İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2022/545 Esas
KARAR NO:2024/11

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/12/2022
KARAR TARİHİ:16/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dışı sigortalısı .... A.Ş.'ne ait emtiaların Türkiye'den Yunanistan'a taşınması işinin davalı tarafından yerine getirildiğini, ... Limanın dan ... Limanına sevk edilen malların konşimento ve navlun faturası uyarınca ... olarak yer aldığı sabit olan ... A.Ş. tarafından taşımanın gerçekleştirildiğini, emtiaların ... Limanında teslim alınmasını takiben varma yeri olan Yunanistan'da emtiaların ıslanarak hasarlandığının tespit edildiğini, yapılan incelemeler soncundan 13/08/2021 tarihinde müvekkilinin sigortalısının 20.079,00TL tutarındaki zararını tazmin ederek, rücu hakkının halefi olduğunu, ödenen hasar tazminatının tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemelerin Londra Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından dava konusu hasar ile ilgili olarak taşıyana süresinde yapılan bir hasar ihbarının bulunmadığını, bu durumun tek taraflı yaptırılan survey raporunda dahi ortaya konulduğunu, iddia edilen hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını, hasarlandığı iddia edilen emtiaların taşındığı konteynere ilişkin ne yükleme limanında ne de boşaltma limanında herhangi bir hasar tutanağı bulunmadığını, hasarlandığı iddia edilen malların kullanılamaz durumda olduğu kanıtlanamadığını ve emtia sovtaj veya imha belgesinin sunulmadığını beyanla öncelikle yapılan ödemenin hatır ödemesi niteliğinde olması nedeni ile aktif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine, Türk Mahkemelerinin yetkisizliği nedeni ile davanın reddine ve davanın esasına girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalının milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun ..." Gemisi Donatanı/işleteni ....'ya İzafeten Acentesi ... Acenteliği Anonim Şirketi olduğu, 24/12/2021 tarihinde 21.414,25.TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 01/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 31/12/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 29/12/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 27/11/2023 tarihli raporda; Tarafların husumet ehliyetlerinin bulunduğu, Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunup bulunmadığının ve geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığının alacağın temlik edilmiş olması itibariyle araştırılmasının gerekmediği, Dosyaya ibraz edilen evraklardan eşyanın gönderilene ne zaman teslim edildiği tespit edilmediğinden hasar ihbarının zamanında yapılıp yapılmadığının belirlenemediği, Emtianın hasarlanmasına neden olan ıslaklığın deniz suyu mu yoksa tatlı su mu olduğunu gösteren gümüş nitrat testinin yapılmadığı, dosyada Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağı gibi bir tutanağın bulunmadığı, bu itibarla emtianın hangi aşamada ıslandığı hususu ispata muhtaç olduğu, Islanma zararının davalı taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davalı taşıyanın sorumlu tutulamayacağı, Davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde 2.032,61 Euro hasar tutarının takip tarihi 24.12.2021 itibariyle talep edilebileceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, hasar dosyası ,konişmento, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;
Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabidir. Anılan yasal düzenleme uyarınca;"(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Somut olayda emtiaların 09.02.2021 tarihinde gemiye yüklendiği, konteyner takip çizelgesinden geminin 19.02.2021 tarihinde ... limanına vardığı, emtiaların alıcına ne zaman teslim edildiğinin dosya kapsamından anlaşılamadığı, alıcının 05.03.2021 tarihli tutanak ile hasar bildiriminde bulunduğu , davacının 27.12.2021 tarihinde davalı aleyhinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Esasa geçmeden önce davalının milletlerarası yetki itirazında bulunduğu görülmekle bu itiraz değerlendirilmiş, taşımanın ... numaralı konişmento tahtında yapıldığı, konişmentonun .... Adına acente sıfatıyla hareket eden ... tarafından imzalandığı görülmekle milletlerarası yetki itirazının TTK'nın 105/2 maddesi ile yargıtay 11.hukuk dairesinin 2019/... Esas ve 2020/... karar sayılı ilamı gereğince reddine karar verilmiştir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu ... numaralı emtia nakliyat sigorta poliçesi tahtında 08.02.2021 tarihinde sigortalandığı, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin DAP olduğu, buna göre emtianın alıcı ve satıcı tarafından belirlenmiş olan teslim yerinde boşaltma için hazır durumda nakliye aracının üzerinde alıcı emrine bırakılması ile teslim gerçekleşeceği, belirlenen teslim yerinde malın alıcı emrine bırakılmasına kadar yapılan tüm masraflar ve riskler satıcıya ait olup, belirlenen yerde malın teslim alınmasından sonra yapılacak tüm gümrük işlemleri, masrafları, gümrükte doğan vergi, resim, harçlar ise alıcıya aittir. İş bu davada taşımaya konu emtiayı sigorta ettirenin satıcı olduğu, teslim yerinin ... olduğu, 08.02.2021 tarihli ... numaralı satış faturası uyarınca fatura tarihinden 90 gün sonra ödemenin yapılacağının belirtildiği, alıcının 05.03.2021 tarihinde hasar bildiriminde bulunduğu, ödeme tarihinden önce hasarın gerçekleşmesi sebebiyle satıcının iş bu davada sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu , davacının 13.08.2021 tarihinde sigortalıya 20.079,00 TL ödediği dosyaya sunulu dekonttan anlaşıldığından davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Taşımanın ... numaralı konişmento tahtında ... gemisi ile gerçekleştirilmesi, konişmentonun .... Adına acente sıfatıyla hareket eden ... tarafından imzalanması sebebiyle davalının TTK 1238 uyarınca fiili taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya mübrez 08.02.2021 tarih ve ... numaralı satış faturasına göre, dava dışı sigortalı .... Tic.A.Ş nin Yunanistan'da bulunan "...." isimli firmaya toplamda 475 rulo 424.589 kg. havlu kağıdı hammaddesini 354.531,82 EURO bedelle "..." teslim şekli ile sattığı, emtiaların ... numaralı konişmento tahtında ... gemisi ile 25 adet 40 feet konteyner içinde ... limanından .../Yunanistan limanına taşındığı, 16.02.2021 tarihli navlun faturası uyarınca emtianın ... ... deniz yoluyla taşınmasının davalı tarafça üstlenildiği anlaşılmıştır. Dosyaya sunulu ekpertiz raporu uyarında ;" ... numanalı konteyner içindeki 16 rulodan 2 sinin 2657 kg emtianın konteynerin tavanından sızan su sebebiyle ıslandığının" belirtildiği görülmüştür. Konişmento uyarınca ... isimli geminin ... no.lu konteyneri ... limanında 16.02.2021 tarihinde yüklendiği sabit olup, geminin Yunanistan'ın ... limanına hangi tarihte yanaştığı ve dava konusu konteynerin hangi tarihte liman sahasına tahliye edildiği dosya münderecatından anlaşılamadığı fakat davalının web sayfasında bilirkişilerce yapılan araştırma sonucu geminin ... limanından kalkışından itibaren hava müsaadeli olarak 3 gün sonra 19.02.2021 tarihinde ... limanına ulaştığının belirtildiği, yine raporda " ... limanından nihai teslim yeri olan ...'a kadar olan 20 km.lik karayolu mesafesinin en fazla yarım saat sürebileceği, dosyada mevcut 05.03.2021 tarihli hasar bildirimi dikkate alınarak dava konusu konteynerin ... limanından alıcının tesislerine yaklaşık 2 hafta (14 gün) sonra ulaştığı, konteynerdeki delik hasarı ile emtiadaki ıslaklık hasarının, ilk defa gönderilenin deposunda yapılan incelemede ortaya çıktığı, ancak konteynerdeki hasara yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğinin tespit edilemediğinin " belirtildiği görülmüştür.
Konişmento üzerinde ... kaydı yer almaktadır. Bu kayıt, taşıma konusu eşyanın konteynere yüklenmesi, istifi ve sayımının bizzat gönderen/yükleyici firma tarafından yapılmış olduğunu göstermektedir. Diğer bir ifadeyle, ... no.lu konteyner içi istiflenmiş ve mühürlenmiş bir halde kapalı olarak davalı taşıyana teslim edilmiştir. Dosya içerisinde ... no.lu konteynerin tavanındaki delinme hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmamıştır. Zira Uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip " (EIR) Container Interchange Receipt And Damage Report " olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlenmektedir. Somut olayda ise, böyle bir tutanağa dosya içeriğinde rastlanmamıştır. Gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra konteynerin limandan çıkışı esnasında ve/veya kara nakliyesi için TIR şöförü tarafından teslim alındığı esnada düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına da dosyada rastlanılmamıştır. Dosyaya mübrez 06.04.2021 tarihli Ekspertiz Raporu'ndan, hasara ilişkin Ekspertiz çalışmasının alıcının bilgi vermesi üzerine düzenlendiği, ekspertizlerce emtiaların bizzat görülerek rapor tanzim edilmediği anlaşılmıştır. 22.09.2021 tarihinde alıcının Dilovası'ndaki tesislerinde yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Ekspertiz Raporunda emtiaların konteynerın tavanından sızan su sebebiyle ıslandığının belirtilmesine karşın sigorta eksperince konteynerin bizzat görülüp incelenmemesi , alıcı tarafça çekilen fotoğraflar üzerinden değerlendirme yapılması ve ıslanma hasarının deniz suyu mu yoksa yağmur suyu mu olup olmadığını tespit edebilmek adına eksper tarafından yapılması gereken gümüş nitrat testinin tatbik edilmemiş olduğundan emtiadaki ıslaklığın deniz suyundan kaynaklı olduğu , dolayısıyla taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süre içerisinde hasarlandığı ispata muhtaçtır.
Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TT 1185 maddede düzenlediği, TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK m. 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK m. 1185/4). Somut olayda; konişmento uyarınca konteynerin ... limanında 16.02.2021 yüklendiği, konteyner takip çizelgesinden geminin 19.02.2021 tarihinde ... limanına ulaştığı, emtianın ne zaman gemiden tahliye edildiğinin dosya kapsamından anlaşılamadığı, bilirkişilerce ... limanından nihai teslim yeri olan alıcının Aspropirgostaki tesislerine mesafenin 20 km. Olduğu bunun da en fazla yarım saat sürebileceği belirtildiği , alıcının tesislerine ne zaman vardığının tam olarak dosyadan tespit edilemediği, dosyaya mübrez, alıcının Üretim Müdürü tarafından düzenlenen 05.03.2021 tarihli tutanak ile hasar bildiriminde yapıldığı görülmekle hasarın TTK 1185 gereğince süresinde yapılıp yapılmadığı denetlenememiş, ispat yükümlülüğü üzerine düşen davacının ihbarın süresinde yapıldığına dair delil sürememesi sebebiyle ve emtianın hasarlanmasının deniz sulundan kaynaklı olduğuna ilişkin gümüş nitrat testinin bulunmaması ,tahliye limanında ve kara yolu başlamadan önce hasara ilişkin herhangi bir tutanağın bulunmaması sebebiyle emtianın taşıyanın hakimiyetindeyken hasarlandığı ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 427,60.TL'den peşin alınan 258,64TL'nin mahsubu ile bakiye 168,96.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır