İSTANBUL BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 14. HUKUK DAİRESİ

T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/617 Esas
KARAR NO : 2024/693

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/09/2023
KARAR TARİHİ : 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket ile davalı borçlu şirket arasında yurt dışına ihraç edilmek üzere, kilogram birim fiyatı ... TL üzerinden ... KG ... satın alınması hususunda anlaşılmıştır. Anlaşma sağlanmasının akabinde müvekkil şirket tarafından borçlu şirkete ... tarihinde ... TL tutarında ürün bedeli ödemesi peşin olarak yapılmıştır. (EK-1 Ürün Bedeli Ödeme Dekontu) Davalı borçlu şirket tarafından gönderilen ürün, müvekkil şirkete ulaştığında hasar görmüş ve ihracat vasfını taşımadığı tespit edilmiştir. Yapılan tespit üzerine müvekkil şirketimiz tarafından ürünün durumu fotoğraf ve video kaydı aracılığıyla kayıt altına alınmış ve davalı borçlu şirket temsilcilerine iletilmiştir. Davalı şirket temsilcileri ile iletişime geçilmiş ve gönderilen ürünün bozuk olması, ihracat vasfını taşımaması sebebiyle kabul edilemeyeceği, iade edileceği bilgisi verilmiştir. Ürünün iadesinin sağlanması adına müvekkil şirket tarafından ... TL tutarında nakliye bedeli ödemesi yapılmış ve ürün davalı borçlu şirkete iade edilmiştir.Müvekkil şirketimiz tarafından davalı borçlu şirkete ayrıca ayıp ihbarında bulunmak üzere ... Noterliği'nin ... Tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi düzenlenmiş ve gönderilen ürünün kabul edilmediğini, ürünün ayıplı olduğunu, ayıbın neden kaynaklanmış olduğunu da açıkça belirterek kabul edilmeyen ürünün iade edildiği bildirilmiştir.Ürünün aranan şartları taşımadığı gerekçesiyle iade edilmiş olması sebebiyle davalı borçlu şirket tarafından ürünün satışı için tanzim edilen ... tarihili ... numaralı "Ticari E- Fatura" müvekkil şirket tarafından reddedilmiştir. Davalı borçlu şirket tarafından, bozuk, ihracat vasfını taşımayan ve iade edilmiş ürünler ile ilgili olarak iyi niyetli olmayan bir davranış ile bu kez "Ticari Faturadan Temel Faturaya" dönüştürmek suretiyle ... tarih ve ... numaralı "Temel Fatura" sistem üzerinden müvekkil şirkete gönderilmiştir. Müvekkil şirketimiz Ankara ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yasal gerekçeleri de ileri sürerek bu faturaya da itiraz ettiğini davalı borçlu şirkete bildirmiştir.Yukarıda izah edildiği ve dosya içeriğinde sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirket tarafından ... KG ... bedeli olarak ödenen ... TL karşılığı olarak sağlam, ihracat vasfını taşıyan ... borçlu şirket tarafından teslim edilmesi gerekirken; gönderilen ürünler ihracat vasfını taşımayan, bozuk ürünlerdir. Müvekkil şirketimiz hızlıca aksiyon alarak iade işlemlerini ticari teamüllere uygun şekilde yerine getirmiştir. Davalı borçlu şirketten, ürün için ödenen bedelin müvekkil şirkete iadesi ısrarla talep edilmiş ancak talebin karşılık bulmaması sonucunda ödenen bedelin müvekkil şirketimize cebri icra yoluyla iade edilmesi amacıyla Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Ancak davalı borçlu şirket söz konusu icra takibine karşı haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunmuş ve icra takibi durdurulmuştur.Haklı davamızın kabulüne, Davalının haksız itirazlarının iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekaleten arz ve talep ederim." demiştir."
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı şirket dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını sakla tutmak kaydıyla kısmi dava açmıştır. İtirazın iptali davasının konusunun bölünmesi mümkün olmadığından kısmi dava şeklinde itirazın iptali davası açılması da mümkün değildir. İşbu sebeple açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmektedir.Müvekkil şirket aleyhine açılmış bulunan Antalya Genel İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasına müvekkil adına tarafımızca vekil sıfatıyla itiraz edilmiş olmasına rağmen mezkur itirazın iptali davası asile tebliğ edilmiştir. Bu durum HMK, Avukatlık Kanunu ve Tebligat Kanununa aykırıdır. Dolayısıyla bahse konu tebligat usulsüzdür. ... tarafımızca sağlam bir şekilde gönderilmiştir. Müvekkil şirket bu zamana kadar birçok satış yapmış olup, hiçbir satışta herhangi bir sorun yaşamamıştır ve müvekkil şirket için en önemli şey ticari hayatının zedelenmemesidir. Bu açıdan ürün satışında sadece 1. Kalite çalışmakta olup, satış yaptığı tüm şirketler memnundur. Kaldı ki; davacı yanca bu hususta hasar tespitine yönelik açılmış bir tespit davası ya da bu minvalde bir mahkeme kararı da bulunmamaktadır. Bunun yanında gönderilen ürünler davacı tarafından hiçbir şerh konulmaksızın ve itiraz edilmeksizin teslim alınmıştır. Kabul anlamına gelmemekle beraber eğer ki davacının bahsetmiş olduğu gibi ürünler gözle görülecek seviyede hasarlı-bozuk olmuş olsa idi zaten bu ürünlerin de davacı tarafından teslim alınmaması gerekirdi. Kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacı tarafın bahsetmiş olduğu ayıp açık ayıptır. Açık ayıba sahip bir ürünün de teslim alınmış olması hayatın olağan akışına aykırıdır. Basiretli tacirin de açık ayıba sahip ürünü hiçbir şerh ve itirazda bulunmaksızın teslim almış olması düşünülemez.Müvekkil şirket ... üretim yapmaktadır. ... üretim kısaca bir firmanın başka bir üreticiye kendi talepleri doğrultusunda ürün ürettirmesi demektir. Müvekkil şirket söz konusu ürünleri çiftçiden alarak satmaktadır ve sadece 1. Kalitede ürün almakta olunup, kötü ürünler ayrıştırılarak çiftçiye iade edilmektedir. Çiftçiye iade edilen ve birinci kalitede olmayan bu ürünlere uygulamada ''çıkma'' denilmektedir. (hallerde de aynı uygulama mevcuttur.) Yani müvekkil şirket 1. Kalite olmayan ürünleri ayırıp, çiftçiye iade etmektedir. İade edilen bu 1.kalitede olmayan ürünler çiftçi tarafından iç pazara satılmaktadır.Söz konusu ürünler ayıplı olmayıp, davacıya sağlam bir şekilde teslim edilmiştir. Ürünün sevkiyatı vekil edenin deposundan davacı tarafından ürünlerin teslim alması yolu ile yapılmıştır. ... taşıması-nakliyatı davacı yan üzerindedir. Kabul anlamına gelmemekle beraber vekil edenin ürünlerin deposundan alınması itibarıyla ürünün saklanması-sevkiyatı sırasında gerçekleşebilecek zararlardan sorumlu tutulamayacağı açıktır. Dolayısıyla ürünleri taşımaya uygun bir araçla taşımaları ve sonrasında da uygun ortamda saklamaları gerekmektedir. Kanaatimizce davacı tarafın iade etmek istemesinin asıl sebebi ürünlerin davacıya satıldıktan 1 gün sonra ... fiyatlarının düşmesidir. ... fiyatları düştüğü için davacı şirket zarara gireceğini bildiğinden, ürünlerin bozuk olduğu iddiasıyla iade etmek istemiş olup, sağlam bir şekilde teslim etmiş olduğumuz ürünleri sanki bizim ürünlerimiz bozukmuş intibası yaratmak amacıyla bozuk ürünlere ait fotoğraflar davacı tarafından sunulmuştur. Davacı şirket tarafımızdan satın alma işlemi gerçekleştikten 1 gün sonra ... fiyatları yaklaşık olarak kg'da ... TL civarında düşüş yaşamıştır. Bunun üzerine de duyumlandığı üzere davacı yan; daha düşük bir bedel ile ... satın alımını gerçekleştirmiştir. Davacı şirketin defterleri incelendiğinde bu husus ortaya çıkacaktır. Örnek teşkil etmesi açısından ... ilçesine ait hal fiyatlarını dilekçemiz ekinde sunuyoruz. Ayrıca satılan ... ilişkin analiz raporu alınmış olup, söz konusu raporu ekte sunuyoruz. İşbu rapora konu ürünler davacı tarafından satın alınacak olan ... arasından rastgele seçilmiştir. Ürünleri satın almadan önce söz konusu analiz raporunu görüp, ürünlerin sağlam olduğunu raporla sabit olduktan sonra davacı şirket ürünleri almıştır. Analiz raporundan ürünlerin ilaç kalıntısız olduğu sabittir ve kalıntı analizleri sadece sağlam ürünlere yapılır. Hasarlı veya çürük ürünleri söz konusu analiz yapılamaz. Tarım ve Orman Bakanlığının Kalıntı Analiz Laboratuvarı Numune Kabul Kriterleri başlıklı yazısında da açıkça ''Yüksek su içerikli ürünler - Tohumlu sebzeler / kabaklar ; domates, biber,salatalık, kabak vb. Ezik, çürük ve bozulmuş ürünlere test yapılamayacağı açıkça yazılmıştır. Söz konusu sayfanın linkini ve ekran resmini ekte sunuyoruz.Davacı şirket tüketici değil tacirdir. Tacirler basiretli bir iş insanıdır. Aldığı malı bilmek ve kontrol etmek yükümlülüğü vardır. Dolayısıyla davacı şirket iade hakkı bulunmamaktadır. Zira söz konusu ürünlerin teslimi sırasında ürüne ait hiçbir ayıp iddiası ya da şerhi bulunmamaktadır. Karşı tarafın ; satın aldıkları ... cinsi ... hasarlı, ihracat vasfını taşımayan ve ayıp söz konusu olduğundan bahsetmesi hukuki anlamda dürüstlük kuralına açıkça aykırıdır.Müvekkil ile karşılıklı ticari ilişki içerisinde olan karşı taraf; ... fiyatlarının düşmesini fırsat bilerek hemen ertesi gün başka bir şirketten daha ucuza ürün satın almış, elinde olan fazla ... de tarafımıza sebepsiz yere iade edemeyeceğinden; ihracata uygun olmadığı iddiasını öne sürmüşlerdir. Ne var ki ürünlerin ihracatı denenmiş de kendilerine iade edilmiş olması gibi bir durum da söz konusu olmamıştır. Davacı ilk etapta ürünleri beğenerek ve teste tabi tutarak satın almak istediğini belirterek ödeme yapmış daha sonra ürün fiyatlarının düşmesi ve davacı da ürünleri başka bir alıcıya satacağından zarar edeceği söz konusu olduğunda ayıp ihbarı yaparak kendini haklı gibi göstermeye çalışmıştır. Kabul anlamına gelmemekle birlikte; karşı tarafın, iddia ettiği ayıplı ürünlerin (tarafımızca gönderilen ürünler sağlamdır) kendileri tarafından değiştirilmiş olabileceği hususu akıllara soru işareti getirmektedir. Kaldı ki; müvekkil, ürünü sözleşme esaslarına uygun olarak eksiksiz bir şekilde teslim etmiştir. Teslim sırasında da davacı tarafından gerekli kontroller yapılmış, ürünler davacı tarafından itiraz edilmeksizin teslim alınmıştır.Davacı tarafından ürünler hakkında herhangi bir tespit de yapılmamıştır. Üstelik davacı yanın iddiası olan ayıp açık ayıp niteliğinde olup gizli ayıp söz konusu değildir. Müvekkil şirket davacı şirkete ürünlerin satıldığı aynı gün ... İsimli şirkete de aynı ... satış yapmış olup, ... şirketine de davacı şirkete olduğu gibi ürünler 1. Kalite ve sağlam gönderilmiştir. Ürünlerin sağlam geldiğine ilişkin söz konusu şirkette çalışan ... tanık olarak dinlenecek ve tüm iddialarımız ispatlanacaktır. İtirazın iptali davalarında, ispat yükü davacı-alacaklıya aittir. Davacı/alacaklı, takipte dayandığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Öncelikle davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, sayın mahkemeniz aksi kanaatte ise müvekkil şirket hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının hukuki ve fiili gerçeğe uymaması nedeni ile esastan reddine, Davacının İtirazın iptali talebinin ve icra-inkar tazminatı talebinin reddini,- Antalya Genel İcra Dairesinin ... Es. sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini, Takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %40'ından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, Yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz" demiştir.
Davacı vekili, cevap dilekçesine karşı beyan niteliğinde olan dilekçe vermiştir.
Antalya Genel İcra dairesinin ... E. Sayılı dosyasının uyap ortamından celp edilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde; ilamsız icra takip tarihinin ..., alacaklının davacı şirket, borçlunun davalı şirket, takip çıkışının ... TL olduğu ve ilamsız icra takibinin borca itiraz nedeniyle durduğu, anlaşılmıştır.
... Noterliği'ne ve Antalya ... Noterliği'ne yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.
Talimat mahkemesi aracılığıyla davacının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle ;" Davacı firmanın E defter mükellefi olduğu görülmüştür. E defter mükelleflerinin Yevmiye ve Kebir defterleri noter onayına tabi olmayıp Envanter defteri noter onayına tabidir. Davacı firmanın Envanter defterinin noter onayının olduğu görülmüştür. Davaya konu malın ... olduğu beyan edilmiştir. Davacı defter kayıtlarında ... tarihleri arasında ... alımının bulunmadığı, bu ürün çeşidine ilişkin herhangi bir ihracatın yapılmadığı görülmüştür.
Davalı ve davacı arasında süre gelen Ticari bir ilişkinin olduğu, Davaya konu mal ile ilgili yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, Davacı firmanın ihracatçı firma olduğu ve satın aldığı malları ihraç ettiği ,davacı firmanın mal alım avansı olarak davalı firmaya havale edilen ... TL 'nin karşılığında defter ve kayıtlarda herhangi mal giriş kaydının yapılmadığı, Davacı defter kayıtlarında söz konusu avans iadesine ilişkin bir kaydın bulunmadığı, ... yılı kayıtlarında davacı firmanın davalı firmadan ... TL alacaklı olduğuna dair kaydın olduğu görülmüştür. " denilmiştir.
Davalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde mahkememize aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle ; " Davacı tarafın ticari defterlerine göre, davalı şirketin davacı şirkete mal satılması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişki gereğince davalı şirketin fatura mukabilinde toplam ...-TL. tutarında davacı şirkete ... ürünü satıldığı, karşılığında ...-TL. tutarında tahsilat yapıldığı, dolayısıyla da takip tarihi olan ... tarihi itibariyle davalı şirketin davacı şirkete ne bir borcunun, nede bir alacağının olmadığı, Taraflar arasındaki ihtilafın, davacı şirketin dava/takip konusu ettiği ...-TL. tutarındaki ödeme karşılığı olarak davalı şirketin davacı şirkete ... tarihli ... sıra nolu ...-TL.tutarındaki fatura ile gönderdiği ..., ihracata uygun olup olmadığı, bozuk olup olmadığı, ayıplı ürünler olup olmadığı noktasında toplandığı, bu durumda da fatura muhteviyatındaki ürünlerin; İhracata uygun olmadığı, bozuk olduğu, ayıplı ürünler olduğunun kabul edilmesi durumunda, davacının ...-TL.tutarında davalı şirketten alacağının olacağı, İhracata uygun olmadığı, bozuk olduğu, ayıplı ürünler olduğunun kabul edilmemesi durumunda davacının davalı şirketten alacağının olmayacağı, Hususlarındaki takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, " denilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; davacının davalıya göndermiş olduğu ... bedeli ve ... iade nakliye bedelinin , davalıdan aldığı ... ayıplı olduğu iddiasıyla davalıdan tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında yapılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.
Tarafların arasında ... alım-satımına ilişkin olarak ticari ilişkinin bulunduğu ,davacının davalıya ... bedelini ödediği hususları taraflar arasına ihtilafsızdır.
Davalı tarafından satın alınan ... ayıplı olup olmadığı ve davalının satın almış olduğu ... davacıya iade edip etmediği hususu taraflar arasında ihtilaflıdır.
Türk Ticaret Kanunu md.23/'de "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır." ve yine aynı kanun md.23/1-c'de " Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." denilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu md.223'de " Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır" denilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu md. 226'da "Başka yerden gönderilen satılanın ayıplı olduğunu ileri süren alıcı, bulunduğu yerde satıcının temsilcisi yoksa, satılanın korunması için gerekli önlemleri geçici olarak almakla yükümlüdür. Alıcı, ayıplı olduğunu ileri sürdüğü satılanın korunması için gerekli önlemleri almaksızın onu satıcıya geri gönderemez.
Alıcı, satılanın durumunu gecikmeksizin usulüne göre tespit ettirmekle yükümlüdür. Bunu yaptırmazsa, ileri sürdüğü ayıbın, satılanın kendisine ulaştığı zamanda var olduğunu ispat yükü alıcıya düşer.
Satılanın kısa zamanda bozulma tehlikesi varsa, alıcı onu bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığıyla sattırmaya yetkili, hatta satıcının yararı gerektiriyorsa sattırmakla yükümlüdür. Alıcı, durumu satıcıya en kısa zamanda bildirmezse, bundan doğan zarardan sorumlu olur." denilmiştir.
Dava dosyası incelendiğinde ; davalı tarafından kesilen ... tarihli faturaya istinaden davacının ... tarihinde davalıya banka yoluyla ödeme yaptığı, davacının ödeme yaptığı tarihin bir gün sonrası olan ... tarihinde satın aldığı ... ayıplı olduğundan bahisle davalıya ... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesini gönderdiği anlaşılmaktadır. Davacı , ... ayıplı olduğuna dair herhangi bir tespit yaptırmamıştır. Ayrıca , her ne kadar davacı taraf ... iade ettiğini iddia etmiş ise de;bu iddia davalı tarafça kabul görmemiş, davacı vekilinin sunmuş olduğu ... tarihli tutanak incelendiğinde ürünlerin geri teslim alındığına dair davalı şirketin yetkilisinin isminin ve imzasının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı tarafın davacının tanık dinletmesine açık bir şekilde muvafakat vermemesi ve dava değeri dikkate alınarak , tanık dinletme talebi kabul edilmemiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı satışa konu ... ayıplı olduğu ve ... iade edildiği ispatlanamamasından dolayı davanın reddine karar verilmiştir. Her ne kadar davalı kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiş ise de; davacının icra takibine girişirken kötü niyetli olmadığı değerlendirildiğinden, kötü niyet tazminatının reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
-Koşulları oluşmadığından davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ...-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır