İSTANBUL 16. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/450 Esas
KARAR NO : 2024/347
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/08/2020
KARAR TARİHİ : 29/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... nolu poliçe ile trafik sigortalı (ZMM) davalı- sigortalı ... Otomotiv Anonim Şirketi'nin maliki bulunduğu ... plaka no'lu araç, dava dışı kusurlu ve ehliyetsiz sürücü ... ... sevk ve idaresindeyken 02.09.2018 tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde ... plaka no'lu araç nezdinde %100 kusurlu bir şekilde hasar meydana getirdiğini, kaza sırasında müvekkili şirkete trafik sigortalı bulunan ... plaka no'lu aracı sevk ve idare eden ... ... isimli şahsın ehliyetsiz olduğunun anlaşıldığını, dava konusu trafik kazası esnasında sigortalı aracın sürücüsünün ehliyetsiz olduğunun tespiti ile "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4.-b maddesi ihlal edilmiş olup, ilgili maddenin ihlali ile müvekkili sigorta şirketinin sigortalı davalıya rücu hakkı doğduğunu, meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plaka no'lu araçta kaza sebebiyle oluşan ve ekspertiz incelemesiyle tespit edilen hasar miktarının sigortalı davalının % l00'lük kusuruna tekabül eden kısmının tamamı olan 36.000,00 TL'nin müvekkili şirket tarafından karşı tarafa ödendiğini, bu nedenlerle müvekkili şirket tarafından ilgilisine ödenen toplam 36.000,00 TL'nin sigortalı davalıdan Türk Ticaret Kanununun halefiyet ilkeleri uyarınca rücuen tahsili için sigortalı aleyhine .... İcra Dairesinin 2020/... E. Sayılı dosyası ile yasal takip başlatıldığını, sigortalının süresi içinde itirazı ile takibin durduğunu, bu nedenlerle, davalının itirazının iptaline, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ANONİM ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; 02.09.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde oluşan maddi zararın tazmin edilmesi adına açılmış olduğınu, müvekkilinin kazaya karışan ... plakalı aracın maliki olması hasebiyle husumetin yöneltildiğini, ... plakalı otomobilin trafik sicil kaydında müvekkili şirkete ait görünmekle birlikte uzun süreli kiralama yapılması nedeniyle otomobilin işleteni değişmiş olduğundan Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesi gereği sorumluluk tümüyle kiracıya ait olduğunu, bu nedenle, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracı kaza tarihini (02.09.2019) de içine alan tarih aralığında (03.08.2018 tarihi itibariyle) araç kiralama sözleşmesi ile ...Ltd. Şti.'na kiraya vermiş olduğunu, böylece araç üzerindeki işleten sıfatını kaybettiğini, davacının davasını dayandırdığı delillerin yeterli olmadığını, bu nedenlerle davanın ... Ltd. Şti.(Mersis No: ... )'ye ve ... plakalı aracın kaza anındaki sürücüsü ... ...(T.C ... )'ye ihbar edilmesini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın müvekkili şirket bakımından reddini, talep etmiştir.
Davalı İHBAR OLUNAN ... LİMİTED ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihinde ... plakalı araç ... TC Kimlik numaralı ... ...'ye kiraya verildiğini, ... ...'nün geçerli bir yurt dışı ehliyeti mevcut olduğunu, bu durumun yasa ile düzenlendiğini, Kaza anında aracı kullanan ... ...'nün Almanya'dan almış olduğu ehliyetinin mevcut olduğunu ve pasaport giriş mühründen kişinin 13.08.2018 tarihinde ...'ye giriş yaptığının anlaşıldığını, dolayısıyla kişinin yurda giriş yapmasından itibaren 6 aylık süre geçmemiş olduğundan kaza tarihinde yurt dışından almış olduğu ehliyetin geçerli olduğunu, dava her ne kadar ... A.Ş.'ye karşı açılmış olsa da kaza tarihinde araç müvekkili ... Ltd.Şti.'ye uzun dönem kiraya verilmiş olduğundan davanın kaybedilmesi durumunda müvekkili şirkete karşı rücu davası söz konusu olacağından davaya katılmakta hukuki menfaatleri olduğunu, bu sebeple davaya feri müdahil olarak katılmak istediklerini, açıklanan nedenlerle davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılmamıza ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas Sayılı dosya sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Davaya konu hasar dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler Kusur Hasar Tespit Uzmanı ... ve Sigorta Uzmanı ... tarafından hazırlanan 10/03/2021 tarihli bilirkişi ön raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; trafik kazası nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili isteminin yerinde olup olmadığı, davalı şirket araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı, davalının hasar bedelinden sorumlu olup olmadığı, rücuen tahsil istemi ile başlatılan ... İcra Dairesi'nin 2020/... esas sayılı icra takibine davalının vaki itirazının iptaline istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... İcra Dairesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davalı ... ... ve ... Anonim Şirketi aleyhine 36.000,00-TL asıl alacak üzerinden davalılar aleyhine ilamsız
takip başlatıldığı, davalılardan ... Anonim Şirketi'nin yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı ile takibin durduğu, davacı tarafça arabuluculuk kurumuna başvurulduğu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 14/07/2020 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası, dava, cevap dilekçeleri, KTT, deliller, ekspertiz raporu, poliçe/ hasar dosyası ve tüm dosya kapsamının tetkiki sureti ile kusur durumunun incelenmesi ve hasar ödemesinin kadri maruf olup olmadığının irdelenmesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4/f maddesi gereğince kazanın gerçekleşme biçimi ve kusur oranları dikkate alınmak suretiyle rücuen tahsil isteminin tetkiki sureti ile poliçe limitleri de göz önünde bulundurularak mevcut ise rücuya tâbi miktarın takip tarihi itibari ile hesaplanması amacı ile dosyanın Kusur Hasar Tespit Uzmanı Kibriye Üstün Çakır ve Sigorta Uzmanı Hüseyin Arif Ünsal tevdi edilmiştir.
Bilirkişiler 10/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Dava konusu ... plakalı araç için; Davacı Vekilince dava dilekçesinde "Meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plaka no lu araçta kaza sebebiyle oluşan ve ekspertiz incelemesiyle tespit edilen hasar miktarının sigortalımız/davalının %100'lük kusuruna tekabül eden kısmının tamamı olan 36.000,00 TL müvekkili şirket tarafından karşı tarafa ödendiği..." şeklinde belirtildiği, ancak dosya kapsamında aracın hasarı ile ilgili hasar dosyası "Ekspertiz Raporu, hasar onarım fotoğrafları ve ödemeye ilişkin ibranamenin ve/veya banka dekontunun" bulunmadığı anlaşılmış olup, Dava konusu ... plaka sayılı araç ile ilgili sorulan hususlar yönünden sağlıklı bir inceleme yapılarak denetime elverişli sonuç bildirir rapor tanzim edebilmem için; Davacı ... SİGORTA'dan ... plaka sayılı aracın 02/09/2018 tarihli hasarına ilişkin, eksiksiz hasar dosyasının (Ekspertiz Raporu, renkli hasar-onarım fotoğrafları ve ödemeye ilişkin ibranamenin ve/veya banka dekontunun) temin edilmesi halinde sorulan hususlar doğrultusunda inceleme yapılarak sonuç bildirir rapor tanzim edilebileceği" yönünde mütalaada bulundukları görülmüştür.
Mahkememiz tarafından eksik delillerin tamamlanması amacıyla 10/06/2022 tarihinde hasar dosyasının celbi için ... Sigorta Aş'ye müzekkere yazılmış yazılan müzekkereye 10/08/2022 tarihinde verilen cevap ile kazaya ilişkin hasar dosyası mahkememiz dosyası içerisine alınmıştır.
Davalı ihbar olunan ... Şirketi'nin 01/02/2021 tarihli dilekçesi ekinde ... ...'ye ait Yurt Dışı Ehliyet belgesini dosyaya sunduğu görülmüştür.
Dava, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısının kendi akidine karşı, trafik sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartlarının (zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı) başlıklı B.4.b. maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetname haiz olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Poliçede yer alan bu şart esasen Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür. Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir.
Davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ... ... olup geçerli bir ehliyeti bulunmadığından bahisle ZMMS genel şartlar B.4.b maddesine göre talepte bulunulduğundan uyuşmazlıkta öncelikle çözümlenmesi gereken hususun sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunun tespiti gerekmektedir.
Davanın ihbar olunduğu ... şirketinin sunduğu belgelerin tetkikinde ... ...'nün 13.08.20218'de ülkeye giriş yaptığı ve ehliyet belgesine dair evraklar bulunduğu görülmüştür.
Karayolları Trafik Yönetmeliği 88.maddesinde; "Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları:
1)Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir.
2)Altı ayın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur..." şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Kazanın 02.09.2018'de meydana geldiği ve ibraz edilen kaza tespit tutanağına taraflarca getirilen herhangi bir itiraz bulunmamaktadır. Kaza tespit tutanağının Polis memurlarınca düzenlendiği görülmüştür. Karayolları Trafik Kanunun 36. Maddesinde ''Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.'' düzenlemesi getirilmiş ve bu yükümlülüğe aykırı davranılması KTK 36/son maddesinde idari para cezası yaptırımına bağlanmıştır. Mahkememizce mükerrer kez Köln Başkonsolosluğundan araç sürücünün sürücü belgesinin gönderilmesi istenilmesine rağmen müzekkeremize yanıt verilmemiş olsa da ihbar olunanca sunulan pasaport ve ehliyet belgesine dair suret evraklar ve bilhassa kaza neticesinde olay yerine intikal eden kolluk birimlerince sürücü ... ... ve araç sahipleri hakkında ehliyet belgesi olmadan araç kullanılmasına ilişkin olarak idari para cezası işlemi uygulanmaması göz önünde bulundurularak kaza tarihinde ... ...'nün geçerli sürücü belgesi bulunduğunun kabulü gerektiği, davanın yeterince aydınlanması, yargıda hedef süre ve usul ekonomisi ilkeleri gereğince ... Konsolosluğuna yazılan müzekkere cevabının beklenmesine gerek görülmediği, davalının araç sahibi olması nedeniyle sorumluluğu bulunsa da araç sürücüsünün yurda giriş tarihinde sahip olduğu sürücü belgesinin kullanım süresinin dolmadığı, ehliyetsiz araç kullanma iddialarına ilişkin sürücü hakkında herhangi bir idari yaptırım da uygulanmadığı, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetinin bulunduğu dosyada mübrez deliller ile anlaşıldığından Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartlarının B.4.b.maddesine göre davacı sigorta şirketinin rücu hakkının doğmadığı sonuç ve kanaatiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 691,96- TL peşin harçtan alınması gereken 427,60- TL harcın mahsubu ile fazla yatan 264,36-TL nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK 345/1. maddesi uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır