İSTANBUL 14. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/459 Esas
KARAR NO : 2024/49
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/09/2020
KARAR TARİHİ : 24/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; icra takibine konu olan borç, daacı Şirket ile ... Ticaret- ... ...- ... ... adi ortaklığı arasındaki ticari ilişkiye dayandığını, davalı ... ... ve ... ... tacir olup, ... ... ticaret sicil gazetesinde "... ... ... Ticaret" şeklinde unvana sahip olduğunu, ... ... ile ... ... arasında adi ortaklık ilişkisi mevcut olup, işbu ticari ilişki davacı şirket ile ... Ticaret- ...-... ... Adi Ortaklığı arasında kurulduğunu, ... ... ve ... ... adi ortaklığı ile davacı şirket arasında 29.12.2014 imza tarihli ve 01.01.2015 yürürlük tarihli "Bayilik Sözleşmesi" düzenlendiğini, bayilik sözleşmesi'nin konusu; "... ürünlerinin, nihai tüketici/tüketicilere sunulmasını sağlamak amacıyla, siparişinden başlamak üzere, bedeli karşılığında teslimine kadar geçen süreci kapsayacak şekilde, bayi tarafından kendi mağazasında ya da ...'nın diğer acente, şube vs yerlerinde satış ve pazarlama faaliyetlerinin gerçekleştirilmesidir." Bu kapsamda, Bayi tarafından ürün satın almak üzere siparişler verilmekte ve ...'nın siparişi kabul etmesi halinde Bayi'ye ilgili ürünler teslim edilmektedir, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle, ... Ticaret- ...- ... ...'in doğmuş/doğacak borçlarına karşılık olarak davacı şirket lehine ipotekler tesis edildiğini, davacı şirket bayilik sözleşmesi kapsamında davalı adi ortaklığa yapmış olduğu lastik satışlarına ilişkin olarak e-arşiv faturaları düzenlemiştir fakat bu fatura karşılığı bedeller müvekkil şirkete ödenmediğini, ... Ticaret-...-... ...'in davacı şirkete karşı birikmiş borçları sebebiyle davacı şirket ile aralarında "Borç Yapılandırma Protokolü" imza edildiğini, 05.08.2018 tarihi itibariyle geçerli olan bu protokol kapsamında, ... Ticaret borçlarını zamanında ödemeyerek protokol hükümlerini ihlal ettiğini, bu nedenle, ... Ticaret'in yapılandırılmış tüm borçları muaccel hale geldiğini, davalı ... Ticaret- ...- ... ...'in davacı şirkete ihtarnamenin keşide edildiği tarih itibariyle toplam 1.852.702,77-TL borcu için davalılara ... Noterliğinin 28.03.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı borç ihtarı gönderilerek ödeme talep edilmiş, aksi halde davacı tarafından ipoteklerin paraya çevrilmesi yoluna gidileceği ihtar edildiğini, işbu ihtarname 09.04.2019 tarihinde tebliğ olduğunu, taraflara ihtarname ile verilmiş olan süre içerisinde borçların ödenmemesi sebebiyle, davacı şirketçe .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. Sayılı icra dosyasından dayanak Yenimahalle Tapu Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 14.09.2006 tarih ve ... yevmiye tarihli ipotek belgesi ve 30.11.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ipotek belgesi ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, adi ortaklığın muaccel olan borcu borç yapılandırma protokolü ile ve ticari defter kayıtlarla sabit olduğunu, bu sebeple, takibe itiraz haksız ve kötü niyetli olup davacı şirketi zarara uğratma kastı taşımakta olduğunu, .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasına borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin devamını, takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz eden borçlunun, takibe konu alacağın %20’ sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı ..., babası ... ...’in uzun süredir süren ve her aşamada ilerleyen rahatsızlıkları sebebi ile gerekli hukuki başvuruları yaparak babası için 26.03.2019 tarihinde vasi olarak atandığını, dava ile davalının ve babasının hiçbir ilgisi olmadığın, zira davalının babası ile davacı arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, bahse konu borç davalı ve babası ile ilgili olmayıp ... ...’in kardeşi ile ilgili olduğunu, bu davanın ve icra takibinin davalıya yöneltilmiş olması usulen dahi reddi gerektirdiğini, ... ...’e ait olan sağlık raporunda da açık olduğu üzere ... ... ne kendi irade gücüyle karar verebilecek, ne de fiziken uygulayabilecek durumda değildir. Raporda da açık olduğu üzere 2015 yılından bu yana Nöroloji bölümünde tedavi edildiği yazdığını, davalının babası Alzheimer hastalığı nedeni ile işlem yapabilecek güdüsü olmadığını, davacının bahsettiği borcun davalıya ve babasına ait olması hukuken mümkün olmadığını, yukarıda arz ve izah edilen nedenler doğrultusunda davanın reddini, yargılama masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesi yönelik karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-Bilirkişi Raporu
2-ATK Raporları
3-.... İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra dosyası
Bilirkişi tarafından düzenlenen 30/05/2023 tarihli raporda özetle; dava konusunun, .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. Sayılı icra dosyasında dayanak ... Tapu Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 14.09.2006 tarih ve ... yevmiye tarihli ipotek belgesi ve 30.11.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ipotek belgesi ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlattığı takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacı firmanın incelemeye sunulan 2016, 2017, 2018, 2018 yıllarında E-defter mükellefi olduğu görülmüş olup, defter beratlarının usulüne uygun ve süresinde verildiği, neticeten, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle, ... Ticaret- ...- ... ...'in doğmuş/doğacak borçlarına karşılık olarak davacı şirket lehine ... Tapu Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 14.09.2006 tarih ve ... yevmiye tarihli ipotek belgesi ve 30.11.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ipotek belgesi tesis edildiği, davacının incelenen ticari defterlerine göre takip tarihi (26.04.2019) itibariyle davalıdan cari hesap olarak 1.852.698,97 TL, 31.12.2019 tarihi itibariyle ise 1.528.580,86 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş olmakla takibe konu ipoteğin paraya çevrilip/çevrilmeyeceği ile ilgili son karar Mahkemeye ait olacağı bildirilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ... İhtisas Kurulu'nun 23/11/2023 tarihli raporunda özetle; tıbbi belgeler ile adli tahkikat dosyasında belirlenen ve adli tıbbi yorumlamayı ilgilendiren hususların değerlendirilmesinden; açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davası nedeniyle; ipotek tesis ettiği 14.09.2006 ve 30.11.2016 tarihinde Alzheimer olup olmadığı ve Alzheımer başta olmak üzere diğer sebeplerle ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı” sorulan ... oğlu, 1952 doğumlu 11.10.2020 tarihinde ölen ... hakkında düzenlenen tıbbi belgeler, davacı-davalı ifadeleri ile dava dosyasının tüm olarak değerlendirilmesinden; muris hakkında ilk işlem tarihi olan 14.09.2006 tarihinde fiil ehliyetini müessir ve kişide şuur ve hareket serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyet ve derecede akıl hastalığı, akıl zayıflığı, bunama hali veya organik defisiter araz içinde bulunduğunu gösteren tıbbi bulgu ve belgeye rastlanmadığı, kendisinde mevcut sistemik hastalıkların da tek başına fiil ehliyetini etkilemeyeceği, murisin ilk işlem tarihinde telkinlere mukavim olabileceği, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak eylem ve işlemlere girişebileceği tıbbi kanaatine varıldığı, ikinci işlem tarihinden 1,5 yıl önce ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Birimi’nin 23.06.2015 tarihli poliklinik muayene formunda: ‘vasküler demans saptandığı, MMT: toplam puan 20’ şeklinde belirtildiği, sonrasında ‘Bunama’ tanılı takip ve tedavilerinin devam ettiğinin anlaşıldığı, murisin fiili ehliyetini müessir ve kişide şuur ve harekat serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede olan (Alzheimer Hastalığı) denilen bunama halinin klinik, fizyopatolojik ve ilerleyici özellikleri göz önüne alındığında, ikinci işlem tarihi olan 30.11.2016 tarihinde de mevcut olduğunun tıbbi bilgiye uygun olduğu, bu duruma göre; ...’ in ilk işlem tarihi olan 14.09.2006 tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğunun, ikinci işlem tarihi olan 30.11.2016 tarihinde fiil ehliyetine haiz olmadığının kabulünün uygun bulunduğu bildirilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esaslı dosyanın incelenmesinde 375.000
00-TL için takip yapıldığı, ödeme emrinin 10/05/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içersinde 11/05/2019 tarihinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize açılan iş bu dava İcra ve İflas Kanununun 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereğince cari hesaptan kaynaklı olarak davacının davalı tarafta alacağı olup olmadığı, cari hesaba dayalı alacakların temini için davalı tarafından davacı lehine verilen ipoteğe ilişkin ipotek sözleşmesinin kurulduğu sırada davalı ... ...'in ipotek tarihi itibariyle fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı konularında toplandığı görülmüştür.
Davaya etki edecek ve tarafların bildirdiği, İpotek akit tabloları, Bayılık sözleşmesi, davacı tarafın düzenlediği irsaliye ve faturalar, borç yapılandırma protokolü, davacının davalı tarafa keşide ettiği ihtarnamenin, ticaret sicil kayıtlarının, davalıya ait hastane kayıtları, davalının görmüş olduğu tedavi ve kullandığı ilaçlara ilişkin SGK medula kayıtları ile icra dosyasının mahkememiz dosyasına ayrı ayrı celp edildiği veya taraflarca sunulduğu görüldü.
Davalı gerek icra dosyasına yaptığı itirazda gerekse cevap dilekçesinde akıl zayıflığını ileri sürerek ipotek sözleşmelerinin kurulduğu sırada fiil ehliyetinin bulunmadığına ilişkin savunmada bulunması nedeni ile öncelikle davalının tedavi gördüğü hastanelerden tedavi evrakları ile kullandığı ilaçlara ilişkin SGK medula kayıtları dosyaya temin edildikten sonra davalının dava konusu edilen ipotek sözleşmelerinin kurulduğu tarihler itibari ile fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda ATK'dan rapor alınmış ATK'nın düzenlediği raporda davalının aynı taşınmazla ilgili 14.09.2006 tarihinde kurulan ipotek sözleşmesinde fiil ehliyetinin bulunduğu, ancak aynı sebepler ile aynı taşınmaz üzerine kurulan 30.11.2016 tarihli ipotek sözleşmesinde fiil ehliyetinin bulunmadığı yönünde tespit yapıldığı söz konusu raporun hüküm kurmaya yeterli olduğu görülmüştür.
Diğer taraftan davacı şirketin takip tarihi itibari ile davalı taraftan alacaklı olup olmadığına ilişkin taraf defter ve belgeleri üzerinde SMMM bilirkişisine inceleme yaptırılarak alınan raporda davacı tarafının davalıdan 1.528.580,86 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş, bilirkişi raporunun hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; taraflar arasında davacının imalatçısı bulunduğu ürünlerin ticari satışı ile ilgili bayilik sözleşmesi kurulduğu ve davacı tarafın davalıya cari hesap sözleşmesi kapsamında ürün sattığı ve davacının davalı taraftan borç yapılandırma protokolü kapsamında vade farkı dahil 1.868.975,87 TL alacaklı olduğu uyuşmazlık dışı olup, SMMM bilirkişisinin düzenlediği raporda da davacının davalı taraftan 1.528.580,86 TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı tarafın temel itirazının davalının ipotek sözleşmesinin tesis edildiği tarih itibari ile davalının akıl zayıflığından kaynaklı olarak fiil ehliyetinin bulunmadığı dolayısı ile ipotek sözleşmesinin geçersiz olduğu noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Gerek ticaret sicil kayıtlarında gerekse sözleşmedeki ve borç yapılandırma protokolünde bulunan kaşelerde davalı firmanın adi ortaklık niteliği bulunan bir işletme olduğu ve davalının söz konusu firmanın ortağı olduğu anlaşılmaktadır. Taralar arasında ilk ipotek sözleşmesinin kurulduğu 2006 tarihli sözleşmede davalının da imzası bulunduğu ve davalı tarafın bu tarih itibari ile ayırt etme gücünün bulunduğu fiil ehliyetine haiz olduğu alınan ATK raporundan anlaşılmaktadır. İpoteğin yenilenmesi niteliği taşıyan 2016 tarihli ipotek sözleşmesi kurulduğu sırada davalının fiil ehliyeti bulunmadığına ilişkin ATK rapor tanzim etmişse de, gerek borç yapılandırma protokolü gerekse alınan bilirkişi raporu ile dosyadaki irsaliye ve faturalardan davacı tarafın davalı tarafa ipotek akdine güvenerek açık hesap mal sattığı ve satılan malların davalınında ortağı firmanın uhdesine geçtiği ve davalının davacı tarafından yerine getirilen edimleri kabulden kaçınmadığı davacının bayilik sözleşmesinden kaynaklanan ifalarını kabul ettiği anlaşılmaktadır. Dürüstlük kuralı gereğince herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olup bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumayacağını medeni kanunun hüküm altına almıştır. Dosya kapsamına göre davacı tarafın sözleşeme kapsamında yerine getirdiği ifayı kabulden kaçınmadığı ve ifayı kabul ederek menfaat elde eden davalının kendi edemi olan ödeme edimini yerine getirmekten kaçınmak adına ayırt etme gücünün bulunmadığını dolayısı ile fiil ehliyeti bulunmadığından bahisle 2016 tarihli ipotek sözleşmesinin geçersizliğini ileri sürmesi dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı anlaşıldığından davalının itirazlarına itibar edilmemiş olup davanın kabulü yönünde karar verilmiş, taraflar arasında sözleşeme ile belirlenen n aylık %2,5 gecikme faizi ile birlikte 375.000,00 TL Asıl alacak üzerinden takibin devamına karar verilmiş alacak likit olduğundan davalının inkar tazminatı ödemesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesinde Ayrıntıları ile Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının iptaline, 375.000,00 TL Asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren aylık %2,5 gecikme faizi ile birlikte takibin devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan asıl alacak üzerinden hesaplanan 75.000 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar ve ilam harcı 25.616,25-TL nin peşin alınan 4.529,07-TL den düşümü ile kalan 21.087,18-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 4.583,47‬-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 4.187,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 58.250,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.24/01/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır

*5070 Sayılı Kanun Gereğince Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.*