İSTANBUL 15. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/178 Esas
KARAR NO : 2024/378

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/03/2023
KARAR TARİHİ : 26/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; İspanya'da bulunan dava dışı "..." firması, Türkiye'de bulunan, dava dışı "...A.Ş." Firmasından "otomobil- malzemeleri” emteasının satın aldığını, söz konusu emteaların taşımasını müvekkil şirketin ... poliçe numarası "..." ile sigortalısı olan ... A.Ş firmasının gerçekleştirdiğini, söz konusu taşıma sırasında, sigortalı emtealarda maddi hasar meydana geldiğini, Dava dışı ... firmasının bizzat müvekkil sigorta şirketine başvuruda bulunarak "emtealarda hasar olduğu tespit edildiği, hasarlarının karşılanması gerektiği” şeklinde verdiği zararın sigorta şirketi tarafından giderilmesini talep ettiğini, meydana gelen olayda, hasarlanan ürünlerin hasar bedelinin 195,00 Euro olduğunun tespit edildiğini, tespit edilen tutarın müvekkil Sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine 07/05/2021 tarihinde ödendiğine, Müvekkil sigorta şirketi, sigortalısına yapmış olduğu hasar bedelinin TTK 1472 hükmü uyarınca rücuen tazmini için davalıya başvurmuşsa da davalı tarafından bu talebin reddedildiğini, Davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine, kazadaki sorumluluğu nazara alınarak hasar bedelinin ödenmesi için, ... 27. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini, davalı tarafın borcun tamamına itiraz ettiğini, takibin yasa gereği durduğunu, Müvekkil ... Sigorta'nın ... poliçe numaralı “Primli Abonman sigorta Poliçesi" sigorta ettirenin geçerli bir ... poliçesinin olması şartıyla düzenlenmiş olup, poliçede müvekkilin sigorta ettirenin ... poliçesine rücu hakkının saklı olduğu belirtildiğini, Söz konusu poliçenin davalı ... Sigortadan celbinin gerekmektedir. ... Sigorta'nın ... poliçesi ile,... A.Ş firmasının nakliye sözleşmelerindeki sorumluluğunu sigorta etmiş olduğunun görüleceğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile; davanın kabulü ile hasar bedelinin tazmini ve ödeme tarihinden tahsile kadar işleyecek EUR Mevduata bankalarca fiilen uygulanan azami yıllık faiz ile birlikte fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsili için açılan ... 27. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, ücreti vekaletin ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davacının zamanaşımı süresi geçtikten sonra davasını açtığını, dava konusu taşımaya ilişkin emtianın yükleme tarihi 19.03.2021 olup davanın 31.03.2023 tarihinde açıldığını, taşımanın uluslararası taşıma olup CMR konvansiyon hükümlerine tabi olduğunu, CMR Konvansiyonu 32. Madde uyarınca bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, Gönderici/ Satıcısı ... Tic. A.Ş. (Türkiye) ve alıcısı ... olan otomobil malzemeleri emtiasının, ...'ya gönderildiğini, taşıma işi müvekkil şirketin sigortalısı ...'ın organizasyonunda...Tic. A.Ş tarafından ...'den ...'ya yapıldığını, dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğunu, CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanması gerektiğini, CMR Konvansiyonun iç hukuk hükmünde olduğunu, Davacı sigorta şirketi tarafından, müvekkil şirkete rücu edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkil şirketin ... sigortalısı ...A.Ş” nin fiili taşıyıcı değil taşıma işleri organizatörü olduğunu, ...A.Ş” nin taşıma organizasyonu işini üstlenmiş olup emtianın fiili taşıyıcısının...Tic. A.Ş şirketi olduğunu, Hasar talebinin fiili taşıyıcıdan talep edilmesi gerekirken müvekkil şirkete dava açılmasının hatalı olduğunu, bu nedenle davanın husumet yönünden reddini talep ettiklerini, Davacının aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, davacının davasının ve hasar ödemesinin dayanağı olan Primli Abonman Sigorta Poliçesi örneğinin dosyaya sunulmadığını ve/veya taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle davacı yanın poliçe teminatı kapsamında ödeme yapıp yapmadığının ve doğru kişiye ödeme yapıp yapmadığının tetkik edilemediğini, husumet itirazlarının bulunduğunu, ayrıca poliçe teminatı kapsamında ödeme yapılmamış ise ex gratia yani lütuf ödemesi yapılmış olup lütuf ödemesi yapan şirketin rücu hakkının bulunmadığını, Davacı yanın, dosyaya herhangi bir ibraname/temlikname sunmadığını, bu durumda öncelikle TTK 1472. Md gereğince davacı yan halefiyetini ispatlayamadığı için davanın husumetten reddinin gerektiğini, davacı yanın taraf sıfatını ispatlayabilmesi için sadece ibranamenin yeterli olmadığını, Hasar miktarına ve kusura itiraz ettiklerini, hasar ve miktarının ispatlanması gerektiğini, Dosyada ki mevcut CMR incelendiğinde emtiaların hasarsız teslim edildiğinin görüldüğünü, talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğunun, şayet var ise hasarlı emtianın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığının anlaşılamadığını, hasarlanan mala ilişkin gerçek bir tespit yapılmadığını, şayet var ise ne kadar malın hasarlandığı ve ne kadarının kurtarıldığının dosyaya sunulması ve hasar miktarının ispatlanması gerektiğini, bu nedenle hasar miktarına ve kusur durumuna itiraz ettiklerini, Emtia sigortasının sigorta ettireni ve sigortalısının taşıyıcı olduğunu, bu nedenle emtia poliçesinin kadük olduğunu, Dava konusu poliçeler, sadece taşıyıcının taşıma hukukundan kaynaklı sorumluluğuna, taşıyıcı sorumluluk poliçesi teminatlarını aşan kısımlar yönünden teminat bulmak için hukuku dolanmak amacıyla yapılmış, kadük poliçelerdir. Bu poliçeye dayanarak yapılan ödemelerin lütuf ödemesi olduğunu, Ex gratia - lütuf ödemesi yapan ... Sigorta A.Ş'nin rücuen tazminat talebinde bulunamayacağını, Malın taşıyıcısının emtia sigorta poliçesinin sigortalısı olmak gibi hukuken korunan bir menfaatinin bulunmadığını, Davacı Unico Sigorta ile dava dışı taşıyıcı ...A.Ş. Arasındaki emtia poliçesine konulmuş rücu maddesinde konulan özel hükümlerin müvekkil şirketi bağlamadığını, müvekkil şirketin sorumluluğunun sadece ...sorumluluk poliçesi teminatları ile sınırlı olduğunu, Dava dışı taşıyıcı belirtilen hasar nedeniyle müvekkil şirkete süresi içerisinde bir hasar ihbarında bulunmadığını, TTK 889 md.ne göre “Eşyanın ziyar veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa derhal, açıkça görülmüyorsa teslimden itibaren 7 gün içerisinde hasarın bildirilmesi gereklidir”. CMR 30.md de yine aynı şekilde eşyanın ziyan veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa derhal, açıkça görülmüyorsa teslimden itibaren 7 gün içerisinde hasarın bildirilmesi hususunu hüküm altına aldığını, ...'ın hasarı süresi içerisinde müvekkil şirkete bildirmediğini, yine hasar gerçekleşmeden önce yalnızca yeterli bir sorumluluk tutarında sorumluluk sigortası bulunan taşıyıcılarla çalışmak yükümlülüğüne uymadığını, onun yerine önce bir emtia poliçesi yaptırdığını, bu poliçede "sigorta ettiren dışındaki Taşımaya ilişkin alıcıya ulaştırılan ... CMR'de herhangi bir hasar şerhi bulunmadığını, yükleme ve istifin gönderici firma elemanları tarafından yapıldığını, emtianın sigortalı ... tarafından zamanında, tam ve sağlam teslim edildiğini, hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin ispat yükünün davacı yanda olduğunu, hasar talebi teslimden sonra olduğu için iddia edilen hasarın depoda veya tahliye esnasında olma ihtimalinin yüksek olduğunu, müvekkil şirketin hasardan bir sorumluluğu bulunmadığını, davanın reddini talep ettiklerini, Emteanın istifi ve ambalajının satıcı/gönderici tarafından yapıldığını, hasarın taşıma esnasında meydana geldiğini kabul anlamına gelmemekle birlikte, CMR Konvansiyonuna 17.md 4/c'ye göre "Malların gönderici. alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından alınması. taşınması. yüklenmesi. istiflenmesi veya boşaltılması., hallerinde taşıyıcı mesuliyetten ibra edilir” demektedir. Bu durumda müvekkil şirkete ithaf edilebilecek herhangi bir kusur olmadığı gibi CMR 17.md ye göre müvekkil şirketin bu hasar nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, Yeterli ambalajlanmayan ve yola elverişli olarak yüklenmeyen emtiada müvekkil şirkete atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, bu nedenle davanın reddini talep ettiklerini, Faiz talebinin yasaya ve usule aykırı olup fahiş ve mesnetsiz olduğunu, Taşıyıcının azami sorumluluğunun CMR Konvansiyonu'nun 23. Maddesinde düzenlendiğini, bu sözleşmede belirtilen hesap birimi SDR'dir Buna göre tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33 hesap birimini aşmayacaktır. Hasarı ve kusuru kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yanın fazlaya dair taleplerinin reddini talep etiklerini, Sovtaj bedelinin düşülmediğini, Lütuf ödemesi yapılmış ise rücu en talep edilemeyeceğini, İcra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, bu nedenlerle Davacı tarafın delillerini asılları ve Türkçe tercümeleri ile birlikte sunmasına, delillerin tarafımıza tebliğine, karşı delil - ek cevap hakkımızın saklı tutulmasına, husumet ve zamanaşımı itirazımızın kabulüne, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilimizin kusuru bulunmayan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
-03/03/2024 tarihli bilirkişi raporu özetle; CMR uluslararası karar taşımalarına uygulanacak hükümleri düzenleyen uluslararası bir sözleşme olduğu, dava konusu taşıma işlemi ... arasında uluslararası olarak gerçekleştiği, her iki ülkenin de söz konusu konvansiyon ve ek protokolüne taraf olduğu için söz konusu uyuşmazlığa CMR Konvansiyon hükümlerinin tatbiki gerektiği, Tarafların Sayın Mahkemenize yönelttikleri zaman aşımı hususunun hukuki değerlendirme olduğu ve bilirkişinin yetki ve sorumluluk alanı dışında olduğu, bu sebeplerle bu hususlarda değerlendirme yapılmamış olup takdirin mahkemeye ait olduğu, Taşıyıcının sorumluluğu emtianın yüklendiği andan boşaltıldığı ana kadar geçerli olduğu, CMR Konvansiyonunu göre de Madde 17/1: “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” olarak belirlendiği, Dosyada hasara ilişkin bir ekspertiz raporu bulunmadığı, ayrıca hasara ilişkin bir tutanağın da bulunmadığının tespit edildiği, yalnızca taşıma belgesinin alıcı bölümünde bir ibare bulunduğu, ancak bu ibarenin hasara yönelik olup olmadığının anlaşılamadığı, Sorumluluk sınırının incelemeler bölümünde detaylı açıklandığı şekilde hesaplandığı, mahkemenin karar gününde TCMB kuruna göre tekrar hesaplanması gerektiği, Davaya konu olayda davacı ... Sigorta A.Ş.'nin; dava dışı sigorta ettiren ... A.Ş.'yi ... poliçe numarası ile ...Primli Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dava dışı ...Tic. A.Ş.'nin davacı sigorta şirketine ve davalı tarafın Sayın Mahkeme'ye sunduğu dilekçelerde davaya konu hasarın meydana geldiği tarih ile ilgili farklı bir bilgilerin yer aldığı, ancak her iki dilekçede belirtilen tarihlerin ilgili sigorta poliçesi vadesi içinde kaldığı, dolayısıyla davaya konu hasarın davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinde Teminatlar Başlığında ...- 250.000,00 USD tutarında sigorta bedelinin yer aldığı, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı ... Tic. A.Ş.'ye 07.05.2021 tarihinde “... nolu dosyanın ödemesidir.” açıklamasıyla 195 Euro tutarında tazminat ödemesi yapılmış olduğu, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya kapsamında yer aldığı, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre somut olayda dava dışı ... Tic. A.Ş.'nin sigortalı konumunda olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 12. sayfasında özel şart maddesi olarak Rücu Maddesi'nin yer aldığı ve Rücu Maddesi'nde özet olarak; “İşbu poliçe sigorta ettirenin geçerli bir ... poliçesinin olması şartıyla düzenlenmiştir. Sigortacının sigorta ettirenin ... poliçesine rücu hakkı saklıdır...” hükümlerinin bulunduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin, dava dışı ...A.Ş.'yi ... poliçe numarası ile 01.01.2021 — 01.01.2022 vade tarihleri arasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigorta şirket olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) teminatının 1.000.000,00 Euro olarak yer aldığı, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre davaya konu hasarın davalı ... Sigorta AŞ. tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesi vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, işbu bilirkişi heyet raporunun CMR Konvansiyonu Hükümleri ve Taşımacılık Bakımından Değerlendirme kısmında yer alan tespitler çerçevesinde, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1472'ye ve Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları Madde 26'ya istinaden davalı ... Sigorta A.Ş.'ne rücu edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava; ''Primli Abonman Sigorta Sözleşmesi''ne dayanarak ödenen hasar bedelinin, nakliye aracılığı sorumluluk sigortacısı olan davalıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava dışı sigortalı/sigorta ettiren ... A.Ş. lehine 02.10.2020-02.10.2021 vade tarihleri arasında "Primli Abonman Sigorta Sözleşmesi" tanzim edildiği, poliçede nakil aracı teminat limitinin 250.000,00 USD tutarında olduğunun belirtildiği, davalı sigorta şirketinin, dava dışı ... A.Ş.’yi ...poliçe numarası ile 01.01.2021 –01.01.2022 vade tarihleri arasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi olduğu, ilgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) teminatının 1.000.000,00 Euro olarak yer aldığı tespit edilmiştir.
Somut olayda sigortalı tarafından, otomobil malzemeleri emtiasının İspanya'da bulunan ... firmasından, Türkiye'de bulunan ...firmasına taşınmak üzere alındığı, taşımaya konu emtianın alıcı olan ...firması tarafından teslim alınması esnasında hasarlı olduğunun tespit edilerek 19.03.2021 tarihli hasar tespit tutanağı düzenlendiği, sigortalının söz konusu hasarın tespit ve tazmini için sigorta şirketine hasar ihbarında bulunduğu, düzenlenen ekspertiz raporu neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına tespit edilen 195,00 Euro tazminatın 07.05.2021 tarihinde ödendiği, 19.03.2021 tarihli davaya konu hasarın ilgili sigorta poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Primli Abonman Sigorta Sözleşmesi poliçesinin 12. sayfasında özel şart maddesi olarak rücu maddesinin yer aldığı, bu madde de “İşbu poliçe sigorta ettirenin geçerli bir ... poliçesinin olması şartıyla düzenlenmiştir. Sigortacının sigorta ettirenin ... poliçesine rücu hakkı saklıdır…” hükümlerinin bulunduğu, dolayısıyla davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına/sigorta ettirenine ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK madde 1472'ye ve Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları madde 26'ya istinaden davalı ... Sigorta A.Ş.'ne rücu edebileceği, hasarlı malzemenin 3,01 kg olarak belirtildiği, 3,01 kg x 8,33 SDR/kg = 25,0733 SDR sorumluluk sınırı olacağı, 25,0733 SDR x 43,2433 SDR/TRY (24.06.2024-karar tarihine en yakın tarih- TCMB SDR/TRYkuru) = 1.084,25 TL / 35.2864 (24.062024 EURO)= 30,72 Euro, 1,47 Euro işlemiş faiz talep edebileceği anlaşıldığından, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İcra inkar tazminat istemimi yönünden; Mal sigortalarından olan nakliyat sigortasında rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta poliçesinde gösterilen sigorta bedelinin değil, sigorta ettirenin uğradığı gerçek zararın ödenmesi gereklidir. Zarar sorumlusu bulunan kişilerden rücuen talep edilebilecek meblağ da ödenmesi gereken bu gerçek zarar miktarıdır. Tazminat davalarında ise alacağın önceden belirlenebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit niteliği taşıdığından söz edilemez (İstanbul BAM 43.HD. ... E.). Somut uyuşmazlıkta taşınan eşyada meydana gelen zarar miktarının bilirkişi aracılığıyla tespit ettirildiği ve sonucuna göre davanın reddini savunan davalı tarafın sorumluluk miktarının belirlendiği, bu durumda alacağın önceden belirlenebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit niteliği taşıdığından söz edilemeyeceği gözetilerek tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili yargılama aşamasında tercüme masraflarının yargılama gideri olarak değerlendirilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin dosyaya sunduğu fatura incelendiğinde; 1.488,00TL' ye hasar dosyasını tercüme ettirdiği anlaşıldığından, HMK'nın 323/1-h. maddesi uyarınca tercüme masrafı yargılama giderlerinde değerlendirilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının ... 27. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, Takibin 30,72 Euro asıl alacak, 1,47 Euro faiz üzerinden devamına, Asıl alacağa CMR konvansiyonunun 27/1 maddesi gereği takip tarihi olan 17/03/2022 tarihinden itibaren yıllık %5 oranı aşılmamak kaydıyla bankalarca EURO üzerinden açılan 1 yıla kadar vadeli döviz mevduat hesaplarına uygulanacağı bildirilen azami faiz işletilmesine,
İcra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 427,60-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 247,70-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.560,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 647,34-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 3.327,40- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 359,80-TL ilk gider, 59,50-TL tebligat ve müzekkere gideri, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.488,00 TL tercüme masrafı olmak üzere toplam 10.907,30-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 2.077,60-TLsinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
7-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı davanın miktarı ve niteliği itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 26/06/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır

*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*