İSTANBUL 15. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/588 Esas
KARAR NO : 2024/274
DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ : 10/09/2023
KARAR TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davalı şirketin ortağı, müvekkilinin babası dava dışı ... ...'ın 16.12.2016 tarihinde vefat etmesi neticesinde miras yoluyla şirkete ortak olduğunu, murislerin şirket hissedarı olmasından itibaren müvekkilinin, her zaman şirket faaliyetlerinin dışında tutulduğunu, şirketin idari ve mali yapısı hakkında bilgi sahibi olamadığını, muhatap şirketin yetkilileri olan müdürlerin, sözlü olarak talep edilmesine rağmen şirket hakkında hem şirket tüzel kişiliği nede müdürler tarafından hiç bir bilgi verilmediğini, 2016 yılından sonra kardeşleri tarafından yürütülen ticari faaliyetlerinin, mevcut malvarlıklarının, kazançlarının ve borçlarının ne olduğunun bilinmediğini, şirket müdürü olarak görevde bulunan davalıların asli görevlerini aksattıklarını,
Müvekkilinin, şirketin işleyişi, mali durumu, yıllık karı ve zararı, yıllık kar dağılımı, gelir ve giderleri, malvarlığı vs konularda hiçbir bilgi sahibi olmadığını, hiçbir konuda haberdar edilmediğini, yaptığı tüm şifahi öğrenme çabaları sonuçsuz kaldığı için ... Noterliği ... Yevmiye nolu 31.01.2023 tarihli ihtarnameyi keşide ettiğini, iş bu ihtarnameye cevaben ... Noterliği 15.03.2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi şirket müdürleri tarafından keşide edildiğini, cevap ihtarnamesi öncesinde başvuru yapılmadığını, başvuru yapılması halinde bilgi verileceğini, şirketin gayri faal ve zararda olduğunun belirtildiğini,
Müvekkilinin ortak olduğu şirketin 2016 yılından bu yana zarara uğradığını, açıklanan sebeplerden dolayı özen yükümlülüğüne aykırı davranan ve bu eylemleri sürekli hale dönüştüren şirket müdürlerinin görevden alınmasının gerektiğini beyanla:
Davanın kabulü ile Davalıların müdürlük görevinden alınmasına, müvekkile yönelik bilgi alma ve inceleme hakkı ihlalinin sona erdirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili ...'ın, ... ... Ltd. Şti.'nin müdürü olduğunu, müvekkilinin babası ... ...’ın 16.12.2016 tarihinde vefat etmesi nedeni ile miras yoluyla şirkete ortak olduğunu, daha sonraysa şirket müdürü olduğunu, davacı ...'ın müvekkilinin kardeşi olduğunu,
Davacının muris ... ...'ın vefatından itibaren, şirket faaliyetlerinin dışında tutulduğunu, şirketin idari ve mali yapısı hakkında bilgi sahibi olmadığı iddiasının asılsız olduğunu, davacının bu konudaki tek talebinin ... Noterliği ... yevmiye numaralı 31.01.2023 tarihli ihtarname ile gerçekleştiğini, müvekkili tarafından ... Noterliği nin 15.03.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile cevap verildiğini,
Limited şirket müdüründen belli hususlarda bilgi ve belge talep eden ancak talebi reddedilen veya cevaplandırılmayan pay sahibinin, TTK md. 614/2 uyarınca limited şirket genel kuruluna müracaat edebileceğini, şirket genel kurulu, müdürün engellediği hususlarda pay sahibini bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına karar verebilecek ve bu bilginin ne şekilde kullandırılacağını da belirleyebileceğini, davacının genel kurul başvurusu yapmadan son aşama olan dava aşamasına geçiş yapmasının açıkça kötü niyetli olduğunu ve asıl amacının bilgi almak olmadığını ortaya koyduğunu beyanla; yasal yollar tüketilmeden dava açılmış olması sebebi ile işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava,TTK 630/2 md gereğince limited şirket müdürünün görevinden alınması, yönetim ve temsil yetkisinin geri alınması ve sınırlandırılmasına lişkindir
Yapılan ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davalı ... ... Ticaret Ltd Şti'nin münferiden temsile yetkili müdürleri ve aynı zamanda hissedarları olan davalı ... ve Davalı ... ın haklı sebeple müdürlük görevlerinden alınması istemi olarak tespit edilmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, davalı şirketin ticaret sicil dosyası getirtilmiş tarafların istem ve savunmaları ile mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık kapsamında davalı şirketin ticari defter ve kayıtları, şirket defterlerinin incelenmesi için inceleme günü belirlenmiş, davalı şirket tarafından defter ve kayıtlar ibraz edilmemiştir.
Davalı şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesinden 2018 ila 2022 yıllarına ait ... Vergisi Beyannameleri getirtilmiştir.,
Davalı şirketin bağlı olduğu ... Sosyal Güvenlik Merkezinin 13.12.2023 tarih ... numaralı müzekkere cevabında; " ... vergi kimlik numaralı ... Tic Ltd Şti unvanlı iş yerinin ... sicil numarasında kayıtlı olduğu, iş yerinin 10.07.1999 tarihinde kanun kapsamına alındığı 31.10.2007 tarihi itibariyle faaliyetini sona erdirdiği ve iş yerine ait prim borçlarının 30.11.2007 tarihi itibariyle ödendiği, iş yerinin borcunun bulunmadığı ve 03.02.2023 tarihinde ise ayrıldığı" bildirilmiştir.
tespit edilen uyuşmazlık kapsamında, akademisyen bilirkişi Doç Dr ... ... ve SMM bilirkişi ... ın hazırladığı 16/04/2024 tarihli rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre
İncelenen ticaret sicil kaydından; ... nün ... sicil numarasında kayıtlı davalı ... ... Ticaret Ltd Şti nin 09/03/1998 tarihinde müşterek muris ... ... tarafından kurulduğu, 23/01/2006 tarihli ortaklar kurulu kararı ile esas sözleşme değişikliği yapılarak %50 pay ile dava dışı Menekşe ... ın ortak olduğu, ... ... ın 13/12/2016 tarihinde vefatı ile %50 (100.000 TL bedelli payın) hissesinin mirasçıları davalı ..., Davalı ... ve davacı ... ve dava dışı Menekşe ... a intikal ettiği
Davalı şirkette %12,5 hisse sahibi davacı ... ın aktif husumet/taraf ehliyeti bulunduğu
16/03/2017 tarih ve 4123 sayılı genel kurul kararı ile 10 yıllık süre için davalı ... ın münferiden yetkili şirket müdürü olarak seçildiği 20/06/2020 tarih ve 02 sayılı genel kurul kararı ile davalı ... ın aksi karar alınıncaya kadar müdür olarak seçildiği,davalıların pasif husumet/taraf ehliyetlerinin bulunduğu belirlenmiştir.
Yargıtay ... HD emsal 2020/ ... ve ... kararlarında açıklandığı üzere; " limited şirketin ortaklarına ait idare ve temsil yetkilerinin kaldırılması istemli olarak açılan davalarda husumetin idare ve temsil yetkisinin kaldırılması istenen ortağa yöneltilmesinin gerekli ve yeterli olduğu, ayrıca limited ortaklığa husumet yöneltilemeyeceği ve bu davalı yönünden davanın reddinin gerektiği " nin açıklandığı
Somut olayda ... sicil numaralı ... ... Ltd Şti de de davanın yöneltildiği, ancak davalı şirketin pasif husumet/taraf ehliyeti bulunmadığı görülmüş, şirket yönünden taraf dava şartı (pasif husumet yokluğu) yokluğu nedeniyle davanın usulen reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK madde 630 "Görevden alma, yönetim ve temsil yetkisinin geri alınması ve sınırlandırılması"
(1) Genel kurul, müdürü veya müdürleri görevden alabilir, yönetim hakkını ve temsil yetkisini sınırlayabilir.
(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir.
(3) Yöneticinin, özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetimi için gerekli yeteneği kaybetmesi haklı sebep olarak kabul olunur.
(4) Görevden alınan yöneticinin tazminat hakları saklıdır.
Doktrinde TTK 630/2 maddenin yorumu ; Ortaklar açısından haklı sebeplerin varlığı durumunda müdürün azli davası açmak vazgeçilmez, sınırlandırılamaz ve ortağın elinden alınamaz mutlak nitelikte bir ortaksal haktır ortaklara tanınan bu hak sayesinde çoğunluk gücü de sınırlandırılmaktadır. Gerçekten de çoğunluğun gerek ortaklık sözleşmesiyle gerek genel kurul kararıyla atamış olduğu müdürler, haklı sebepler varsa, ortaklardan birinin başvurusu üzerine mahkemece azledilebilmekte veya yönetim hakkı ya da temsil yetkisi sınırlandırılabilmektedir. Diğer bir anlatımla, ortağın başvurusu üzerine mahkeme, haklı sebepler varsa, çoğunluk istemese bile ortaklık iç ilişkilerine kanundan dolayı müdahale etmektedir … ortakların TTK m. 630/II’den kaynaklanan müdürün azli davasını açabilmeleri için öncelikle ortaklar kurulundan talepte bulunmaları da gerekli değildir. Aksine TTK 630/II’deki şartlar varsa, ortak genel kurula başvurmaksızın doğrudan mahkemeye başvurabilir. Aksinin kabulü kanunda yer almayan bir şartla ortağın mutlak hakkının kullanılmasının zorlaştırılması anlamına gelir. Buna onay verilmesi olanaksızdır (Şener, Oruç Hami: Limited Ortaklıklar Hukuku, Ankara 2017, s. 777-779) şeklindedir.
Yargıtay 11. HD 18.09.2013 tarih ve 2013/ 15964 karar sayılı emsal kararında; "TTK 630/II’deki şartlar varsa, ortakların genel kurula başvurmaksızın doğrudan mahkemeye başvurarak müdürün azlini talep edebilecekleri" içtihat edilmiştir.
Somut olayda; şirket ortağı olan davacı ... ... Noterliği 31.01.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile TTK m. 614/1 uyarınca “Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir.” kapsamında bilgi alma hakkını kullanmak istediği,
... Noterliği 15.03.2023 tarih ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi dahilinde özetle “…kendisine şirketle ilgili bir bilgi verilmediği iddiası tamamen asılsız ve soyuttur. ...' ın hiçbir zaman bu yönde bir başvurusu, isteği bulunmamıştır. Varsa bunu somut delillerle ortaya koymalıdır. ... tarafından başvurulduğu takdirde kendisine şirketle ilgili tüm bilgi, belge ve ticari defterler inceletilebilir… ... Ltd Şti, gayri faal bir şirket olup, şirket zarardadır.” Açıklama yapıldığı
Bunun üzerine huzurdaki davanın TTK 630/2 md istemiyle açıldığı,
Davalı şirket merkezinin 18/04/2013 tarihli 06 numaralı genel kurul kararı ile "... Mahallesi ... Sokak ... Apartmanı No: ... /İstanbul" adresine nakledildiği, ancak mahkememiz dosyasında şirketin ticaret sicil adresine TK 35 göre tebligat yapılabildiği, adres kapı girişinde şirkete ait herhangi bir ibare olmadığından tebligatın iade edildiği, şirketin bu adreste faaliyette olmadığı,13.12.2023 tarihli SGK yazı cevabına göre şirketin iş yerinin 31.10.2007 tarihi itibariyle faaliyetine son verdiği, bütün borçlarınında aynı tarihte ödendiği, Gayri faal olan şirketin borca batık ve zararda olmasının da mümkün olmadığı,
Davalı şirket müdürleri tarafından ticari defterler ile şirket kayıtlarının sunulmadığı, 16/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda dosya içine getirtilen resmi kurum kayıtlarının incelenmesi sonucu; Davalı ... ... Ltd Şti’ nin inceleme dönemi olan 2017-2022 yılları arasında kayıtlı 150.000,00 TL Taşıt varlığı ve 29.565,58 TL demirbaşının bulunduğu, bunun dışında başka bir varlığının var olmadığı, yalnız davalı şirkette dikkat çeken 2020 yılından itibaren 280 Gelecek Yıllara Ait Giderlerde bir artış olduğu (180 Hesaptan Gelen 51.845,34 TL devirde hesaba katıldığından), 2019 yılına göre 2020 yılında (141.280,94-51.845,34=89.435,60) 89.435,60 TL normalin dışında bir artış olduğu, 2020 yılına göre 2021 yılında (218.918,82-141.280,94=77.637,88) 77.637,88 TL bir artış olduğu, 2021 yılına göre 2022 yılında herhangi bir artışın var olmadığının görüldüğü, pasifte de bu artışların 331 ortaklara borçlar hesabının bakiyesini yükselttiği, gayri faal olan bir işletmede ortakların neden gelecek yıllara ait gider yaptıklarının anlaşılamadığı, Davalı ... Ltd Şti' nin inceleme dönemi olan 2017-2022 yılları arasında faaliyetinin var olmadığı, eş deyişle gayri faal olduğu,
Gayrifaal olan şirketin ortaklara olan borçlarının artmaya devam ettiği, bu durumun davalı müdürler tarafından şirketin kötü yönetildiği, yada hiç “yönetilmediği” sonucunu ortaya koyduğu ,bu durumun TTK md. 630/2 kapsamında “haklı sebep” oluşturduğu sabit bulunmuştur.Mahkememizce davanın davalı şirket müdürleri yönünden kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-Davanın davalılar ... ve ... yönünden kabulü ile; ... sicil numaralı ... ... Ticaret Ltd Şti nin münferiden temsile yetkili müdürleri davalı ... (TC No ...) ve Davalı ... (TC No ...) ın TTK 630 md gereğince haklı sebeple yönetim haklarının ve münferiden temsil yetkilerinin kaldırılmasına
2-Davanın davalı ... sicil numaralı ... Ltd Şti yönünden taraf dava şartı (pasif husumet yokluğu) yokluğu nedeniyle usulen reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60-TL maktu karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcının davalılar ... ve ...'tan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 539,70-TL ilk gider, 10.000-TL bilirkişi, 1.116,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 11.656,20-TL Yargılama giderinin davalılar ... ve ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır