İSTANBUL 14. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/841 Esas
KARAR NO : 2024/323
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/12/2022
KARAR TARİHİ : 13/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 13.08.2018 tarihli yetkili satıcılık sözleşmesi imzalandığını, daha sonra 25.10.2019 tarihli fesih protokolüne istinaden taraflar karşılıklı iradelerine uygun olarak ilgili yetkili satıcılık sözleşmesini feshettiklerini, bu protokolün 3. maddesinde “..Taraflar üzerinde mutabık kalmış olduğu yetkili satıcının abonelerine ve bayiliğine ait chargeback ve diğer borçlarına ait faturalaşma 26.03.2020 tarihine kadar karşılıklı olarak devam edecektir. 26.03.2020 cari hesap bakiyesi yetkili satıcının nakit teminatına eklenerek ya da düşülerek nakit teminatı yetkili satıcıya iade edilecektir...” dendiğini, davalıya ait cari hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere davalının bakiye borcu için müvekkili şirket tarafından bu ekstrede tespit edilen 29.261,86-TL'nin tahsili için bu tutar üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı her ne kadar "borcunun olmadığını" iddia etmekteyse de takip konusu cari hesap ekstresindeki borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir belge de sunamadığını, tüm bu açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı kamera ve güvenlik sistemleri satışı yaptığını, davacı ile imzalanan sözleşme uyarınca yaklaşık 1 yıl kadar davacının ürünleri için abonelik ve satış işlemlerini yaptığını, davalının müşteri bulmaktan başka hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı ile ibralaşarak 2019 yılında sözleşmeyi feshettiklerini, aralarında hiçbir alacak olmadığını kabul ettiklerini, davacıda bulunan teminatın kendisine iade edilmemesi için hayali borç ortaya çıkarılarak haksız kazanç peşine düştüğünü, davacı alacağını haklı gösterecek tek bir sebep ileri süremediğini, davacı tek taraflı tuttuğu cari hesaba dayandığını, sözleşmenin karşılıklı feshedilmesinden sonra 3 yıl beklemesini kabul edilemeyeceğini, sözleşme görüşmeleri sırasında iyi niyetli davranarak bildirilmesinin gerektiğini, davacının sözleşme sırasında iyi niyetli davranmadığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın reddini karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce icra dosyası çıktıları dosya içerisine alınarak dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında sözleşmeden kaynaklanan 29.261,86-TL toplam alacak üzerinden takip yapıldığı, ödeme emrinin 01/04/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 05/04/2022 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mahkememizce talimat mahkemesince aldırılan 05/09/2023 tarihli mali müşavir raporunda özetle; 10/08/2023 tarihinde tarafımca alınan davalıya ait yasal defterlerin incelemesi neticesinde elde edilen bilgiler ışığında; Davalıya ait 2018-2020-2021 yılı yasal defterlerin mevcut olduğu, 2019 yılma ait yasal defterin bulunmadığı bunun yerine 2019 yılı PDF formatından yasal defter bilgisayar kayıtları üzerinden inceleme yapıldığı, 2019 yılına ait bilgisayar kayıtlarının delil olarak kabul edilip edilmeyeceğinin Yüce Mahkemenizin takdirinde olduğu, Davalıya ait 2018-2020-2021 yıllarına ait yevmiye defterinin noter tasdiklerinin bulunduğu, usulüne uygun tutulduğu, Dava konusu alacak bakiyesinin davalının ticari defterinde kayıtlı olmadığı, başka bir ifadeyle davacının alacağını iddia ettiği 29.261,86 TL tutarı kadar davalının borcu olmadığı, davalının yasal defteri kapanış bakiyesine göre davalının, davacıdan 50.674,86 TL alacağı olduğu, Davalının yasal defterlerinde, taraflar arasındaki alacağın veya borcun 120 001 ve 320 001 cari hesapta takip edildiği, açık hesap cari ilişkisinin bulunduğu, Davacının sunduğu 12 adet faturanın 11 adetinin davalı yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, Faturanın davalıya tebliğ edilip edilmediği, fatura içeriği hizmet veya malın davalı tarafça alınıp alınmadığı, konusunda davalı yasal defteri ve eklerinde herhangi bir bilgi bulunmamakta olup yerleşik Yargıtay kararları gereği faturanın yasal deftere kaydedilmesi bu malların teslimine yönelik karine oluşturduğu, Davalı yasal defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacının alacağının bulunmadığı, davalının ise 50.674,86 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişinin 09/02/2024 tarihli raporunda özetle; Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz usulüne uygun ve birbirlerinin doğrulayan surette tutulduğundan sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalının ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı, Davacının ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olmasına mukabil, davalının ticari defterlerinin eksik olması, muhasebe usulüne uygun olarak tutulmamış olması, gerek davacının ödeme kayıtlarına ilişkin gerekse de kendi ödemelerine ilişkin kayıtların eksik olması, 85.000,00TL ödeme kaydına ilişkin dayanak olarak gerek defterlerde gerekse de dosyaya sunulu bir bilgi ve belge olmaması, davalı defterlerinin davacının defterleri ile sağlıklı mukayeseye elverişli olmaması nedeniyle davacının defterlerine itibar edilerek 24.03.2022 takip tarihi itibariyle davacının 29.100,20TL davalıdan asıl alacağı olduğu kanaatine ulaşıldığı, Davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden, 24.03.2022 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının 15,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %15,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki cari hesap alacağına ilişkin yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Cari hesap TTK 89 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Sözleşmenin yazılılık şartı geçerlilik şartı olarak düzenlenmiştir.Taraflar arasında yasal şekilde aranan bir cari hesap ilişkisi bulunmamaktadır. Ancak zamana yayılı olacak şekilde ticari ilişki bulunmaktadır. Bu durumda incelenen ticari defterlerden de anlaşıldığı üzere aralarında ticari ilişki bulunduğu ve alacak ile borçları açık cari hesap ile takip ettikleri anlaşılmıştır. Davacının doğrudan TTK 89 ve devamında düzenlenen cari hesap sözleşmesinden yazılı geçerlilik şartına aykırılıktan yararlanamayacağı açık ise de ticari defter kayıtlarından alacağını ispat etmesi mümkün olacaktır.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. Md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, taraflar arasında bayiliğe dair ticari ilişki bulunduğu, bayilik veren davacının alacağın tahsili istemiyle .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği, itirazın tebliğine dair evrak bulunmayıp davanın süresinde ikame edldiği, mahkememizce tüm delillerin toplandığı, mahkememizce ön inceleme duruşmasında taraf defterlerinin incelenmesine karar verilerek dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, taraflara usulüne uygun ihtaratların yapıldığı, incelemenin taraf ticari defter ve kayıtları üzerinden yapıldığı, HMK 222/3 maddesi uyarınca bir tarafın ticari defterlerinin hükme esas alınabileceğinin düzenlendiği, Mahkememizce talimat mahkemesince aldırılan bilirkişi raporu ile, Davalı yasal defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacının alacağının bulunmadığı, davalının ise 50.674,86-TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile, Davalı defterlerinin davacının defterleri ile sağlıklı mukayeseye elverişli olmaması nedeniyle davacının defterlerine itibar edilerek 24.03.2022 takip tarihi itibariyle davacının 29.100,20-TL davalıdan asıl alacağı olduğu kanaatine ulaşıldığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ticari ilişkide fatura ve defter kayıtları birbirini tutmamaktadır. Sözleşme ilişkisi kapsamında 26/09/2019 tarihli fesih protokolü imza edilmiş ise de bir dönem için faturalaşma devam edecektir. Davacı, davalının cari hesap bakiyesinin bulunduğunu belirterek hak iddia ederken davalı borcunun kalmadığını, verdiği teminatın iade edilmemesi için ortaya alacak çıkarıldığını savunmaktadır. Davalı, kendi defterlerine göre davacıdan alacaklı iken bu alacağını veya ödeme kayıtlarını tasdik eder kayıt ve delillerini sunmamıştır. Bunun anında HMK 222/3 ihtaratına rağmen 2019 yılı defterlerini de sunmamıştır. Şeffaf ve hesap verebilir şekilde defterden anlaşılamayan bu alacak ve borçsuzluk kaydına itibar edilmemiştir.
Davalı borçsuzluk iddiasında bulunduğuna göre dava konusu faturalara için ispat yükü davalı üzerindedir. Nitekim davalının kendi defterlerinden ödendiği kaydı düşülen bir kısım faturalar ile dava konusu alacak iddiası örtüşmektedir. Bunun yanında davacı defterlerinden taraflar arasındaki ticari ilişki daha açık bir şekilde okunmakla, ödemeler banka kayıtlarına da dayanmaktadır. Tarafların tacir olması ve davalının bir kısım ticari defterlerini ibraz etmemesi kapsamında HMK 222/3 maddesi uyarınca davacı defterlerinin hükme esas alınması mümkün olmakla, davacı defterlerindeki cari hesap bakiyesine dair dava konusu değeri destekleyen miktar itibariyle alacaklı olduğunun kabulü gerekmiştir. Bu haliyle davacı defter kayıtlarının hükme esas alınabileceğine kanaat edilerek bilirkişi raporu ile tespit edilen 29.100,20-TL'lik bakiye alacağa dair itirazın haksız olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; Dava konusu alacağının önceden belirlenebilirlik,bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 29.100,20 TL alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 5.820,04 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.987,83-TL karar ve ilam harcından 353,41-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.634,42-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,71-TL başvuru harcı, 353,41-TL peşin harç olmak üzere toplam 434,12 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-a)Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.271,50-TL yargılama giderinin kabul durumuna (%99,4475) göre takdiren oranlayarak 4.247,90-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
b)Davalı tarafça yapılan 62,00-TL yargılama giderinin davanın red durumuna göre 0,34-TL'lik kısmının davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.560,00-TL'nin kabul-red oranına göre 1.551,38-TL'nin davalıdan, 8,62-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, reddedilen miktar yönünden kesin; kabul edilen miktar yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2024

Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza