İSTANBUL 15. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/20 Esas
KARAR NO : 2024/326
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 15/03/2016
KARAR TARİHİ : 30/05/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Alıcı müvekkil firma ile satıcı davalı firma arasında "Alıcının ihtiyacı doğrultusunda talep ettiği, ... killlerinin , satıcı firmaya ait olan İstanbul/Şile Kil ocaklarındaki stok sahasından kamyon üstünde teslim satış işi" konulu çeşitli Hammade Satış Sözleşmeleri akdedildiğini, sözleşme uyarınca, davacı alıcı firmanın sözleşmeden kaynaklı borcunu ifa ettiği, bedeli ödediği, buna rağmen, davalı satıcının teslim borcu altına girdiği " ... " teslimini gerçekleştirmediğini,
Davalı satıcı tarafa ... Noterliğinin 17.06.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilmesine rağmen, söz konusu killerin teslimi veya bedelin iadesinin sağlanamadığını, müvekkili şirketin gerek killerin teslim edilememesi gerekse ikame ürün alımları nedeni ile ağır bir şekilde zarara uğradığını, belirterek ; öncelikle asli talepleri olan sözleşme konusu malın teslimine, bu olmadığı takdirde rayiç bedeller üzerinden ödenmiş bulunan bedelin 10.000 TL sinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 18.06.2015 temerrüt tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsiline ayrıca , vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde teslim savunmasında ispat külfetinin davalı üzerinde olduğunu,davalı tarafın teslim edilen malların teslim irsaliyesini ibraz etmesi gerektiğini,birim fiyatların sözleşme fiyatları üzerinden belirlendiğini bildirmiştir.
Davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu 04/07/2017 tarihli dilekçe ile teslim edilmediği subut hale gelen killerin teslim edilmediği halde 1.283.581,25 TL nin ... Noterliğinin 17/06/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğ edildiği ve temerrütün oluştuğu 18/06/2015 tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği , davacı vekilinin 15/01/2021 tarihli dilekçesinde ve 28/01/2021 tarihli duruşmada aynen malın teslimi talepleri bulunmadığı, bedelinin ödenmesini istediği anlaşılmıştır.
CEVAP /Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
09/05/2016 tarihli dilakçede; dava dilekçesinin HMK 119 gereğince yasal koşulları taşımadığını, HMK 121, 145 ve 194 gereğince davacı delillerinin tebliği ile bu delillerin davacı iddiaları ile ilişkilendirilmesi gerektiğini,zamanaşımı itirazında bulunduklarını bildirmiş
24/05/2016 tarihli dilekçede davacı iddialarının asılsız olduğunu, malların teslim edilmesi nedeniyle borçları olmadığını, davacının talep ettiği ton başı birim fiyatın fahiş olduğunu, davacının alacağını 1.283.581,23 Tl olarak tespit etmesi nedeniyle kısmi dava açamayacağını, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini
13/03/2017 tarihli dilekçe ile takas mahsup haklarını kullandıklarını Fransa da açtıkları davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini açıklamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; sözleşme yükümünün ifa edilmemesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir.
Tarafların bildirdiği deliller;04/05/2011 tarihli hammadde satış sözleşmesi ve ek sözleşme , 04/05/2011 tarihli ek sözleşme, davalı tarafın sözleşme nedeniyle düzenlediği satış faturaları, davacının gönderdiği ... Noterliğinin 17/06/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ihtarın davalıya 18/06/2018 tarihinde tebliğ edildiğine dair tebliğ şerhi, taraflar arasında 08/12/2011 tarihinde yapılan hammadde mutabakat tutanağı, 02/12/2013 tarihli bilgilendirme maili, davalının takas mahsup talebinin dayanağı olarak açıkladığı ... Temyiz Mahkemesi nin 29/05/2019 tarihli kararı alınmıştır.
Mahkememizce 2016/282 Esas 2021/27 Karar sayılı 21/01/2021 tarihli kararı ile ; "..davacının teslim edilmeyen kil nedeniyle toplam 813.395,38-TL alacağının bulunduğu, davalının temerrüde düştüğü 22/05/2015 tarihinden itibaren davacı alacağına reeskont temerrüt faizi istenebileceği, her ne kadar takas mahsup talebinde bulunulmuş ise de ibraz edilen ... Temyiz Mahkemesi'nin 29/05/2019 tarihli kararındaki tarafların davacı ve davalı şirket olmadıkları gerekçesiyle 813.395,38-TL asıl alacağın 22/05/2015 tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, davalının takas mahsup talebinin yasal koşullar oluşmadığından reddine" karar verilmiştir.
Taraf vekillerinin İstinaf talebi üzerine ... Mahkemesi ... HD si 2021/ ... Esas 2023/... Karar sayılı ilamında; "Davacı, davalı tarafından teslim edilmeyen ürünlerin rayicini talep etmiş olmakla talebi TBK'nın 213. maddesi kapsamında kalmaktadır. TBK'nın 213/1. maddesi uyarınca borcu ifa etmeyen satıcı, alıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Aynı maddenin 2. fıkrasına göre de satıcı borcunu ifa etmez ise, alıcı satış bedeli ile kendisine devredilmeyen satılanın yerine bir başkasını satın almak için dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir. 3. fıkra uyarınca da zararın nasıl hesaplanacağı belirtilmiş olup, satılan borsada kayıtlı veya piyasa fiyatı bulunan mallardan ise alıcı onun yerine bir başkasını satın almak zorunda olmaksızın satış bedeli ile belirlenmiş ifa günündeki piyasa fiyatı arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir. Rayiç değer içinde KDV'de bulunduğundan, bu şekilde tespit edilecek bedele KDV eklenmesi de mümkün değildir. Mahkemece, bu madde hükmü uyarınca sektörü bilen, konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak temerrüt tarihi itibariyle teslim edilmeyen kil bedelinin bu kanun hükmüne göre belirlenmesi gerekirken, faturada belirtilen birim fiyatlar üzerinden hüküm tesisi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp, değerlendirilmemiş olması nedeniyle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir." gerekçesini açıklayarak mahkememiz kararını kaldırmıştır.
... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin kaldırma ilamı gereğince mali müşavir bağımsız denetçi ... ve maden yüksek mühendisi Prof. Dr. ... 'nin hazırladığı 13/02/2024 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre ;
Davalı tarafın HMK 119, 121, 145 ve 194 gereğince yaptığı itirazlar dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğ edilmiş olup, dilekçe yasal unsurları taşıdığından yerinde bulunmamıştır
Davalının zamanaşımı itirazı TBK 82 gereğince davalının temerrüde düştüğü 22/05/2015 tarihinden itibaren 2 yıl içinde dava açıldığından ve sözleşmenin bağıtlandığı 04/05/2011 tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından yerinde bulunmamıştır.
Davalının 04/05/2011 tarihli asıl sözleşmenin 4.1 md gereğince T142/1-Tüvenan kil satışını üstlendiği, ek sözleşme ile kil miktarının 58.325 ton olarak belirlendiği, 04/05/2011 tarihli ek sözleşme ile T 142/0 (tüvenan kil) cinsi ve 5.050 ton miktarlı kilin davacıya satışını üstlendiği,
Davacının bu satış karşılığında davalıya 2011 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, 2012 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz aylarında ödenmek üzere 10.000'er TL miktarlı çekleri düzenleyerek verdiği, peşin ödeme yaptığı, davalının bu ödeme karşılığında 07/06/2011 tarih ve ... numaralı 356.360-TL miktarlı, 30/07/2011 tarih ve ... numaralı 463.988,26-TL miktarlı, 28/06/2011 tarih ve ... numaralı 429.099,92-TL miktarlı faturaları keserek tebliğ ettiği,
08/12/2011 tarihli hammadde mutabakat tutanağına göre 30/11/2011 itibariyle ... kilden 260.05 ton teslim edildiği, bakiye 5.789,95 ton alacağı olduğu, ... kilden 6.089,12 ton teslim edildiği, bakiye 52.255,88 ton alacağı bulunduğu,
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre; davalının kestiği faturaların kayıtlı olduğu, ancak malın tamamının teslimine ilişkin irsaliye bulunmadığı, stok takip kartı ve teslim edilen bir kısım mala ilişkin irsaliyelere göre ... kilden ( ek sözleşme ile alınan 5.050 ton kil ve 28/01/2011 tarihli fatura karşılığı alınan 1.000 ton kil toplamı 6.050 ton kil alacağından ) bakiye 5.686,10 ton kil alacak bulunduğu, ... kilden 39.986,59 ton alacak bulunduğu
08/12/2011 tarihli hammadde mutabakat tutanağı ve davacı ticari defterlerine işlenen davalı faturalarındaki fiyata göre davalı tarafça bedeli peşin alınan ve faturası kesilen sözleşme ve ek sözleşme konusu kilin tamamının davalı tarafça davacıya teslim edilmediği,
13/02/2024 tarihli bilirkişi raporu gereğince; 5.686,10 ton T-142.0 kaliteli kilin ton fiyatı 50 TL den 284.305,00 TL, 39.971,05 ton ... kaliteli kilin ton fiyatı 25 TL den 999.276,25 TL olmak üzere toplam 1.283.581,25 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir.
Davacının ... Noterliğinin 17/06/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameyi davalıya 18/05/2015 tarihinde tebliğ ederek, ödeme yapması için 3 gün süre verdiği, davalının ödeme yapmaması üzerine 22/05/2015 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
1.283.581,25 TL alacağın 21/06/2015 temerrüd tarihinden itibaren ticari reeskont faizi davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalı her ne kadar takas mahsup talebinde bulunmuş ise de ibraz edilen ... Temyiz Mahkemesi nin 29/05/2019 tarihli kararındaki tarafların davacı ve davalı şirket olmadıkları, mahkememiz dosyası taraflarının Fransa kanunlarına göre kurulan ve merkezleri bu ülkede olan farklı tüzel kişiliği bulunan, ortaklarıda farklı olan şirketler olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı şirketin Türk hukuku ve yasalarına göre davacı şirketten mahsubunu isteyebileceği kesinleşmiş bir alacağı veya faturası bulunmadığı anlaşılmış, yasal koşulları oluşmayan istem kabul edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davalının zamanaşımı itirazının reddine,davalının takas mahsup talebinin yasal koşullar oluşmadığından reddine
2-1.283.581,25 TL alacağın 21/06/2015 temerrüd tarihinden itibaren ticari reeskont faizi davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 87.681,44 TL Harçtan peşin alınan (peşin harç :170,78 TL + tamamlama harcı:21.749,60 ) 21.920,28 -TL nin mahsubu ile bakiye 65.761,06-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihindeki AAÜT gereğince kabul nispetine göre 171.193,94 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 21.949,48-TL ilk gider, 12.505,75 TL tebligat ve müzekkere gideri bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 34.455,33 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına
6-HMK 333. md. Uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde ilgili taraflara iadesine,
Davacı ve davalı vekilin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/05/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır