İSTANBUL 13. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/852 Esas
KARAR NO:2024/310

DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:20/12/2022
KARAR TARİHİ:07/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketler ile davalı ... A.Ş arasında, 03/04/2020-24/11/2022 vade tarihli, .../0 poliçe numaralı, 24/11/2021-23/03/2022 vade tarihli .../1 poliçe numaralı ve 10/08/2021-23/03/2032 vade tarihli .../3 poliçe numaralı inşaat all risks sigorta poliçeleri asıl ve zeyil olmak üzere tanzim edildiği, bu poliçelere göre, sigortacı, sigorta ettirenin, ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, 2. Etap 481 Adet İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi'ndeki her türlü rizikoyu, inşaat all risks sigorta poliçeleri ile güvence altına aldığı, anılan projenin şantiye sahasında, 14.12.2021 tarihinde bir hırsızlık olmuş ve müvekkili şirket zarara uğradığı, bu zararların tazmini ve ihbarı için sigorta şirketine, ihbarda bulunulmuş ve davalı nezdinde 10/... dosya numaralı hasar dosyası oluşturulduğu, nihai olarak, huzurdaki konu tazminatın ve maddi zararın tazmin edilebilmesi amacıyla dava şartı arabuluculuk yoluna başvuru yapılmış ise de netice alınamamış ve işbu davayı açma zarureti hasıl olduğu iddia ve beyanlarıyla Fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile şimdilik 100,00 TL'nin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek Ticari Kredilere Uygulanan Avans faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı Vekilin cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava miktarının belirli olduğundan bahsedip davayı belirsiz alacak davası olarak ikame ettiği, 6100 sayılı HMK Madde 107 uyarınca, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gerekli olduğu, belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanması gerektiği, yeni TTK düzenlemesinde ise özel sigortalar için düzenlenmiş olan zamanaşımı süreleri de alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıl ve her halde 6 yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı belirtildiği, dava dilekçesi ekinde, dilekçede olduğu belirtilen ekler bulunmadığı, dava dilekçesinin HMK hükümlerine uygun şekilde tebliğ edilmediği, mezkur olay poliçe özel şartlarına aykırılık teşkil etmesi sebebiyle teminat kapsamı dışında olduğu, işbu sebeple davanın reddi gerektiği, inşaatı devam eden blok halindeki binaların kurulu-teçhizatı çekilmiş asansör kabloları ile daire içi besleme kablolarının değişik zaman ve aralıklarda çalınmış olduğu davacı tarafça tespit edildiği, şantiyeden son 2 ay içerisinde kabloların çalındığı ve en son 09.12.2021 günü olayın fark edildiği belirtildiği, müvekkili şirketçe konu hasara ilişkin ekspertiz incelemesi yapılmış ve hasar teminat dışı olarak tespit edildiği, poliçede hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüsün; kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek, öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle, araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle girilerek, sigortalı yerlere gizlice girilip saklanarak veya kapanarak yapılması halinde meydana gelecek hasarlar teminat altına alındığı, ayrıca şantiye sahasının tel çitlerle çevrili olmalı ve 24 sat bekçi ve / veya özel güvenlik bulundurulması gerektiği, açıkta bulunan muhteviyat için ise 24 saat bekçi bulundurulması ve etrafının kifayet edecek halde kapatılmış / çevrelenmiş olması ön şart olduğu, yapılan ekspertiz incelemesinde şantiye etrafının büyük bir kısmının tel çitlerle çevrili olduğu ancak açık alanların da bulunduğu, görüldüğü, söz konusu hırsızlık olayı 09.12.2021 tarihinde fark edilmiş olup gerçekleştiği tarihte sigortalanan iş yerinde yapılan incelemelerde şantiye etrafının tam olarak kapalı olmadığı , çevre duvar imalatlarının devam ettiği (kalıp, demir ve beton), duvar üstü korkuluk/panel/tel çit montajının yapılmadığı ve gece aydınlatmasının yetersiz olduğu tespit edildiği, özetle olay bakımından alanda sadece bir bekçi olduğu, etrafının tam çevrili olmadığı ve güvenlik kamerasının bulunmadığı belirtilmiştir. Nitekim bu durum ... İlçe Jandarma Komutanlığı Olay Yeri İnceleme Tutanağı ile tespit ve teyit edildiği, ilgili tutanağın olay yerinin incelenmesi ve genel tespitler başlığı altında; "Olayın gerçekleştiği inşaatı halen devam edeni (41) blok bina içinde ve civarında herhangi bir güvenlik kamera kayıt cihazı yok, blok halindeki bina önlerinde ve yakınında çevre aydınlatması yok denecek kadar az, çok geniş bir sahada devam eden inşaat alanını kendilerinin tayin ettikleri 1 bekçinin koruduğu, inşaat sahasının doğu-batı güney yönlerinde koruyucu engelleyici kısmi olarak dış çevreyi engelleyici çok az duvar ve tel örgü sisteminin olduğu ancak çevre ve saha güvenliğinin yetersiz olduğu gözlemlenmiştir." Şeklinde belendiği, olay Yeri İnceleme Tutanağına göre; "Blokların bodrum katındaki kilitli konumdaki kumanda odalarının bir kısmına oda duvarları daha henüz bitmediğinden duvar üzerindeki boşluktan girilmiş olduğu tespit edildi. Ancak çok büyük bir kısım kumanda odalarının kilitli olduğu halde, kapıda zorlama kırılma olmadan içeriye girilmiş olduğu tespit edildi." görüleceği üzere güvenlik önleminin yeter düzeyde alınmadığı çok açık olduğu, hırsızların, kapıda zorlama ya da kırılma olmadan içeriye girdikleri, yeterli güvenlik önlemi olan bir yerde böyle bir olayın meydana gelmesi hayatın olağan akışını, mantık ve fizik kurallarına aykırılık teşkil edeceği, Poliçe Hırsızlık Şartı gereği, hırsızlık teminatın geçerliliği bu hususlara bağlı kılınmıştır ve bu olayda gerekli şartlar sağlanmadığından riziko teminat dışı olduğu, ayrıca sigortalı TTK uyarınca poliçe özel şartlarına uymakla yükümlüdür ve işi gereği sigortalı basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği, ancak gerek şantiye çevresinin tam kapalı olmaması, gerekse olay yerinde aydınlatma ve kamera siteminin olmaması hususları ile sigortalı hem sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirmemiş hem de basiretli tacir olarak TTK uyarınca özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı, sigortalının sigortaya da güvenerek yeteri kadar güvenlik önlemi almadığı ortada olduğu, sigortacı ve sigortalı tarafından poliçeye bu özel şart maddesinin konulmasının amacı, sigortalı tarafından gerekli ve yeterli güvenlik önleminin alınması gerektiği, güvenlik şartlarının tam sağlanmaması sebebiyle konu olay teminat dışı değerlendirildiği, sigorta ettirenin ... Adi Ortaklığı sigortalının T.C. Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına .../0 numaralı ve 03.04.2020 - 24.11.2022 tarihleri arasında geçerli "İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi" bulunduğu, İnşaat all risk poliçe teminatı 98.200.000,00-TL olarak belirlendiği, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğu, poliçede azami teminat limitinin yazılı olması bu miktarın her halükarda ödeneceği anlamına gelmediği, poliçede muafiyet notu mevcut olup, tenzili muafiyet tutarını aşan hasarlarda müvekkilin sorumluluğu doğacağı, kabul anlamı taşımadığını yineleyerek, her bir hasarda tutarın minimum 10,000,00-TL tenzil edilerek müvekkil şirket bakımından ödeme yapılması söz konusu olabileceği, minimum tutar olan 10.000,00-TL'yi aşmayan hasar bedellerinde bu hususun doğal sonucu olarak müvekkil şirketin sorumluluğundan bahsedilmeyeceği, birlikte şirket aleyhine tazminat hesaplaması yapılacaksa bile sigortafeksik prim proporsiyonu yapılması gerektiği, poliçe sigorta ettirenin beyanlarına göre düzenlendiği, ilgili TTK hükümleri uyarınca sigorta ettirenin, bu beyanları gerçeğe uyumlu olarak verme yükümlülüğü bulunduğu, bir akit olan poliçe bu beyanlar üzerine kurulduğu, buna göre; poliçe düzenlenme aşamasında, davacı/sigorta ettiren yapı değerini hatalı olarak belirttiği, ekspertiz çalışmaları sırasında hasara konu yapının gerçek değeri tespit edildiği, bu bakımdan, meydana gelen su baskını hasarında eksik sigortafeksik prim proporsiyonu uygulanması gerektiği, ilgili ekspertiz raporu uyarınca /019,4847 eksik sigorta çarpanı olacak şekilde eksik sigorta olduğu anlaşıldığı, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket aleyhine yapılacak bir tazminat hesaplamasında eksik sigortanın/eksik primlendirme orantısının dikkate alınmasını talep ettikleri, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, varsa hasar miktarının tespiti ve güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğunun tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, dosyayı incelediğimiz zaman sigortalı davalı şirketin hırsızlık olayının meydana gelmesinde yeterli güvenlik önlemi alınmadığı çok açık ve net olup, mahkemenin aksi kanaate olmasına binaen bu durumun tespitine dair oluşan zarar konusunda uzman ve ehil kişi kanalı ile zarar tespiti yapılması gerektiği, dava, sigorta poliçesinden kaynaklanan bir dava olması nedeniyle çözümü uzmanlık ve özel bilgi gerektirdiği, konularında sigorta alanında uzman akademisyen bilirkişilerden rapor alınması talep ettikleri, sigorta şirketlerinin poliçeden kaynaklanan sorumluluklarında temerrüt tarihinden itibaren sorumluluğun tespiti gerektiği, ayrıca faiz sorumluluğu doğacak ise hükmedilecek faiz ancak yasal faiz olabileceği, Türk Ticaret Kanunu Cevap ve beyanlarıyla, Davanın belirsiz alacak davası olarak açılması sebebiyle usulden REDDİ, poliçe özel şartı sağlanmadığından ve hasar teminat dışı olduğundan davanın REDDİ, mahkemeniz aksi kanaatte ise bilirkişi heyetine dosyanın tevdii edilerek sigorta bilirkişisi tarafından inceleme yaptırılması talep edilmektedir.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arası düzenlenen sigorta poliçesi kapsamında davacılara ait projenin şantiye sahasında, 14.12.2021 tarihinde hırsızlık olduğu ve zarar uğranıldığından bahisle , sigorta şirketine karşı açılan maddi tazminat davasıdır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 09/10/2023 tarihli raporunda; "...heyetimizce yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
1.Davaya konu olayda davacı ... Adi Ortaklığı'nın; ... poliçe numarası ile 03.04.2020 - 24.11.2022 vade tarihleri arasında İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi ile davalı ... A.Ş. nezdinde sigortalanmış olduğu,
2. İlgili sigorta poliçesinde sigortalı olarak T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın yer aldığı,
3. İlgili sigorta poliçesinin 12. sayfasında Özel Şartlar başlığı altında; "Rizikonun gerçekleşmesi halinde T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yazılı onayı ile sigorta ettirene ödenir. "özel şart maddesinin yer aldığı,
4. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 14.12.2021 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu,
5. İlgili sigorta poliçesinde Sigorta Teminatları kısmında İnşaat All Risk teminatı olarak 98.200.000,00 TL, Şantiye Tesisleri için 3.000.000,00 TL ve İnşaat Makineleri için 5.000.000,00 TL tutarında sigorta bedellerinin bulunduğu,
6. İlgili sigorta poliçesinin 2. Sayfasında yer alan Muafiyetler / Müşterek Sigorta kısmında Diğer her bir hasarda 10.000,00 TL tutarında muafiyet uygulanacağının belirtilmiş olduğu,
7. Detayları yukarıda yer aldığı üzere; dava dışı ... Ekspertiz tarafından düzenlenen ekspertiz raporuna ve yukarıda detayları yer alan Olay Yeri İnceleme Raporu'na göre davacı ... Adi Ortaklığı'nın davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesinin 11. sayfasında yer alan Özel Şartlar 9. Madde Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs özel şartında yer alan koşulları karşılayamadığı, dolayısıyla meydana gelen hasarın ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamı dışında olduğu..." tespit ve rapor edilmiş
Bilirkişi heyetinin 09/01/2024 tarihli ek raporunda özetle; "...Sayın Mahkeme'nin kararı doğrultusunda tarafımıza verilen görev çerçevesinde dosya kapsamında yer alan tüm belgelerin üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Yukarıda belirtilen hususların Sn. Mahkeme tarafından değerlendirmeye alınması, bunun haricinde davacı ve davalı vekili tarafından görüş ve kanaatlerimizi değiştirebilecek ilave bilgi, belge ve doküman sunulmamış olduğundan Kök Rapor görüş ve kanaatlerimizin aynen devam ettiği..." bildirilmiştir.
Taraflar arasında 29.04.2020 Tarihinde sigorta başlangıç ve bitiş tarihleri 03.04.2020-24.11.2022 şeklinde belirlenen “İnşaat ... Sigorta Poliçesi" konulu sigorta poliçesi akdedildiği , davaya konu olayda davacı ... Adi Ortaklığı; sigorta ettiren sıftayla ... poliçe numarası ile 03.04.2020 - 24.11.2022 vade tarihleri arasında İnşaat ... Sigorta Poliçesi ile davalı ... A.Ş. nezdinde sigortalı olduğu , ilgili sigorta poliçesinde sigortalı olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yer aldığı ilgili sigorta poliçesinin 12. sayfasında Özel Şartlar başlığı altında; “Rizikonun gerçekleşmesi halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yazılı onayı ile sigorta ettirene ödenir. "özel şart maddesi yer aldığı dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 14.12.2021 tarihinde meydana gelen davaya konu hasar ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği ,
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderildiği ; "Ömerbey Mahallesinde bulunan Toki şantiyesinde 09/12/2021 tarihinde şantiyenin dışında bulunan arazide şantiye bekçisi ...'in haber vermesiyle duman gördükleri bölgeye gittikleri, burada yanan kabloları gördükleri müşteki tarafından yapılan araştırmada şantiyenin 2 nlu etabında 48 bloğun 42 sinde muhtelif ebat ve metrajda toplamda 4147 metre kablonun kesildiğinin tespit edildiği, tahminen 3 aylık bir süreç içerisinde çeşitli zamanlarda hırsızlandığından bahisle şikayetçi olduğu olay ile ilgili olarak Suçu işleyen şüpheli/şüphelilerin tespiti için kolluğa araştırma yazılarının yazıldığı, ancak şüpheli/şüphelilerin bugüne kadar yapılan araştırmalara ve aramalara rağmen henüz bulunamadıkları tüm soruşturma evrakı kapsamından anlaşılmakla" soruşturma dosyasında daimi arama kararı verildiğinin anlaşıldığı ;
Taraflar arasında İlgili sigorta poliçesinin 11. sayfasında yer alan Özel Şartlar kısmında 9. Madde Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün; “ Kırma, delme, yıkma, devirme, zorlamayla girilerek Öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle - Araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle girilerek Sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak, yapılması halinde meydana gelecek hasarlar teminat altına alınmıştır Açıkta bulunan muhteviyat için 24 saat bekçi bulundurulması ve etrafının kifayet edecek halde kapatılmış / çevrelenmiş olması ön şarttır.” hususları belirtilmiştir.
Dosya kapsamında yer alan ... İlçe Jandarma Komutanlığı Olay Yeri İnceleme Tim Komutanlığı'nın Olay Yeri İnceleme Raporu'nun 2. sayfasında yer alan 4. Olay Yerinin İncelenmesi ve Genel Tespitler kısmında; “Olayın gerçekleştiği inşaatı halen devam eden (41) blok bina içinde ve civarında herhangi bir güvenlik kamera kayıt cihazı yok, blok halindeki bina önlerinde ve yakınında çevre aydınlatma lambası yok denecek kadar az, çok geniş bir sahada devam eden inşaat alanını kendilerinin tayin ettikleri (1) bekçinin koruduğu, inşaat sahasının doğu-batı güney yönlerinde koruyucu, engelleyici kısmi olarak dış çevreyi engelleyici çok az duvar ve tel örgü sisteminin olduğu ancak çevre ve saha güvenliğinin yetersiz olduğu gözlemlenmiştir.” hususları belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller, aldırılan bilirkişi kök ve ek raporu , ... İlçe Jandarma Komutanlığından gelen yazı cevabı , ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ; somut olayda dava dışı ... Ekspertiz tarafından düzenlenen ekspertiz raporuna ve yukarıda detayları yer alan Olay Yeri İnceleme Raporu'na göre davacı ... Adi Ortaklığı'nın davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesinin 11. sayfasında yer alan Özel Şartlar 9. Madde Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs özel şartında yer alan koşulları karşılayamadığı (Açıkta bulunan muhteviyat için 24 saat bekçi bulundurulması ve etrafının kifayet edecek halde kapatılmış / çevrelenmiş olması ön şarttır.”) dolayısıyla meydana gelen hasarın ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamı dışında olduğu dosya kapsamına uygun bilirkişi raporunda da tespit edildiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL harcın peşin alınan 80,70 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 346,90 -TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 100- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde, davalı/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır