumluluk ve sovtaj bedeliyle de ilgili eksiksiz değerlendirme yapılmadığını beyanla öncelikle davanın yetkisizlik nedeni ile reddine, pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine, dava konusu hasarda müvekkilinin sorumluluğunun bulunmaması nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalılar vekillerinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... A.Ş. olduğu, borçluların ... ... Taş. A.Ş. Ve ... ... Nak. Ltd. Şti. Olduğu, 26/12/2022 tarihinde 48.625,36.TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara sırası ile 11/01/2023 vee 21/01/2023 tarihlerinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin yine sırası ile 12/01/2022 ve 10/01/2023 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 22/06/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 16/01/2024 tarihli raporda; Davacının geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak sigorta tazminatını ödediği, aktif dava ehliyeti bulunduğu, II nolu Davalı ...'nın akdi taşıyan sıfatı ile I nolu Davalı ... fiili taşıyan sıfatı ile davada pasif dava ehliyeti olduğu, Heyetimiz'ce yapılan teknik inceleme sonucunda; ... no.lu konteynerin dış yapısında, içerisindeki paletlerin dağılıp saçılmasına neden olabilecek fiziki bir darbenin/hasarın mevcut olmadığı, bundan da, ... isimli gemilerin ... ... limanından ... aktarmalı olarak ...limanına kadar yapmış olduğu uzun deniz yolculuğu esnasında meydana gelen devinimler/yalpalar sebebiyle, konteyner içerisine yüklenen paletlerin sabitleme işleminin yetersiz olması nedeniyle hareket ederek birbirine çarpması, sürtmesi / ya da aktarma, elleçleme, yükleme, bindirme işlemleri sırasında bir darbeye maruz kalması neticesinde 60 adet Taşlama Taşı emtiasından 18 adedinin kenar kısımlarında kırık, çentik vb. fiziksel hasarlar meydana geldiği kanaatine ulaşıldığı, Bu teknik tespite bağlı kalınarak, parsiyel taşımada yükün konteyner içerisine yüklenmesi, istiflenmesi ve konteynerin kapatılması fiili taşıyan ve/veya adamları tarafından yapıldığından Davalıların doğan zarardan TTK made 1191/1 uyarınca müteselsilen sorumu olduğu, TTK madde 1185/6 uyarınca, emtianın fiili taşıyan tarafından teslim edilmiş olması nedeni ile , fiili taşıyana yapılan her bildirim, akdi taşıyana yapılmış gibi kabul edilmesi gerektiğinde, hasar ihbarının Davalılara TTK m. 1185 /1 hükmüne uygun şekilde yapıldığı, Davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde 40.882,52 TL hasar tutarının takip tarihi itibariyle talep edilebileceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, hasar dosyası ,konişmento, navlun faturası, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;
Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabidir. Anılan yasal düzenleme uyarınca;"(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Somut olayda hasarın 11.04.2022 tarihinde öğrenildiği, davacının 26.12.2022 tarihinde davalı aleyhinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... ... ... vekilinin ve ... vekillerinin ayrı ayrı milletlerarası yetki itirazında bulundukları görülmekle öncelikle bu ilk itiraz değerlendirilmiş, davaya konu ... numaralı konişmentonun davalı ... tarafından düzenlendiği, davalı ... ... ... ihbar adresi olarak belirtildiği görülmekle iş bu davalının konişmentoya taraf olmaması sebebiyle avalı ... ... .. yönünden milletlerarası yetki itirazının reddine , ... numaralı konişmentonun davalı ... ... tarafından düzenlendiği, ... nakliyatın Türk şirketi olması sebebiyle MK 2 gereğince bu davalının milletlerarası yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu emtianın ... numaralı nakliyat abonman poliçesi tahtında 23.02.2022 tarihinde sigortalandığı, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin FOB (free on board – gemide/bordada masrafsız teslim) olduğu, buna göre navlun sözleşmesi alıcı tarafından akdedilir ve satıcı satım konusu malı alıcı tarafından belirlenen gemide teslim eder; malın gemide teslimi için yapılması gereken (malın limana ve liman içinde taşınması ve yüklenmesi) işlemler ve masrafları satıcıya ait olur. Dolayısıyla FOB satımda yarar ve hasar, satım konusu mal gemiye yüklendiği (gemi küpeştesini geçtiği) anda alıcıya intikal eder . Somut olayda sigortalının alıcı olması, gümrük beyannamesi ve mal faturasından satış bedelinin peşin ödendiği anlaşılmakla sigortalı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, davacının 29.06.2022 tarihinde sigortalıya 45.12,77 TL ödediği dosyaya sunulu dekonttan anlaşıldığından davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
II nolu Davalı ... ... taşımacılığın dava dışı sigortalının Çinden ithal ettiği ürünlerin taşınması için 11.04.2022 tarihli ... numaralı navlun faturası düzenlemesi sebebiyle akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, 1 nolu davalının 2 nolu davalı adına navlun faturası düzenlediği ve davaya konu 31.03.2022 tarih ve ... no.lu deniz yük senedini düzenlediği görülmekle ,davalı ... ... Taşımacılığın taşımayı alt navlun faturası uyarınca 1 nolu davalı ... transporta devrettiği anlaşılmakla 1 nolu davalının fiili taşıyan olarak pasif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır.
Sigortalı ... San. Tic. Ltd. Şti. firması tarafından Çin'de yerleşik ..., Ltd. firmasından, 8 Palet - 60 Adet (Net: 4.400,00 Kg, Brüt: 4.560,00 Kg) Taşlama Taşı emtiası, ... / Çin teslim şartı ile 8160,00 USD bedel karşılığında satın aldığı, emtianın ... no.lu konteyner içerisine parsiyel yük olarak istiflendikten sonra 31.03.2022 tarihinde Singapur limanından Yarımca ... limanına ... isimli gemiyle sevk edildiği, 11.04.2022 Tarihli Hasar Tespit Tutanağından konteynerin ambara parsiyel olarak boşaltıldığı ve sağlam (orjinal) mührün görülerek açıldığı, 8 kap emtianın tahliyesi sırasında ambalaj hasarı ve eziklerin tespit edildiğinin anlaşıldığı, tutanağın ... İşlt. Yetkilisi ve fiili taşıyan ... firmasınca imzalandığı görülmüş, ... Ltd. Şti. tarafından hazırlanan 07.06.2022 Tarih ... nolu Ekspertiz Raporunda; emtianın Çin'den Türkiye'ye kadar olan nakliyesinin ... olarak gerçekleştirilmesi sırasında Singapur Limanı'nda konteynerden konteynere aktarılması ya da ... taşıma kapsamında konteyner içerisindeki diğer yüklerin elleçlenmesi yüklemesi / boşaltılması esnasında sigorta konusu emtiaya temas ya da çarpma sonucunda meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği, dosyaya sunulu bilirkişi raporunda da ; ... no.lu konteynerin dış yapısında, içerisindeki paletlerin dağılıp saçılmasına neden olabilecek fiziki bir darbenin/hasarın mevcut olmadığı, ZMT + ... isimli gemilerin Çin'in ... limanından ... aktarmalı olarak ... limanına kadar yapmış olduğu uzun deniz yolculuğu esnasında fırtınalı havaya ve kaba dalgalara bağlı olarak meydana gelen sarsıntılar sırasında, konteyner içerisine yüklenen paletlerin sabitleme işleminin yetersiz olması nedeniyle hareket ederek birbirine çarpması, sürtmesi / ya da aktarma, elleçleme, yükleme, bindirme işlemleri sırasında bir darbeye maruz kalması neticesinde 60 adet Taşlama Taşı emtiasından 18 adedinin kenar kısımlarında kırık, çentik vb. fiziksel hasarlar meydana geldiği, taşıyanların bundan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun belirtildiği, tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde taşımaya konu emtiaların parsiyel olarak yüklenmesi nedeniyle uzun deniz yolculuğu sırasında paletlerin birbirine çarpması sebebiyle hasarın meydana geldiği kabul edilmiş ve bu zarardan taşıyanların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilmiştir.
Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TT 1185 maddede düzenlediği, TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK m. 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK m. 1185/4). Somut olayda; dosya içerisinde 11.4.2022 tarihli gümrüklü sahada terminal işleticilerinin ve fiili taşıyanın kaşe ve imzasını haiz Hasar Tespit tutanağında emtianın tahliye sırasında ambalaj hasarı ve eziklerin tespit edildiğinin belirtildiği, 1 nolu davalı ...'a hasar ihbarı gerçekleştiği, TTK madde 1185/6 uyarınca, emtia fiili taşıyan tarafından teslim edilmişse, fiili taşıyana yapılan her bildirim taşıyana yapılmış gibi ve taşıyana yapılan her bildirim de fiili taşıyana yapılmış gibi hüküm ifade edeceğinden, TTK m. 1185 /1 hükmünde öngörülen şekilde süresi içerisinde Davalılara yönelik olarak hasar ihbarının yapıldığı görülmüştür.
TTK 1186/1 maddesi gereğince eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin her türlü zıya veya
hasar nedeniyle taşıyan, her hâlde, hangi sınır daha yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkına veya zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safi
ağırlığının her bir kilogramı için iki Özel Çekme Hakkını karşılayan tutarı aşan zarar için sorumlu olmaz; meğer ki, eşyanın cinsi ve değeri, yüklemeden önce yükleten tarafından bildirilmiş ve denizde taşıma senedine yazılmış olsun. Özel Çekme Hakkı, fiilî ödeme günündeki veya taraflarca
kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirası’na çevrilir. Dosyaya sunulan yük taşıma senedinde hasarlı emtianın ağırlığı toplamda brüt 1368,00 kg gösterilmiştir. Şu
hâlde sorumluluğun üst sınırı hesaplanırken yükün ağırlığının esas alınması gerekecektir. Bu şekilde
hesaplanacak üst sınır 1.368 Kg X 2 ÖÇH olmakla, icra takip tarihi itibarı ile esas alınan kur bilgilerine göre yapılan hesaplamada; 1.368 Kg X 2 ÖÇH (24,8836 TL) = 68.081,52TL olarak mahkemece belirlenmiş, bilirkişi raporunda hesaplanan bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş, ekspertiz raporunda poliçe şartı gereği, hasar tutarına %10 ilave bedel eklenmiş olup gerçek zarar miktarı olan 40.882,52 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kısmen kabulü ile davalıların .... İcra dairesinin ...E sayılı icra dosasına vaki itirazının 40.882,52 TL yönünden iptaline, takibin kabul edilen miktar üzerinden aynen DEVAMINA,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 2.792,68.TL'den peşin alınan 587,27.TL'nin mahsubu ile bakiye 2.205,41.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 587,27.TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 9.386,15TL'nin ( 179,90.TL başvurma harcı, 206,25.TL posta gideri ve 9.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 7.891,55.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 7.742,84TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 509,76.TL sinin davalıdan, 2.690,24.TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır