İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2023/213 Esas
KARAR NO : 2024/197
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/09/2014
KARAR TARİHİ : 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın müvekkili şirkete ait ... gemisi için buhar kazanı üreterek söz konusu buhar kazanını müvekkili şirkete 6-8 haftada teslim etmek üzere fiyat teklifi sunduğunu ve teklife istinaden proforma fatura düzenleyerek müvekkili şirket ile anlaştıklarını, davalı tarafın müvekkili şirketten 4 adet çek aldığını ancak buhar kazanını aradan 2 yıldan fazla süre geçmesine rağmen müvekkili şirkete teslim etmediğini, bu nedenle aralarındaki anlaşmayı haklı nedenle feshetme durumunun oluştuğunu ve davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere borçlunun icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; çeklerin ne amaçla verildiği konusunda gerekli açıklamalarda bulunulmadığı ve çeklerin ödendiğine dair belge ve bilginin de sunulmadığını, müvekkili tarafından proforma faturaların kesilip sipariş verilen ürünlerin eksiksiz olarak teslime hazırlandığını, davacı tarafça sözleşmenin fesine dair belge sunulmadığını, davacının hazır olan ürünleri teslim almadığı ve gerekli gümrük muamelelerine başlamadığı gibi geç teslime ilişkin kusurun kendisinden kaynaklandığının da dosya kapsamından sabit olduğunu, teslimin davacı şirketin gümrük işlemlerini başlatması veya teslim edilecek geminin Türkiye'de olması halinde mümkün olacağının açık olduğunu belirterek davanın reddine, kötü niyetle açılmış olan takip sebebi ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 28/01/2021 tarih ve 2019/... Esas 2021/... sayılı kararın ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 04/04/2023 tarih ve 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak dosyanın yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki gemi buhar kazanı yapım sözleşmesinden kaynaklanan bir kısım alacakların tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup; uyuşmazlığın, alaacğa konu olan buhar kazanının sözleşmeye uygun olarak süresi içerisinde imal edilip edilmediği, imal edilemedi ise bunun davalının kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, haklı feshin şartlarının oluşup oluşmadığı, buhar kazanının imalatı için verildiği belirtilen çek bedellerinin davacı tarafa iadesinin gerekip gerekmediği ve buna göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... tarafından borçlu ... (... . İç ve Dış Tic.) aleyhine 10/02/2014 tarihinde işlemiş faiz dahil toplam 28.711,09.USD (87.396,57)'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun 16/09/2014 tarihli itirazı ile takibin durduğu, itiraz dilekçesi ile durma kararının davacı alacaklıya tebliğ edilmediği buna göre de iş bu davanın 10/02/2017 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 12/03/2018 tarihli celsesinde HMK 114/g maddesi ve MÖHUK 48. maddesi gereğince davacı şirketin Panama uyruklu olduğu anlaşılmakla dava değerinin %10 oranı olan 2.871,00 Euro teminatın 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına karar verildiğinden 2.871,00 Euro'nun 19/03/2018 tarihindeki TL karşılığı olan 8.502,00 TL'nin teminat olarak dosyaya yatırıldığı anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... Esas sayılı dosyasında Mahkemece resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 22/04/2016 tarihli raporda özetle; taraflar arasında İstanbul teslimi Kazan-bürülör-kontrol paneli-aksesuar ve işçilik dahil eser sözleşmesi hususunda sözleşme akdedildiği, ihracat ve Endonezya'da gemiye taşınma taşıma işinin davacı tarafından ifa edileceği ve orada montajın yine davalı tarafça yapılacağının kararlaştırıldığı, 6-8 haftada işin taahhüt edilmesine rağmen aradan 2 yılı aşkın zaman geçince davacı tarafından icra takibine girişilerek yapıları ödemenin iade edilmesinin istendiği, davalının ise İstanbul aşamasındaki edimini ifa ettiğini ileri sürerek, malın ihracatının davacı tarafça yapılamadığını ileri sürerek sözleşmenin fesih için haklı sebep olunmadığını ileri sürdüğü, dosyada ihracat-gümrük idaresi işlemi veya işlemi sebebi ile ihracatın engelleyen bir durumun sabit olmadığı, davalının imalatını tanı yaptığını da teknik rapor, tespit veya teslim tutanağı ile ortaya koyamadığı, öte yandan bir takım ürünlerin davacı deposuna teslim edildiğinin anlaşıldığı, teknik gemi makineleri mühendisi bilirkişi marifetiyle ne kadar imalat yapıldığı, maliyetinin ne olabileceği, malın Endonezya'ya gönderilmesinin kimin sorumlu olduğunun tespit edilmesi gerektiği, gecikmenin başlı başma hakh sebep olabilmesi için bunun davalı taraftan kaynaklı imalat süreci, emtia standardına uygunsuzluk veya sair bir şekilde ortaya konulması gerektiği, eğer gümrük veya idari işlem veya eylemlerin engel olduğu bir durum varsa da yine haklı fesihten söz edilebileceği, yapılacak teknik inceleme, keşif, makinelerin yerinde tetkiki sonucu eğer bu denli gecikmenin davalı ve imalat noksanı kaynaklı olduğu kanaatine varılırsa, sözleşmenin haklı sebeple feshedilerek davacının toplam ödeme miktarı olan 27.830,00 Euro bedeli iade talep edebileceği, ayrıca davada, feshin haklılığı veya haksızlığı hususlarında yargılamayı gerektirdiği gözetilerek, dava konusu alacağın doğrudan icra takibi konusu edilmesi halinde dahi inkar tazminatı veya kötü niyet tazminatı bakımından likit ve muaccel alaca şartının gerçekleşmediği hususunun sayın mahkemece değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna ... eklenerek, dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 02/11/2016 tarihli ek raporda; davalının sözleşme konusu edimi sözleşme ve deniz ticareti uygul şekilde yerine getiremediği, bir takım imalatlar yapmış olsa bile bunun sözleşme gereği olan ve gemiye montajı ve gemide kullanımı sağlayacak nitelikte standartlara ve sertifika şartlarına uygun olduğunun davalı yanca ortaya konulamadığı, gecikmenin kök raporda belirtildiği gibi, davalının tasarruf alanında yer alan edim noksanlarından ve imalat noksanı kaynaklı olduğu kanaatine varıldığı, zira uygunsuz imalatın edimin ifasına hazır olma şeklinde değerlendirilemeyeceği sözleşmenin haklı sebeple feshedilerek davacının toplam ödeme miktarı olan 27.830,00 Euro bedeli iade talep edebileceği, kök rapora vaki sair itirazların kök rapor inceleme ve değerlendirme için ayrıca değerlendirmeye yer olmadığına ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 23/12/2020 tarihli ikinci ek raporda; davaya konu buhar kazanı yapım sözleşmesi ve ilgili mevzuatlar gereği, kazanın teslimi ve montajı için gerekli sertifika ve belgelerin alınabilmesi koşullarının oluşmadığı, Bu sertifikaların alınması için sözleşme konusu buhar kazanının deneme amaçlı çalıştırılmasının gerekli olduğu, nihai karar mahkemeye ait olmak üzere davalının, sözleşme konusu edimi olan kazan sistemini, sözleşmede kararlaştırılan süre içinde imal edip, gemide kullanılması için zorunlu olan sertifikasını da temin ederek davacıya teslim edememiş olduğu; Sözleşme feshinin dosya kapsamında haklı olduğunun değerlendirildiği, davacı şirket tarafından davalıya toplam 25.579,95 Euro ödeme yapılmış olduğu; bu miktarın davacının müspet zararı olarak tazmini gerektiği hususunun da sayın mahkemenin takdiri olacağına ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.
Alacağa konu buhar kazanı imalatı hususunda taraf vekillerince tanıklar bildirilmiş olup, tanık beyanları mahkemece ve talimat yoluyla alınmıştır.
Davacı tanığı Sıtkı Zorer 25/05/2015 tarihli ifadesinde; davacının gemide keşif-ölçüm yaptığı, geminin buhar kazanlarının yenilenmesi için davacıya sipariş verildiği, ancak kendisi işten ayrıldığı 2014 yılı sonuna kadar halen kazanların yapılmadığını bildirmektedir.
Tanık ... ifadesinde, davacının önce kazam başkasına yaptıracağını, sonra kendisi yapacağını ileri sürerek davalıdan çekleri aldığını, kendi imalatçısına verdiği çekleri de daha sonra davacının aldığını ve yine de kazanı halen vermediğimi ifade etmiştir.
Tanık ... ifadesinde: 2014 yılı Ocak ayında işe başladığını, kolilerin içinde depoda makine gibi şeyler var olduğunu, depoda büyük bir kazan da bulunduğuna beyan etmiştir.
Davalı tanığı ... ifadesinde, gemiden kazanı kendisinin söktüğünü, yeni kazanın imal edildiğini, gemiye montajının ise yapılmadığını, ihracat işlemleri yapılamadığı için gemiye götürülemediğini2011-2013 yılları arasında gemide çalıştığını ve halen geminin çalışmadığını, gemi ipoteği bulunduğunu, ifade etmiştir.
Davacı vekilince yargılama devam ederken 04/06/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile;

-7.115,00 Euro bedelli ... numaralı çekin davalı tarafından tahsil edildiğini,
-7.115,00 Euro bedelli ... numaralı çekin davalı tarafından iade edildiğini ve 4.913,62 Euro nun davacı şirket tarafından 2.201,38 Euro'nun ise ... tarafından davacıya haricen ödendiğini,
-6.800,00 Euro bedelli ... ve ... numaralı çeklerin davalının üreticisi ... firması tarafından tahsil edildiğini, daha sonra bu bedellerin makina imal edilmediğinden davacı tarafa ... numaralı 13.600 Euro bedelli bir çek ile iade edildiği, söz konusu çekin davalıya ciro ile verildiği dolayısıyla bu bedelin de davalı tarafça tahsil edildiğini ileri sürerek, taraflar arasında 6-8 hafta olarak karalaştırılan sürenin 2 yılı aşması ve işin ifa edilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, fesih sebebi ile davacının şimdilik 27.830,00 Euro ödemenin iadesi istediğinden bahisle davanın ıslah edildiği görülmüştür.
Mahkememizce verilen 28/01/2021 tarih ve 2019/... Esas 2021/... Karar sayılı "davanın kısmen kabulü ile ... İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 11.979,95 EURO asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesin" dair kararın; ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 04/04/2023 tarih ve 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece yapılacak iş söz konusu 13.600 Euro bedelli keşidecisi dava dışı ... şirketi ve lehdarı davacı olan çekin anılan ve davacı tarafça dosyaya sunulan çek teslim bordrosu ile davalıya verilip verilmediği konusunda gerekirse davalı isticvap edilerek, çek teslim bordrosundaki imzanın davalıya ait olup olmadığı da belirlenerek sonucuna göre imzanın inkarı halinde gerekirse imza incelemesi de yapılmak suretiyle söz konusu çekin davalıya teslim edilip edilmediği belirlenerek sonucuna göre karar vermek olmalıdır. Anılan şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan söz konusu çeki bankadan tahsil eden dava dışı kişi ile davalının bağı kanıtlanamadığından bu çeke ilişkin talebin reddi hatalı olmuştur." gerekçesi ile kaldırıldığı anlaşılmıştır.
... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 04/04/2023 tarih ve 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamında işaret edildiği hali ile davalı ...'ün isticvabına karar verilmiş olup, 09/11/2023 tarihli celsede davalının isticvabı yapılmış olup;
Davalı ... beyanında "tarafıma gösterilen çekin ön ve arka sayfalarını inceledim ancak bu çek tarafıma hiç teslim edilmedi, ... firmasından kazan alınmasına ilişkin olarak davacı ... tarafından düzenlenen ancak bana göstermiş olduğunuz çek dışında iki farklı çeki yalnızca aracı olarak ... firmasına verdik, ancak kazan alımından vazgeçilmesi sonrasında az önce gördüğüm ... tarafından davacı adına düzenlendiğini gördüğüm çek tarafıma hiçbir zaman teslim edilmemiştir, bu nedenle imzamı içeren herhangi bir çek teslim makbuzu da bulunmamaktadır, tarafıma gösterilen tahsilat makbuzundaki imza bana ait değildir, böyle bir belge imzalamadım" dedi.
Davacı vekiline imza incelemesi yapılabilmesi adına 29/08/2013 tarihli tahsilat makbuzu aslının dosyaya ibrazı hususunda süre verilmiş olup, davacı vekilince 23/11/2023 tarihli beyan dilekçesi ile aradan geçen süre nedeni ile tahsilat makbuzu aslının temin edilemediği belirtilmiş olup, bu nedenle imza incelemesi mahkemece yapılamamıştır.
Bu hali ile ... Hukuk Dairesi'nin 04/04/2023 tarih ve 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamı gereği yerine getirilmiş olup, dava konusu olan ve dava dışı ... firması tarafından davacı şirket lehine düzenlenen 13.600,00 EUR tutarlı çekin davalı tarafından tahsil edildiği hususunda mahkemece kanaat edinilememiştir. Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği delilleri arasında yemin delilinin bulunması nedeni ile yemin delili hatırlatılmış olup, davacı vekilince 14/02/2024 tarihli beyan dilekçesi ile yemin teklif edilmeyeceği beyan edilmiştir.
Buna göre; davalı tarafça davaya konu buhar kazanı ekipmanlarının imalatının anlaşmaya uygun olarak ve süresinde imal edildiği hususu dosya kapsamında ispat olunamadığından, davalının feshinin yerinde olduğu ve yaptığı ödemeler kapsamında talep hakkının bulunduğu mahkemece kabul olunmakla; davaya ve takibe konu çeklerin akıbetinin araştırılması neticesinde davalı tarafça ... numaralı ve 7.115,00 Euro bedelli çekin tahsil edildiği ve 05/08/2012 tarihinde davacı şirket hesabından davalı şirket hesabına 10.807,00 TL havale edildiği, ... Bankası A.Ş.’nin 14/11/2020 tarihli yazısı ve ... A.Ş. tarafından dosyaya sunulan davalı hesap hareketlerine göre de 15/08/2012 tarihinde davacı tarafından davalıya 10.807,00 TL ödendiği, ilgili tarih itibarıyla TCMB efektif döviz satış kuru 2,2214 olup ödenen tutarın karşılığı 4.864,95 EURO bedelin de davalı tarafça tahsil edildiği değerlendirilerek bu bedeller bakımından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Talep konusu miktar yargılama neticesi ortaya konulduğundan alacak limit ve belirlenebilir kabul edilmemiş bu nedenle de İİK 67 maddesi kapsamında şartları oluşmayan davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 11.979,95 EURO asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca EURO faizi uygulanmasına, fazlaya dair talebin reddine,
-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı ile kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,
2-Karar harcı olan 2.491,05 TL'den peşin alınan 1.055,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.435,50 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.055,55 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.369,75 TL'nin (25,20 TL başvurma harcı, 844,55 TL posta gideri ve 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.405,85 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargı gideri olan 34,30 TL posta giderinin usul ekonomisi nazara alınarak davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır