İSTANBUL 14. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/581 Esas
KARAR NO : 2024/42
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 05/09/2022
KARAR TARİHİ : 22/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; takip konusu keşidecisi ... ... olan ... Bankası ... Şubesinin, 26.10.2015 keşide tarihli, 18.000 USD bedelli ve ... nolu çekin kambiyo vasfını yitirdiğini, tahrif edildiği ve keşidecinin yerine sahte olarak imza atıldığını, müvekkilinin takip konusu çekten dolayı bir borcun bulunmadığını, keşideci çek üzerine atılan düzeltme imzalarının kendisine ait olmadığını kabul ettiğini, müvekkilinin davalı ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, ciro silsilesinin kopuk olduğunu, davalının cirantaya doğrudan takip başlatabilmesi mümkün olmadığını, TTK 808 ve 809 maddeleri gereğinin yerine getirildiğini, davalı tarafından müvekkili ve akrabalarının adreslerine sürekli taciz maksatlı fiili haciz uygulamaları yapıldığını, tüm bu açıklanan nedenlerle haksız, hukuksuz ve sahte imzalarla çek vasfı verilen evrak üzerinden haksız başlatılan takibin iptalini, 18.000 USD bedelli ... nolu ... Bankası ... Şubesinden keşideli çeki ve ferileri yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, İİK 72. maddesi doğrultusunda icra takibinin durdurulması yönünde öncelikle teminatsız mahkemeniz aksi kanatta ise makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, aksi halde HMK 391 uyarınca hacizlerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili söz konusu çeki resmi alacağına karşılık almış olup, icra takibine konu çekte yer alan keşideci ve cirantalar açıkça müvekkiline borçlu konumunda olduğunu, çek bir kambiyo senedi olduğundan açıkça alacaklı olan müvekkilinin çek dışında başkaca herhangi bir delil sunma zarureti dahi bulunmadığını, keşide eden vade tarihi üzerinde değişiklik yapmış attığı parafla değişikliği onadığını, takip konusu çekin tahrif olduğunu kabul etmemekle beraber, Yargıtay yerleşik kararlarında tarih kısmında tahrifat yapılmış olsa dahi çekin kambiyo vasfından çıkmayacağı görüşünde olduğunu, iyi niyetli meşru hamil olan müvekkilinin Mahkeme tarafından verilen tedbir kararının kaldırılmasını, davacı tarafın açmış olduğu işbu davanın mahkeme nezdinde yapılacak yargılama sonucunda esastan reddine karar verilmesini, işbu davayı ikame eden davacı borçlu aleyhine, itiraz edilen tutarın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasının UYAP üzerinden ve imza incelemesi için kurum ve kuruluşlara yazılan müzekkere cevapları celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Mahkememizin 30/01/2023 tarihli celsesinde davalı ...'ın hazır olduğu ve isticvabına karar verildiği görülmüştür.
Davalı ..., ''Bana göstermiş olduğunuz ... ... şubesine dair 18 bin dolarlık çekten haberdarım, ben abimle birlikte iş yaparım bizim ... ile ticari ilişkimiz olduğu için borcuna karşılık olarak çeki aldık, ben ... ...'yı tanımıyorum, sonradan kendisini öğrendim, çek bize geldiğinde kendi borcumuz için ... Tekstil adlı firmaya ben ... olarak imza atıp cirolayıp verdim, ancak daha sonra bu şirket çekin karşılığının olmadığını bildirerek bize iade etti, biz kendi borcumuzu nakit ödedik, ...'dan alacaklı olduğumuz için bu durumu bildirdiğimizde çeki yazdırmamızı istemedi, bizde kabul ettik, bunun üzerine yeniden çekin keşidecisi ... ...'nın yanına kardeşim ...'le davacı ... birlikte gittiler, ... çekin vade tarihinin üstünü çizip paraflayıp çeki geri verdi, bunun üzerine çeki tahsil için bankaya verdim ancak tahrifat olduğu için ödeme yapmadılar, karşı tarafta borcuna sahip çıkmadığı için çeki takibe koyduk, ... ve ... sonrasında çeki tekrar geri almamızı, takibe koymamamızı istediler ise de yıllardır beklediğimiz için çeki takipten çekmedik, çek üzerinde herhangi bir tahrifat yapmadık, düzeltmeleri ... kendisi yaptı ancak ben yanlarında değildim,'' beyanında bulunmuştur.
Mahkememizin 30/01/2023 tarihli celsesinde tanık ...'ın hazır olduğu ve dinlenilmesine karar verildiği görülmüştür.
Tanık ..., ''Ben davalı kardeşim ... ile birlikte ticaret yaparım dava konusu bana göstermiş olduğunuz çeki bilirim, ben bu çeki ilk 2015 yılında davacı ...'dan aldım, ben ...'ı tanımam çeki aldıktan sonra borcuma karşılık ... Tekstil'e verdim, çekin günü geldiğinde ... Tekstil'den tanıdıklarım beni arayarak çekin karşılığının olmadığını, yazdırılacağını söyledi bende durumu ...'a haber verdim, ... ...'ın çekinin yazdırılması şirket itibarinin gitmemesi için yazdırılmaması benden rica etti, bende Nuryıldız'ın parasını cari hesap itibariyle ödeşerek çeki geri aldım, davacı ...'la birlikte ...'ın yanına gittik, ... düzenleme tarihini paraflayarak düzeltti, ben bizzat oradaydım, durumları olmadığını söyleyerek 2021 yılına vade koyduk, benim alacağım, ...'dan olduğu için ...'da ...'ın ödemesini bekliyordu, o dönem aramızda güven ilişkisi olduğu için bu durumu kabul ettik, sonradan çek ödenmediği için çeki takibe koyduk, şahitlik ücreti istemiyorum'' dedi. Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu:Yaz ayında düzeltme için gittik diye hatırlıyorum, ... Tekstil ben ve kardeşimin şirketidir, ... Tekstil ile ... arasında ayrı bir cari hesap ilişkisi veya çekin cari hesaptan ödendiğine dair bir durum yaşanmadı, dedi. beyanında bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 13/03/2023 tarihli duruşmalarında tanıkların hazır olduğu ve dinlenilmesine karar verildiği görülmüştür.
Tanık ... ..., ''Benim davacı ile ticaretim olduğu için kendisini tanırım, davalıyı ise bu çeke ilişkin davadan sonra duydum, ben tekstil işi yaparım, dava konusu çeki düzenlediğim zaman tekstil firması sahibiydim, bana göstermiş olduğunuz ... BAnkası çekinin 26/06/2015 olan vade tarihini 26/10/2015 olacak şekilde sadece ortadaki ay hanesini değiştirerek bu ay hanesi altına paraf atarak düzelttim, parafımı attım, bu çekteki bahsettiğim paraf ve keşideci imzası bana aittir, ancak paraf ettiğim ilk tarihin üzerindeki 30/01/2021 tarihli düzeltme bana ait değildir, ben 26/06/2015 tarihinin üzerini çizmedim, sadece 06'yı 10 şeklinde değiştirdim, çek içerisindeki ''hamiline'' yazan kısma ilişkin çizik ve parafın bana ait olup olmadığını hatırlamıyorum, ben davacı ...'a olan borcumu taksit taksit ödeyeceğimi, defaten ödeyemeyeceğimi belirttikten sonra bu düzeltmeyi yaptım, her ne kadar bankaya düzeltmenin bana ait olmadığını bildirmiş isem de bundan kastım 30/01/2021 tarihine ilişkin yazının tarafımdan yazılmaması nedeniyledir, yoksa buradaki beyanım geçerlidir, çek bana düzeltim için geldiğinde ...'ın imzasını görmedim, ben kendisini o zaman tanımıyordum, ...'ın kendisi geldi, ...'ın yanında birinin olup olmadığını hatırlamıyorum ancak düzeltim yaptığımız 2015 yılında ... veya Metin'i tanımıyordum, ben davacıdan kumaş almıştım bundan dolayı borcum doğmuştu,benim ... veya ... 'le herhangi bir ticari ilişkim olmadı, vade tarihinden önce düzeltim yapmıştık, yeni düzeltime ilişkin vade tarihinde beni kimse aramadı, herhangi bir dava veya takip açılmadı, ben borcumu ödedim, çekin sonradan ...'ye verildiğine dair bilgim yoktur, kendisi de durumu bana bildirmedi, tanıklık ücreti istemiyorum'' dedi.
Tanığa ... İcra Hukuk Mahkemesinde alınan beyanı soruldu: oradaki ifadem de doğrudur, olay 2015 tarihine ilişkin olduğu için bir kısım yönüyle tam hatırlamıyor olabilirim dedi.
Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: ... bana ... ile işim bitti diye bir beyanda bulunmadı, 2015 yılında bana hacze gelinmedi, 2021 yılında hacizler başladı dedi.'' beyanında bulunduğu görülmüştür.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında 18.000.00USD, 268,00USD, 18.268,00 USD fiili ödeme tarihi toplam alacak, 13.204,44-TL çek tazminatı, 396,13-TL komisyon 13.600,57-TL toplam alacak , 18.268,00 USD + 13.600,57-TL toplam alacağın üzerinden takip yapıldığı, takibin kesinleştiği, davanın takipten sonra ikame edildiği anlaşılmıştır.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ... İhtisas Dairesinin 02/08/2023 tarihli raporunda özetle;
BULGULAR ve SONUÇ:
1.İnceleme konusu çek ön yüzde basit tersimli keşideci imzası ve iki adet basit tersimli düzeltme imzası ile ...'nın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların kuvvetle muhtemel ...'nın eli ürünü olduğu,
2.İnceleme konusu çek ön yüz keşide tarihi bölümünde evvelce yazılan "26/6/2015" ibaresinde aylar hanesi birler basamağında bulunan "6" rakamının üzerinden farklı fiziki evsafta ikinci bir kalemle gidilerek tamamlama ve sürşarj yöntemiyle mevcut okunur "0" rakamına dönüştürülmüş olduğu, aynı kalemle onlar basamağında bulunan "1" rakamının ve alt tarafında bulunan düzeltme imzasının atılmış olduğu, farklı fiziki evsafta üçüncü bir kalemle "26" ve "2015" rakamlarının üzeri çizilerek aynı kalemle hemen üst tarafında bulunan "30.01.2021" ibaresinin yazılmış olduğu,
3.İnceleme konusu çek ön yüzde bulunan "HAMİLİNE" ibaresinin üzeri farklı fiziki evsafta bir kalemle çizilerek sağ tarafına düzeltme imzası atılmış olduğu, onun da sağ tarafına "30.01.2021" ibaresindekine benzer evsafta bir kalemle "Hamiline" ibaresinin yazılmış olduğu,
4.İnceleme konusu çek ön yüz keşide tarihi bölümündeki "30.01.2021" ibaresi ve "26/10/2015" (üzerinden mükerrer geçiş bulunan aylar hanesi birler basamağındaki "0" okunur rakam hariç) ibaresi ile ...'nın mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu ibarelerin sınırlı sayıda ve birbirinin tekrarı olması nedeniyle mevcut mukayese yazılarına kıyasla kuvvetle muhtemel ...'nın eli ürünü olmadığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacının ciranta olduğu dava konusu çekin keşide tarihinde tahrifat yapılıp yapılmadığına, parafın keşideciye ait olup olmadığına ve bu kapsamda menfi tespit istemine ilişkin ilişkindir.
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)'nun “Menfi tespit ve istirdat davaları” başlıklı 72. maddesi: “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.” düzenlemesini içermektedir.
Anılan maddeden anlaşıldığı üzere borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir ve takip konusu alacağın borçlusu olmadığının tespiti isteyebilir.
Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar; bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur. Somut uyuşmazlıkta davacı icra takibinden sonra menfi tespit davası açmıştır.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde,
Davaya konu ... Bankası ... Şubesinin, 26.10.2015 keşide tarihli, 18.000 USD bedelli ve ... nolu çekin, ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında icra takibine dayanak olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin dava dışı keşideci ... tarafından hamiline yazılı şekilde düzenlendiği, ilk ciranta olarak davacının imzası bulunduğu, davacıdan sonra çekin ...'a geçtiği, sonrasındaki ... Bankası cirosunun iptal edildiği, iptal edilen cironun yazılmamış sayıldığı, çekin 01/02/2021 tarihinde ibraz edildiği, tahrifat nedeniyle işlem yapılmadığı görülmüştür.
Çekin üzerinde birden fazla düzeltme bulunduğu, düzeltmelerin her birinde ayrı ayrı paraf olmadığı, çekin çıplak gözle okunabilen ilk keşide tarihinin 26/6/2015 olduğu, sonrasında 6 rakamı 0'a dönüştürülerek 26/10/2015 haline getirildiği, "6" rakamının üzerinden farklı fiziki evsafta ikinci bir kalemle gidilerek tamamlama ve sürşarj yöntemiyle mevcut okunur "0" rakamına dönüştürülmüş olduğu, aynı kalemle onlar basamağında bulunan "1" rakamının ve alt tarafında bulunan düzeltme imzasının atılmış olduğu, farklı fiziki evsafta üçüncü bir kalemle "26" ve "2015" rakamlarının üzeri çizilerek aynı kalemle hemen üst tarafında bulunan "30.01.2021" ibaresinin yazılmış olduğu, çekin ön yüzünde bulunan "HAMİLİNE" ibaresinin üzeri farklı fiziki evsafta bir kalemle çizilerek sağ tarafına düzeltme imzası atılmış olduğu, onun da sağ tarafına "30.01.2021" ibaresindekine benzer evsafta bir kalemle "Hamiline" ibaresinin yazılmış olduğu ATK raporu ile anlaşılmıştır. Dava dışı keşideci ...'ın düzeltme yönündeki banka, ve İcra Mahkemesi beyanları farklı olsa da netice olarak düzeltmelerin tamamını değil sadece 26/6/2015 tarihlerinin 26/10/2015 olarak düzeltildiğini kabul ederek diğer düzeltmeleri inkar ettiği, beyanlar arasındaki çelişkinin bu suretle giderildiği, bu düzeltmenin de paraf ile desteklendiği, çek üzerindeki diğer düzelmelerin farklı evsafta bir kalemle yapıldığı, bu düzeltmelerin ...'nın eli ürünü olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Dinlenen tanık ve taraf beyanları kapsamında davalı ...'nin davacı ile aralarında doğrudan bir temel ilişki bulunmadığı, ...'nin alacağının kardeşi ile olan ortak işi nedeniyle tanık olarak dinlenen Metin'den, Metin'in alacağının ise ...'dan doğduğu anlaşılmıştır. Araya karıştığı bildirilen tekstil şirketlerinin ise varlığına veya çek dolayısıyla alacak iddia ettiklerine dair bir iddia veya savunma da bulunmamaktadır. Davacının iddiasına göre tüm düzeltmeler davalıya ait iken davalının savunmasına göre tüm düzeltmeler keşideciye aittir. Tüm tanık ve tarafların beyanlarına göre ise yazdırılması istenmeyen çek üzerinde keşideci ... tarafından 2015 yılında tek bir düzeltme işlemi yapılmıştır. Diğer bir deyişle düzeltme işlemi için tarafların bir araya gelişi tek sefer için gerçekleşmiş olup 2015 yılına aittir. Dolayısıyla uyuşmazlık keşide tarihinin sürekli ötelendiği düzeltmelerin tamamının keşideci bilgisi ve isteği dahlinde olup olmadığı, davacının da bu düzeltmelerin tamamından sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Alınan ATK raporu ile tüm dosya kapsamına göre keşidecinin de kabulüne olan 26/6/2015 keşide tarihinin 26/10/2015 tarihi olarak düzelmenin keşideciye ait olduğu, bu düzeltmenin paraf ile teyit edildiği, ancak keşide/vade tarihini öteleyen diğer düzeltmeler yönünden keşideci imzasını taşıyan bir kayıt bulunmadığı, diğer tarih düzeltmelerinin keşidecinin de kabulünde olmadığı, imza ve yazı incelemesinin de bu yönde bir tespiti ortaya çıkarmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çekte keşideci tarafından yapılmayan düzeltmenin davacıyı çekten dolayı sorumluluk altına sokmayacağı, tahrifatın kendisinden sonra gelenleri imzaların istiklali ilkesinden dolayı sorumluluk altına alabileceği düşünülse de davacının tüm düzeltmelerden sonra çeki iktisap ettiğine dayalı bir tespit bulunmadığı, aksine beyanlara göre tek düzeltmenin 2015 yılına ilişkin olduğu gözetildiğinde düzeltmenin kim tarafından gerçekleştirildiği belli olmayıp son keşide/vade tarihi olan 30/01/2015 tarihinden davacının sorumlu tutulamayacağı, davacının sorumlu tutulabileceği 26/10/2015 tarihine göre ise süresinde ibraz edilemeyen çekin kambiyo vasfına dair davacı cirantaya karşı ileri sürülebilecek hakların ortadan kalktığı, süresinde ibraz edilmeyen ve yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olan çek kapsamında tarafların kabulünde olduğu üzere araştırılması veya irdelenmesi gereken bir temel ilişkinin de bulunmadığı anlaşılmakla davacının dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Kötü Niyet Tazminatı yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK 67/2 maddesinde düzenlenmiştir. İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklının icra takibini kötü niyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Bu yönde tespit veya ispat bulunmadığından, davalı çeki başka bir şahıstan iktisap ettiğinden, tahrifat tarihi bilinmediğinden ve doğrudan davacı ile davalı arasında ticari ilişkisi bulunmadığından aksi ispat olunmayan şekilde davalı iyiniyetli kabul edilerek yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile, ... İcra Dairesinin 2022/...E. sayılı takip dosyasına konu edilen 18.000,00 USD bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait, ... seri numaralı, keşide yeri İstanbul, keşidecisi ... ..., keşide tarihi (tahrifatlı) 26/10/2015 olan çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının Tespitine,
2-Davacının yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin Reddine,
3-Alınması gereken 22.363,84-TL karar ve ilam harcından 5.590,97-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 16.772,87-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 5.590,97-TL peşin harç olmak üzere toplam 5.671,67-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, adli tıp rapor ücreti olmak üzere toplam 9.340,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 51.108,14-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
8-Karar kesinleştiğinde imza incelemesine esas olmak üzere celp edilen belge asıllarının ilgilisine göre iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.22/01/2024

Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza