İSTANBUL 17. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2021/164 Esas
KARAR NO :2024/265

DAVA :Tazminat
DAVA TARİHİ :19/02/2021
KARAR TARİHİ :11/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılar tarafından taşıtılan emtiaların müvekkili şirketçe tam ve eksiksiz olarak taşındığını, müvekkili şirket tarafından navlun sözleşmesinden kaynaklanan tüm yükümlülükler eksiksiz olarak yerine getirildiğini, davalı şirket ve taşıtan ...Bilişim Nakliyat Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirkete gönderilen yükleme talimatı üzerine yüklenen ve yükleten diğer davalı ...İnşaat Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. Olan ... ve... numaralı konteynerler ve muhteviyatı vodka emtiasının müvekkili şirketin acentesi olduğu .... Tarafından...nolu konişmentoda yer alan taşıma sözleşmesi kapsamında, İstanbul'dan Belçika Antwerp Limanı’na oradan da alıcının adresi olan Almanya Dorsten'e taşınmasının kararlaştırıldığını, Deniz ticareti hukukunda kabul edilen görüşe göre taşıtan, taşıyan ile navlun sözleşmesi akdeden veya adına ve hesabına navlun sözleşmesi akdedilen ve deniz yolu ile eşya taşıma karşılığında navlun ödemeyi üstlenen kimse olduğu, yükletenin ise navlun sözleşmesine dayanarak, taşınacak malı gemiye getiren yahut taşıyana teslim eden kimse olduğunu, yükleme notasının, konişmento ve proforma faturadan da anlaşılacağı üzere davalı şirketin dava konusu taşımanın hem taşıtanı hem de yükleteni olduğunu, davalının yükleteni ve taşıtanı olduğu işbu taşımaya ilişkin navlun bedeli de yine davalı şirketçe taşıma gerçekleştirilmeden önce ödendiğini, müvekkili şirketin acentesi olduğu....’ya ait 30.03.2019 tarih ve ... nolu konişmento (Ek-3) tahtında İstanbul'dan Belçika Antwerp Limanı’na taşınarak tam ve eksiksiz olarak 18.04.2019 tarihinde limanda tahliye edildiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu taşımaya ilişkin tüm yükümlülükleri eksiksiz yerine getirildiğini ve emtia Antwerp Limanı'na sözleşmeye uygun şekilde taşındığını, bu nedenle müvekkili şirkete söz konusu taşımaya ve taşıma sonrasında oluşan masraflara ilişkin atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkil şirketin, tedbirli bir taşıyan olarak her türlü sorumluluğunu yerine getirdiğini, dava konusu taşıma ile ilgili masrafların, yasal olarak sorumlu olan yükleten ve taşıtan sıfatına sahip davalı şirketlerden talep edildiğini ve bu amaçla iki tarafa da ihtarnameler gönderildiğini, fakat müvekkili şirketin tüm çabalarına rağmen olumlu bir sonuç alınamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; toplam 17.548,32-EURO alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı şirketlere tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Ticari davalardan kaynaklanan alacak davalarının zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğunu, davacı tarafın yasal süresi içinde arabuluculuk son tutanağını sunmadığını, davanın usulden reddinin gerekmekte olduğunu, davacı tarafın, deniz taşımasına ilişkin olarak sözleşme yapıldığını, navlun bedelinin ödendiğini, ancak taşınan malın teslim alınmadığını ve bundan kaynaklı masraf ve giderlerin tahsili talebi ile iş bu davayı açtığını beyan ettiğini, bu noktada öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, davacı taleplerinin muhatabının müvekkili olmadığını, müvekkilinin bir aracı firma olduğunu, tarafların birbirleri ile olan hukuki ve mali işlerin tarafı olmadığını, davacı tarafın sunmuş olduğu konşimentoda yükletenin diğer davalı olduğu, müvekkili ile davacı taraf arasında düzenlenmiş konşimento veya sözleşme bulunmadığının görüldüğünü, taşıma işi sahibi müvekkili olmadığından müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun da söz konusu olmadığını, davacı tarafın taleplerini ancak yükleten olan diğer firma ...firmasına yöneltebileceğini, davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı taraf tacir olmanın yükümlülüklerine aykırı davrandığını, yasal sürelere ve usule aykırı davrandığını ve gerekli ihbarlar ile bildirimleri yapmadığını ve tacir olmanın gerektirdiği sorumluluklara aykırı olarak gerekli aksiyonları da almadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen masrafların sebebinin davacı tarafın kendisi olduğunu, davacı tarafın taşınan ürünlerin imha edildiğini belirttiğini, ancak yine davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, TBK 107-109 maddeleri arasında tanınan hakların; malın bir depoya tevdi edilmesi veya uygun olmaması halinde satış suretiyle bedelin tevdi edilmesi olduğunu, ancak davacı tarafın malın imha edildiğini beyan etmekte olduğunu, bu halde davacı tarafın yasalarda öngörülmeyen bir işlem tesis etmiş ve zarara yol açmış olduğunu, davacı tarafın kendi kusurlu hareketleri ile zarara yol açan eylemlerde bulunmasına karşın iş bu dava ile hak talep etmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu ileri sürerek dava şartı olan arabuluculuk son tutanağı yasal süre içinde sunulmadığından davanın usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve savunmuştur.
Davalı ... İnşaat'a usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/02/2021 tarih, ... Esas, ...Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizin 30/09/2021 tarihli ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerden aldırılan raporda özetle; Mahkemece belirlenen inceleme günü davalı ...Bilişim'in 2019 yılına ait ticari defterleri ibraz edilmiş ise de, ilgili hesaplara ait muavin defter dökümleri sunulmadığı, davalı ...vekilinin yönlendirmesi ile iletişim kurulan ... tarafından 22.03.2022 ve 23.03.2022 tarihlerinde gönderilen elektronik posta ekinde; ...A.Ş. ile ilgili 2019 yılına ait muavin defter dökümü, ...Ltd. Şti. adına düzenlenmiş fatura ve ödeme dekontları, ... ve Konşimento suretleri gönderilmiş ise de, rapor düzenleme tarihine kadar belge çıktıları sunulmadığı, inceleme günü ... Ltd. Şti. tarafından sunulan ticari defterlerin onay durumu aşağıda gösterildiği şekilde olduğu, Elektronik posta yoluyla ulaştırılan ...A.Ş.'ne ait muavin defter dökümünün çıktısı dosya içeriğine alındığı; anılan muavin defter dökümünden görüleceği üzere; davalı ...ile ...arasında yoğun bir ticari ilişki bulunmakta olduğu ve tabloda gösterilen ve dava konusu olmayan 3 adet faturanın ...kayıtlarına da alındığı, davacı vekili demuraj talebinde bulunurken varış ihbarı, konteyner hareketlerini gösteren tracing report, konteyner dolu-boş ve diğer hareketleri gibi belgelere dayanarak demuraj tarifesine göre demuraj futurasında talep ettiği demuraj miktarını ispatlayacak şekilde demuraj hesabını yapmadığı ve bu hesapları denetime elverişli olacak şekilde dava dosyasına sunmadığı, her iki davalının da taşıtan sıfatları ve buna bağlı olarak dava konusu taleplerden sorumluluklarının ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 14/03/2023 tarihli celse tutanağı gereğince dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerden aldırılan raporda özetle; Sözleşmelerin nisbiliği prensibi uyarınca, fiili taşıyan Davacı asil .... ile ...arasında akdi ilişki bulunmadığı, Davalı ...'nın davada pasif husumet ehliyetinin doğmadığı, davacı ile taşıtan/yükleten ...arasındaki hukuki ilişkinin mezkur konişmento tahtında değerlendirilmesi gerektiğinden ve varma limanında "emtianın teslim alınmamış olması nedeni ile" taşıtan/yükleten sıfatına haiz olan davalı ...'ye karşı davasını yönlendirebileceği, ...nin davada pasif husumet ehliyeti bulunduğu, konteyner gecikme ücreti hesaplamasında esas alınan belgelerin (...) tek taraflı olarak Davacı tarafından düzenlendiği, bu konuda nihai takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, bu belgeler uyarınca yapılan hesaplamada, yapılan indirim ile talep edilen 11.031 USD kadru maruf olduğu, davacı'nın limandan imha alanına nakliye bedeli, imha bedeli, gaz sızıntı kontrolü, konteyner elleçleme bedeli, gümrük komisyonu adı altında talep ettiği alacak kalemlerinin ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 28/11/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerden aldırılan raporda özetle; Taşımaya ilişkin olarak ...tarafından davalı ...adına düzenlenen faturaların ...tarafından cari hesaba mahsuben ödendiği; talep edilen tutarın 11.031 Euro demuraj bedeli hariç geri kalan kısmının ...Belçika tarafından ödendiği; ...Belçika'nın, davaya konu faturaları, ...'ya yansıttığı, ...Cenevre'nin de, davaya konu tutarların tahsili için (davaya konu alacak kalemleri ...Türkiye'nin acenteliğini yaptığı taşımadan kaynaklı olması nedeniyle) ...Türkiye'ye talimat verdiği, dosyaya sunulu konteyner hareketleri takip belgesi ile demuraj tarifesinden, 511 gün için toplam konteyner demuraj bedelinin 100.310,00 Euro olduğu; davacı tarafından yapılan indirim ile 11.031,00 Euro talep edildiği; imha alanına nakliye bedeli olarak talep edilen 600,00 Euro; imha bedeli olarak talep edilen 5.384,80 Euro; gaz sızıntı kontrol bedeli olarak talep edilen 110,00 Euro ve gümrük komisyon bedeli olarak talep edilen 334,00 Euro'nun kadri marufunda olduğu, ...'nın (Cenevre), dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını haiz olduğu; davacı taşıyan ... (Cenevre) ile akdedilen navlun sözleşmesi bakımından yükleten ...'ın taşıtan sıfatını haiz olmadığı; bu navlun sözleşmesi bakımından yalnızca yükleten sıfatını haiz olduğu; adına navlun faturası düzenlenen ve fatura bedelini ödeyen davalı ...'nın ... ile dava konusu taşıma için bir navlun sözleşmesi akdettiği ve bu navlun sözleşmesi bakımından taşıtan sıfatını haiz olduğu; varma limanında tahakkuk eden konteyner demurajı ve diğer masrafların borçlusunun, davacı ile navlun sözleşmesi akdetmiş olan ve bu sözleşme uyarınca taşıtan sıfatını haiz bulunan davalı ...olduğu belirtilmiştir.
Dava; Deniz taşımasından kaynaklanan konteyner demuraj ücreti, imha ve diğer lokal masraflardan oluşan alacağın tahsili talebine ilişkindir.
Davaya konu ... ve ... numaralı konteynerler muhteviyatı vodka emtiasının ... adına düzenlenen ... no.lu konişmento kapsamında, İstanbul'dan Belçika Antwerp Limanı'na oradan da alıcının adresi olan Almanya ...'e taşınmasının kararlaştırıldığı, emtianın 18.04.2019 tarihinde limanda tahliye edildiği, ancak konişmento üzerinde alıcı olarak görünen dava dışı şirket ... tarafından konişmentolar ibraz edilerek yükün teslim alınmadığı, konteynerlerin Antwerp liman sahasında beklediği ve imha edildiği, bu süre içinde oluşan 11.031,00 EUR demuraj alacağı, 600,00 EUR limandan imha alanına nakliye bedeli, 5.384,80 EUR imha bedeli, 110,00 EUR gaz sızıntı kontrolü, 88,52 EUR konteyner elleçleme bedeli, 334,00 EUR gümrük komisyonu ve diğer masraflar dahil toplam 17.548,32 Euro nun talep edildiği anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut ... nolu konişmentonun taşıyan .... adına acentesi tarafından imzalandığı, konişmentoya göre davalı ... ın yükleten , davacı ....' nın fiili taşıyan konumunda oldukları, davanın fiili taşıyanın acentesi tarafından filii taşıyana izafeten açılmış olduğu, buna göre davacının davaya konu demuraj ve diğer masraflar yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında dava konusu taşımanın gerçekleştiği, yükün alıcı tarafından teslim alınmadığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı vekili dava dilekçesinde davalıların yükleten ve taşıtan konumunda olduklarını ve meydana gelen masraflardan her iki şirketin sorumlu olduğunu ileri sürmüştür. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde dava konusu taşımaya aracılık ettiklerini, taşıtan konumunda olmadıklarını savunmuş, davalı ...ise cevap dilekçesi sunmamıştır. Bu durumda tarafların taşımadaki konumlarının tespiti gerekmektedir.
Dava konusu taşımanın ...nin temin ettiği 2 adet konteyner ile yapıldığı, taşımaya ilişkin olarak ...tarafından davalı ...adına 02/04/2019 tarih 2.788,00 EURO bedelli navlun faturasının düzenlendiği, mali faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıt altına alındığı ve cari hesaba mahsuben ödendiği anlaşılmaktadır. Buna göre davacı ... fiili taşıyan, davalı ... Nakliyat ise onun taşıtanı konumundadır. Dava dilekçesinde husumet davalı ...Bilişim Nakliyat ile birlikte yükleten ...şirketine yöneltilmiş olup bu şirket ile ilgili bir navlun faturası sunulmamıştır. Dosyaya sunulan konişmento, navlun faturası, yükleme talimatı ile tarafların beyanlarından davalı ... nin davalı ...' nın taşıtanı olduğu, davalı ...' nın ...' a karşı üstlendiği taşımayı fiili taşıyan ...ye yaptırdığı, buna göre ... nin fiili taşıyana karşı yükleten konumunda olduğu, taşıtan konumunda olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla fiili taşıyan meydana gelen demuraj ücreti ve diğer masrafları kendi akidi olan ...Bilişim Nakliyat' dan talep edebileceğinden, eldeki davada davalı ...' ın pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup, TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti ve yükün teslim alınmaması nedeniyle meydana gelen diğer masraflar navlunun teferruatı niteliğinde olduğundan taşıtan, gönderilenin yükü teslim almaması nedeniyle meydana gelen bu bedellerden sorumludur. Yine davalı taraf varış ihbarı yapılmadığı ileri sürmüş ise de gerek konişmentonun ön yüzünde , gerekse de arka sayfada yer alan 20. Maddede taşıyanın varışa ilişkin bildirimde bulunmak zorunda olmadığı belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre taşıtan konumundaki davalı ...nın oluşan demuraj ücreti ve diğer masraflardan sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Dava dosyasına dava konusu alacak kalemlerine ilişkin fatura suretleri, dava açılması için ...Cenevre ile yapılan elektronik posta yazışmaları, 40'lık konteyner için demuraj tarife listesi, ...Belçika ile ...Cenevre arasında düzenlenen yansıtma fatura suretleri sunulmuştur. 26/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda mali müşavir bilirkişi tarafından talep edilen tutarın 11.031 Euro demuraj bedeli hariç geri kalan tutarların ...Belçika tarafından ödendiği, ödenen bu tutarların ...Belçika tarafından davacı ...'ye yansıtılmadığı, davaya konu tutarların davacı ...A.Ş'nin yasal ticari defterlerinde yer almadığı, ...Belçika'nın, davaya konu faturaları, ...' ya yansıttığı, ...Cenevre'nin de, davaya konu tutarların tahsili için (davaya konu alacak kalemleri ...Türkiye'nin acenteliğini yaptığı taşımadan kaynaklı olması nedeniyle) ...Türkiye'ye talimat verdiği tespit edilmiştir. Dava konusu konişmentonun ön yüzünde taşıyan tarifesine atıfta bulunulduğu, konişmentonun arka sayfasında da tarifeye ne şekilde ulaşılacağının belirtildiği görülmektedir. Konteynerlerin 18.04.2019 tarihinde tahliye edildiği ve emtianın imha edilmesi sonrasında her iki konteynerin de 09.09.2020 tarihinde boş dönüş yaptığı anlaşılmaktadır. 26/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda 511 Gün üzerinden 100.310,00 Euro demuraj bedeli tespit edilmiştir. Davacı tarafından yapılan indirim ile 11.031,00 Euro talep edildiği anlaşılmaktadır. Yine , ... Nolu, 11.09.2020 tarihli, ... & ...tarafından .... adına düzenlenen fatura ile 600,00 Euro imha alanına transfer bedeli ,... Nolu, 22.09.2020 tarihli, ... tarafından, ... adına düzenlenen fatura ile 5.384,80 Euro imha bedeli , ...,... Nolu, 13.11.2019 tarihli, ... tarafından, ... adına düzenlenen fatura ile konteyner başına 55,00 Euro olmak üzere toplamda 110,00 Euro gaz sızıntı kontrol bedeli , 20202018 Nolu, 31.12.2020 tarihli, ... tarafından, ...Belgium N.V. adına düzenlenen fatura ile 334,00 Euro gümrük komisyon bedeli yansıtıldığı , bilirkişi raporunda davacının bu taleplerinin kadri marufunda olduğu tespit edilmişitir. Buna göre davacının 11.031,00 EUR demuraj alacağı ve diğer masraflar dahil toplam 17.548,32 Euro yu talep davalı ...dan talep edebileceği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacının , yükün alıcı tarafından teslim alınmaması nedeniyle meydana gelen demuraj ve lokal masrafları kendi akidi olan davalı ...dan talep edebileceği, davalı...'ın fiili taşıyan konumundaki davacıya karşı taşıtan sıfatı ve buna göre pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Bilişim Nakliyat yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ...Bilişim Nakliyat Hizmetleri Limited Şirketi yönünden açılan davanın KABULÜ ile 17.548,32 EURO alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek EURO faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 10.093,27 TL'den peşin alınan 2.520,33 TL'nin mahsubu ile bakiye 9.842,94 TL harcın davalı ...Bilişim Nakliyat Hizmetleri Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (2.588,13 TL ilk harç, 99,75 TL posta ücreti ve 22.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 24.687,88 TL'nin davalı ...Bilişim Nakliyat Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 23.641,10 TL vekalet ücretinin davalı ...Bilişim Nakliyat Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı ...Limited Şirketi vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/06/2024

Katip .
¸e-imzalıdır

Hakim .
¸e-imzalıdır