İSTANBUL 16. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/551 Esas
KARAR NO : 2024/302
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/08/2022
KARAR TARİHİ : 15/05/2024

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan
yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 6446 sayılı kanuna göre kurulmuş olan bir tedarik şirketi olduğunu, taraflar arasında 26/07/2019 tarihli, 01/09/2019 tedarik başlangıç tarihli 36 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin davalıya elektrik satışı yapacağını, davalının da kullanım miktarına göre müvekkil şirket tarafından keşide edilecek faturaları ödeyeceğini, davalının abone sözleşme dönemi içinde 05/04/2022 tarihinde başka bir tedarikçiden talep edilerek müvekkil şirket portföyünden çıkarıldığını, sözleşmeyi ihlal eden davalı için sözleşmenin 7.1 maddesinde belirtilen cezai şart faturasının keşide edildiğini, buna göre sözleşmede kararlaştırıldığı üzere son on iki dönem faturalarının en yükseği olan seri ... nolu, 13/04/2022 vade tarihli, 46.714,16 TL bedelli faturanın 2 katı alınarak, seri ... nolu, 01/06/2022 vade tarihli 93.428,32 TL bedelli, ceza faturasının keşide edildiğini, anılan faturalar üzerinden ...'nin 2022/... Esas sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini, belirtilen takibe faturayla birlikte sözleşmenin 4.2. Maddesine göre icra cezai şartının da uygulandığını beyanla davalının haksız itirazının iptali ile davalının %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının aksine müvekkilinin sözleşmeye aykırı bir şekilde son vermediğini, başka bir tedarikçiden talepte bulunulmadığını, davalının müvekkil şirketin savunma sanayisinde parça üreten bir şirket olup dürüst ve basiretli bir tacir olduğunu, davacının portföyden nihai çıkış bildiriminin müvekkili tarafından yapıldığını ispata mecbur olduğunu, müvekkilinin herhangi bir kusurunun ya da sözleşmeye aykırı tutumunun söz konusu olmadığını beyanla usul ve yasaya aykırı davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dosyanın delillerini icra dosyası örneği, davacı şirkete ve ...aş'a ve .... Noterliği'ne yazılan müzekkere cevabı ve bilirkişi kök ve ek raporu oluşturmaktadır.
Mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme neticesinde borçlar hukuk alanında uzman hesaplama bilirkişisi ... ve mali müşavir bilirkişi ... 'a dosyanın tevdii ile, tarafların iddia ve savunmalaranın değerlendirilmesi ve davacının cezai şart talep etme koşullarının oluşup oluşmadığı, cezai şart koşulları oluşmuş ise miktarının hesaplanması, dava konusu faturamarın taarf def kayıtlı olup olmadğı ve fatura bedellerinin ödenip ödenmediği hususunda değerlendirme yapılmasının istenilmiş ve konuya ilişkin 21/03/2023 tarihli kök rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler anılı kök raporunda özetle;
"Davalı ... Ltd. Şti. nin davacı ... A.Ş. ile imzaladığı sözleşmeyi feshetmediği,
Davacı ... A.Ş. tarafından düzenlenen 25.05.2022 tarih ... no.lu 93.428,32 TL'lik faturanın haksız olarak düzenlendiği,
Davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. nin T.C, ... (...) 2022/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın yerinde olduğu,
Davacının davalı tarafından sözleşme süresinden önce tahliye gerçekleştiği gerekçesiyle sözleşme cezası talep edilmesi sebebi bakımından ise davalının iddianın genişletilmesi itirazı çerçevesinde değerlendirme yapılması konusundaki takdirin Sayın mahkemeye ait olduğu,
Taraflar arasındaki sözleşmenin ancak TBK m.21'deki şartlarla genel işlem şartı olarak değerlendirilebileceği, bu konudaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, genel işlem şartı niteliğinde ise sözleşmenin yürürlük ve içerik denetimi bakımından geçerli olup olmadığının takdirinin Sayın mahkemeye ait olduğu" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce taraf itirazlarının değerlendirilmesi ve taktiri mahkemeye ait olmak üzere davacı vekilinin talebini açıklar beyanları da dikkate alınarak, davacının talep edebileceği ceza-i şart miktarının sözleşmede belirlenen yöntemlere uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı incelenerek talep edilecek cezai şart miktarının belirlenmesinin ve takip talebinde mevcut alacak kalemlerinin denetlenerek ihtarname tebliğ tarihleri dikkate alınmak suretiyle talep edilebilecek işlemiş faizin hesaplanması için mali müşavir bilirkişiden ek rapor hazırlaması istenilmiş ve konuya ilişkin 14/12/2023 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi anılı ek raporunda özetle;
"Yukarıda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda ; 21.03.2023 tarihli Kök Raporumuzdaki görüşlerimizde herhangi bir değişiklik olmadığı,
Davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. nin davacı ... Satış ve İth. İhr. A.Ş. ile imzaladığı sözleşmeyi fesh etmediği,
Davacı ... Satış ve İth. İhr. A.Ş. tarafından düzenlenen 25.05.2022 tarih ... no.lu 93.428,32 TL'lik faturanın haksız olarak düzenlendiği,
Davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. nin T.C. ... (...) 2022/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın mali inceleme bakımından yerinde olduğu" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; İİK 67. maddesine dayalı olarak açılan ...'nin 2022/... Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Huzurdaki dava davacı, taraflar arasında 26/07/2019 tarihli, 01/09/2019 tedarik başlangıç tarihli 36 aylık Elektrik Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği davacının davalıya elektrik satışı yapacağını ancak davalı yanın sözleşmeyi haksız feshetmesi sonucu sözleşmenin 7.1, 4.5 ve 7.3 maddeleri gereği davacı tarafından ceza-i şart faturaları tahakkuk ettirildiği ve icra ceza bedeli istendiği, davalı yanın bu faturaları ödememesi neticesinde davacı yanca ... 2022/... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığı ve davalının takibe itiraz etmesi sonucu işbu davanın açıldığını ileri sürmüştür. Davalı ise davacının iddialarının aksine sözleşmeye aykırı bir şekilde son vermediğini, başka bir tedarikçiden talepte bulunulmadığını, adres değişikliğini süresinde bildirdiğini iddia ederek davanın reddini savunmuştur. Tarafların dilekçeleri incelendiğinde uyuşmazlığın; taraflar arasında imzalanan elektrik tedarik sözleşmesi gereği davalı yanın sözleşmeyi haksız feshedip feshetmediği, davacı tarafından tahakkuk ettirilen ceza-i şart faturalarının, icra cezai şart ve faiz isteminin yerinde olup olmadığı, davalı yanın takibe itirazında haklı olup olmadığı, davacının icra inkar tazminatı talep edip edemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ...'nin 2022/... Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde; davacı tarafça davalı aleyhine fatura ve icra cezai şart alacağına istinaden işlemiş faiz ile birlikte toplam 104.997,86 TL alacağın yıllık %69 faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinde bulunulduğu ve davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile ödeme emrine, borca, işlemiş faize, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce yukarıda tespit edilen uyuşmazlık noktalarında tarafların ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme ve toplanan tüm delillerin irdelenmesi neticesinde taraf iddia ve itirazlarının değerlendirilmesi için borçlar hukuku alanında uzman hesaplama bilirkişisi ... ve mali müşavir bilirkişi ... 'a dosyanın tevdii ile 21/03/2023 tarihli kök rapor ve14/12/2023 tarihli ek rapor dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporlarda özetle "davalının sözleşmeyi feshetmediği, takibe itirazında haklı olduğu, davacının davalı tarafından sözleşme süresinden önce tahliye gerçekleştiği gerekçesiyle sözleşme cezası talep edilmesi sebebi bakımından ise davalının iddianın genişletilmesi itirazı çerçevesinde değerlendirme yapılması konusundaki takdirin Sayın mahkemeye ait olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin ancak TBK m.21'deki şartlarla genel işlem şartı olarak değerlendirilebileceği bu konudaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, genel işlem şartı niteliğinde ise sözleşmenin yürürlük ve içerik denetimi bakımından geçerli olup olmadığının takdirinin Sayın mahkemeye ait olduğu" görüşlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamında mevcut delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesinde; taraflar arasında 26/07/2019 tarihli elektrik tedarik sözleşmesinin imzalandığı, davalı tarafından her ne kadar TBK 21. maddesi uyarınca genel işlem koşuluna dayanılmış olsa da buna ilişkin bir delil sunulmadığı , davalının sözleşmeyi basiretli bir tacir olarak imzaladığı, sözleşmenin okunabilir ve anlaşılır olduğu görülmekle davalının bu iddiasına itibar edilmemiş olup taraflar arasındaki sözleşmenin ihtilafsız olduğu görülmektedir. İşbu davada davacının başlattığı icra takibinde dayanak olarak faturaları gösterdiği, davalıya gönderdiği .... Noterliğinin 07/08/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde de sözleşmenin 6.6 maddesinde belirtilen adres değişikliğinin bildirilmesine ilişkin maddeye dayandığı, dava dilekçesinde ise takibe konu faturaların taraflar arasında imzalanan 26/07/2019 tarihli elektrik tedarik sözleşmesinin 7.1, 4.5 ve 4.2 maddesine dayandığını belirttiği görülmektedir. Davacının dava dilekçesinde belirttiği sözleşmenin ilgili 4.5. maddesi incelendiğinde davalının sözleşmenin herhangi bir maddesinden kaynaklı yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde sözleşmenin 7.1 maddesindeki ceza-i şartı ve 7.3 maddesindeki kar kaybını talep etme hakkı doğduğu görülmektedir. Davalının iddialarında davanın temelinin başka bir tedarikçiden elektrik temin etmeye dayandığı ve davacının buna dayalı cezai şart tahakkuk ettirdiği bunda da haksız olduğu ileri sürülmüş ve alınan bilirkişi raporunda benzer tespitlere yer verilmişse de uyuşmazlığın çözümünde sözleşmenin 4.5, 6.6 ve 7.3 maddelerinin, takip talepnamesinin ve davacının davalıya gönderdiği ihtarnamenin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Açıklandığı şekliyle yapılan değerlendirmede davacının davasını, davalı tarafından fiili tahliye sonrasında adres değişikliğinin yazılı olarak usulüne uygun şekilde kendisine bildirilmediğine yani sözleşmenin 6.6 , 4.5 ve 4.2 maddesine dayandırdığı ve bu nedenle davacının iddiasının HMK 319.maddesinde belirtilen iddianın değiştirilmesi ve genişletilmesi kapsamında kalmadığı anlaşılmıştır. O halde mahkememizce davalı tarafça yapılan adres değişikliğinin sözleşmede belirlendiği üzere davacıya usulüne uygun bildirilip bildirilmediğinin irdelenmesi gerekmektedir. Sözleşmenin 6.6 maddesinde tahliyenin 2 ay önceden davacıya yazılı olarak bildirilmesi gerektiği kararlaştırılmış olup basiretli bir tacir olarak davranmakla sorumlu bulunan davalı da bu maddeyi kabul etmiştir ancak alınan raporda da tespit edildiği ve davalı cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere adres değişikliği davacıya telefon üzerinden bildirilmiş aksine bir delil de dosyaya sunulmamıştır. Yani davalının sözleşmenin 6.6 ve dolayısıyla 4.5 maddesine aykırı davrandığı anlaşılmış olup davacının ceza-i şart ve icra ceza şartı talep hakkı doğduğuna kanaat getirilmiştir. Alınan raporda davacı tarafından talep edilen ceza-i şart ve icra ceza şartı ile işlemiş faiz miktarının sözleşmede belirtilen maddelere uygun olarak tahakkuk ettirildiği tespit edilmiş olduğundan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu alacağın faturaya dayandığı ve sözleşmedeki maddeler kapsamında likit ve belirlenebilir olduğu anlaşıldığından alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
Yapılan tüm bu açıklamalar doğrultusunda davanın kabulü ile, davalının ...'nin 2022/... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin aynı koşul ve şartlar altında devamına, alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle 20.999,57 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davanın KABULÜ ile,
Davalının ...'nin 2022/... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının İPTALİ ile takibin aynı koşul ve şartlar altında devamına,
2-Alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle 20.999,57 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 7.172,40 TL karar harcından 1.793,11 TL peşin harcın mahsubu ile 5.379,29 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.793,11 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.873,81 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 17.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 5.417,18 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.560 TL arabuluculuk ücretin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin için İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/05/2024

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza