İSTANBUL 13. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/553 Esas
KARAR NO:2024/375

DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:28/08/2023
KARAR TARİHİ:23/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili olduğu ... San. Ve Tic. Ltd. Şti faliyet gösterdiği, ... mah. ... cad. No:76 ... ... adresindeki merkez binasında binanın ... su ana giriş borusunda meydana gelen patlama/arıza sebebiyle depo/arşiv olarak da kullanmış oldukları bodrum katta su baskını meydana geldiğini, bu meydana gelen olay sonucunda müvvekkili olduğu şirkete ait resmi evrak ve belgeler ise su ve asansör yağı ile karışmak suretiyle zayi olmuş ve kullanılamaz ve ispat niteliği taşıyamaz durumda olduklarını, ... vergi kimlik numaralı müvekkili olduğu ... LTD. ŞTİ. ne ait; 2017 yılı kdv,stopaj,ba-bs,geçici vergi, kurumlar vergisi beyanname tahakkuk ve ödeme belgeleri, 2017 yılı merkez (...), şube 1 (.. fabrika), şube 2 (...) mağaza ssk hizmet listeleri, tahakkukları ödeme belgeleri ile tüm bu yıla ve şubelerimize ait personellerin imzalı maaş bordroları ile hesap pusulaları, 2017 yılına ait tüm sevk irsaliyeleri, havale-eft dekontları ile ödeme makbuzları, 2017 İtalya makine ithalat dosyası, faturaları, ödeme dekontları ile gümrük çıkış beyannameleri, 2015 yılı kdv,stopaj,ba-bs,geçici vergi, kurumlar vergisi beyanname tahakkuk ve ödeme belgeleri, 2015 yılı merkez (...), şube 1 (... fabrika), şube 2 (...) mağaza ssk hizmet listeleri, tahakkukları ödeme belgeleri ile tüm bu yıla ve şubelerimize ait personellerin imzalı maaş bordroları ile hesap pusulaları,12428473786 T.C. kimlik numaralı eski şahıs firması olan ...’a ait; 2007-2008-2009 yıllarına ait tüm sevk irsaliyeleri, faturalar ve resmi belgeler, 2007-2008-2009 yıllarına ait merkez (...), şube 1 (... fabrika) ssk hizmet listeleri, tahakkukları ödeme belgeleri ile tüm bu yıllara ve şubelerimize ait personellerin imzalı maaş bordroları ile hesap pusulaları, 2007-2008-2009 yılı kdv, stopaj, ba-bs formları, geçici vergi, kurumlar vergisi beyanname tahakkuk ve ödeme belgeleri, Kira kontratı örnekleri ile bunlara ait damga vergisi beyanname tahakkuk ve ödeme makbuzları, 36787514898 T.C. kimlik numaralı eski makine bakım onarım şahıs firması ...’ a ait; 2007-2008-2009-2015 yıllarına ait tüm sevk irsaliyeleri, faturalar ve resmi belgeler, 2007-2008-2009-2015 yıllarına ait ssk hizmet listeleri, tahakkukları ödeme belgeleri ile tüm bu yıllara ait personellerin imzalı maaş bordroları ile hesap pusulaları, 2007-2008-2009-2015 yıllarına ait kdv, stopaj beyannameleri, ba-bs formları, geçici vergi, kurumlar vergisi beyanname tahakkuk ve ödeme belgeleri, Kira kontratı örnekleri ile bunlara ait damga vergisi beyanname tahakkuk ve ödeme makbuzlarına ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava emiştir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada;İtfaiye Raporu, Olaya ilişkin video ve resimler,keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, ... - ve mukabıl delil sunma hakları saklı kalmak kaydı ile hertürlü delile dayanmışlardır.
İncelenen ticaret sicil kaydına göre; ...' nin i...Ticaret Sicil Memurluğunun... sicil numarasında kayıtlı "... ... Cd. N.76 ... ..." adresinde faaliyet gösterdiği, odaya kayıt tarihinin16/12/2013 olduğu, Ortaklarının ..., ...; Yetkililerinin ... olduğu ve şirketi temsile münferiden yetkili oldukları, şirketin son tescil tarihinin 17/04/2023 olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiden alınan 07/03/2024 tarihli raporunda; "..Davacı Şirketin işbu davada Zayi olduğu iddia edilen ve yukarıda yer verilen davacı şirketin 2015 ve 2017 yılına ilişkin belgelerin öncelikle TIK, VUK ve ilgili mevzuat gereğince ilgili belgelerin zamanaşımı süresi yönünden saklama sürelerinin geçtiği,
İşbu raporun yukarıfda ilgili bölümlerde de yer verilen detaylı değerlendirmelerde :
Zayi olduğu belirtilen belgelerin 1 nushalarının tamamı VEDOK (Bağlı olunan Vergi Dairesi Kayıtlarında) ve davacı şirketin Zayi olduğunu beyan ettiği belgelerin (Fatura, ödeme ve tahsilat belgeleri, Maaş ödemeleri geçici vergi ödemeleri vb belgeler) davacı şirketin zayi olmayan ticari defter (Yevmiye, kebir, envanter) kayıtlarında kayıtlı olduğu ve işbu belgelere ulaşılabileceği, Örneğin 2017 yılı Stopaj, BA-BS- GEÇİCİ VERGİ, beyanname ve ödeme belgeleri, diğer vs. belgeler,
Bunlardan ödeme belgeleri olarak belirtilen dekontlar hangi kurum olursa olsun, belgelendirilmedikleri takdirde karşı taraftan/ alacak talep edilirse ödeme belge aslının ibraz edilmesi gerekir. Dolayısıyla vergi dairesine verilmiş olan beyannameler, tahakkuk ve ödemeler ile ilgili zayi belgesi talep edilmesinin ilgili yasalar ve mevzuta uygun olmadığı SSK Hizmet Listeleri, Tahakkukları, Ödeme belgeleri, ile tüm bu yıllara ve şubelere ait Personellerin imzalı Maaş Bordroları için zayi belgesi talebininde 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde İlgili Kayıtların SGK sisteminde ayıtlı olduğu ve işbu kayıtlara SGK sistemi üzerinden ulaşılabileceği,
Davacının çalışanlarına ödediği maaş ile ilgili imzalı bordroların zayt olduğuna ilişkin talebinin de yerinde olmadığı,
Davacını sevk İrsaliyelerine ilişkin zayi talebinin ise; Zaman aşımına uğrasa dahi, zayii istenen döneme ait sevk irsaliyeleri için alacaklı tarafça bir talepte bulunulduğu takdirde bile sevk irsaliyesi içeriklerinin yine karşı tarafa teslimine ilişkin davacı şirketin ispat kapsamında olduğu ve sevk irsaliyesi içeriğini zayi olmamış fatura ile ispat edebileceği mütalaa edildiği, işbu ndenle de Sevk irsaliyelerine ilişkin zayi belge talebinin yerinde olmadığı,
İthalatla ilgili zayi talebişne konu ithal makinenin davacı şirket envanterine girdiği ve muhtemelen ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Gümrük Beyanneme tarihinin ise zamanaşımı süresi kapsamında olduğu, davacının işbu yöndeki zayi belge talebinin de yerinde olmadığı,
Davacı ... Ltd Şti yönünden 2015-2017 yıllarına ilişkin zayi talebinin yukarıda açıklama ve değerlendirmeler kapsamında yerinde olmadığı hususu nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere Mütalaa edildiği,
Diğer. ... ve ... ile ilgili olarak 2007, 2008 ve 2009 yıHarına ilişkin belgelerin de saklama süresi 10 yılı aşan işbu belgelerin on yıl geçtikten sonra defterler zayi olursa, artık bu durumda zayi belgesi almak için başvurma olanağı kalmadığı gibi, tacirin bu durumda bir belge almakta da her hangi bir menfaati de bulunmayacağı, zayti belgesi istenen evraklar, genel olarak ilgili kurumlara süresinde verilmiş beyannameler ile saklanması gereken yardımcı belgeler olduğundan bu belgeler için zayi belge talebinin yerinde olmadığı..." tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Zayii nedeniyle ticari defter ve belgeler için zayii belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
TTK'nun 64- (4) maddesinde "Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir. " hükmü düzenlenmiştir.
TTK'nun 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır." hükümleri düzenlenmiştir.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 07/03/2024 tarihli raporda; "...Davacı Şirketin işbu davada Zayi olduğu iddia edilen ve yukarıda yer verilen davacı şirketin 2015 ve 2017 yılına ilişkin belgelerin öncelikle TIK, VUK ve ilgili mevzuat gereğince ilgili belgelerin zamanaşımı süresi yönünden saklama sürelerinin geçtiği,
İşbu raporun yukarıfda ilgili bölümlerde de yer verilen detaylı değerlendirmelerde :
Zayi olduğu belirtilen belgelerin 1 nushalarının tamamı VEDOK (Bağlı olunan Vergi Dairesi Kayıtlarında) ve davacı şirketin Zayi olduğunu beyan ettiği belgelerin (Fatura, ödeme ve tahsilat belgeleri, Maaş ödemeleri geçici vergi ödemeleri vb belgeler) davacı şirketin zayi olmayan ticari defter (Yevmiye, kebir, envanter) kayıtlarında kayıtlı olduğu ve işbu belgelere ulaşılabileceği, Örneğin 2017 yılı Stopaj, BA-BS- GEÇİCİ VERGİ, beyanname ve ödeme belgeleri, diğer vs. belgeler,
Bunlardan ödeme belgeleri olarak belirtilen dekontlar hangi kurum olursa olsun, belgelendirilmedikleri takdirde karşı taraftan/ alacak talep edilirse ödeme belge aslının ibraz edilmesi gerekir. Dolayısıyla vergi dairesine verilmiş olan beyannameler, tahakkuk ve ödemeler ile ilgili zayi belgesi talep edilmesinin ilgili yasalar ve mevzuta uygun olmadığı SSK Hizmet Listeleri, Tahakkukları, Ödeme belgeleri, ile tüm bu yıllara ve şubelere ait Personellerin imzalı Maaş Bordroları için zayi belgesi talebininde 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde İlgili Kayıtların SGK sisteminde ayıtlı olduğu ve işbu kayıtlara SGK sistemi üzerinden ulaşılabileceği,
Davacının çalışanlarına ödediği maaş ile ilgili imzalı bordroların zayi olduğuna ilişkin talebinin de yerinde olmadığı,
Davacını sevk İrsaliyelerine ilişkin zayi talebinin ise; Zaman aşımına uğrasa dahi, zayii istenen döneme ait sevk irsaliyeleri için alacaklı tarafça bir talepte bulunulduğu takdirde bile sevk irsaliyesi içeriklerinin yine karşı tarafa teslimine ilişkin davacı şirketin ispat kapsamında olduğu ve sevk irsaliyesi içeriğini zayi olmamış fatura ile ispat edebileceği mütalaa edildiği, işbu ndenle de Sevk irsaliyelerine ilişkin zayi belge talebinin yerinde olmadığı,
İthalatla ilgili zayi talebişne konu ithal makinenin davacı şirket envanterine girdiği ve muhtemelen ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Gümrük Beyanneme tarihinin ise zamanaşımı süresi kapsamında olduğu, davacının işbu yöndeki zayi belge talebinin de yerinde olmadığı,
Davacı ... Ltd Şti yönünden 2015-2017 yıllarına ilişkin zayi talebinin yukarıda açıklama ve değerlendirmeler kapsamında yerinde olmadığı hususu nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere Mütalaa edildiği,
Diğer ... ve ... ile ilgili olarak 2007, 2008 ve 2009 yıHarına ilişkin belgelerin de saklama süresi 10 yılı aşan işbu belgelerin on yıl geçtikten sonra defterler zayi olursa, artık bu durumda zayi belgesi almak için başvurma olanağı kalmadığı gibi, tacirin bu durumda bir belge almakta da her hangi bir menfaati de bulunmayacağı, zayti belgesi istenen evraklar, genel olarak ilgili kurumlara süresinde verilmiş beyannameler ile saklanması gereken yardımcı belgeler olduğundan bu belgeler için zayi belge talebinin yerinde olmadığı..." tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, tüm yargılama dosyası ile hükme elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre; zayi belgesi verilmesi talep edilen defter ve kayıtların TTK'nun 82/7 maddesi kapsamında saklanmakla yükümlü olunan defterler ve belgeler niteliğini taşımadığı, bir kısım defter ve belgeler bakımından ise saklama süresinin dolduğu anlaşılmakla yasal koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL harcın peşin alınan 269,85 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 157,75 -TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır