İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2022/484 Esas
KARAR NO : 2024/144
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 17/11/2022
KARAR TARİHİ : 19/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait "..." isimli teknenin davalı marinada bağlı iken çalındığını, teknenin 18.09.2014 tarihinde ... nolu poliçe ile ... sigorta A.Ş ye sigortalattırıldığını, Sigorta poliçesinde tekne için ön görülen bedelin 275.000 Euro olduğunu, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/ ... esas sayılı dosyasında tanzim edilen bilirkişi raporun da; tekne konusunda döviz üzerinden alış veriş yapıldığı belirtilerek, teknenin 200.000-210.000 Euro bedelinde olduğunun belirtildiğini, Müvekkiline ait teknenin davalıya ait marinadan 20.11.2015 tarihinde çalındığını, Konuyla ilgili ... 2015/... hazırlık sayılı soruşturması açıldığını ve olayın failinin meçhul hırsızlık olduğunu, Olayın hırsızlık olması ya da emniyeti suistimal teşkil etmesinin marinanın sorumluluğunda olduğunu beyanla fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla, müvekkiline ait ; ... adlı ABD bayraklı ... karakterin de 16,76 boyunda ... motor nolu tekne teknenin değerinin belirlenerek , davalı tarafın davacı müvekkiline tazminat olarak ödemesine, teknenin çalındığı 20.11.2015 tarihinden itibaren, euro üzerinden ticari kredilere uygulanan en yüksek kredi faizi yürütülerek tazminat bedeli olarak ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusunun zamanaşımında uğradığını, davaya konu teknenin 20/11/2015 tarihinde çalındığının bildirildiğini, davaya konu olay hakkında aynı taraflar arasında aynı dava sebebine dayalı olarak Mahkememizde dava açıldığını ve davanın derdest olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, Mahkememiz aksi kanaatte ise Mahkememiz 2022/... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, müvekkilinin şirketin faaliyet gösterdiği marinada çalınan teknenin güvenlik zafiyeti sebebi ile değil davacının ağır kusuru sebebiyle çalındığını, davaya konu hırsızlık suçuyla ilgili olarak müvekkili şirket yetkilileri aleyhine başlatılan soruşturmada hizmet nedeniyle kusuru olmadığından şirket hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, teknenin götürülmesine sebep olan somut olayda davacının yetkilendirdiği ... ... isimli şahsın, davacının nezdinde bulunun giriş kartı ile güvenlik noktalarını geçerek tekneyi çalan ... ...'ü teknelerin bulunduğu kısıtlı alana götürdüğünü ve davacının talimatı ile ... ... isimli şahsı teknede yalnız bıraktığını beyanla öncelikle davanın usulden reddine ve Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, alacak davası olup, uyuşmazlığın davalı vekilinin arabuluculuk, zamanaşımı derdestlik ve bekletici mesele itirazlarının yerinde olup olmadığı, davacının teknesinin çalınmasından davalının sorumluğunun bulunup bulunmadığı, davalının sorumluluğuna kanaat getirildiği takdirde davacının alacağının miktarı hususundan ibaret oluğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 10/10/2023 tarihli raporda; Sözleşme ihlâli iddiasına dayalı olarak yöneltilen dava konusu talebin 10 yıllık zamanaşımı süresine tâbi olduğu, bu sebeple zamanaşımı savunmasının isaetli kabul edilemeyeceği, Ancak davacının uğradığı zararın, davalı yat limanı işletmecisi ile arasındaki sözleşmenin ihlâline dayalı olarak gerçekleştiğini hukuken kabul edilebilir delillere dayalı olarak ispat edememesi sebebiyle tazminat talebinin dinlenemeyeceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 02/02/2024 tarihli raporda; Davacı ile Davalı arasında Deniz Turizmi Yönetmeliği m. 18 anlamında bağlama sözleşmesi kurulmuş olduğu, Yat yanaşma yerinin deniz araçlarının giriş ve çıkışı, kontrolü, yangın ve hırsızlık yönünden emniyetini sağlayıcı tedbirler almakla yükümlü olduğu, bu sözleşme ile yatların belirli bir ücret karşılığında muhafaza ve gözetiminin amaçlandığı, Yat yanaşma yerinin, tekne bağlama sözleşmesi ile tekneyi deniz ve hava şartlarından, hırsızlıktan, yangından korumayı ve bunun için gerekli tüm önlemleri almayı yükümlendiği, Eksiklikleri tespit amacıyla tekne yetkilisi tarafından ... ...'ün teknede yalnız bırakılmış olması, tekne yetkilisinin bu süreçte kendisine nezaret etmemiş olması ve bu yönde talimatın Davacı şirket çalışanı tarafından verilmiş olması bilgileri gözetildiğinde ... ...'ün tekne zilyedinin rızası ile teknede yalnız bırakılmış olduğu, ABD bayrağı taşıyan tekne, Davalı yat yanaşma yerinde demirli bulunduğuna göre seyir izin belgesi bulunması gerektiği, güzergahı burada belirtilmişse Türk sularında serbestçe seyredebileceği, Alınmış güvenlik önlemlerini tekne yetkilisi refakatinde geçerek tekneyle yat yanaşma yerinden ayrılan kişinin yat yanaşma yerinden ayrılırken yeniden denetlenmesi gerekip gerekmediği konusunda bir mevzuata rastlanmadığı, Uyuşmazlıkta Davalıya atfedilmesi mümkün olabilecek tek kusurun teknenin yat yanaşma yerinden çıkışının denetlenmemesi olabileceği, bu husus teknik bilgi gerektirdiği, bu hususun yat marina işletmeciliği alanında uzman teknik bilirkişi ile denetlenip denetlenmemesi Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davalının bu bakımdan ayrıca bir önlem alması gerekmediği kanaatine varıldığı takdirde Davalı yat yanaşma yerinin meydana gelen zarardan uyuşmazlıkta sorumlu tutulm mümkün gözükmediğine ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Dava; davacıya ait ... isimli yatın davalı tarafa ait marinada bağlı iken çalındığı iddiası ile tekne bedelinin davacı tarafa ödenmesi talepli alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan ... sigorta tarafından düzenlenen ... numaralı sigorta poliçesi incelendiğinde, davaya konu teknenin davacı ... Ltd. adına kayıtlı olduğu, sigortalı teknenin jurnal kaydından çalınma hadisesinin 10/10/2015 tarihinde meydana geldiği, ... sigorta tarafından 18/09/2015-18/09/2016 tarihleri arasında teknenin sigortalandığı, davaya konu teknenin bu süre zarfında davalı ... A.Ş. (... - ... ) ile imzalanan bağlama hizmeti sözleşmesi ile adı geçen marinada bağlı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafın zamanaşımı defiisinde bulunduğu görülmekle öncelikle bu usuli itiraz değerlendirilmiş, davacı ile davalı marina işletmecisi ile arasındaki ilişkinin "bağlama sözleşmesi"ne dayalı olduğu, bu sözleşmenin TBK m. 561 vd. hükümlerinde düzenlenen "saklama sözleşmesi" ile benzer yönleri bulunduğu ifade edilebilecek olan bu sözleşmeden kaynaklanan talep haklarının tâbi olduğu zamanışımı süresi ile ilgili olarak Türk Borçlar Kanunu'nda özel bir zamanaşımı süresinin düzenlenmediği, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmeye TBK m. 146'da düzenlenen 10 yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanacağı, Nitekim Yargıtay 23. HD de 09.12.2019 t., 2016/8407 E., 2019/5195 K. sayılı kararında "Taraflar arasındaki ilişki hizmet alım sözleşmesine ilişkindir. Zamanaşımına ilişkin .../... genel hüküm "On Yıllık Zamanaşımı" başlıklı 146. Maddesinde yer almaktadır. Bu madde "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tâbidir" hükmünü içermektedir. TBK'nın 147. maddesinde bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı konusundaki genel hükmü gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmalıdır" ifadelerine yer vermek suretiyle aynı yönde bir hukukî sonuca ulaşmıştır. Somut olayda davacının iddia ettiği zararın doğumuna kaynaklık eden olay 10.10.2015'te gerçekleşmiş olup, davanın ise 17.11.2022'de ikame edildiği dikkate alındığında davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından davalının zamanaşımı defisinin reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafça tekne bedelinin tazmini için .... Asliye Ticaret mahkemesinde 2017/... E. - 2019/... K sayılı kararı ile ... sigortaya karşı dava açtığı, davalının ... Asliye Ticaret Mahkemesindeki bu davada ihbar edilen sıfatına haiz olduğu, mahkemesince esasa girilerek davanın reddine dair karar verildiği, kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine ... Mahkemesi ... HD si 2020/... E. 2022/... K sayılı ilamıyla mahkememiz görevli bulunduğundan, istinaf incelemesine konu kararın HMK.'nun 353(1)a-3 uyarınca usulden kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın mahkememizin 2022/... E. Sayılı kayıtlandığı ve yargılamasının yapıldığı, mahkememizce hasarın sigortalı, gemi sahibi ve idarecilerinin gerekli özeni göstermemelerinden kaynaklanmaması koşulu ile düzenlemesinin ihlal edilmiş olması ve davaya konu rizikonun ise tam bir hırsızlık olduğu konusunda mahkemede yeterle kanaatin oluşmaması nedeniyle 2022/... K sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın henüz istinaf aşamasında olduğundan kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Görevsiz mahkeme tarafından dosyada dosya arasına savcılık dosyası celp edilmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2015/... Soruşturma numaralı dosya neticesinde 08/03/2017 taihinde Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, davacı müştekinin itirazı üzerine .... Sulh Ceza Hakimliği'nin 2017/... D. İş numaralı dosyasında itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.
Davacı tarafça davalı ... ile dava dışı ... ... hakkında savcılığa şikayette bulunulduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/... Soruşturma nolu dosyasında; şikayet edilen ... ...'ün tekneyi çalan şahıs olmadığı anlaşıldığından bu şahıs hakkında ve ... 'nın da hizmet nedeniyle kusuru olmadığından şirket hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır. Yatın çalınması ile ilgili olarak ise daimi arama kararı verildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya celp edilen savcılık dosyasında bulunan beyanlardan davacı şirket çalışanı ... ...'nin davacı şirketin yetkilisi ... ...'e ait ... ( ... ) isimli ... da demirli bulunan yatın satışı için verilen talimat gereğince bahse konu tekne ile ilgili satış ilanı verildiği, bu ilan üzerine ... ... isimli şahsın ... ... ile irtibata geçtiği, ... ... ile birlikte randevu üzerine bir araya gelindiği, ücret, ödeme şekli ve zamanı hakkında şifahi görüşmeler yapıldığı, dava dışı şahsın talebi üzerine teknenin dış temizliğini yapan ... isimli firma sahibi ... Bey'in bir defaya mahsus tekneyi gösterdiği, davacı firma yetkilerinin ... ...'ten bir daha haber alınamayınca vazgeçtiğini düşündükleri, aradan bir zaman geçtikten sonra ... ...'nin tekneye bakmaya gittiğinde teknenin yerinde olmadığını gördüğü ve marina yetkililerine haber verdiklerinde, teknenin ... ... tarafından çalındığını öğrendikleri, ancak davacı şirket yetkilisinin olayı öğrendiği tarihle ilgili farklı zaman dilimlerinde birbiri ile çelişkili beyanlarda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 2022/... E. 2022/... K sayılı kararında; marinaya karadan giriş noktasında 3 ayrı kontrolden geçilerek iskeleye bağlı tekne ve yatlara ulaşılabilmesine rağmen denizden mendirek tarafından limana yaklaşan teknelerin hiçbir engele takılmadan yat limanına kadar girebileceği ve pontonlara bağlı bulunan teknelere ulaşmanın diğer bir yolu da 2 farklı sabit güvenlik noktasından geçildikten ve teknelerin bulunduğu bölgeye ulaştıktan sonra, sığ gibi görünen ancak insan boyundan derin olan deniz suyu üzerinden yüzerek teknelere ulaşılabileceği, teknede AIS cihazı ve teknenin kontak anahtar sisteminde hırsızlığa karşı güvenlik sağlayan beyin/çip sistemi olmadığı bu nedenle de anahtar olmaksızın da teknenin panonun altındaki kablolarla çalıştırılabileceği belirtilmiş olup, kaldı ki tekneye ait yatın anahtarının da yatta bulunduğunun tekne bakımcısı ... ...'ın beyanlarından anlaşılmakla bu tespitler karşısında; savcılık dosyasındaki beyanlar göre tekneyi almak isteyen şahsın teknede yalnız kalmasına izin verildiği, teknenin çalındığının öğrenilmesinin hemen akabinde sigorta şirketi ile yetkili makamlara haber verilmediği dikkate alındığında sigorta poliçesinde bulunan ... (01.11.85) 9. Tehlikeler maddesinde düzenlenen" Ziya veya hasarın sigortalı, gemi sahibi ve idarecilerinin gerekli özeni göstermemelerinden kaynaklanmaması koşulu ile" maddesinin davacı tarafça ihlal edildiği mahkemece kabul edilmiştir. Bununla birlikte davalı şirket tarafından konunun araştırılması için görevlendirilen ... Araştırma Firmasının davacı şirket yetkilisinden tekne anahtarının talep etmesine karşılık anahtarın ibraz edilememiş olması da olayın sigorta poliçesi teminatı kapsamında bir hırsızlık suçunu oluşturduğu hususunda mahkemede şüpheye yol açtığından davanın reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosyadaki delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu ; tekne sicil bilgilerine göre "..." isimli ABD bayraklı tekne gezi amaçlı bir teknenin hırsızlık olayının meydana geldiği 10.10.2015 tarihinde davalı ...nın işlettiği marinada aralarındaki bağlama sözleşmesine istinaden bağlı vaziyette bulunduğu, TTK'da tekne bağlama sözleşmesine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, Deniz Turizmi Yönetmeliği m. 10 da "Yat Yanaşma Yeri"nin düzenlendiği, anılan hükümde "yat yanaşma yeri" deniz turizmi araçlarının emniyetli bir şekilde yanaşabilecekleri ve bağlanabilecekleri rıhtım ve/veya iskelesi bulunan deniz turizmi tesisleri şeklinde ifade olunduğu, anılan madde hükmünce yat yanaşma yeri deniz araçlarının giriş ve çıkışı, kontrolü, yangın ve hırsızlık yönünden emniyetini sağlayıcı tedbirleri almakla yükümlü olduğu, davacının, sorumluluk hukuku kuralları gereği iddia ettiği zarara davalı şirketin sözleşmeye aykırı bir davranışının sebebiyet verdiğini veya iddia edilen ihlâlin davacının uğradığı iddia edilen zararın doğumunda etkili olduğunu ispat etmesi gerektiği, Deniz Turizmi Yönetmeliği m. 10 da "Yat Yanaşma Yeri"ni düzenleyen hükümler gereğince yat yanaşma yerlerinin tekneleri hırsızlıktan da korumakla yükümlü olduklarına alınan önlemler arasında kapılarda ve/veya pontonlarda güvenlik görevlileri, kamera sistemleri bulundurulması gerektiği, keşif üzerine alınan bilirkişi raporları, savcılık aşamasında alınan raporlar, Mahkememizin 2022/... E. 2022/... K sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporları ve mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere ; ... isimli yatın satılmak üzere ilana çıkartıldığı, ... ... isimli kişinin tekneyi satın almak isteğini belirttiği, bu konuda Davacı şirket çalışanı ... ... ve ... ... ile ... ...'ün görüştüğü ve ... isimli teknenin ... ...'e bağlı bulunduğu davalıya ait yat yanaşma yerinde gösterildiği, yatı gösteren kişinin ... ... isimli kişi olduğu ve bu kişiye yatın göstermesi için davacı şirket çalışanlarının talimat verdiği, ancak teknenin kaç kere gösterildiği hususunda ifadelerden net bir saptama yapılamadığı, dosyaya sunulu olay yerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporlarında; İskeleye girebilmek için ... şirketinden kart alındığı, bu kartın sadece tekne malikleri, marina yetkilileri ve teknenin malikinin yetkilendireceği kişilerde bulunduğu, Tekneye karadan ulaşabilmek için karadan giriş noktasından 3 ayrı kontrolden geçildiği, denizden mendirek tarafından yanaşan teknelerin ise hiçbir engele takılmadan yat limanına kadar giriş yapabileceği tespit edildiği, tüm bu bilgiler ışığında; dosyada yetkilendirme kaydı yer almamakla birlikte ifadelerden " ... tekne bakımından malik tarafından yetkilendirilen kişi olduğunun anlaşıldığı, teknenin satışı için talip olan ... ...'e "..." isimli tekne " ... " tarafından gösterildiği ve bu yönde talimat kendisine tekne maliki tarafından verildiği, yetkili kişilerde elektronik kart olduğu gözetildiğinde ... ...'ün "..." isimli tekneye karadan giriş yaptığı, girişini tekne yetkilisi ile birlikte gerçekleştirdiği ve tekne yetkilisi tarafından tekneyi incelemek üzere teknede yalnız bırakıldığı, teknede makineyi çalıştırmak için anahtarın bulunup bulunmadığının belirsiz olduğu ancak teknede ... cihazı bulunmadığı, teknenin kontak anahtar sisteminde hırsızlığa karşı güvenlik sağlayan beyin/çip sistemi bulunmadığı, ... ...'ün tekne zilyedinin rızası ile teknede yalnız bırakıldığı, ... ın tekne yetkilisi ile birlikte tekneye karadan giriş yaptığı ve tüm güvenlik aşamalarını tekne yetkilisi ile birlikte geçtiğinden karadan giriş önlemlerinin gereği gibi alınmamasında davalıya yüklenebilecek bir kusurun bulunmadığı, ABD bayrağı taşıyan teknenin Davalı yat yanaşma yerinde demirli bulunduğuna göre seyir izin belgesi bulunduğu, yat yanaşma yerinin teknenin yanaşma yerinden çıkışına yönelik alması gereken önlemlere yönelik düzenlemelerin herhangi bir mevzuatta yer almadığı, jurnal kayıtlarına göre teknenin 10/10/2015 tarihinde Davalı yat yanaşma yerinden ayrıldığı, teknenin çalındığının öğrenilmesinin hemen akabinde sigorta şirketi ile yetkili makamlara haber verilmediği yaklaşık 1,5 ay sonra sigorta şirketine haber verilmesi davalının karadan ve denizden alması gereken tüm önlemleri alması sebebiyle hırsızlık olayının meydana gelmesinde davalıya atfedilebilecek herhangi bir kusur tespit edilemediğinden mahkememizin 2022/... E. 2022/... K sayılı dosyasının beklenmesine gerek görülmeyerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 427,60.TL'den peşin alınan 324,48.TL'nin mahsubu ile bakiye 103,12.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, Davalı vekilinin yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır