İSTANBUL 15. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/764 Esas
KARAR NO : 2024/242
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/11/2022
KARAR TARİHİ : 07/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Dava dışı ... Tic. Ve San. A.Ş. tarafından keşide edilen ve lehtarı müvekkili ... Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi olan ... Bankası A.Ş. ... Ticari Şubesi'ne ait ... seri numaralı 14.07.2022 tarihli 11.065,92 TL bedelli çekin keşide edildiğini ve keşidecisi ... Tic. Ve San A.Ş. tarafından müvekkili şirkete gönderildikten sonra kaybolmak suretiyle zayi olduğunun anlaşılmış olması sebebiyle 08.04.2022 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edildiğini, işbu çek iptali dosyasında ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12.04.2022 tarihli tensip zaptı ile ödeme yasağı kararı verildiğini ve banka tarafından ilgili çek hakkında ödeme yasağı da tatbik edildiğini, ayrıca 12.04.2022 tarihinde ilan edildiğini, çek iptali istemi ile açılan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... e. sayılı dosyasının 18.10.2022 tarihli celsesinde istirdat davası açılmak üzere iki hafta süre verilmiş olup süresi içerisinde davayı ikame etmiş bulunduğunu, dava konusu çek, bedelde ve müvekkili imzasında sahtecilik yapılmak suretiyle cirolanmış ve sahte olarak düzenlenmiş haliyle kötü niyetli olarak ... Tekstil Ticaret Limited Şirketi tarafından icra takibine konu edildiğini, bunun üzerine tarafça ....icra Hukuk Mahkemesi 2022/...E, sayılı dosyası ile imzaya itiraz davası ikame edildiğini, tüm bu hususlar çekin müvekkili şirketin rızası dışında elden çıktığının açık göstergesi olduğunu, çekin gerçek bedelinin 11.065,92TL olduğunu ve keşideci tarafından çek bedeli müvekkile ödendiğini, buna rağmen çek bedeli 311.065,92TL olarak değiştirildiğini, çek bedelini gösteren yazılı kısımda "Yalnız" ibaresi aşılarak gerçek bedelin önüne "ÜçYüz" eklemesinin yapıldığını ve sağ üst köşede bulunan çek bedelini gösterir kısımdaki "3" rakamının diğer rakamlardan farklı olduğu herhangi bir inceleme gerekmeksizin kolayca anlaşılabileceğini, çek üzerindeki kaşe ve imza hiçbir şekilde müvekkili şirkete ve yetkilisine ait olmadığını, keşide tarihinde müvekkili şirketin imzaya yetkili tek bir yetkilisi bulunmasına rağmen kaşe üzerine çift imza atılmış olması dahi imzaların sahte olduğunu gösterdiğini, bununla birlikte çek üzerinde bulunan kaşe ile müvekkili şirkete ait gerçek kaşe kıyaslandığında, çek üzerindeki kaşenin sahte olduğunun da görüleceğini, müvekkili şirkete ait imza sirkülerinde bulunan imzalar ile çek üzerindeki imzaların da uyuşmadığını, çek üzerinde müvekkili adına bulunan gerek imza gerekse kaşenin sahte olduğunu, bu hususta tarafça .... İcra Hukuk Mahkemesi 2022/... E sayılı dosya ile imzaya itiraz davası ikame edilmiş olup takibin geçici olarak durdurulmasına karar verildiğini, çek tahrifat ve sahte imzalarla icra takibine konu edilince takipte borçlu görünen keşideci ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından da ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... E. ile Menfi Tespit davası açmış olup aynı zamanda bu çekle ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığımın 2022/... soruşturma numaralı dosyasının mevcut olduğunu, dava konusu çekte müvekkili şirket lehtar konumunda olduğunu ve bu çek keşideci ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. ile ticari ilişkisi kapsamında gönderilen çek olduğunu, iş bu husus her iki şirketin ticari kayıtlarıyla da sabit olduğunu, keşideci ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. ... ilinde inşaat malzemeleri alım satımı yapan bir firma olduğunu ve müvekkili şirket ile yıllardır süregelen bir ticari ilişkisi mevcut olduğunu, keşideci ... Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından lehtar olan müvekkile çek karşılığında ödeme de yapıldığını ve böylelikle müvekkilinin çeke ilişkin hiçbir borç veya alacağı kalmadığını, davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin ticaret sicil kayıtları incelendiğinde 21.09.2021 tarihinde kurulmuş bir şirket olup kuruluşundan itibaren 1 yıl içerisinde 3 kez adres değiştirmiş olup 1 yıllık geçmişi olan bu şirketin, 2022 yılının temmuz ayından sonra sahtecilik konulu 12 ayrı savcılık dosyasında şüpheli sıfatı ile yer aldığı bilgisinin edinildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma numaralı dosyalarının sahtecilik suçlarından yürütülen dosyalar olduğu ve davalı firmanın yetkililerinin bulunduğu bilgisinin edinildiğini, bu nedenle davanın kabulü ile dava konusu edilen keşidecisi ... Bankası A.Ş. ... Ticari Şubesi'ne ait ... seri numaralı 14.07.2022 tarihli çekin davalıdan İstirdadına, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine Karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Davacının, çekin istirdadını talep edebilmesi için bu çekte hak sahipliği sıfatının bulunması gerektiğini, dava dilekçesinde "...Keşideci ... Tic. Ve San. A.Ş. tarafından lehtar olan müvekkile çek karşılığında ödeme de yapılmış ve böylelikle müvekkilin çeke ilişkin hiçbir borç ve alacağı kalmamıştır..." denilerek, davacının çekten kaynaklanan bir alacak-borç ilişkisinin kalmadığı belirtildiğini, davacının, çekten kaynaklanan bir alacağı bulunmadığına göre dava konusu çekte hak sahibi olmadığını, davacı çekte hak sahibi olmadığından aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, bu nedenle davacı, dava konusu çekin istirdatını isteyemeyeceğini, davacı, çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiş ise de çekteki imzanın davacıya ait olmaması ancak bir menfi tespit davasının konusunu oluşturacağını, açılan dava ise IIK 72'ye göre açılan menfi tespit olmayıp TTK 792'ye göre açılan çek istirdat davası olduğunu, zaten dava dilekçesi incelendiğinde davacının menfi tespitle ilgili hiçbir talebinin bulunmadığının görüleceğini, davacı, menfi tespit talebinde bulunmadığından dava konusu çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı yönündeki iddianın önümüzdeki dava açısından bir önemi bulunmadığını, davacının diğer bir iddiası ise çek bedelinde tahrifat yapıldığı ve bedel hanesinin 11.065,92 iken 311.065,92 olarak değiştirildiği yönünde olduğunu, ancak; çek aslı incelendiğinde çek üzerinde hiçbir çıkıntı, kazıntı, silinti bulunmadığı ve çek bedelinin hem yazıyla hem de rakamla birebir uyuştuğunun görüleceğini, bu da davacının tahrifat iddiasının yerinde olmadığını gösterdiğini, zaten davacının, çekin bedel hanesinde tahrifat yapıldığı yönündeki iddiası da ancak bir menfi tespit ya da sahtecilik davasının konusunu oluşturacağını, kaldı ki HMK 207. maddesinde; senetteki düzeltmelerin keşideci tarafından paraf edilmesi gerektiği, düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltmenin yok hükmünde sayılarak senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılacağı hüküm altına alındığını, bu hükümden; çek üzerindeki her değişikliğin çekin kambiyo vasfını etkilemediği, sadece yapılan değişiklik yok farz edilerek çekin gerçek durumuna göre işlem yapılması gerektiği anlaşılmakta olduğunu, davacın müvekkilinin çeki iktisap anında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini, Müvekkilinin, çekleri iktisap anında çeklerin çalıntı olduğuna dair bir bilgisi bulunmadığı gibi davacı taraf buna ilişkin somut bir delil de ibraz etmediğini, bu nedenle de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E sayılı dosyasıyla çek iptal davası açtığını ve ödeme yasağı kararı aldığını belirtmiş ise de; çeklerde ödeme yasağı bulunması da müvekkilinin kötü niyetli olduğunu göstermeyeceğini, TTK 790. maddesine göre meşru hamil, teselsül eden cirolardan anlaşılacağını, dava konusu çek incelendiğinde ciroların birbirini takip ettiği ve ciro silsilesinde bir kopukluk, bulunmadığının görüleceğini, takip konusu çeklerin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkili TTK' nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, çeklerin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çeklerin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmadığını, müvekkili, çeklerde ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz anında öğrendiğini, tüm bunlar bir yana; çekin davacı elindeyken kaybolduğu bile ispata muhtaç olduğunu, dava dilekçesinde çekin kaybolduğu beyan edilmişse de sürülen iddiaların soyut ifadelerden öteye gitmediğini, nitekim dava dilekçesinde çekin nerede ve nasıl kaybolduğuna yönelik hiçbir olay örgüsüne yer verilmediğini beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava istirdat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde alacaklı tarafından müvekkil aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, takibe konu çek üzerindeki imza ve kaşenin hiçbir şekilde müvekkil şirkete ve yetkilisine ait olmadığını, keşide tarihinde müvekkil şirketin imzaya yetkili tek bir yetkilisi bulunmasına rağmen kaşe üzerine çift imza atıldığını, takibe konu çekin kaybolmuş olması sebebiyle icra takibi başlatılmasından önce çek iptali davası açıldığını takibe konu çekin gerçek bedelin tahrifata uğradığını belirtmiştir.
Dava dosyasına eklenen .... icra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı icra dosyasının incelenmesinde, Davalı - Takip alacaklısı 21.07.2022 tarihinde 311.065,92TL'si asıl, 939,59TL'si işlemiş faiz, 31.106,59TL'si Tazminat, 933,20TL'si komisyon olmak üzere 344.045,30TL toplam alacağının tahsil tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %15,75 avans faizi, masraf, vekâlet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte tahsilini talep etmiş, takip alacaklısı takibe dayanak olarak 14.07.2022 keşide tarihli 311.065,92TL çeki göstermiş, takip kesinleşmiştir.
Dava konusu takip dayanağı ... Bankası ... Ticari şb. keşideci ... SAN A.Ş. olan, ... IBAN nolu, ... seri nolu, 14.07.2022 keşide tarihli, 311.065,92TL bedelli çek incelendiğinde, Çekin, keşideci ... A.Ş. tarafından 1. ciranta olan davacı ... SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ emrine keşide edildiği, Çekin 1. Cirantasının ... SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, olduğu, Çekin 2. Cirantasının ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ, olduğu, Çekin 3. Cirantasının ... TİC. LTD. ŞTİ. Olduğu , çekin 4. Cirantasının davalı ... LTD. ŞTİ., olduğu ve çekin davalı tarafından bankasına ibraz edilerek arkasının yazdırıldığı görülmüştür.
Alınan 10.04.2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; ... Bankası, ... Ticari Şubesi, 14.07.2022 tarihli, ... seri numaralı, 311.065.92 TL bedelli çek aslı 1. Ciranta imzaları üzerinde yapılan incelemede, İnceleme konusu belgedeki 1. Ciranta imzaları ile ...'nin mukayese imzaları arasında, tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlik saptanmadığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nin eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır.
Alınan 19/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Davacı şirket ile dava konusu çekteki davalı dışındaki diğer cirantalar arasında ticari ilişki olduğuna dair dava dışı şirketin ticari defterlerinde kaydi bir veri tespit edilemediği, Davalı ... Tekstil şirketinin ticari defterlerindeki kaydi verilere göre Dava konusu takibe dayanak çekteki kendisinden önceki ciranta olan ... TİC. LTD. ŞTÎ arasında ticari ilişki olduğu, Söz konusu ticari ilişkiye istinaden dava konusu takibe dayanak çekin 18.03.2022 tarihli 225 madde numaralı yevmiye defteri kaydına göre dava dışı cirantadan ciro ile devir alınarak dava dışı ciranta şirketin hesabına akacak kaydedildiği, Gerek çekin ciro ile devralındığı tarih gerekse takip ve dava tarihi itibariyle davalının kendisinden önceki cirantadan alacaklı göründüğü, bu nedenle dosyaya mübrez bilgi ve belgeler ile incelenen ticari defterler kapsamında davalı ... Tekstil şirketinin dava konusu takibe dayanak çekin iyi niyetli yasal hamili olmadığına dair somut ve anlamlı bir veri elde edilemediği, Diğer davalılar ... TİC. LTD. ŞTİ ile ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ'nin çekte ciroları bulunmakla birlikte ticari defter ve belgeleri ibraz edilmediğinden bu şirketler açısından ciro silsilesinin kopukluğu hususunda bir denetim sağlanamadığı Sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Geçerli bir ciro silsilesine göre çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil konumundadır. Çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisabında kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığı sürece iyiniyetli hamil olarak kambiyo senedinden doğan haklarını kullanır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı takibe konu çek üzerindeki imza ve kaşenin hiçbir şekilde davacı şirkete ve yetkilisine ait olmadığını, keşide tarihinde şirketin imzaya yetkili tek bir yetkilisi bulunmasına rağmen kaşe üzerine çift imza atıldığını beyan ederek imza itirazında bulunmuş olmakla bu konuda yapılan incelemeler sonucu İnceleme konusu belgedeki 1. Ciranta imzaları ile ...'nin mukayese imzaları arasında, tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlik saptanmadığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ...'nin eli ürünü olmadığı rapor edilmiş ve bu nedenle davacının davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunduğu , son hamilin meşru yetkili hamil olmadığı anlaşılmakla (yine davalı bakımından yapılan uyap sistem sorgusunda birden fazla resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık suçlarından devam eden soruşturmalarının olduğu dikkate alınarak) davaya konu çekten dolayı davacının istirdat isteminin kabulü gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile dava konusu ... TİC SAN A.Ş tarafından keşide edilen lehtarı davacı olan yapı kredi bankası ... nolu 14/07/2022 tarihli 11.065,92 TL bedelli çekin DAVALIDAN İSTİRDADI İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan harcın 755,91 -TL nispi karar harcından mahsubu ile kalan 566,93-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 11.065,92-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ilk gider ve tebligat ve müzekkere gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.318,68 -TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır

*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*