İSTANBUL 16. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/208 Esas
KARAR NO : 2024/131

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/03/2023
KARAR TARİHİ : 28/02/2024

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı alacağın tahsili için davalı aleyhine ... 22. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, takibin durduğunu değer kaybının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini beyanla davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını ve davalı adına kayıtlı bulunan mal varlığının yeter miktarı üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı şirkete borcunun bulunmadığını, davacının borcun neye ilişkin olduğunun açıklanması ve borcun dayanağının somutlaştırılmasının gerektiğini, davacıya bahse konu dekontta belirtilen ödeme ile müvekkile olan borcunu kapattığını, söz konusu ödemenin davacı tarafa verilen hizmetler kapsamında olduğunu, müvekkili şirkete borç verilen bir paranın bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:
Dosyanın delillerini icra dosyası örneği ve bilirkişi raporları, Vergi Dairesi cevabi yazıları, banka cevabi yazısı oluşturmaktadır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda var ise işlemiş faiz yönünden mevcut taleplerde değerlendirilmek üzere mali müşavir bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilmiş ve konuya ilişkin 27/12/2023 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı raporunda özetle;
"Dava dosyası içeriğindeki belgeler incelendiğinde,
Taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin varlığına rastlanılmamıştır.
Davacı şirket vekilinin adresinde şirket yasal defter ve belgeleri üzerinde 22.12.2023 tarihinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.¸
İbraz edilen yasal defterlerin yasal süresi içinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılmış olduğu, kazıntı ve silintiye rastlanmadığı ve sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı yan defterlerinde davalı, 329.01.072 nolu Diğer Ticari Borçlar hesabında takip edilmiştir.
2019 yılında davacı adına 16.001.-TL değerinde fatura düzenlemiş ve davalı da davacıya 16.300.-TL ödeme gerçekleştirmiştir. 2019 yılı sonu davalının davacıdan 300.-TL alacaklı olduğu ve bu hesabın bir başka hesaba virmanlanarak kapandığı anlaşılmaktadır.
2020 yılı açılış bakiyesinde davacı, davalıdan borçlu ya da alacaklı değildir. Davalı adına toplam 2 adet fatura karşılığında 14.000.-TL değerinde 2 adet fatura düzenlenmiş, aynı bedelde tahsilat yapılarak hesap kapatılmıştır.
Hal böyleyken 05.12.2020 tarihinde davalı adına ... Bankası ... nolu hesaba 77.726.-TL eft yapılmıştır. Ödeme dekontu açıklamasında; “asortie ödeme 10 bin usd” yazdığı görülmektedir.
Davacı taraf defter kayıtlarına göre davalıdan 05.12.2020 tarihinden bu yana ve 19.01.2023 takip tarihinde 77.726.-TL alacaklı durumdadır.
BA/BS formları incelendiğinde tarafların birbiri ile mutabık oldukları anlaşılmaktadır. B formlarına konu, KDV hariç 5.000.-TL üzerinde düzenlenen faturalar olduğundan ve huzurdaki davanın da fatura karşılığı olmaksızın gönderilen bedelin iadesi talebini içerdiğinden B formuna konu olmadığı anlaşılmaktadır.
19.01.2023 tarihinde davacı tarafından davalı aleyhine ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile 77.726.-TL asıl alacak ve 13.990,68.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 91.716,68.-TL alacak için takip başlatmıştır.
Borçlar Kanunu 117. Madde de “Borçlunun temerrüdü” koşulları sayılmış olup;
“Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fülde fülin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır.”
Davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin herhangi bir belge yer almamakta olup; davacının söz konusu alacak için faiz talep edemeyeceği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak;
Davacı tarafından ibraz edilen yasal defterlerin yasal süresinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılmış olduğu, kazını ve silintiye de rastlanmadığı ve sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu görülmektedir.
Davacı taraf defter kayıtlarına göre davalıdan 05.12.2020 tarihinden bu yana ve 19.01.2023 takip tarihinde 77.726.-TL alacaklı durumdadır." şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Bilirkişi ek rapor adı altında; "davalı tarafından iş bu tutar için fatura düzenlenmemiş, irsaliye yahut teslim tutanağı vb belge ibraz edilmemesi sebebi ile davacının davalıya ödeme yapmasına sebep olabilecek herhangi bir hizmet ifa edilmediği/mal ve ürün satışı yapılmadığı anlaşılmaktadır" şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki ticari ilişki gereği davacının davalıdan 04/12/2020 tarihli 77.726,00 TL bedelli havale dekontu nedeniyle alacaklı olduğu iddiası ile başlatılan takibe vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Mahkememizce celp edilen ... 22. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası örneğinin yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap alacağına istinaden toplam 91.716,68 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki dava incelendiğinde uyuşmazlığın; taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacı tarafından davalıya 77.726,00 TL bedelli havale dekontu ile gönderilen paranın borç mahiyetinde olup olmadığı, davacının bu borç nedeniyle alacaklı olup olmadığı, davacının alacaklı olduğunun tespiti halinde işlemiş faiz talep edip edemeyeceği, icra inkar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür. Tarafların delil olarak defter incelemesine dayandığı anlaşılmakla mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında davacı ve davalı şirketin ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifeti ile inceleme icra edilmesine karar verilmiştir. Tahkikat esnasında davalının ticari defterlerin ibrazı için mahkememizce çıkarılan meşruhatlı tebligatın tebliğine rağmen ticari defterlerini ve sair herhangi bir delili dosyaya ibraz etmediği tespit edilmiştir. Nitekim 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesi; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi gerekir... (22/07/2020) " hükmünü içermekte olup tatbiki gereken usul düzenlemesi gereğince davalı tarafın mahkememizce ibrazdan kaçınılmış sayılacağı ihtarı ile verilen süre içerisinde ticari defterlerini ibraz etmemekle davacı ticari defterlerindeki kayıtların davacı lehine delil teşkil ettiği, davacı yanın anılı delilini hükümden düşürecek şekilde aksi yönde delil ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Bu sebeple yalnızca davacı tarafın ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılabildiği, anılı bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli olarak hazırlamakla hükme esas alınmaya elverişli olduğu, ibraz edilen ticari defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, ibraz edilen ticari defterlerin delil vasfını haiz olduğu görülmüştür. Ticari defterlerin incelenmesinde taraflar arasında 2019-2020 yıllarında ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafın defterlerinde davalının 329.01.079 nolu Diğer Ticari Borçlar hesabında takip edildiği, davacının 05/12/2020 tarihinde davalı adına ... Bankası ... nolu hesaba 77.726 TL EFT gönderdiği ve davacının davalıdan 19/01/2023 takip tarihi itibariyle 77.7226 TL alacaklı olduğu ve davanın bu bedel üzerinden açıldığı tespit edilmiştir. Her ne kadar davalı tarafça borca itiraz edilmiş ise de herhangi bir delili ve defterlerini incelemeye sunmadığı görülmekle ayrıca gönderilen dekont üzerinde de "hesabınıza 77.726,00 TL borç kaydedilmiştir" açıklamasının bulunduğu anlaşılmıştır.
Açıklandığı üzere taraflar arasındaki ticari ilişkini varlığı, dekont üzerinde bulunan "borç" ibaresi ve davalının defterlerini incelemeye sunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde alınan hukuki denetime elverişli bilirkişi raporunda yapılan tespitler ve HMK 222. maddeleri gereğince davacının, davalıdan alacaklı olduğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; davacının davalıyı TBK 117. maddesi uyarınca temerrüde düşürülmediği görülmekle işlemiş faiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacağın cari hesaba dayalı ve likit olduğu anlaşılmakla mahkememizce kabul edilen asıl alacağın % 20'ı oranındaki 15.545,20 -TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Yukarıda yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda; Davanın kısmen kabulü ile, ... 22. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında davacının 77.726,00 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlar altında aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın likit ve belirlenebilir olduğu görülmekle %20'si oranına tekabül eden 15.545,2 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
... 22. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takip dosyasında davacının 77.726,00 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki İTİRAZIN İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlar altında aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacağın likit ve belirlenebilir olduğu görülmekle %20'si oranına tekabül eden 15.545,2 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
3-Alınması gerekli 5.309,46 TL karar harcından 1.327,37 TL peşin harcın (icra dosyasına yatan peşin harçta dahil) mahsubu ile 3.982,09 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 868,79 TL peşin harç, 458,58 TL icra dosyasına yatan peşin harç ve 179,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.507,27 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 13.390,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.590,75 TL (bilirkişi ücreti, posta gideri v.s.) yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesap edilen 2.195,55 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Yargılama giderinden sayılan 3.120 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesap edilen 2.644,06 TL'sinin davalıdan, 475,94 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2024

Katip
e-imza

Hakim
e-imza