İSTANBUL 15. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/... Esas
KARAR NO : 2024/320
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/07/2021

BİRLEŞEN DAVA
... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2022/... ESAS 2022/... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/04/2022
KARAR TARİHİ : 30/05/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Asıl Dava .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... E sayılı dosyası
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davacı müvekkili ile davalı arasında 03.07.2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesi ve sözleşmenin eki 11.10.2017 tarihli zeyilnamenin akdedildiğini, sözleşme ile davalının ... Projesinin inşaat işine ait A, E ve I bloklarının ince işlerini yapmayı üstlendiğini,
Davacı müvekkilinin, 11.03.2019 tarihli ihtarname ile A,E ve I bloklarda devam eden alçıpan tavan kapama, alçı sıva, saten, boya imalatlarının derhal tamamlanması gerektiğini aksi takdirde cezai şart uygulayacağını davalıya ihtar ettiğini,
Müvekkilinin, ... Sulh Hukuk Mahkemesine delil tespiti talebinde bulunarak kendisi tarafından yapılan işlerin halihazırda hangi seviyede olduğunun, Ocak 2019 tarihi dahil olmak üzere Ocak 2019’dan tespit tarihine kadar yapılan inşaatın ne seviyede olduğunun, yapılan işlerin kalem kalem neler olduğunun, yapılan işlerin bedellerinin ne olduğuna dair tespit yaptırdığını,
Davalının 02.07.2019 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini, faturaları iade ettiğini, ardından da davalı .... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde delil tespiti talebinde bulunduğunu,
Müvekkilinin, ... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı dosya ile 31.01.2020 tarihinde 1.789.019,02 TL bedelli fatura alacağını takibe koyduğunu, davalının takibe itiraz ederek ve takibi durdurduğu ve ayrıca yaptığı yetki itirazının da kabul edildiğini, dosyanın şu an .... İcra Müdürlüğünde 2020/... Esas nolu olduğunu, 07.07.2020 tarihinde arabulucuya başvurulduğu ancak uzlaşma sağlanmadığı ve davalı ile uzlaşma imkanı kalmadığından ötürü işbu itirazın iptali davasını açma zorunluluğunun hasıl olduğunu,
Müvekkilinin yaptığı işler tamamladıktan sonra davalı müteahhidin kendi alt yapıcılarından pek çok yeni iş istemesinin müvekkilin imalatını önemli ölçüde sekteye uğrattığını, bu durumda müvekkil kendi imalatlarını sökmek ve ardından bu işleri yeniden yapmak zorunda kaldığını, ayrıca sözleşmede de belirtildiği üzere 6 ay içerisinde bitmesi gereken imalatın davalı müteahhidin kusuru dolayısıyla 2,5 seneye yayılması müvekkiline zarar verdiğini, sözleşme imzalandığı esnada 3,5 TL olan dolar kuru; 2019 yılı haziran ayında 5,8 TL olarak fiyatlandığını, dolara endeksli malzeme ile çalışan ve iş için Mayıs 2017 tarihide doların 3,5 TL olduğu esnada fiyat veren müvekkili işi zararına yapar hale getirildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre müvekkili tarafından yapılması gereken imalat ytong duvar üzerine alçı sıva ve onun da üzerine 2 kat saten alçı iken davalının isteği üzerine alçı sıva, karışık alçı ve 2 kat saten alçı imalatı yapıldığını, hal böyle olunca işin bedelinde artış meydana geldiğini, bu fark 29.08.2019 tarih ve 20095 yevmiye numaralı ihtarname ile gönderilen 789.659,18 TL bedelli fatura ile talep edilse de davalı bu faturayı iade ederek söz konusu bedelin ödenmediğini beyanla:
Davanın kabulü ile itirazın iptali ve takibin devamına, Davalılar tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden ötürü icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirketlerin bir araya gelerek oluşturdukları İş Ortaklığı ile davacı arasında 03.07.2017 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi ile iş bu sözleşmenin eki niteliğindeki 11.10.2017 tarihli zeyilname imzalandığını,
Davacı şirketin; İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mh., ... Ada, ... Nolu Parselde gerçekleştirilecek olan "... Projesi" inşaat işine ait "A, E ve I Blokların İnce İşleri" işi projesinin, ilgili birim fiyat tarifelerine göre yapılması işini üstlendiğini,
03.07.2017 tarihli sözleşme gereği davacı tarafın yer tesliminden itibaren 180 takvim günü içerisinde işi bitirmek ve teslim etmek zorunda olduğunu, ancak süreç içerisinde davacının sözleşmede belirtilen 180 günlük süreyi oldukça aştığını, bu nedenle .... Noterliği'nin 11.03.2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacıya "sahada son 15 gündür teknik personel dahil olmak üzere eleman çalıştırmadığı ve sahaya malzeme getirmediği ve bu nedenle de iş programının gerisinde kaldığının tespit edildiği" bildiriminde bulunulduğunu, aynı ihtarnamede söz konusu eksikliklerin bir an önce tamamlanmaması halinde sözleşmenin 8.5. Maddesine göre, davacının hakedişinden gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,08'i tutarında ceza kesileceğinin ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin ardından davacı tarafça türlü bahaneler ileri sürülerek gecikmenin kendi kusurlarından kaynaklı olmadığının iddia edildiğini,
Sözleşmenin 7.01. Maddesi; "Taşeron sözleşme konusu işleri, birim fiyat listesindeki birim fiyatlara göre yapmayı kabul ve taahhüt eder. Birim fiyatlar işin tümü boyunca sabit olup, hiçbir nedenle fiyat farkı Taşeron tarafından talep edilemez
Sözleşmenin 7.02. Maddesi ; "Taşeron, ekte belirtilen fiyatların işin tamamlanmasına kadar bu projede her türlü ilgili işinde geçerli olduğunu bilir."
Hükmü bulunduğunu, dolayısıyla, davacı tarafça dolar kurundaki artıştan bahsedilerek işin zararına yapıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın işi zamanında bitiremediğini, müvekkil şirketler tarafından kendilerine verilen iş programına uymayarak işin gecikmesine ve müvekkil şirketlerin zarara uğramasına tamamen kendi kusuruyla sebep olduğunu,
Sözleşmenin 8.06. Maddesi; " işverenin sorumlu olduğu işlerden kaynaklı gecikme durumunda, iş bitim süresi ayrıca değerlendirilecek ve bu süre karşılıklı tutanakla tespit edildiği takdirde geçerli olacağı" nın kararlaştırıldığını, taraflar arasında bu şekilde düzenlenmiş bir tutanak olmadığı gibi, davacı tarafça müvekkilden kaynaklı bir gecikme olduğu yönünde uyarı ya da talep de bulunmadığını
Müvekkili tarafından 26.03.2019 tarihli ihtarname ile davacıya yükümlülüklerinin hatırlatıldığını, davacının düzenlediği faturaların sözleşmeye uygun olmadığını bu nedenle müvekkili şirketlerce, söz konusu faturaların kabul edilmeyerek davacıya iade edildiğini,son olarak müvekkili şirketlerin ... Noterliği'nin 02.07.2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasında akdedilen 03.07.2017 tarihli sözleşme ve eki niteliğindeki 11.10.2017 tarihli Zeyilnemayi feshetmek durumunda kaldıklarını, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını,
Sözleşmenin 5.01maddesi; “Taşeron işbu sözleşme konusu tüm imalatların işçiliğine ve imalatta kullandığı malzemelerine kısaca meydana getireceği tüm eserine kesin garanti vermiştir. Taşeron çıkabilecek her türlü açık ve gizli ayıplardan ve eksik işlerden hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın sorumlu olduğunu, ilk başvuru üzerine belirtilen ayıpları ve eksiklikleri ücretsiz olarak derhal gidereceğini taahhüt ve kabul ettiğini,
Sözleşmenin 4.16 maddesi "Taşeron kusurlu imalatlar için ve bu imalatları düzeltmek üzere münhasıran, İşverenin belirleyeceği sayıda personel bulundurmak zorundadıdır. Taşeron mevcudunda ilgili nitelikli personeli bulundurmaz ve hatalı imalatları İşveren tarafından belirtilen süre zarfında düzeltmez ise İşveren, Taşeron nam ve hesabına sorunu çözerek, tekabül eden bedeli, "Maliyet+%25 Kar" esasına göre Taşeronun hakedişinden kesecektir." hükmünün yer aldığını,
Yapılacak olan yargılama neticesinde davacının müvekkil şirketten herhangi bir alacağının bulunmadığı ve kötü niyetli olarak müvekkil şirketler aleyhinde icra takibi başlatıldığının görüleceğini, bu nedenle davacı tarafın başlatmış olduğu icra takibinin kötü niyetli olması sebebiyle davanın reddinin yanı sıra takip bedelinin yüzde 20'sinden az olmamak üzere davacı aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin talep edildiğini beyanla: usul ve yasaya aykırı davanın reddine, davacı aleyhinde yüzde 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleşen Dava .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... esas
2022/... karar sayılı dosyası
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Mülkiyeti ... ne ait olan İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mah. ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda Müvekkil İş Ortaklığı tarafından yapılmakta olan ... işine ait "A, E ve I Blokların İnce İşleri " işinin davalı ... Taah.VeTic.A.Ş ye 03.07.2017 tarihli Alt Yüklenici(Taşeron) Sözleşmesi ve eki niteliğindeki 11.10.2017 tarihli Zeyilname ile taşere edildiğini,
Sözleşmenin, " İşin Süresi ve Gecikme Cezası" başlıklı 8.maddesinde işin süresi yer teslim tarihinden itibaren 180 takvim günü olarak belirlenmiş olup, davalı şirket İşi belirlenen sürede bitirilip teslim edilmediği gibi yapılan imalatların neredeyse tamamına yakının ayıplı olduğunu,
....Noterliğinden keşide edilen 21.06.2019 tarih ve ... yevmiye nolu İhtarnamede, Muhatap şirket tarafından Sözleşmeye konu işlerin belirlenen sürede iş programına uygun bir şekilde bitirilmediği gibi Sözleşmede belirlenen koşullara uygun kalitede imalatların da yapılmadığının ihtar edildiğini
....Noterliğinin 26.03.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde tanınan sürede işin bitirilmemesine rağmen iyiniyet hükümleri çerçevesinde Sözleşmenin fesih edilmediği, işin süresinde daha fazla gecikmeksizin yapılan tüm hatalı ve yanlış imalatların ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde düzeltilerek, müvekkil İş Ortaklığı tarafından kabul edilebilecek kalitede işin teslim edilmesi aksi halde fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarımız ile işin süresindeki gecikme nedeniyle müvekkili İş Ortaklığının uğradığı ve/veya ileride uğrayacağı her türlü zararın tazmini ile ayrıca yanlış ve hatalı imalatlar dolayısıyla uğranılan tüm zararların tazminini ayrı ayrı talep etme hakkımızı saklı tutarak 03.07.2017 tarihli Alt Yüklenici (Taşeron) Sözleşmesinin fesih edileceğinin beyan ve ihtar edildiğini,
İhtarnamenin davalı şirkete 24.06.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı şirketin Sözleşme hükümlerine göre ayıplı imalatları düzeltmek yerine 26.06.2019 tarihinden itibaren şantiye sahasında çalışan tüm personelini geri çekerek işi bıraktığını,
....Noterliğinden keşide edilen 02.07.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile , Sözleşmenin 5.3 maddesi ve 16.maddesi hükmü gereğince, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarımız ile işin süresindeki gecikme nedeniyle müvekkil İş Ortaklığının uğradığı ve/veya ileride uğrayacağı her türlü zararın tazmini ile her türlü açık ve gizli ayıplar ve eksik işler dolayısıyla uğranılan tüm zararların tazminini ayrı ayrı talep etme hakkımızı saklı tutarak, 03.07.2017 tarihli Alt Yüklenici (Taşeron) Sözleşmesinin fesih edildiğini,Sözleşmenin feshinden sonra ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/... D.İş sayılı dosyası ile ... İnşaat Projesinde yer alan "A, E ve I Blokların İnce İşleri" işinde, eksik bırakılan işlerin ve her türlü açık ve gizli ayıpların tespiti ve eksik işlerin tamamlanma süresi ve bedeli ile her türlü açık ve gizli ayıpların giderilmesi/düzeltilmesi için geçecek sürenin ve bedelinin ayrı ayrı Sözleşme ekinde yer alan birim fiyatlara göre tespitinin yapıldığını,Diğer taraftan davalı şirket tarafından Sözleşmenin feshinden sonra ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını,
Davalı şirketin eksik bıraktığı işlerin tamamlanması ve ayıplı imalatların düzeltilmesi için sahada müvekkili şirketin çalıştırdığı personel sayısı yetersiz kalınca sırf bu işler için personel istihdam edildiğini, 2020 yılı Mart-Aralık aylarında 1.961.738,50 TL işçilik gideri ödendiğini beyanla: fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, 3.894.701,48 TL tutarındaki alacağın fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline ve dosyanın HMK nın 166.md .... ATM nin 2021/... sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Karşı Davacı nın müvekkili şirketin yer tesliminden itibaren 180 takvim günü içerisinde işi bitirmediğini ve bu sebeple sözleşmenin 8. Maddesine dayanarak sözleşmeyi feshettiklerini belirttiğini, fakat müvekkilinin 180 gün içerisinde işini tamamlamasının fiilen imkansız olduğunu, müvekkiline ilk yer tesliminin yapıldığı esnada kaba inşaat ve tesisat işlerini üstlenen diğer müteahhitlerin işlerini tamamlamadığını, hal böyle olunca henüz ince işleri yapmaya müsait olmayan inşaat alanındaki yer teslimlerinin gecikmeli yapıldığını, bunun kusurun da müvekkiline yüklenmeye çalışıldığını
C, H ve G bloklarda ince işleri yapmak üzere anlaşan diğer taşeronların da hemen hemen aynı süreci yaşadıklarını, iş akışının plana uygun ilerlemediğini, türlü nedenlerle ödemelerin yapılmadığını,müvekkilinin toplamda 6 bloktan oluşan projenin 3 blokunun ince işlerini üstlendiğini ve 03.07.2019 tarihli bilirkişi raporuna göre A bloktaki işleri %85, E bloktaki işleri %80 ve I bloktaki işleri ise %50 oranında tamamladığını, projenin 1 blokunda 16 kat bulunmakta olup ve her kat da yaklaşık 900 m2 olduğunu,kabaca yapılacak bir hesaplamayla müvekkilinin, proje kapsamında üstlendiği toplamda 48 katın 34 katının ve 43.200 m2 inşaat alanının 30.600 m2'sinin ince işlerini tamamladığını, karşı davacının kontrol mühendisleri ile proje müdürü tarafından da işin kabulünün yapıldığını,
Davayı kabul etmemekle beraber davacının ileri sürdüğü delillerde iddialarında tutarsızlıklar olduğunu, sözleşme henüz feshedilmeden yapılan satın almaların fatura bedellerinin müvekkilden talep edildiğini, Müvekkilinin süresi içerisinde yapmadığı iddia edilen işlere müvekkilin işi bıraktığı iddia edilen tarihten tam 9 ay sonra başlandığını, bu durumun da kaba inşaatın birçok katta henüz tamamlanmadığı ve müvekkile zamanında yer teslimi yapılmadığı argümanını desteklediğini, karşı tarafın kötü niyetini gösterdiğini, faturalarda yer alan nakliye bedellerinin tutarsız olduğunu, alınan malzemelerin ve hizmet alımlarının davaya konu işler için kullanıldığının şaibeli olduğunu, 14.12.2019 tarihli faturanın üzerine düşülen notta belirtilen H blokun işlerinin müvekkil tarafından üstlenilmediğini beyanla birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava ... ATM nin 2021/... esas sayılı dosyasında uyuşmazlık;
" ... İcra müdürlüğü nün 2020/... esas sayılı takip dosyasında başlatılan yetki itirazının kabulü ile .. İcra müdürlüğünün 2020/... esasını alan ilamsız icra takibinde 1.789.019,02 TL üzerinden itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatı istemi" olarak belirlenmiştir.
.... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... E. Sayılı dosyası ile davalılar aleyhine 06/02/2020 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde, alacağın dayanağı olarak hizmet sözleşmesi ve faturaları dayanak gösterilerek; harca esas dava değeri ve harca esas takip değeri olarak 1.789.019,02-TL belirlendiği
Davalıların 10/02/2020 tarihli dilekçe ile ödeme emrinde yer alan borca, işlemiş işleyecek olan faizlere ve yetkiye itirazda bulunduğu, itirazın süresinde olduğu, itirazın davacıya tebliğ durumuna göre davanında bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Birleşen dava ... ATM 2022/... esas sayılı dosyasında uyuşmazlık; "Mülkiyeti ... a ait ... ilçesi, ... Mah. ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerine davacı İş Ortaklığı tarafından yapılan ... Projesinin A, E ve I bloklarının ince iş projesinin ilgili birim fiyat tarifelerine göre yapılması işinin davalı ... A.Ş ye 03/07/2017 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi ve eki 11/10/2017 tarihli Zeyilname ile taşere edilmesi sonucu doğan ve .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/... D. İş sayılı dosyası ile hesaplanan fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 3.894.701,48 TL tutarındaki alacağın sözleşme fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsili istemi " olarak belirlenmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller ; 03/07/2017 tarihli sözleşme, 11/10/2017 tarihli zeyilname, hakediş belgeleri, ihtarnameler, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... D.İş sayılı dosyası , ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/... D.İş sayılı dosyası alınmıştır.
Taraflarca ileri sürülen iddia, savunma ve dosya kapsamına ibraz edilen deliller nazara alınarak davacı tarafça eksik yada ayıplı imalat yapılıp yapılmadığı, bu kapsamda davacının Ocak-Haziran 2019 aylarına ait hakediş bedellerinden alacağının bulunup bulunmadığı, ayıplı imalat yapılması halinde kabul edilebilir nitelikte olup olmadığı ve yapılan işin miktarı, davacının sözleşme dışı işler adı altında sözleşme feshi sonrasında bir alacağı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, bu kapsamda feshin haklı olup olmadığının belirlenerek varsa davacının davalıdan, birleşen dosyada da davacı (asıl dosya davalısı) davalı dan (asıl dosya davacısı) alacak miktarının saptanmasının istenmesi konusunda bilirkişiler yüksek mimar ... ve arkadaşlarının düzenlediği 18/01/2023 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan bilirkişi raporunda bulunan eksiklikler nedeniyle hükme esas almaya elverişli olmadığı anlaşılmış bilirkişiler inşaat mühendisi ..., mimar ... ,mali müşavir ... ve borçlar hukuku nitelikli hesaplamalar uzmanı ... 'den oluşan 2. Heyetten 06/02/2024 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır
Tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arasında 03/07/2017 tarihli sözleşmenin ve 11/10/2017 tarihli zeyilnamenin akdedildiği tartışmasızdır. Sözleşmenin bazı önemli maddelerinin;
Madde 1- Taraflar:
İşveren: ... A.Ş. - ... ... Tic. A.Ş. - ... A.Ş.
Taşeron: ... İnş.Taahhüt.ve TİC. A.Ş.
Madde 2- Sözleşmenin Konusu:
İşverenin taahhüdü altında bulunan İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, 64 nolu parsel’ de gerçekleştirilecek olan “... Projesinin inşaat işine ait 1 adet bloğun ince işleri” işinin projesine, ilgili birim fiyat tariflerine göre taşeron tarafından yapılması işidir.
Madde 3- İşin Bedeli ve Yapım Etapları:
İşin yaklaşık keşif bedeli işbu sözleşme eki “Birim Fiyat Tarifleri” nde belirtilmiştir. İlgili metrajlar yaklaşık olarak hesaplanmış olup, kesin metrajlar iş bitiminde yapılacak hakkediş ile belirlenecektir.
Madde 5- İşçilik, Malzeme, Makine ve Ekipman:
5.01) Taşeron, işbu sözleşme konusu tüm imalatların işçiliğine ve imalatta kullandığı malzemelerine, kısacası meydana getireceği tüm eserine kesin garanti vermiştir. Taşeron çıkabilecek her türlü açık ve gizli ayıplardan ve eksik işlerden hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın sorumlu olduğunu, ilk başvuru üzerine belirtilen ayıpları ve eksiklikleri ücretsiz olarak derhal gidereceğini taahhüt ve kabul etmiştir.
5.03) İşveren’ in, taşeron’ un sözleşme konusu imalatların kalitesinden memnun olmaması veya taşeron’ un bu sözleşmedeki maddelerden birine veya birkaçına taşeron’ un işine son verebilir veya işin bir kısmını ya da tamamını bir başka taşerona ya da taşeronlara yaptırabilir. Her türlü yanlış ve hatalı imalatların başka taşeronlara yaptırılmasından dolayı doğacak zarar, taşeron’ un hakedişinden kesilecektir. Sözleşmenin bu nedenle işveren tarafından fesih edilmesi durumunda işveren tüm zararlarının tazminini talep ve dava edebilir. Taşeron’ un bu maddeye itiraz hakkı yoktur.
Madde 7- Fiyatlar Hakedişler ve Ödemeler:
7.07) İşveren, kendisine onayına sunulan Taşeron hakedişini, onaya sunulan tarihten itibaren 20 gün içerisinde incelemek, düzeltmek, reddetmek veya onaylamak ile yükümlüdür. İşveren tarafından sonuca bağlanan Taşeron aylık hakedişi, sözleşme koşullarında belirtilen kesintiler yapıldıktan sonra aşağıda belirtilen ödeme koşullarında Taşeron’ a ödenecektir.
Madde 8- İşin Süresi ve Gecikme Cezası:
İşin süresi yer teslim tarihinden itibaren 180 takvim günüdür.
8.01) Taşeron, işverenin vereceği iş programlarına uymak zorundadır. Uymadığı takdirde işveren tarafından uygulanacak para cezasına itiraz etme hakkı yoktur.
8.02) Taşeron, iş programının gerektirdiği durumlarda 2 ve 3 vardiya olarak çalışmayı peşinen kabul eder. İşveren’ in yazılı ya da sözlü uyarısına rağmen taşeron uyarıya uymazsa, işveren gereken tedbiri alarak imalatları taşeron nam ve hesabına yaptırır ve (Maliyet + %25 kar)x%10 ceza olarak taşeron’ un hakedişinden keser. Hakedişin yetmediği durumlarda taşeron’ un teminatından kesmek işveren’ in takdirindedir.
8.05) Sözleşme konusu tüm işler işveren’ in hazırlamış olduğu iş programına harfiyen uyularak sözleşmenin imzalanmasını müteakip iş programına uygun şekilde tamamlanarak kabule hazır halde teslim edecektir. İş programına hiçbir şekilde itiraz edilmeyecektir. İşveren, taşeron’ a aylık, haftalık ve günlük programlar verecektir. Verilen bu programlara uyulmadığı takdirde, taşeron zamanında yapılmayan imalatlar ile ilgili olarak işveren’ e her gün için madde 11.04’ te belirtilen gecikme cezasını ödemekle yükümlüdür.
Madde 16- Sözleşmenin Feshi: Kanunda yazılı hallerin dışında taşeron tarafından,
- Bu sözleşme ile üstlenilen vecibelerin yerine getirilmemesi,
- İşin süresi içerisinde bitirilemeyeceğinin ortaya çıkması ve/veya iflas halinde, işveren sözleşmeyi tek kısmen ve tamamen uymaması durumunda, işveren sözleşmeyi tek taraflı fesih ederek taraflı fesih edebilir. Bu durumda feshin gerçekleştirdiği gün taşeron hiçbir şarta bağlı olmadan şantiye sahasını terk edecektir. Bu halde teminatlar gelir kaydedilir. İşveren dilerse işi taşeron nam ve hesabına başkalarına yaptırabilir ve bedelini taşeron’ dan talep edebilir.
- Yukarıda diğer maddelerde de zikredilmiş bulunan fesih şartları aynen geçerlidir.
11.10.2017 Tarihli Zeyilnamenin bazı önemli maddeleri:
Taraflar: İşveren: ... A.Ş. - ... ... Tic. A.Ş. - ... Tic. A.Ş.
Taşeron: ... A.Ş.
Yukarıda belirtilen taraflar, 03.07.2019 tarihinde karşılıklı imzaladıkları İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... nolu parsel’ de gerçekleştirilecek olan inşaat kapsamında 1 adet bloğun (Blok isimleri iş programı ve planlamasına göre belirtilecektir.) ince işler sözleşmesinde aşağıda belirtilen değişikliklerin yapıması hususunda anlaşmışlardır. Sözleşmedeki tüm diğer hükümler değişmeden kalmıştır. Bu Zeyilname taraflara ait imzaların tamamlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Sözleşmede Yer Alan Eski (Geçersiz) Durum:
Madde 2- Sözleşmenin Konusu: İşverenin taahhüdü altında bulunan İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... nolu parsel’ de gerçekleştirilecek olan “... Projesinin inşaat işine ait 1 adet bloğun ince işleri” işinin projesine, ilgili birim fiyat tariflerine göre taşeron tarafından yapılması işidir.
Madde 8- İşin Süresi ve Gecikme Cezası: İşin süresi yer teslim tarihinden itibaren 180 takvim günüdür.
Sözleşmede Yer Alacak Yeni (Geçerli) Durum:
Madde 2- Sözleşmenin Konusu: İşverenin taahhüdü altında bulunan İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, 64 nolu parsel’ de gerçekleştirilecek olan “... Projesinin inşaat işine ait A, E ve I bloklarının ince işleri” işinin projesine, ilgili birim fiyat tariflerine göre taşeron tarafından yapılması işidir.
Madde 8- İşin Süresi ve Gecikme Cezası: İşin süresi her bloİşin Süresi ve Gecikme Cezası: İşin süresi her blokta her iş kalemi için yapılan yer teslim tutanakları tarihinden itibaren 180 takvim günüdür.
24.09.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi Tespit Raporu:
... 4 Sulh Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla aldırılan 24.09.2019 tarihli bilirkişi tespit raporunun sonuç ve kanaat bölümünde; Tespit konusu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi,... Caddesi, No: ..., adresinde, tapunun 774 ada, 64 nolu parsel adresinde bulunan ... Projesinin inşaat işine ait A, E ve I bloklarının sözleşme konusu ince imalat işlerin yerinde tespit edilerek incelenmesi neticesinde keşif tarihi itibariyle; Sözleşmeye göre yapılması gereken toplam imalatların;
1. A blokta %85 seviyede olduğu,
2. E blokta %80 seviyede olduğu,
3. I blokta %50 seviyede olduğu,
Ocak 2019 ayı dahil bu tarihten tespit tarihine kadar yapılan imalatların;
1. A blokta %70 seviyede olduğu,
2. E blokta %80 seviyede olduğu,
3. I blokta %50 seviyede olduğu,
Ocak 2019 ayı dahil bu tarihten tespit tarihine kadar yapılan işlerin kalem-kalem ayrıntılı olarak neler olduğunu, bedellerinin hakediş raporları ile sözleşme birim fiyatları ve gerekirse rayiç bedeller de dikkate alınarak yukarıdaki tabloda yazılmış olup;
1. A blokta 240....,09 TL,
2. E blokta 572.328,11 TL,
3. I blokta 105.829,10 TL olup,
Toplam 918.617,30 TL olduğu,
Keşif tarihine kadar tespit isteyen tarafından yapılmış olan toplam imalatın %30 oranında kusurlu ve hatalı olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Aynı raporda Yapılan toplam iş tutarının ilave işler dahil (Ocak 2019 öncesi ve sonrası) 6.588.086,26 TL olduğu tespitinde bulunulmuştur. (Bu tutar içinde KDV bulunmamaktadır.)
24.09.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi Tespit Raporunda, kusurlu ve hatalı yapılan imalatların sökülerek yeniden yapılması tutarı, 6.588.086,26 TL tutarındaki yapılan iş bedelinin %30’ u mertebesinde olduğu ve tutarının da (6.588.086,26 x %30) = 1.976.425,87 TL olduğu tespitinde bulunulmuştur.6.588.086,26 TL tutarlı iş tutarı içinde KDV bulunmadığından, bulunan bu bedele %18 KDV’ nin de ilave edilmesi gerekmektedir. Bu durumda yapılan iş tutarı KDV dahil (6.588.086,26 TL + %18 KDV) = 7.773.941,79 TL olmaktadır. Bu tutardan %30 oranındaki hatalı ve kusurlu imalatların sökülerek yeniden yapılması bedeli olan (7.773.941,79 x %30) = 2.332.182,54 TL, hesaplanan 7.773.941,79 TL tutarındaki yapılan iş bedelinden düşüldüğünde, kabul edilebilir imalat tutarı (7.773.941,79 TL -2.332.182,54 TL) = 5.441.759,25 TL olmaktadır
24.09.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi Tespit Raporunda, davacı taşeron tarafından yapılmış olan imalatların genelinde terazi-ölçü-mastar ve gönye hatalarının olduğunun görüldüğü, işin fen ve sanat kurallarına uygun tamamlanmadığı, yapılmış olan toplam imalatın %30 oranında kusurlu ve hatalı olduğu, kusurlu ve hatalı yapılan bu imalatların sökülerek yeniden yapılması gerektiği, yapılan toplam imalat tutarının 6.588.086,26 TL olduğu, sökülerek yeniden yapılması gereken imalat tutarının (6.588.086,26 x %30) = 1.976.425,87 TL olduğu tespitinde bulunulmuştur.
02.10.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi Tespit Raporu:
... Sulh Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla aldırılan 02.10.2019 tarihli bilirkişi tespit raporunun sonuç ve kanaat bölümünde; Davacı firma tarafından inşaatı sürdürülmekte olan ... inşaat projesinde yer alan kaba inşaatı tamamlanmış A, E ve I bloklara ait ince inşaat işlerinin yapımı, taraflar arasında düzenlenmiş olan 03.07.2017 tarihli sözleşme ile alt yüklenici (Taşeron) ... Tic Aş firmasına verilmiştir. İşi süresinde tamamlayamayan taşeron firmanın işine yüklenici firma tarafından 02 Temmuz 2019 tarih ve 10095 nolu ihtarname ile tek taraflı olarak taraflar arasında düzenlenmiş olan 03.07.2017 tarihli iş sözleşmesini fesih ettiğini taşeron firmaya ihtar etmiştir.Mahallinde yapılan inceleme ve ölçümler neticesinde, Taşeron firma tarafından A, E ve I bloklardaki eksik bırakılan kusurlu işlerin Proje ve eklerine uygun hale getirilmesi için işçilik ve malzeme bedeli dahil 2.322.240.-TL (A blok için 679.680.-TL, E blok için 792.960.-TL, I blok için 849.600.-TL) bir harcamaya ve 45 takvim gününde yapılacağı kanaatine varılmıştır
02.10.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi Tespit Raporunda, davacı taşeron tarafından yapılmış olan ince işlerin tamamında işçilik hatasından kaynaklanan hataların mevcut olduğu, yapılan sıvalarda mastar hataları, alçıpan kapama duvar ve alçıpan tavan kaplamalarında, alçıpanların yerleştirilmesinde derzlerde sapmalar ve duvar kestirmelerinde köşelerde şakül hatalarının olduğu tespitinde bulunulmuştur.
Sonuç olarak her 2 tespit raporunda ayıplı ve kusurlu imalatların ciddi boyutlarda olduğu ve mutlaka düzeltilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle bahsi geçen ayıplı imalatların kabul edilebilir nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
24.09.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi Tespit Raporu ile 02.10.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi Tespit raporunda, kusurlu ve hatalı yapılan imalatlar yerinde yapılan inceleme ile belirlenerek bedeli hesaplanmıştır. Yani eksik bırakılan işler hesaba dahil edilmemiştir. Yukarıda bahsi geçen her 2 tespit raporunda hesaplanan eksik ve kusurlu imalat bedelleri örtüşmektedir. Bu nedenle kapsamlı olarak hesaplanan ve gerçeğe daha yakın sonuç vereceği düşünülen 24.09.2019 Tarihli 2019/... D. İş Sayılı Bilirkişi tespit raporuna itibar etmiştir.
İş Ortaklığı tarafından Taşeron Firmaya Yapılan Ödemeler;
Heyetteki mali müşavir incelemelerinden 18.01.2023 tarihli bilirkişi raporundaki mali tespitlere atıfla, (davalı defterlerine göre) davacıya yapılan ödemeler: (4.321.497,37 TL + 938.750,22) = 5.260.247,59 TL Çekle Nakdi Ödeme + iş ortaklığı tarafından taşeron firma adına taşeron firma işçilerine banka havalesi yolu ile yapılan 237.376,75 TL ödeme + stopaj yolu ile taşeron firma adına mali idareye yapılan 80.627,93 TL ödeme ile birlikte toplam ödeme 5.578.252,27 TL. olduğu tespit edilmiştir. Bu tutara iş ortaklığı tarafından taşeron firmaya düzenlenen 390.346,70 TL şantiye hizmet faturaları ilave edildiğinde toplam nakdi ödeme ve ayni ödeme mukabili faturalar toplamının 5.968.598,57 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacı taşeron tarafından yapılan ve kabul edilebilir imalat tutarı olan 5.441.759,25 TL ile yukarıda dökümü yapılan çok sayıda İmalat değişiklik kararları nedeniyle imalatların sökülüp yeniden yapılması için davacı taşeron tarafından harcanan 136.641,18 TL toplamı olan (5.441.759,25 + 136.641,18) = 5.578.400,43 TL’ lik tutardan, davalı iş ortaklığı tarafından davacı taşerona ödenen 5.968.598,57 TL düşüldüğünde
(5.578.400,43 – 5.968.598,57) = - 390.198,14 TL olup davacı taşeron alacağı bulunmamaktadır.Davacı taşeron alacağı bulunmadığı anlaşılmakla;
Asıl dava/ ... ATM nin 2021/... esas sayılı davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava ... ATM 2022/... esas sayılı dosyasında; Davacı (karşı davalı) İş ortaklığı vekili dava dilekçesinde, işin teslim süresinden itibaren 180 takvim günü içinde teslim etmesi gerektiğini ancak işin belirlenen süre içinde bitmediği, yapılan imalatların eredeyse tamamının ayıplı olduğunu, davalı şirket tarafından eksik bırakılan imalatların tamamlanması ve ayıplı imalatların düzeltilmesi işinin sözleşme hükümler çerçevesinde, davalı şirketin nam ve hesabına müvekkili İş Ortaklığı tarafından yaptırıldığını, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/... D. İş sayılı dosyasında hesaplanan maliyetin çok daha fazlası ile toplam 3.894.701,48 TL maliyet olduğunu beyan etmiştir.
İşin süresinde teslim edilmediği tartışmasızdır. Ancak davalı (karşı davacı) şirket tarafından eksik bırakılan imalatların tamamlanması ve ayıplı imalatların düzeltilmesi işinin sözleşme hükümler çerçevesinde, davalı şirketin nam ve hesabına müvekkili İş Ortaklığı tarafından 3.894.701,48 TL bedelle yaptırıldığı beyan edilmektedir.Bu bedel içinde eksik bırakılan işler bedeli de bulunmaktadır. Davalı taşerona ödenmeyen eksik işler bedelinin davacı iş ortaklığı tarafından talep edilemeyeceği bir gerçektir.
3.894.701,48 TL tutarlı imalatlar içinde ne kadar tutarın eksik işler bedeli, ne kadarının ayıplı imalatların düzeltilmesi bedeli olduğu açık ve belirlenebilir değildir. Birleşen dosya davacısı ortaklığın “fazladan katlanılan maliyetten” dolayı istediği tazminat alacağını bu aşamada tartışmaya mahal vermeyecek şekilde ispat edemediği görülmüştür.
Mahkememizce İspatlanamayan birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-Asıl dava ... ATM nin 2021/... esas;
Davanın REDDİNE
2-Birleşen dava ... ATM 2022/... esas
İspatlanamayan davanın REDDİNE,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 21.606,88-TL den 427,60-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 21.179,28-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.360-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davalılar vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 215.121,52-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 21.606,88-TL den 427,60-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 21.179,28-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.360-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
10-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 318.841,04-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
12-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Davacı Vekili Av. ... ve Davalı ... Vekili Av. ... 'ın yüzlerine, Davalı ... inşaat Vekili Av. ... e-duruşma ile yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/05/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır