İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2023/189 Esas
KARAR NO:2024/36

DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/04/2023

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ ... ESAS SAYILI DOSYASINDA;

DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/04/2023
KARAR TARİHİ:01/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl ve birleşen davada Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yurtdışına ithal ettiği ürünleri kapı teslim şeklinde taşınması için ... ile anlaştıklarını, müvekkili adına kesilen deniz navlununa dair 06/05/2022 tarihinde ...'in banka hesabına 1.100USD ödeme yapıldığını, 15/06/2022 tarihinde ek navlun bedeli talebinde bulunulduğunu, bunun üzerine müvekkilinin 10/06/2022 tarihinde 150 USD karşılığı 2.593,41.TL + 1,63TL ödemede bulunduğunu, ... in müvekkilinin emtialarının taşınması için davalı ... şirketi ile anlaşma yaptıklarını, müvekkilinin emtianın hasara uğramaması adına kasa imal ederek emtianın içine konulduğunu ancak eşyanın teslim yerinde sandık olmaksızın teslim edildiğini, alıcı tarafından da yükün hasarlı olduğuna ilişkin teslim fişine not düşülmek kaydı ile taşıyana bildirimde bulunduğunu, müvekkilinin de aynı gün hasar bildirimini ... firması çalışanı ... Bey'e whatsapp üzerinden yazışma suretiyle bildirildiğini, müvekkilinin aynı eşyayı bir kez daha üreterek daha hızlı bir teslimat olması için hava yolu ile yükü taşıttığını, eşyanın her şey dahil fiyat bedelinin 5,980,00USD olduğunu, 1.297,00EURO taşıma maliyeti oluştuğunu ve müvekkilinin zarar uğradığını, müvekkilinin zararı gidermek için davalı ... firmasına ihtarname keşide ettiğini ancak cevabi ihtarnamede taşımaya ... şirketinin yaptığını, kendilerinin bir sorumluluğunun bulunmadığının bildirildiğini beyanla davanın kabulü ile müvekkilinin uğradığı toplam 6.130,00USD ve 1.297,00EURO'nun 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin fiili taşıyan ve veya akdi taşıyan olmadığından müvekkili yönünden davanın reddinin gerektiğini, müvekkilinin dava konusu taşıma işinin tarafı olmadığını, dava konusu olan emtianın satımının CFR teslim şekline göre yapıldığından malların geminin küpeştesini aştığı andan itibaren hasar sorumluluğunun dava dışı alıcıya geçtiğini, müvekkili şirketin sıfatının "freight forwarder," olduğundan sorumluluğunun bulunmadığını, konşimentoda taşıyanın ... olduğunun açıkça göründüğünü beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin Newyork Güney Bölgesi Mahkemeleri olduğunu, davacının talep hakkının TTK 1188 maddesine göre düştüğünü, müvekkili .... Ltd. Şti.'ne husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili ile davacı arasında "taşıyan-taşıtan" ilişkisi olmadığını, taşınan masa cinsi emtianın kırılmasının sebebinin malın hatalı üretilmesi olabileceğini, konşimentoda sınırlı sorumluluk belirtildiğini, konşimento hükmüne göre 500,00USD sınırlı sorumluluk bulunduğunu, beyanla davanın öncelikle Mahkemenin yetkisizliği nedeni ile usulden reddine, müvekkilinin davacı ile taşıma anlaşması yapmaması nedeni ile husumet yokluğu nedeni ile reddine, davacı tarafından dava ve talep hakkının düşmesi nedeni ile reddine ve davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, Davacıya ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile açılan alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalı ... Ulus. Nak. Vekilinin milletlerarası yetki itirazının ve hak düşürücü süre itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının ve davacının zararının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Birleşen Mahkememiz 2023/369 Esas sayılı dosyasının, Mahkememiz işbu dosyasından 16/08/2023 tarihli ara karar ile tefrik edilerek açıldığı, Mahkememiz 2023/369 Esas, 2024/23 Karar sayılı 23/01/2024 günlü kararı ile Mahkememiz dosyasıyla birleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 04/12/2023 tarihli raporda; Tarafların husumet ehliyetlerini haiz olduğu, Hasara ilişkin geçerli süresinde bildirim yapıldığı, Hasarın deniz taşıması esnasında gerçekleştiği, Konişmentoda yer alan LCL kaydından parsiyel taşıma söz konusu olduğunun anlaşıldığı ve hasarın deniz taşımasında esnasında gerçekleşmiş olduğu da göz önünde bulundurularak taşıyan sıfatını haiz Davalılar ... ile ...'in zarardan sorumlu tutulması gerektiği, Davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde 108.602,56 TL hasar tutarının talep edilebileceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, hasar dosyası ,konişmento, navlun faturası, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;
Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabidir. Anılan yasal düzenleme uyarınca;"(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Somut olayda emtiaların 22.06.2022 tarihinde alıcısına teslim edildiği, davacının 25.01.2023 tarihinde davalı aleyhinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı ... Uluslararası nakliyat vekilinin milletlerarası yetki itirazında bulunduğu görülmekle öncelikle bu usuli itiraz değerlendirilmiş, dosyaya sunulu ... tarafından düzenlenen ... numaralı konişmento tahtında taşımanın yapıldığı, konişmentonun İstanbul da düzenlediği, taşımanın İstanbuldan New Yorka Mustafa dayı isimli gemi ile yapıldığı, konişmetonun nakliyeci olarak ... tarafından imzalandığı görülmekle taşımaya Türk acentenin aracılık etmesi sebebiyle TTK'nın 105/2 maddesi ile yargıtay 11.hukuk dairesinin 2019/3799 Esas ve 2020/3051 karar sayılı ilamı gereğince davalı vekilinin bu yöndeki yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
15.04.2022 tarih ve ... nolu faturaya göre, davacı satıcı ... tarafından New York/ABD'de yerleşik ... isimli şahsa, 4.880,00 USD tutarında 1 adet ... Masanın CFR kaydı ile satıldığı, CFR kaydı uyarınca malların gemiye tesliminden sonra hasar ve riskin alıcı üzerine geçtiği , dosyaya sunulu fotoğraflardan ve teslimat bilgisinden emtianın hasarlı olarak alıcıya teslimin yapılmaya çalışıldığı fakat dosyaya sunulu e posta yazışmalarının incelenmesi ile alıcının hasarlı ürünün teslimatını kabul etmediği ve dosyaya sunulu ... tarafından düzenlenen 28.10.2022 tarihli navlun faturası uyarınca satıcının ikame masayı davadışı ... ile anlaşarak alıcıya gönderdiği anlaşıldığından davaya konu emtianın hasarlanması sebebiyle satıcı gönderici risk ve hasara katlandığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
1 nolu Davalı ... tarafından davacı adına düzenlenen 26.04.2022 tarihli navlun faturası uyarınca iş bu davalının ... limanından Newyork limanına ve alıcının kapısına kadar olan taşımayı üstlendiği, navlun faturası düzenlemesi sebebiyle 1 nolu davalının akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu, ayrıca dosyada ... tarafından düzenlenmiş olan 22.04.2022 tarih ve ... no.lu konişmentonun da bulunduğu, buna göre de iş bu davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğu, 2 nolu davalı .... Ltd. Şti.' tarafından düzenlenen ... numuralı konişmentonun bulunduğu ,konişmentonun ... şirketi adına türkiye acentesi .... Ltd. Şti. Tarafından düzenlediğinden ... şirketinin taşıyan sıfatıyla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, .... Ltd. Şti. Türk acentenin konişmentoyu imzalaması sebebiyle taşımaya acente olarak aracılık ettiğinden TTK 105 uyarınca müvekkiline izafeten dava açılabileceğinden taşıyan sıfatıyla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
15.04.2022 tarih ve ... nolu faturaya göre, davacı satıcı ... tarafından New York/ABD'de yerleşik ... isimli şahsa, 4.880,00 USD tutarında, brüt 160 kg. ağırlığında ve 0,913 metreküp hacmindeki 1 adet ... Masanın CFR kaydı ile satıldığı, İstanbul'dan New York'a nakliyesi için de 1.100,00 USD navlun bedeli ilave edilmek suretiyle toplam 5.980,00 USD tutarında fatura alıcıya fatura edildiği, emtianın taşınması için davalı ... ile anlaşıldığı, dosyaya sunulu konişmentolar , navlun faturası ve dosyaya sunulu e postalar uyarınca davalının (...) KAPIDA TESLİM şekliyle taşıdığı, emtianın ... tarafından düzenlenen 07.05.2022 tarih ve ... no.lu konişmento tahtında ... nolu 40' HC kapalı tip konteynerin (Mühür no:...) içinde" ... " isimli gemi ile İstanbul /... limanından ABD'nin New York limanına deniz yoluyla taşındığı,nihai teslim yerinin ise Indianapolis olduğu, konişmento üzerinde ... kaydının bulunduğu, bu kayda göre; emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının kapatılıp mühürlenmesi işlemleri bizzat yükleten ... tarafından yapıldığının anlaşıldığı, yine konişmento üzerinde LLC ve Partıal kaydının bulunduğu, buna göre taşımanın, parsiyel konteyner yükü taşıması olduğu ve söz konusu konteynerin içerisine birbirlerinden farklı birden çok gönderen tarafından birden fazla sayıda alıcıya sevk edilmek üzere yine birden çok eşyanın yüklendiğinin anlaşıldığı, yine konişmento üzerinde CFS/DOOR kaydının bulunduğu, buna göre ; dava konusu eşyanın yükleme limanındaki gümrük prosedürlerinin tamamlanmasını müteakip gümrük müşaviri nezaretinde, işçi veya forklift kullanılarak konteynere yüklendiği ve nihai teslim yerine kadar olan nakliye sonrasında alıcıya kapısında teslim edildiğinin anlaşıldığı,... isimli kargo firmasınca düzenlenen 23.06.2022 tarihli teslimat makbuzunun üzerinde; " hasarlı masa üstü kırık/çatlak. masa ortasından çökmüş." Şeklinde el yazısı ile bir not düşülmüş olduğu, buna göre emtianın teslim anında hasarlı olduğunun anlaşıldığı, .... tarafından düzenlenen 24.10.2022 tarihli hasar tutanağında " 16.06.2022 tarihinde sevkiyatı yapılan 108x48" yekpare siyah ... ve ceviz masa, masanın ortasında büyük bir çatlak ile ve gönderildiği kutu ve paketleme malzemesi olmadan teslim edildi. Masanın orijinal maliyeti 6.000,00 ABD Dolarıydı. Muhtelif gönderim masrafları ve gümrük harçları mevcuttu. " belirtildiği, teslim tutanağından da anlaşılacağı üzere emtianın alıcıya teslim anında hasarlı olduğu, alıcı ... malı bu şekilde teslim almaktan imtina ettiği , teslim makbuzu üzerine düşülen nottan anlaşılmıştır.
Mezkur konişmento uyarınca taşımanın parsiyel yapıldığı, buna göre konteynerin içerisine birbirlerinden farklı birden çok yükleyici tarafından birden fazla sayıda alıcıya sevk edilmek üzere yine birden çok eşyanın karışık şekilde yüklendiği, emtianın new york limanından tahliyesi sonrası ... A.Ş.nin organizasyonu ile 11 saat uzaklıktaki alıcı ...'nin Indıanapolıs'teki adresine getirildiği, New York - Indianapolis arası karayolu mesafesi 1138 km yaklaşık 11 saat olduğu ancak 23.06.2022 tarihinde kapıda teslimat sırasında masanın sandık içerisinde olmadığı, şeffaf bir naylona sarılı halde olduğu ve naylon açıldığında ... masanın hasarlı olduğu görülerek teslimat makbuzunun üzerine alıcı tarafından; " Masa üstü kırık/çatlak. Masa ortasından çökmüş." Şeklinde el yazısı ile bir not düşülmüş olduğu ve fotoğraflanarak hasarın kayıt altına alındığı, ancak New York limanında buna ilişkin bir hasar tutanağının düzenlenmemiş olduğu anlaşılmaktadır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden geminin ne zaman New York limanına ulaştığı ve ne zaman tahliyesinin gerçekleştirildiği tespit edilememiş olmasına karşın dosyaya sunulu mezkur konişmentolardan davalıların kapıya teslim şekliyle sorumluluğu üstlendiği ve taşımanın LLC şekliyle birden çok taşımaya ilişkin emtia ile birlikte taşınması sonucu davacıya vaad edildiği sandık içerisinde korunaklı bir şekilde tesliminin sağlanamadığı anlaşılmakla meydana gelen zarardan davalıların sorumlu olduğuna kanaat getirilmiştir.
Deniz yoluyla eşya taşımacılığında meydana gelen hasarı ihbar külfeti TTK m. 1185'te düzenlenmiştir. TTK m. 1185 f. 1 uyarınca "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." Bu itibarla zarar haricen belli ise derhal, haricen belli değilse teslimden itibaren üç gün içinde zararın taşıyana ihbar edilmesi külfeti kanunen öngörülmüştür. TTK m. 1185 f. 2'de "Eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek yoktur." denilmiştir. Somut olayda ; ... isimli kargo firması tarafından düzenlenen 23.06.2022 tarihli teslimat makbuzu uyarınca emtianın tesliminin 23.06.2022 tarihinde yapıldığı ve tutanak altına alındığı, .... tarafından düzenlenen 24.10.2022 tarihli hasar tutanağında da emtianın hasarlı olduğu belirtilmesine karşın davacı tarafından davalı ... ye 22.11.2022 tarihinde ihbarın yapıldığı görülmüş, buna göre bilirkişi raporunun aksine ihbar ... uyarınca yasal süresi içinde yapılmamasına karşın dosyaya sunulu 23.06.2022 tarihli 24.10.2022 tarihli tutanaklardan emtianın teslim anında hasarlı olduğu sabit olduğundan ihbar süresinin geçmesinin hukuki sorumluluğu dikkate alınmamış, bilirkişi raporunda hesaplanan ve hasar sebebiyle ... masanın fatura değeri olarak 4880,00 USD , 1100 USD navlun bedeli , 150 USD ilave navlun bedeli olmak üzere 6130,00 USD nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasa gereğince USD faizi ile birlikte , alıcının malı kabul etmemesi sebebiyle davacının yeni masa göndermesi sebebiyle 2.gönderdiği masanın navlun bedeli olan 1297,00 euronun da dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasa gereğince euro faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine dair karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Asıl davada hüküm : Davacının davasının kabulü ile 6.130 USD nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasa gereğince USD faizi ile birlikte, 1297 Euro alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasa gereğince Euro faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Birleşen dosyada ; Davacının davasının kabulü ile asıl dava dosyası olan 2023/189 E. Sayılı dosyada tahsilde tekerrür olmamak üzere 6.130 USD nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasa gereğince USD faizi ile birlikte, 1297 Euro alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasa gereğince Euro faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
3-Karar harcı olan 10.016,66.TL'den peşin alınan 2.504,17.TL ve tefrik edilerek sonradan birleştirilen dosyada alınan 269,85.TL'nin mahsubu ile bakiye 7.242,64.TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 2.709,67TL ve tefrik edilerek sonradan birleştirilen dosyada alınan 539,70.TL ilk harç 979,25.TL posta ücreti ve 10.500,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 14.728,62TL'nin davalılardan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı vekili için takdir edilen 23.461,05TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalılardan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır