İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2023/229 Esas
KARAR NO :2024/123
DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :15/05/2023
KARAR TARİHİ :12/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı ve alıcı sıfatına haiz dava dışı ... Limited Şirketi tarafından Çin'de mukim ... Ltd. firmasından 155 Koli/ 716 adet oto yedek parça emtiası satın alındığını, söz emtiaların Çin/Şanghay şehrinden İstanbul'a kadar olan taşımasının müvekkili sigorta şirketi tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında nakliyat muhataralarına karşı teminat altına alındığını, emtiaların fiili taşıyan davalı donatan/taşıyan ... Ltd. ile bu firmaya izafeten ve kendi adına asaleten navlunu tahsil eden ... A.Ş. sorumluluğunda ... isimli gemiye tam, sağlam ve hasarsız olarak yüklendiğini, buna takiben İstanbul'a sevk edildiğini, taşımanın konşimento ve navlun faturası uyarınca donatan olduğu sabit bulunan şirket sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, taşıma sonrasında ... Limanı'nda gerçekleştirilen tahliye işlemleri esnasında 20 kolinin ezilme ve çizilme sebebiyle hasarlı olduğunu, koli içerisindeki emtiaların ezilerek hasarlandığının tespit edildiğini ve kayıt altına alındığını, taşımaya konu olan emtiaların hasarlı bir şekilde alıcısına teslim edilmiş olması nedeniyle dava dışı sigortalı şirket ... Ltd. Şti.'nin tespit edilen hasara ilişkin olarak müvekkili sigorta şirketine zararın tazmini amacıyla başvurduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından ... numaralı sigorta poliçesi kapsamında 5.983,62 TL sigorta tazminat tutarını sigortalısına ödediğini, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının haklarına halef ve temellük eden olduğunu, müvekkili tarafından sigortalısının haklarına halef olarak davalı borçlu ... gemisi donatanı taşıyanı ... Ltd.'ye izafeten ve kendi adına asaleten ... A.Ş. aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe davalı borçlu şirket tarafından itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu, dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapıldığı ve 2022/... sayılı arabuluculuk dosyası tahtında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, 16/06/2022 tarihinde anlaşma sağlanamadığına ilişkin Arabuluculuk Son Tutanağı imzalandığını, müvekkili şirket tarafından yapılmış olan tazminat ödemesinin icra takip tarihinde işlemiş faizleri ile birlikte toplam 6.175,92 TL olarak davalı taraftan tahsili ile taraflarına ödenmesini, davalı tarafça icra takibine karşı yapılan itirazlar sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gönderici firmanın ... Ltd.'nin Çin'de mukim bir şirket olduğunu, alıcı firmanın ... Ltd. Şti.'nin olduğunu, forwarder sigortalının ... A.Ş., fiili taşıyıcı deniz hat firmasının Shanghaı Safety Internatıonal Forwarder, emtia cinsi ve miktarının 155 Koli çeşitli otomotiv yedek parçası (Brüt: 2.594,00 Kg.) olduğunu, emtia fatura bedelinin 10.891,50 USD olduğunu, yüklemenin ve istiflemenin gönderici firma tarafından alındığını, konteynerin tam dolu teslim alınarak mühürlerin limanda açıldığını, 30/11/2021 tarihinde ... Ltd. Şti. adresinde eksper incelemesi yapıldığını, hasar nedeni olarak eksper ... 'ın (Levha kayıt no: ... ) Aktif Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. (Levha kayıt no: ... ) 11/3/2022 tarihli raporunda “Söz konusu hasar farklı boyutlarda ve farklı ağırlıktaki ürün karton kolilerinin konteyner içerisine hatalı istiflenmesi neticesinde meydana gelmiştir.” tespitinde bulunulduğunu, ... Ltd. Şti. tarafından ... Noterliği'nden gönderilen 23.11.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameye cevaben taraflarınca ... Sigorta A.Ş.'ye ... Noterliği'nden 22/12/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini belirterek ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının kabulü ile davacının itirazın iptaline ilişkin talebinin ve davanın reddine, davacı tarafça haksız ve iyi niyetle yapılmayan icra takibi nedeniyle %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masraflarıyla vekalet ücretinin ve diğer tüm giderlerin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 28/04/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 18/05/2022 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 20/05/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 15/05/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi ... , Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 05/02/2024 havale tarihli raporda özetle; yedek parça hasar tutarının 5.439,66 TL olduğu ve davacı ...Ş. tarafından hasar tutarı olarak sigortalısı ... Ltd. Şti.’ye 04.02.2022 tarihinde 5.983,62 TL ödendiği, ... İcra Müdürlüğü’nün 2022/ ... Esas sayılı dosyası ile hasar tutarının ödenme tarihi itibariyle işlenmiş avans faizi ile tahsili için 14.04.2022 tarihinde icra takibi yapıldığı, 5.439,66 TL hasar tutarı ile ödenme tarihi 04.02.2022 ve takip tarihi 14.04.2022 arasındaki süreye denk 161,96 TL işlenmiş avans faizi toplamının 5.601,92 TL olduğu, 5.983,62 TL hasar tutarı ile 192,30 TL işlenmiş avans faizinin toplamı 6.175,92 TL tazminatın YM Worth Gemisi donatanı/taşıyanı ... Ltd.’ye izafen ve kendi adına asaleten ... Tic. A.Ş.’den tahsili için 14.04.2022 tarihinde icra takibi yapılmış olduğu Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ödenecek tazminat tutarının 5.439,66 TL olduğu, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerini haiz oldukları, TTK madde 1184 manasında inceleme yapılmış olmakla ayrıca bir hasar ihbarına gerek kalmadığı belirtilmiştir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472. maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... poliçe numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti. firması tarafından ithal edilen tır yedek parçası emtiasının, Çin Shangai Limanı'ndan ... Limanı'na ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti firmasının konşimentoda gönderilen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı ... tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait 04/02/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 5.983,62 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti firmasına ödendiği anlaşılmıştır. Davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK 1472. maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; konşimentoda taşıyan olarak davalılardan ... Ltd firmasının kayıtlı bulunduğu görülmekle bu hali ile bu davalının TTK 1238 maddesi gereğince konşimentoyu düzenlemekle taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca dosyaya diğer davalı ... A.Ş. firması tarafından dava dışı sigortalı adına düzenlenen 10/11/2021 tarihli 4.950,40 USD bedelli Deniz Navlunu-Dökümantasyon-FCA Masraf açıklamalı navlun faturası ibraz edilmiş olup, bu kapsamda bu davalının da TTK 921 maddesi gereğince taşıyan sıfatı ve pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davacının sigortalısı dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından Çin Changzhou ... Ltd. firmasından satın alınan 155 koli / 716 adet otomotiv yedek parçası 12.10.2021 tarihinde Çin/Şangay limanında gemiye yüklenmiş ve 18.11.2021 tarihinde, Türkiye, Avcılar, ... Limanı’nda tahliye edilmiştir. Tahliye anında ... Gümrük Müdürlüğü yetkilerince 20 kolinin (kabın) ambalajlarının hasarlı olduğu belirtilerek tutanak düzenlenmiştir. Bu durumda hasar tespit tarihi 18/11/2021 olmaktadır. Emtialar sigortalıya nakledildikten sonra 22/11/2021 tarihinde davacının sigortalısı ... Ltd. Şti. tarafından hasar ihbarı yapılarak eksper talep edilmiş ve 26/11/2021 tarihinde de ... Ltd. Şti. tesislerinde ekspertiz incelemesi yapılmıştır. Düzenlenen ekspertiz raporunun hasarlı emtiaların bulunduğu ... numaralı konteynerin eksper tarafından görülmeden düzenlendiği anlaşılmakla, ekspetiz raporunda; dava konusu hasarın, farklı boyut ve ağırlıktaki kolilerin konteyner içerisine hatalı istiflenmesi nedeni ile oluştuğu görüşü belirtilmiştir. Taşımaya konu ... numaralı konşimento üzerinde "...'..., ..." kaydı bulunmakta olup, bu kayda göre, emtianın ambalajlanması konteyner içine istifi, sabitlenmesi ve konteynerin mühürlenmesi işlemlerinin dava dışı gönderici-yükleyici tarafından yapılmış olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da ekspertiz raorundaki tespit ile uyumlu olarak, hasarın, emtianın yüklendiği kolilerin yeterince mukavim olmaması nedeni ile kendi ağırlığı altında ezilmesi sureti ile meydana geldiği belirtilmiştir. Bu nedenle hasar bakımından davalıya atfedilebilecek kusur ve sorumluluğun bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak neticede davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
-Şartlar oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 6.175,92 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı taraf yokluğunda, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/03/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır