İSTANBUL 15. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2020/352 Esas
KARAR NO:2024/116

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/07/2020
KARAR TARİHİ:27/02/2024

Mahkememizde görülen Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davacı müvekkilinin 21.09.2017 tarihinde 2017 Model 0 kilometrede ... şasi ve ... motor numaralı ... marka kamyon aracı davalı şirketten satın aldığını, 30.11.2019 tarihinde ... ili ... ilçesinde bulunan ... ... inşasına patlayıcı madde taşımacılığı yaptığı sırada, hiçbir ikaz ışığı yanmadan, motordan duman geldiğini, aracı dava dışı 3. kişi ve ... yetkili servisi olan, olay yerine en yakında bulunan ... Tic. Ve San. A.Ş. tesislerine çekildiğini, aracın olay tarihine kadar ki bütün bakım ve onarımları söz konusu yetkili serviste yaptırıldığını, aracın motorunda blok patlaması olduğu sözlü olarak Müvekkil Şirkete iletildiğini, motorun daha detaylı incelenebilmesi amacıyla; 06.02.2020 tarihinde, motor ...'in garanti ambarına teslim edildiğini, aracın gizli ayıplı olduğunu iddia ederek, gizli ayıplı malın muadili ile değiştirilmesi, muadili ile değiştirilemiyorsa dava tarihindeki bedelinin iadesi ve müvekkil firmanın aracın işletilememesinden kaynaklı uğradığı her türlü ticari zararın tazmini, davalıya başvuru tarihi itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davalı gösterilen müvekkili ... A.Ş.'nin merkez adresinin ticaret sicil gazetesinde yayınlandığı üzere "... Yolu, ... Caddesi, No:27 .../..." olduğunu, davacı tarafın adresinin de İstanbul olmadığını, bu halde, yetkili ve görevli mahkemelerin, HMK gereğince, davalının ticaret merkezinin bağlı bulunduğu ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davaya konu aracın, davacı ... İnş. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli olmadığını, aracın 11.01.2017 tarihli satış sözleşmesinin İlker Kılıç isimli dava dışı şahıs adına düzenlendiğini, satıcı müvekkili ... A.Ş. tarafından keşide edilmiş 21.09.2017 tarihli satış faturası da İlker Kılıç adına düzenlendiğini, söz konusu aracın davacı ... ... Ltd. Şti.'nin adına kayıtlı olmadığından ve davacı şirketin davalı müvekkili şirketin sözleşeni (akidi) olmadığından, dava konusu araçla ilgili dava açmada aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın, öncelikle aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu araçla ilgili olarak davacının taleplerinin muhatabının müvekkili şirket olmadığını, müvekkili bakımından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığının ortada olduğunu, davanın öncelikle pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın iddialarını kabul etmemekle birlikte davanın, TTK.hükümlerine göre hak düşürücü süre içinde ayıp ihbarında bulunulmadığından reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu aracın, 2017 yılında trafiğe çıktığını, yasal garanti süresinin bittiğini, garanti kapsamında bulunmayan dava konusu araçta, imalattan/üretimden kaynaklı bir kusur, hata da bulunmadığını, sonradan kullanma ile ortaya çıkan arızaların garanti kapsamına alınmadığını, söz konusu aracın gizli/açık ayıplı, imalat hatalı olduğuna dair hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, somut olayda ayıplı maldan sorumluluğa ilişkin zamanaşımı süresinin de dolduğunu ve bu itibarla öncelikle zamanaşımı def'inde (itirazında) de bulunduklarını, davacı tarafın aracın muadili ile değiştirilmesini, olmadığı takdirde bedelinin iadesi ile uğradığı ticari kazanç kaybının tazminat olarak ödenmesini talep ettiğini, davacının davasına devam edilebilmesi için, araç değeri üzerinden harcını tamamlaması ve talep ettiği kazanç kaybını somutlaştırarak bedeli üzerinden harcını yatırması usul ve yasa açısından gerekli olduğunu, dava konusu aracın fatura bedelinin belli olduğunu, davacının 264.966,10 TL ödeyerek aracı satın aldığını, dolayısıyla da aracın değeri konusunda ihtilaf olmadığını, aracın ayıpsız muadili ile talebinin kısmi dava olarak ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davacıya eksik harcı tamamlaması için kesin süre verilmesi, harcın süresi içerisinde tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacının taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan olduğunu, davaya konu aracın müvekkili tarafından satıldığı sırada hiçbir açık/gizli ayıp, imalat hatası, üretimden kaynaklanan kusur bulunmadığını, davacının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... D.İş Sayılı dosyasından delil tespiti yaptırdığını ve bilirkişi marifetiyle aracın incelendiğini, bilirkişi tespitinde, "...aracın motorundan duman gelene kadar davacının arızadan haberdar olmaması araçtaki gizli ayıba işaret etmektedir" şeklinde görüş ve kanaatte bulunulduğunu, davacının yaptırmış olduğunu belirttiği delil tespit dosyasından, müvekkili ... Otomotiv’in bilgisi olmadığını, müvekkilinin gıyabında yaptırılmış ve raporu da tebliğ edilmemiş olan delil tespitine ve bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, delil tespit raporunda bilirkişinin teknik, bilimsel, donanımlı incelemelere dayanarak değil, kendi kişisel görüşlerine yer verdiğini, bilimsellikten uzak bu şahsi görüşlerle davaya konu aracın gizli ayıplı olduğunun söylenemeyeceğinin aşikar olduğunu, 2017 yılında trafiğe çıkmış olan dava konusu aracın, bakımlarının zamanında ve gerektiği gibi yapılıp yapılmadığının, araca uygun yağ ve mazotun/benzinin kullanılıp kullanılmadıığının tespit edilmesinin önemli olduğunu, davacının araçtaki arıza nedeniyle aracı kullanamadığı ve aracın işletilememesinden kaynaklı uğradığını iddia ettiği her türlü ticari zararın tazmini talebini somutlaştırmadığını, belgelendirmediğini ve bir değer gösteripte harcını yatırmadığını, bu itibarla, davacının "ticari zarar" adı altında tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul etmemekle birlikte, aracın değişimine karar verilebilmesi için arızanın esaslı olması ve giderilebilir nitelikte bulunmaması gerektiğini, kesinlikle araçta arızayı ve gizli ayıbı kabul anlamına gelmemek üzere, aracın arızasının, bedeline nispeten küçük bir harcamayla ve küçük bir müdahaleyle giderilebilir olması durumunda bunun ayıp olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, yani bedel indirimi ya da semen tenzili konularında (davayı kabul etmemekle beraber) değerlendirme ve hesaplama yapılması gerektiğini, davalı müvekkili ... A.Ş.'nin ..... A.Ş.nin bayisi olduğunu, olası bir aleyhe durumda, bayi konumunda olan müvekkilinin imalatçı firma ... A.Ş.ne rücu etmesinin gündemi geleceğini, bu itibarla, savunma açısından, davanın ...... A.Ş.ne ihbar edilmesini talep ettiklerini belirterek davanın imalatçı firma ... A.Ş.ne ihbarına, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle usuli itirazlarımız dikkate alınarak usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... A.Ş. vekilinin 10/08/2020 tarihli dilekçesi ile feri müdahale talebinde bulunmuştur.
Mahkememizce, dosyanın ilk celsesinde tamamlama harcı yatırılması gerektiğine karar verilmiş olup, davacı vekili tarafından 21/12/2020 tarihinde tamamlama harcı yatırılmıştır.
İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabı yazılar dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce keşif ile alınan 25/06/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında: ''dava konusu araç motorunda açık/ gizli bir ayıp bulunmadığı, aracın motorunda meydana gelmiş olan hasarın tamamen kullanım hatası sonucu meydana geldiği, davacının davalılardan talep edebileceği maddi bir tazminat durumunun oluşmadığı, davalının dava konusu hasar ile ilgili atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı'' mütalaa edilmiştir.
Bilirkişilerden davaya konu araca ait motorun ayıplı olup olmadığı, ayıbın gizli ayıp olmadığı, gizli ayıp olması halinde bu haliyle motorun kabul edilebilir olup olmadığı, kabul edilebilir olmaması halinde piyasa rayiç değeri de nazara alınarak davacının talep edebileceği alacak miktarının belirlenmesi alınan 22/06/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında: ''Davaya konu taşıt arızasının gizli ayıp vasfına haiz olduğu, Hukuki mütalaası Sayın Mahkemeye ait olmak kaydı ile teknik açıdan taşıtın motor değişimi ile onarılmasının mümkün ve uygun olduğu, Bu takdirde: motor numarası değişiminin kayıtlara gireceği değerlendirildiğinde rapor tarihi itibarı ile ikinci el piyasada 30.000,-TL mertebesinde değer kaybına neden olacağı,'' netice ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan 23/12/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında: ''davacı ... ... Ltd. Şti.’ne ait *...* şasi numaralı ... marka, ... tipi kamyonun üretim kaynaklı GİZLİ AYIPLI MAL kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, aracın motorunda meydana gelen ayıp kaynaklı arızanın onarım ile giderilebilir nitelikte olduğu, azami onarım süresinin 7 gün olduğu ve motorun aslına uygun onarımına müteakip dava konusu aracın ikinci el değerinde serbest piyasa koşullarında azalma olmayacağı'' mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce talimat yolu ile alınan 11.05.2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında: ''Servise çekildiği 30.11.2019 ertesi gün 01.12.2019 tarihin den den dava tarihi 13.07.2020 kadar Kazanç kaybının ;Olası Hasılat hesabın dan : 292.453,95 TL Kiralama emsalden 450.000 TL Hasılat hesabı kiralama hesabı aritmetik ortalaması 371.226,98 TL olduğu'' görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce çelişkinin giderilmesi için alınan 14.12.2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; ''Davacı ... İnşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. 21.09.2017 tarihinde 2017 Model 0 kilometrede ... şasi ve ... motor numaralı ...marka kamyon aracı davalı şirketten satın almıştır Dava konusu kamyon 2yıl + 70 günde 230.000km yol kat etmiştir.Dava konusu motor arızasından sonra aracın bilgisayar kayıtlarında 30.11.2019 tarihinde ,saat 05:55:45'te motor ikazı vermesi üzerine sürücünün yolda durduğu, fakat motoru durdurmadığı ,dava konusu araç motorunun aynı gün saat 06:16:01'e kadar yani 20 dakika 16 saniye daha çalışmaya devam ettiği , yağ basıncı ikazı verdiği , sürücü motoru buna rağmen durdurmadığı , 2. ikazdan 28 saniye sonra tamamen hasarlanıp, 06:16:29'da 3. ikazı vermiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu şekilde kullanıcı aracın muhtemelen çok daha küçük olan hasarını, uyarıları dikkate almayıp iyice büyütmüş ve motoru artık çalışamaz hale getirene kadar zorlamış olduğu kanaati hasıl olmuştur. Bu esnada tüm sistem henüz hasarlanmamışken 05:55:45'ten ilk ikazı vermiş, yağ basıncının 06:16:29'da sıfır değerine ulaşması ile motorun pistonunun sisteme tamamen zarar verip ,karter içerisindeki yağ emiş borusunu kırması neticesinde asıl hasar gerçekleşmiştir. Bu boru hasarlanınca yağ pompası artık yağ ememediği için basınç da sıfır değerini göstermiştir. Motor yağsız çalışmaya devam edince , motor ısınmış ve sonunda termal gerilmelere dayanamayarak motor kilitlenmiştir.Araç bilgisayar kayıtlarının aracın eksik yağ ve hararet yapmış halde uzun süre kullanıldığını gösterdiği, aracın bilgisayar sistemi normal olarak bu uyarıları gösterge panelinde gösterdiği, motorun hasara uğradığı 30.11.2019 günü, araç, yağ basıncı 0 bar olduğu halde yaklaşık 50 dakika boyunca kullanıldığı, her halükarda aracın bu kadar uzun süre yağ basıncı sıfır halde kullanılması motorun performansında düşüklük göstereceği ve ikaz lambaları bozuk dahi olsa, aracın motorunda fark edilir bir etki göstereceği, bir kamyon şoförünün bu etkiyi anlamamasının mümkün olmadığı, bu sebeple aracın motorunda meydana gelen hasarın, araç şoförünün ya uyarı ışıklarına ve motordaki performans düşüklüğüne aldırış etmeden, motorun yağ seviyesini kontrol etmeden, düşük yağ seviyeli motoru kullanmaya devam etmiş olmasından kaynaklandığının anlaşıldığı, bu doğrultuda motorda meydana gelen hasarın tamamen kullanıcı hatası olduğu,dava konusu araç motorunda açık/gizli bir ayıp bulunmadığı,davacının, davalılardan talep edebileceği maddi bir tazminat durumunun oluşmadığı, davalının, dava konusu hasar ile ilgili atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı'' mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce talimat yolu ile alınan 02/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında: ''Dava konusu araç tamir edilmemiş tamir süresi belirlenmemiş yenilenip yenilenmeyeceği Aracın davacıya çalışır vaziyet teslim edilme tarihi belirsiz olduğundan Davalı tüm ideaları redderken hesap tarihi tamir tarihi ve teslim tarihi belli değilken Mahkemenin sonuç kararı olmadığından dava tarihine kadar hesaplama yapılmıştır. Yeminli Mali Müşavir atanması kararına ek rapor da istenilen kesin tarih belli olmadığından hazırlanamamıştır.Aracın Ayıplı olup olmadığı ayıplı olması halinde yeni aracın teslim tarihi itibariyle ek rapor düzenleyebileceği'' mütalaa edilmiştir.
GEREKÇE:
Davanın; ticari satımdan kaynaklanan alacağa ilişkin olduğu, davacı ... Makine Nak. İnş. Tur. San. Tic. LTD. ŞTİ.'nin 21/09/2017 tarihinde 2017 model sıfır km ...marka kamyonu davalı şirketten satın aldığı, davacının inşaat işlerinde kullanılmak üzere patlayıcı madde taşımacılığı yaptığı, davaya konu aracın 30/11/2019 tarihinde ... ili, ... ilçesi sınırlarında bulunan ... Havaalanı inşasına patlayıcı madde taşımacılığı yaptığı sırada hiç bir ikaz ışığı yanmadan motordan duman geldiğinin iddia edildiği, şirket çalışanı şoförün bunun üzerine aracı olduğu yerde durdurduğunu, akabinde hemen çekici çağırılarak olay yerinin en yakınında bulunan ... adresindeki yetkili bayiye götürüldüğü, yetkili bayinin aracın motorunda blok patlaması olduğunun sözlü olarak davacıya iletildiği, davacı dava konusu aracın gizli ayıplı olduğunu ileri sürerek malın muadili ile değiştirilmesi, mümkün değil ise dava tarihi itibariyle bedelinin tahsili amacıyla huzurdaki davayı açtığı, mahkememizce yukarıda dökümü yapılan bilirkişi raporları ile mütalaaların alındığı, bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu kanaati hasıl olduğundan bu çelişkilerin giderilmesi yönünde bilirkişi heyetince verilen 14/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda ''Davacı ... İnşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. 21.09.2017 tarihinde 2017 Model 0 kilometrede ... şasi ve ... motor numaralı ...marka kamyon aracı davalı şirketten satın almıştır. Dava konusu kamyon 2yıl + 70 günde 230.000km yol kat etmiştir.Dava konusu motor arızasından sonra aracın bilgisayar kayıtlarında 30.11.2019 tarihinde, saat 05:55:45'te motor ikazı vermesi üzerine sürücünün yolda durduğu, fakat motoru durdurmadığı ,dava konusu araç motorunun aynı gün saat 06:16:01'e kadar yani 20 dakika 16 saniye daha çalışmaya devam ettiği, yağ basıncı ikazı verdiği, sürücü motoru buna rağmen durdurmadığı, 2. ikazdan 28 saniye sonra tamamen hasarlanıp, 06:16:29'da 3. ikazı vermiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu şekilde kullanıcı aracın muhtemelen çok daha küçük olan hasarını, uyarıları dikkate almayıp iyice büyütmüş ve motoru artık çalışamaz hale getirene kadar zorlamış olduğu kanaati hasıl olmuştur. Bu esnada tüm sistem henüz hasarlanmamışken 05:55:45'ten ilk ikazı vermiş, yağ basıncının 06:16:29'da sıfır değerine ulaşması ile motorun pistonunun sisteme tamamen zarar verip ,karter içerisindeki yağ emiş borusunu kırması neticesinde asıl hasar gerçekleşmiştir. Bu boru hasarlanınca yağ pompası artık yağ ememediği için basınç da sıfır değerini göstermiştir. Motor yağsız çalışmaya devam edince , motor ısınmış ve sonunda termal gerilmelere dayanamayarak motor kilitlenmiştir.Araç bilgisayar kayıtlarının aracın eksik yağ ve hararet yapmış halde uzun süre kullanıldığını gösterdiği, aracın bilgisayar sistemi normal olarak bu uyarıları gösterge panelinde gösterdiği, motorun hasara uğradığı 30.11.2019 günü, araç, yağ basıncı 0 bar olduğu halde yaklaşık 50 dakika boyunca kullanıldığı, her halükarda aracın bu kadar uzun süre yağ basıncı sıfır halde kullanılması motorun performansında düşüklük göstereceği ve ikaz lambaları bozuk dahi olsa, aracın motorunda fark edilir bir etki göstereceği, bir kamyon şoförünün bu etkiyi anlamamasının mümkün olmadığı, bu sebeple aracın motorunda meydana gelen hasarın, araç şoförünün ya uyarı ışıklarına ve motordaki performans düşüklüğüne aldırış etmeden, motorun yağ seviyesini kontrol etmeden, düşük yağ seviyeli motoru kullanmaya devam etmiş olmasından kaynaklandığının anlaşıldığı, bu doğrultuda motorda meydana gelen hasarın tamamen kullanıcı hatası olduğu,dava konusu araç motorunda açık/gizli bir ayıp bulunmadığı,davacının, davalılardan talep edebileceği maddi bir tazminat durumunun oluşmadığı, davalının, dava konusu hasar ile ilgili atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı'' yönünde mütalaa da bulunulduğu, bilirkişi heyetinin vermiş olduğu bu rapor hüküm vermeye yeterli ve denetime elverişli olduğu gözönünde bulundurularak davacının sübut bulmayan davasının reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının sübut bulmayan davasının reddine,
2-Davacı tarafça yatırılan 170,78-TL peşin harç ile 4.150-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.320,70-TL harçtan, Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 427,60-TL maktu karar harcının mahsubu ile artan 3.893,18-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davalı vekiline takdir olunan 41.744,92-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 2.871,90-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalıya ödenmesine,
7-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır