İSTANBUL 14. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/291 Esas
KARAR NO : 2023/649
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/08/2015
KARAR TARİHİ : 07/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... İcra Müdürlüğü’nün 2015/... E. Sayılı dosyası ile takibe konu cari hesap borçlusu ... San. Ve Tic. A.Ş. aleyhine icra takibine başlattığını, ödeme emrinin 17.06.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı borçlu tarafından borca ve ferilerine itiraz edildiğini, davalı tarafın icra takibinin akabinde şifahi olarak borcu kabul ettiğini, müvekkili şirket ile toplantı düzenlediğini, şirket yetkililerinin borcu kabul ettiklerini, mühlet talep ettiklerini, ancak borcunu ödemediğini beyan ederek takibin devamına, davalının itirazının haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın cari hesaba dayalı olarak icra takibi yapmış olduğunu, ancak davacı tarafın cari hesaba dayalı olarak icra takibi yapma hakkı bulunmadığını, taraflar arasında yazılı olarak yapılmış bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığı için davacı taraf cari hesaba dayalı icra takibi yapamayacağını, davacının müvekkili şirketten alacaklı olmadığını aksine sözleşmeye göre işi geciktirmiş olması v.s. sebeplerle borçlu olduğunu, iddia edilenin aksine müvekkili şirketin cari hesap veya sair ilişki dolayısıyla borçlu olmadığını, müvekkili şirketin davacının iddia ettiği tutarda bir alacağının bulunmadığını, dava konusu icra takibinin cari hesaba dayalı olması, taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesinin bulunmaması, cari hesap sözleşmesinin kat edilmemiş olması ve cari alacağın hesap katından sonraki dönemde istenebilecek olması davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu beyan ederek davanın reddine, takipte kötü niyetli olan davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı davacının davalıdan alacağına ilişkin başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğünün 2015/... E. sayılı icra takip dosyasında, Davacı (icra dosyası alacaklısı) tarafından Davalı (icra dosyası borçlusu) aleyhine 525.199,88 TL’lik (asıl alacak) için 18.06.2015 tarihli Takip Talebi ile cari hesap ekstresine dayalı takip başlatılmış ve anaparaya yıllık %10,50 faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz eklenerek tahsili talep edilmiş, Davalı/Borçlu vekili tarafından 22.06.2015 tarihinde müvekkilinin dosya alacaklısına herhangi bir borcu bulunmadığı beyan edilerek ödeme emrinde yer verilen borcun tamamına, asıl alacağa, faize, ferilerine itiraz edilmiştir.
Kaldırma; Mahkememizin 2015/825 Esas 2018/731 Karar sayılı dosyası ile davanın kabulüne dair karar verilmiş olup ... BAM .... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas 2021/... Karar sayılı kararı ile kaldırılmakla Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir.
... BAM ... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas 2021/... Karar sayılı kararının kaldırma gerekçesinde "...taraflar arasında imzalanan barter sözleşmesi ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi kapsamında davacıya devir ve teslimi kararlaştırılan, barter konusu B Blok 17 numaralı daire bedelinin, döviz cinsi üzerinden yapılan ... yüklenici sözleşmesi üzerinden mahsup edileceği taraflarca mutabakat altına alınmasına rağmen, gerek davacı tarafça yapılan icra takibinde, gerekse hükme esas alınan bilirkişi raporunda 560.000,00 TL tutarlı daire bedeli, 005 numaralı kesin hakedişte belirtilen kur üzerinden ABD Dolarına çevrilerek davacının ABD Doları üzerinden hesaplanan hakediş ve alacakları ile teminatlarından mahsup edilmiştir. Oysa dosya kapsamında bulunan 4 numaralı hakedişte, barter sözleşmesi kapsamında bağımsız bölüm için taşeron hakedişinden 82.026,69 ABD doları, 5 numaralı hakedişte barter sözleşmesi kapsamında bağımsız bölüm için taşeron hakedişinden 82.026,69 ABD doları ve teminattan 91.018,14 ABD doları kesildiği, ilgili hakedişte sabitlenmiş olan dolar satış kuru üzerinden 1 dolar 2.1627 TL üzerinden çevrilerek toplam kesilen tutar olan 258.935,59 ABD dolarının 560.000,00 TL'ye denk geldiği görülmektedir. Bu nedenle, mahkemece dosya kapsamındaki hakedişler ile taraf ticari defter ve kayıtlarının eksik incelenmesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporu dayanak alınarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi isabetsiz olmuştur. O halde, mahkemece yapılacak iş, hükme esas alınan bilirkişi raporunu hazırlayan bilirkişiye, mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişinin katılımının sağlanarak, oluşturulacak kuruldan dosyada bulunan hakedişler ile taraf ticari defter ve kayıtları ve taraflar arasında imzalanan sözleşme maddelerinin değerlendirildiği ayrıntılı, gerekçeli denetime elverişli rapor tanzim ettirilmesi suretiyle sonucuna uygun karar vermekten ibarettir." şeklinde karar verilmiştir.
Kaldırma üzerine Mahkememizce yeniden oturum günü tayin edilmiş, taraflara tebliğ edilmiş, tayin edilen gün, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devamla esas hakkında hüküm tesis edilmiştir.
Kaldırma sonrası alınan SPK ve Finans Uzmanı, SMMM, ve Akademisyen İnşaat Mühendisi bilirkişi heyetinin 09/09/2021 tarihli 32 Sayfadan ibaret raporunda özetle; "Davacı ve Davalı taraf arasında 05.12.2013 tarihinde imza edilmiş olan “Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi” ve iki adet “Gayrimenkul Satış Vaadi Barter Protokolü”nün olduğu, taraflar arasında 05.12.2013 tarihinde imza edilmiş olan “Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi”nin Bilirkişi Heyetimizce incelenmesi neticesinde, satıcının ... A.Ş., alıcının ise ... Ltd. Şti. olduğu, “Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi”ne konu olan bağımsız bölümün “... Projesi ... Blok, .... Kat, ... no.lu Bağımsız Bölüm” olduğu, “Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi”nin eki olan “Ödeme Planı”na göre bağımsız bölümün bedelinin “560.000,00 TL” ve ödeme yönteminin “Barter” olduğu, “Gayrimenkul Satış Vaadi Barter Protokolü”ne konu, taşeron sözleşmesi konusu iş ve işyerinin “... Etap Ofis Binası, ... Holding Mağaza ve Ofis Binası Cephesi Alüminyum, Cam, Kompakt, Laminant ve Alüminyum Güneş Kırıcı Yapılması” olduğu, söz konusu işin bedelinin 800.000,00 USD olduğu, yine sözleşmenin 6.2.maddesine göre faturaya esas döviz kurunun “T.C. Merkez Bankası Döviz Satış Kuru” olduğu, T.C. ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 15/03/2021 tarih ve 2018/... Esas, 2021/... Karar sayılı ilamına istinaden Barter kesintilerinin yer aldığını ve taraflar arasında düzenlenen 4 ve 5 no.lu hakediş raporlarının Bilirkişi Heyetince incelendiği, inceleme neticesinde, 4 ve 5 nolu hakediş raporlarında yer alan toplam Barter bedelinin 258.935,59 USD olduğu, 5 no.lu hakediş raporunun tarihinin 13.08.2014 olduğu ve söz konusu tarihte ABD Dolarının TL satış kurunun 2.1627 TL olduğu, bu durumda barter bedelinin (258.935,59 USD*2.1627 TL<) 560.000,00 TL olduğu, Davacı taraf muavin defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde, İcra Takip Tarihi itibariyle, Davacının Davalıdan TL bazında alacağının 343.951,49 TL olduğu, taraflar arasında yapılan 21.08.2013 tarihli “... Holding Mağaza Ve Ofis Binası Cephesi Alüminyum, Cam, Kompakt Laminat Ve Alüminyum Güneş Kırıcı Yapılması, Malzemeli İşçilik (Malzemeli İşçilik (Birim Fiyat) İle Yapılması)" işi sözleşmesinin (... AVM) ABD Doları (USD) üzerinden yapıldığı, icra takip tarihi (18.06.2015) itibariyle, 120.01.064 numaralı, ... AVM-USD Hesabı olarak adlandırılarak ve USD olarak takip edilen cari hesaba göre Davacının Davalıdan 267.346,29 USD alacaklı olduğu, Barter kesintilerinin Davacı taraf muavin defter kayıtlarında yer almadığı, bilirkişi heyeti raporunun “B. BARTER KESİNTİSİNİN YER ALDIĞI İDDİA EDİLEN 4 VE 5 NOLU HAKEDİŞ RAPORLARI” bölümünde açıklandığı üzere, Gayrimenkul Satış Vaadi Barter Protokolü'ne istinaden, ... AVM projesi için taraflar arasında düzenlenen 4 ve 5 nolu hakediş raporlarını tarafların karşılıklı olarak imzaladığı ve söz konusu hakediş raporlarına istinaden Davacı ... Ltd. Şti.'nin faturalarını düzenlediği ve söz konusu faturaları yasal defterlerine kaydettiği, bu sebeple söz konusu 4 ve 5 nolu hakediş raporları üzerinden yapılan 258.935,59 USD tutarında Barter kesintisinin, ... numaralı, ... AVM-USD Hesabı olarak adlandırılarak ve USD olarak takip edilen cari hesaptan mahsup edilmesinin gerektiği, mahsup sonrası ... numaralı, ... AVM-USD Hesabı olarak adlandırılarak ve USD olarak takip edilen cari hesapta Davacının Davalıdan alacağının (267.346,29-258.935,59-) 8.410,70 USD olduğu, icra takip tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan TL/USD Döviz Satış Kuru (2.7393) esas alınarak Davacının USD cinsinden alacağının Türk Lirası olarak karşılığının (8.410,70*2.7393-) 23.039,43 TL olarak hesaplandığı, bu çerçevede, icra takip tarihi (18.06.2015) itibariyle, davacı taraf muavin defter kayıtlarına göre, Davacının Davalıdan alacağının TL cinsinden toplam (343.951,49 TL + 23.039,43 TL-) =366.990,92 TL olarak hesaplandığı, dava tarihi (10.08.2015) itibariyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan TL/USD Döviz Satış Kuru (2.7840) esas alınarak Davacının USD cinsinden alacağının Türk Lirası olarak karşılığının (8.410,70*2.7840-) =23.415,39 TL olarak hesaplandığı, bu çerçevede, dava tarihi itibariyle, davacı taraf muavin defter kayıtlarına göre, Davacının Davalıdan alacağının TL cinsinden toplam (343.951,49 TL * 23.415,39 TL£) 367.366,88 TL olarak hesaplandığı, Davalı taraf muavin defter kayıtlarına göre, 320 numaralı cari hesaplarda yer alan ve TL olarak kaydedilen muavin defter kayıtlarına göre, Davacının Davalıdan 334.277,38 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında yapılan 21.08.2013 tarihli “... Binası Cephesi Alüminyum, Cam, Kompakt Laminat Ve Alüminyum Güneş Kırıcı Yapılmı Malzemeli İşçilik (Malzemeli İşçilik (Birim Fiyat) İle Yapılması)” işi sözleşmesinin (... AVM) ABD Doları (USD) üzerinden yapıldığı, ... numaralı ... hesabında ve USD olarak takip edilen cari hesaba göre Davacının Davalıya 13.487,78 USD borçlu olduğu, Barter kesintisinin Davalı taraf muavin defter kayıtlarında yer aldığı, İcra takip tarihi (18.06.2015) itibariyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan TL/USD Döviz Satış Kuru (2.7393) esas alınarak Davalının USD cinsinden alacağının Türk Lirası olarak karşılığının (13.487,78*2.7393-) 36.947,08 TL olarak hesaplandığı, bu çerçevede, icra takip tarihi itibariyle, davalı taraf muavin defter kayıtlarına göre, Davacının Davalıdan alacağının TL cinsinden toplam (334.277,38 TL- 36.947,08 TL -) 297.330,30 TL olarak hesaplandığı, dava tarihi (10.08.2015) itibariyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan TL/USD Döviz Satış Kuru (2.7840) esas alınarak Davalının USD cinsinden alacağının Türk Lirası olarak karşılığının (13.487,78*2.7840-) 37.549,98 TL olarak hesaplandığı, bu çerçevede, dava tarihi itibariyle, davalı taraf muavin defter kayıtlarına göre, davacının davalıdan alacağının TL cinsinden toplam (334.277,38 TL - 37.549,98 TL) 296.727,40 TL olarak hesaplandığı, sonuç olarak taraflar arasındaki borç/alacak ilişkisini gösterir özet tablonun aşağıdaki gibi olduğu,
¸Taraflar arasındaki farklılığın barter kesintileri haricinde 280.834,33 —258.935,59 - 21.898,74 USD olduğu, bunun da tarafların ödeme kayıtlarında farklı kurlar almalarının yanı sıra, davalı yan kayıtlarında davacı yana yapılmış olarak görünen ödeme/ödemeler ile davacı yanca davalıya keşide edildiği anlaşılan bir adet faturadan kaynaklandığı, söz konusu farklılık davalı lehine olduğundan, davalı yanın “farklılık tablosu” nda yer verilen ödeme belgeleri (havale dekontları) ile alış faturasını sunması gerekmekte olup, aksi halde barter kesintileri düşüldükten sonra kalan davacı bakiyesinin, dava konusu alacak tutarının belirlenmesinde esas alınması gerekeceğinin tespit edildiğini" belirtilmiştir.
Kaldırma sonrası alınan SPK ve Finans Uzmanı, SMMM, ve Akademisyen İnşaat Mühendisi bilirkişi heyetinin 28/03/2022 tarihli 36 Sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Davalının hesaplamalarında, 560.000 TL olarak tespit edilen barter konusu gayrimenkulün değeri USD olarak sözleşmeye göre belirlenen 2,1627 TL/USD kuru üzerinden 13.08.2014 (5 no'lu hakediş) tarihinde 258.935,59 USD olarak hesaplanmış ve bu tutarın 82.026,69 USD'si 4 no'lu hakediş borcundan ödeme şeklinde mahsup edilmiş, kalan USD tutarın 85.890,86 USD'si 5 no'lu hakedişten mahsup edilmiş ve kalan 91.018,04 USD genel teminat olarak tüm projelerin cari hesap şeklinde izlendiği muavin hesaba TL olarak kaydedilerek Davacıya ait Davalı nezdindeki TEMİNAT olarak kayıtlara alındığını, Davacının “barter konusu gayrimenkulü, 30.06.2015 tarihli faturası ile hesaplarına kaydettiği durumda 13.08.2014 tarihli kur üzerinden hesaplanan USD karşılığı esas alınarak yapılan mahsuplar gözetilerek, ancak 9,5 ay sonra elde ettiği menfaat sebebiyle bu sürede hem kurdaki yükseliş sebebiyle ve hem de diğer faydalar sebebiyle kayba uğradığı” şeklinde ifade edebileceğimiz iddiası mevcut olduğunu, 30.06.2015 tarihinde, taraflar arasındaki sözleşmeye göre bu tarihte uygulanan “T.C. Merkez Bankası Döviz Satış Kuru” 2,6911 TL'dir. Bu tarihteki kurun esas alınması halinde, her iki tarafın defterlerine 560.000 TL bedelden kaydedildiği tarihte gayrimenkulün USD değeri (560.000 TL / 2,6911 -) 208.093,34 USD olarak hesaplanacağını, USD cinsinden ödeme içeren sözleşme (ödeme para cinsi TL ve Euro olan, taraflar arasındaki diğer sözleşmeler işbu raporun konusu dışındadır) kapsamında ödeme olarak TL değeri üzerinden tapu kaydı yapılan ve faturası düzenlenen, her iki tarafın kendi kayıtlarına göre fatura ve dolayısıyla kullanıma elverişli şekilde teslim tarihi 30.06.2015 olduğunun kabulü gereken bir taşınmaz için teslim edildiği tarihteki kur üzerinden TL değerin USD değere çevrilmesi gerektiğine kanaat edilir ise Davalı tarafça USD değeri olarak dikkate alınan 258.935,59 USD'den fatura tarihindeki USD karşılığı olan 208.093,04 USD'den mahsup edildikten sonra Davacının huzurdaki dava konusu projeye dair sözleşmeden kaynaklanan (258.935,59 USD - 208.093,04 USD -) 50.842,55 USD tahsil edemediği alacağının mevcut olduğu sonucuna ulaşmak gerekeceğini, eğer Davalının kendi kayıtlarına kaydettiği ve proje konusu işin bitiş tarihi olarak kabul ettiği 13.08.2014 tarihli kur üzerinden yaptığı hesaplama kabul edilirse, Davalının kayıtlarına göre, uyuşmazlık konusu projeden Davacının Davalıdan bir alacağı yoktur." şeklinde belirtilmiştir.
Kaldırma sonrası alınan SMMM bilirkişinin 07/11/2022 tarihli 6 sayfadan ibaret 2.ek raporunda özetle; "...İcra Takip Talebi tarihi (18.06.2015) itibariyle; Davacı şirketin Davalı şirketten dava konusu USD bazlı sözleşme yönünden herhangi bir alacağının bulunmadığı, diğer işlere dayalı TL carisinden ise 346.037,48 TL alacaklı olduğu,
Dava tarihi (10.08.2015) itibariyle; Davacı şirketin Davalı şirketten dava konusu USD bazlı sözleşme yönünden herhangi bir alacağının bulunmadığı, diğer işlere dayalı TL carisinden ise 357.152,03 TL alacaklı olduğu" belirtilmiştir.
Kaldırma sonrası alınan SMMM bilirkişinin 30/03/2023 tarihli 6 Sayfadan ibaret 3.ek raporunda özetle; "...Tarafların 07.11.2022 tarihli rapora karşı beyan ve itirazları irdelenmekle, 07.11.2022 tarihli raporda tamamen, her iki tarafın da dava konusu sözleşme kapsamında, kendi ticari defter kayıtları ile uyumlu muavin hesap ekstrelerine göre ayrıştırarak excel halinde dosyaya sundukları dökümler baz alınmak sureti ile karşılaştırmalı incelemeler yapılmış, bahse konu dökümler de rapor içerisine derç edilmiştir. Bu bağlamda, yapılan tespit ve değerlendirmeler finansal yönden aynen muhafaza edilmektedir. Zira her iki tarafa ait USD ekstreleri arasında -barter sözleşmesi kapsamındaki tutarlar göz ardı edildiğinde- 241.420,80 - 264.784,10 — 23.363,30 USD fark bulunmuş, farka ilişkin davacı yan ilgili banka dekontunu ibraz etmiş, davalı yan ise ibraz etmemiş iken bu defa davalı yanın 3 adet banka dekontunu dosyaya sunduğu görülmüştür...Dekont içerikleri incelendiğinde havale tutarlarının, fark tablosunda belirtilen 3 adet havale tutarı ile uyumlu oldukları (havale tutarları TL cinsinden olup, ödeme tarihlerindeki döviz karşılıkları ile uyumlu oldukları görülmektedir.
¸Davalı yanın bahse konu ettiği maddi hata düzeltildiğinde ise, sonuç itibarıyla davacı yanın davalı yandan alacaklı olmaması karşısında bir anlam ifade etmediği müşahede edilmiştir. Düzeltilmiş hesaplama ve sonucu aşağıdaki gibidir;
Bu tarih itibarıyla (17.10.2014 USD sözleşmesi ile ilgili son işlem tarihi) davacı alacağından kalan bakiye 95.873,33-104.007,01 - -8.133,68 USD olarak hesaplanmıştır. Bir başka ifade ile davacı yanın dava konusu USD bazlı sözleşme yönünden davalı yandan herhangi bir alacağı bulunmamaktadır. 07.11.2022 tarihli ek rapordaki diğer tespitlerde bir değişiklik olmamıştır." şeklinde belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamından;
Taraflar arasında 02/01/2014 tarih 27/01/2014 iş başlangıcı, 27/07/2014 iş bitiş tarihli sözleşme, 21/08/2013 tarihli sözleşme ve 24/10/2013 başlangıç-31/12/2013 bitiş tarihli davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu eser sözleşmeleri imzalanmıştır. Bunlardan 24/10/2013 başlangıç 31/12/2013 bitiş tarihli ve ... ... ... sözleşme bedeli USD cinsinden kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan barter sözleşmesi ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi kapsamında davacıya devir ve teslimi kararlaştırılan, barter konusu B Blok 17 numaralı daire bedeli 560.000 TL olarak kararlaştırılmıştır. Bu daire bedelinin döviz cinsi üzerinden yapılan ... yüklenici sözleşmesi üzerinden mahsup edileceği taraflarca mutabakat altına alınmıştır.
Taraflar arasındaki sorun, karşılıklı TL alacak ve USD alacağın takasın usulü, evin fiili tesliminin buna etkisi ve takasın hangi tarihe göre yapılması gerektiği ve buna göre dolar kurunun kaçtan hesaplanması gerektiği, tüm bunlara göre de sonuçta bir alacağın bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Karşılıklı TL alacak ve USD alacağın takasın usulü, takas şartları oluştuğunda TCMB efektif satış kuru üzerinden TL alacağı USD'ye çevirmek ve daha sonra aynı cinse dönüşen alacakların takası ile olacaktır veya tam tersi yapılıp, USD alacağın takas şartları oluştuğunda TCMB efektif satış kuru üzerinden USD alacağı TL'ye çevirmek şeklinde de olabilir. Her ikisi de aynı sonucu verecektir. Takas sonucunda karşılıklı alacaklardan biri halen devam ediyor ise yine aynı tarihteki TCMB efektif satış kuru üzerinden orijinal para cinsine çevrilmesi gerekecektir.
G.menkul satış vaadi sözleşmesi Ödeme Planına ilişkin sözleşmenin 4. ekine göre (Ek4' Tediye şekli belgesi): G.menkul değeri olan 560.000 TL'nin barter ile ödenmesi kararlaştırılmıştır. Ödeme Detayları Başlığı altında barter ile ödeme tarihleri 385.000 TL için 05.12.2013, 175.000 TL için 30.03.2014 tarihleri kararlaştırılmıştır.
Buna göre karşılıklı alacakların takasa sokulması için, öncelikli olarak davalı alacağı olan 560.000 TL'nin muaccel olması gerektiği, buna göre davalının bu takas yetkisini kullanabilmesi için 560.000 TL'nin iki parça halinde muaccel olduğu dikkate alındığında 385.000 TL için 05.12.2013, 175.000 TL için 30.03.2014 tarihlerinde ancak mümkün olduğu anlaşılmıştır.
Burada başka bir sorun, takasın bu tarihten sonra da yapılıp yapılamayacağı yoksa tam da bu tarihlerde karşılıklı alacakların takas sokulmasının zorunlu olup olmadığındadır.
Taraflar arasında imzalanan barter sözleşmesi ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında takasların, bu tarihlerde yapılması zorunludur. Ancak bu iki tarihten sonra da USD kurunun davacının lehine olarak sürekli artması ve de davalı tarafın kendisinin aleyhine olarak 385.000 TL için 05.12.2013 tarihinden sonraki tarih olan 4. Hakediş tarihi 8.3.2014 tarihinde 82.026,69 USD'nin takasa sokmasında; 175.000 TL için 30.03.2014 tarihinden sonraki tarih olan 5. Hakediş tarihi 13.08.2014 tarihinde 91.018,04 USD'nin takasa sokmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bir önceki cümleden de anlaşılacağı üzere davalı daha önce lehine kullanabileceği takas hakkını, dolar borcunun kur nedeniyle değerinin armasına rağmen aleyhine olacak şekilde kullanıp davacı lehine davranmayı kabullenmesinde bir beis bulunmamaktadır.
Burada tartışılması gereken bir konu, bu farklı cins alacakların takasa sokulmasının takasa konu TL davacı borcunun kaynağı olan dairenin fiilen teslim tarihi olarak kabulünün gerekip gerekmeyeceğidir. G.menkul satış vaadi sözleşmesi Ödeme Planına ilişkin sözleşmenin 4. Eki ve Barter sözleşmesine göre davacının TL olan daire bedelinin borcunun vade tarihleri 385.000 TL için 05.12.2013, 175.000 TL için 30.03.2014 tarihleridir. Davacının TL borcunun muaccel olması için dairenin teslimi gerekmemektedir. Bu nedenle takas tarihine ilişkin bu iddia yersizdir.
Burada tartışılması gereken bir başka sorun, 4. Hakediş ile 82.026,69 USD'nin , 5. Hakediş ile 91.018,04 USD'nin takasa sokulduğu davalı iddiası açısından, 4 ve 5. Hakedişteki ilgili bu kısımların elle doldurulmuş olması ve bir parafın bulunmamasıdır. Yukarıda açıklandığı gibi aslında davalının kendi lehine olan 05.12.2013 ve 30.03.2014 tarihlerinde takasa sokma hakkı var iken bu hakkını kendi aleyhine kullanmış olması ile birlikte ; davacı tarafın "dava dosyasında görünen hakedişler ise dava açılış tarihinden sonra alacağın düşürülmesi için davalı tarafdan kötü niyetle ve kasıtla üzerinde tahribat yapılmış sahte evraklardır" iddiası karşısında barter kesintilerinin Davalı taraf muavin defter kayıtlarında yer aldığı tespiti ile ve de muavin defterlere dayanak ticari defterlerin yıl sonu onayları ile birlikte değerlendirilmesi için alınan en son son heyet ek raporu dikkate alındığında takas hakkının bu iki hakedişler ile kullanıldığında şüphe bulunmadığı kanaatine mahkememizce varılmıştır.
Mahkememizce BAM kaldırma kararına uyularak daha önceki hükme esas alınan bilirkişi raporunu hazırlayan bilirkişiye, mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişi de eklenerek dosyada bulunan hakedişler ile taraf ticari defter ve kayıtları ve taraflar arasında imzalanan sözleşme maddelerinin değerlendiren rapor aldırılmış ve tüm bu nedenlerle davacının bir alacağının bulunmadığı anlaşılmış ve davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Şartları bulunmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken maktu 269,85-TL harcın, peşin alınan 8.969,11-TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.699,26-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 75.771,99-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 150,00-TL yargılama giderinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/09/2023

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır

Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”