İSTANBUL 13. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/183 Esas
KARAR NO : 2024/440
DAVA : Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/03/2022
KARAR TARİHİ : 26/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalılardan ... ... Ltd Şti arasında akaryakıt istasyonu ile ilgili Bayilik Sözleşmesi ve Protokol akdedildiğini, ilgili akaryakıt istasyonuna yine sözleşmeler kapsamında kurumsal kimlik giydirmeleri yapılmış olduğunu ve menkuller ariyeten davalı ...'a teslim edildiğini, davalı ... tarafından ... Noterliği 04.03.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi ile sözleşmelerin haksız şekilde tek taraflı olarak feshedildiğini, adreste bulunan akaryakıt istasyonunun işletmesi, 10.03.2020 lisans tarihli diğer davalı ... ...... Ltd Şti'ye devredildiğini, istasyonun diğer davalı ... tarafından başka bir akaryakıt dağıtım şirketinin bayisi olarak işletilmeye devam etmekte olduğunu, ... Noterliği 04.03.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi ile ...ın, haksız şekilde tek taraflı olarak sözleşmeleri feshetmekle kalmadığını, aynı zamanda, müvekkil şirketten bayilik ilişkisi kapsamında ariyeten aldığı menkuller ile kurumsal kimlik çalışması kapsamında teslim edilen ürünlerin de sözleşmeye aykırı olarak süresi içerisinde iade etmediğini, Diğer davalı ... da müvekkil şirkete ait ariyetleri müvekkil şirketin onayı olmaksızın kullanmakta olduğunu, Bayilik Sözleşmesi’nin Feshin Sonuçları Başlıklı 21. maddesine göre;"....Bayi, Akaryakıt şirketine ait logo, amblem ve giydirmeleri ve sair kurumsal kimlik malzemelerini, reklam ve afişleri hiçbir şekil ve surette kullanamaz, bunları varsa ilgili mevzuat hükümlerindeki sürelere de riayet etmek suretiyle yerlerinden kaldırır, ariyet mallarını ariyet sözleşmesine uygun olarak iade eder, söz konusu işlerin Dağıtım Şirketi tarafından yapılması halinde oluşacak giderleri Dağıtım Şirketine öder. " “Sözleşmenin Dağıtım Şirketi tarafından haklı nedenle veya Bayi tarafından haksız olarak feshi halinde Bayinin Sözleşme ile ilintili olarak yapılmış ve yapılacak sair sözleşmelerden ve taahhütlerinden doğmuş ve doğacak her türlü borçları muaccel hale gelir ve Bayi tarafından derhal eda edilir. Bu durumda Bayi, Dağıtım Şirketinin, uğrayacağı kâr mahrumiyetini ve sair zarar ve ziyanını tazmin eder.” Yine Protokol'ün Ariyetler Başlıklı 5.8. Maddesine göre; "Protokol süresinin sonunda veya fesih gerçekleşmesi durumunda Bayi, ariyetleri Dağıtım Şirketine eksiksiz, hasarsız ve çalışır vaziyette, 10 (on) iş günü içerisinde teslim etmekle yükümlüdür." Davalı ...'ın işbu ihtarnamesine karşılık ... Noterliği 13.04.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkil şirketi tarafından yanıt verildiğini ihtarnamede; akdedilen sözleşmeler gereğince bayinin sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğunu ve kurumsal kimlik giydirme ürünlerinin bedelleri ile ariyet bedellerinin müvekkil şirkete ödenmesi hususunda davalı ... ihtar edildiğini ve böylelikle davalı ...ın temerrüde düşmüş olduğunu, bu ihtara rağmen söz konusu ariyetler ve kurumsal kimlik çalışması kapsamında teslim edilen ürünlerin bedelinin ödenmediğini, davalı ...'ın haksız feshi ve sözleşmelere aykırı olarak ariyetleri iade etmemesi ve diğer davalı ...'ın da haksız yere müvekkil şirkete ait ariyetleri ve kurumsal kimlikleri müvekkil şirketin onayı olmaksızın kullanarak tahrip etmesi nedeniyle ariyet bedeli ve tazminat alacağı talepli olarak her iki davalıya karşı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak uzlaşma taraftarı olmadığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmama ile sonlandırılmış olduğunu, müvekkili şirkete ait kurumsal kimlik ürünlerinin ve ariyetlerinin sözleşmenin fesih tarihi itibariyle rayiç değerleri ve haksız kullanımdan doğan kullanım bedelinin müvekkil tarafından tespiti mümkün olmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak kabul edilmesini, ariyetlerin fesih tarihindeki rayiç bedellerin tespiti ile bu bedele fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizinin ve fesih tarihinden itibaren ariyetlerin haksız kullanımından doğan haksız kullanım bedelinin kullanılan her dönem için ayrı olmak üzere işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
Dava, davacı ile davalılardan ... ... Ltd Şti arasında akdedilen Bayilik sözleşmesi ve protokolün davalı tarafça haksız olarak tek taraflı feshedildiği iddiasıyla sözleşme kapsamında adı geçen davalıya ariyeten teslim edilen menkullerin ve kurumsal kimlik ürünlerinin fesih tarihindeki rayiç bedellerinin tahsiline ilişkindir.
Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile mahallinde keşif icra edilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti 06/02/2023 tarihli talimat raporunda özetle; söz konusu Akaryakıt istasyonunda .... A.Ş. ait olan tüm dosyada tanımlanmış ve faturalardan teyit edilmiş ariyetler ki bunlar Tablo-1 içinde ana parçalar halinde açıklandığı ve gösterildiği kalemler olarak Tamamı sökülmüş ve Kullanım Dışı Bırakılmış olup yerlerine en son işleten olan(keşifte işleten olarak bulunan) ... ... San. ve Tic. Ltd Şti ‘nin anlaşma yaptığı “...” Şirketinin Lacivert-Turuncu Renk Kodlu ve Logolu Pano, Reklam Yazı ve kaplamaları vb.. diğer donatım mamulleri kullanıldığı, giydirildiği, sahaya monte edildiğinin yerinde görüldüğü, .... A.Ş ait olan Dosyada belirtilen ARİYETLER, kesif esnasında tespit edildiği ve görüldüğü üzere kullanım dışı olarak tutulduğu ve Açık Hurdalıkta muhafaza edildiği, yeni işletenler tarafından ... şirketine ait hiçbir ARİYET ‘in kullanılmadığı yerinde görülmüştür. Bu saptama ile ....AŞ. Adına olan tüm dosya kapsamında tanımlanmış ARİYETLER son işleten olan ... ... San. Ve Tic Ltd Şti tarafından kullanılmamakta olduğu ve marketinin üzerindeki açık çatıda muhafaza edildiği görülmüş ve tespit edilmiştir, ... A.Ş şirketine ait Tablo-1 içinde listelenmiş olan Ariyetlerin mevcut durumları söz konusu istasyonun ölçülerine göre kesilip takıldığından başka bir istasyonda teknik açıdan kullanılmaları söz konusu olmadığı, zira bunların boyalarının solduğu, boya katları soyulmuş, kirlenmiş açık hava koşullarında kaldığı için Hurda olarak değerlendirilebilecek durumda oldukları, davalı ... yasal defter belgeleri Gelir İdaresi Başkanlığı Defter Beyan Sistemi ile İşletme Defteri olarak usulüne uygun takip edildiği, lehine delil niteliği taşıdığı, 2019-2020 vergilendirme dönemi Yılık Gelir Vergisi Beyanname tahakkuklarının zamanın onaylandığı ve davacı şirket ile gelir/gider listelerinde herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı tespit edildiğini, davalı ..., davalı ... ... San. Ve Tic .Ltd. Şti.’ne % 5(beş) hissesi oranında ortak olduğu tespit edildiği, davalı ... ... San.ve Tic. Ltd. Şti. nin yasal defter ve kayıtlarının açılış, kapanış onaylarının usulüne uygun zamanında yapıldığı, lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirket ile ticari ilişkisinin 4 Adet ... yazarkasa/pompa cihazları satışı olduğu tespit edildiği, davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. 2020 dönemi Vergi Usul Kanunu ve T.T.K. hükümleri uyarınca yasal defter kayıtları usulüne uygun takip edilmemiş ve lehine delil niteliği taşımadığı tespit edildiği, davalı şirket yasal defter kayıtları 31.03.2020 tarihi itibariyle son kayıt yapılmış, sonraki dönemleri ve 2021-2022-2023 yılları hususunda bir bilgi, belgeye ulaşılamadığı bildirilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti 15/01/2024 tarihli talimat raporunda özetle; davacının davalıdan ... Akaryakıttan dava konusu ariyet ve ürünlerin bedellerinden kaynaklı 190.765,09-TL alacağı bulunduğu, Davacının defterlerinin usulüne uygun düzenlendiği, tüm ariyetler istasyonun konumuna ve mimari yapısına göre dizayn edilip tesisatlandırıldığından iş bu düzenlenen rapor itibariyle dosyada yapılan incelemeler neticesinde hurda, kullanım dışı durumunda olduğu, davalı tarafın bayilik sözleşmesini ve eki protokolü feshinin haklı sebeple yapıldığını kanıtlaması, bu bakımdan ihtarnamede ileri sürdüğü dolum taahhüdünün ihlalini somut delillerle ispatlaması gerektiği, bu bakımdan davalının ihtarnamede gösterdiği sebebi kanıtlayamadığı kanaatine varılmakla birlikte hukuki bir konu olan bu hususta nihai değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğu hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekili 30/04/2024 tarihli dava değeri arttırım dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 190.765,09-TL alacağının fesih tarihi olan 04.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Davacı iddiasında, davalılardan ... ... Ltd Şti ile aralarında akaryakıt istasyonu ile ilgili bayilik sözleşmesi ve protokol akdedildiğini ve sözleşme kapsamında davacının edimini yerine getirerek kurumsal kimlik giydirme ve menkullerin ariyeten teslim edildiğini, böylelikle ticari ilişkinin başladığını, ancak sözleşmenin akdedilmesinden 1 yıl kadar süre geçtikten sonra davalı ... ... Ltd Şti tarafından ... Noterliği'nin 04/03/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini ve işletmenin 10/03/2020 lisans tarihli davalı ... ... ... Ltd Şti'ye devredilerek başka bir akaryakıt dağıtım şirketinin bayisi olarak işletilmeye devam ettiğini, sözleşmenin feshi ile davalı ...'ın bayilik sözleşmesi kapsamında ariyeten aldığı menkuller ile kurumsal kimlik çalışması kapsamında teslim edilen ürünleri davacıya iade etmediği gibi diğer davalı ... ... ... Ltd Şti'nin kullandığını ve bunların iade edilmemesi üzerine bedellerinin ödenmesi için ... Noterliği'nin 13/04/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiği ve bedellerin ödenmemesi nedeniyle davalıların temerrüte düştüğü belirtilerek söz konusu ariyetlerin ve kurumsal kimlik çalışması nedeniyle teslim edilen ürünlerin fesih tarihindeki rayiç bedellerinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde alınan talimat raporunda da belirlendiği üzere, akaryakıt istasyonunda yapılan inceleme neticesinde davacıya ait olan ve davacı tarafça sunulan faturalarla teyit edilen ariyetlerin tamamının söküldüğü ve kullanım dışı bırakıldığı, açık hurdalıkta muhafaza edildiği, davacıya ait hiçbir ariyetin kullanılmadığı, adreste ise davalılardan ... ... ... Ltd Şti'nin işleten olduğu ve dava dışı Bpet şirketinin ürünlerinin kullanıldığı ve monte edildiği belirlenmiştir. Davacıya ait olan ve sökülerek kullanım dışı açık hurdalıkta muhafaza edilen ariyetlerin mevcut durumlarının ise başka bir istasyonda kullanılmalarının teknik açıdan mümkün olmadığı ve hurda olarak değerlendirilebilecek durumda olduğu belirlenmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla alınan talimat raporunda da davacının davalı ... Petrol için toplamda 4 ariyet aldığı ve defterlerine Demirbaşlar hesabına kaydının yapıldığı, bu ariyetlerin toplam bedellerinin 190.765,09-TL olduğu belirlenmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme, ... Noterliği'nin 04/03/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile davalı ... ... Ltd Şti tarafından tek taraflı olarak feshedilmiş olup, davalı fesih ihtarnamesinde davacının dolum taahhüdü ihlal ettiğini iddia etmişse de buna ilişkin somut bir delil sunulmadığından davalı tarafça tek taraflı olarak yapılan feshin haklı olduğu ispatlanamadığından davalı ... Petrol'ün feshinin haksız olduğu değerlendirilmiştir. Bu durumda davacı, haksız fesih nedeniyle kendisine ait olan ve sözleşme kapsamında davalıya teslim ettiği, ancak yapılan keşif neticesinde iade edilmediği ve atıl olarak hurda niteliğinde olan ariyetlerinin bedellerini talep etme hakkı olduğu değerlendirilmiş, davacı, davalının haksız fesih tarihi olan 04/03/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmişse de, davalının her ne kadar feshi haksız olsa da davacı, davalının fesih ihtarnamesine cevabında feshin haksız olduğunu ve haksız fesihten dolayı zararlarının tazminini talep edeceğini cevabi ihtarnamesinde bildirmişse de ariyetlerin iadesi veya ariyetlerinin bedellerinin ödenmesi hususunda davalılara dava açılmadan önce bildirimde bulunduğuna dair herhangi bir belge bulunmadığından davalının temerrütünün davanın açılmasıyla gerçekleştiği değerlendirilmekle dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... ... yönünden yapılan incelemede, sözleşmenin davalı ... ile yapıldığı, davalı ... ...'nın bayilik lisans başlangıç tarihinin ise dava dilekçesi ekinde sunulan sorgulama ekranına ilişkin belgeden anlaşıldığı üzere 10/03/2020 olduğu, talimat raporunda davalı ... ...'nın 19/10/2021'de %5 hisse ile ortak olduğu görülmüş ve davacı ile davalı ... arasındaki sözleşme ise 04/03/2020 tarihinde feshedilmiş, tebligatı da 09/03/2020 de yapıldığı, buradan anlaşıldığı üzere davalı ... ...'nın bayilik lisansı alınmadan önce gerçekleştiği görülmekle davalı ... ...'nın sorumluluğu olmadığı değerlendirildiğinden davalı ... ... San ve Tic Ltd Şti yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne,
Ariyeten teslim edilen menkul ve kurumsal kimlik ürünlerine ilişkin 190.765,09-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... San ve Tic Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ... ... San ve Tic Ltd Şti yönünden davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 13.031,16-TL harçtan 170,78-TL peşin harç ve 3.088,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 9.772,38-TL harcın davalılar ... ve ... San ve Tic Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... ve ... San ve Tic Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 170,78-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet harcı, 3.088,00-TL ıslah harcı, 1.649,00-TL tebligat/ posta gideri, 11.250,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.249,98-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... San ve Tic Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.522,41-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... San ve Tic Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ... ... ... Ltd Şti Yetkilisinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile... Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/06/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır