İSTANBUL 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/121 Esas
KARAR NO :2024/482

DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:09/02/2021
KARAR TARİHİ:04/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından yapılan çalışmalar esnasında gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisi müvekkili şirketin yüklenici şirketi tarafından giderildiğini hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj, işçilik bedelleri ile hasardan kaynaklanan diğer kayıpların müvekkili şirketin maddi zararına sebebiyet verdiğini, davalı tarafından hasardan doğan bedellerin ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine ilamsız takip yapıldığını, davalının ödeme emrini tebellüğ ettikten sonra borca ve icra takibine itiraz ettiğini, takibi durdurduğunu belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dosyalarındaki hasarların her birinin farklı firmalar tarafından verilmiş olması ve kim tarafından verildiği hususu taraflar arasında ihtilaflı olmasından dolayı itiraza konu her bir icra dosyasının ayrı yargılama gerektirdiğinden tefrik edilmesini talep ettiklerini, görev itirazında bulunduklarını, zamanaşımı ve hak düşürücü itirazında bulunduklarını, husumet itirazında bulunduklarını, davacı tarafça açılan davanın hukuki mesnetten yoksun olduğunu, dava konusu hasarın bizzat müvekkili idare tarafından verilen bir hasar olmadığını, söz konusu hasarın gerçekleştiği yerlerde müvekkili tarafından bizzat herhangi bir çalışma yürütülmediğini belirterek davanın reddine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde davanın, İİK'nın 67.maddesinde yer alan hükümlere dayalı olarak itirazın iptali davası olarak açıldığı anlaşılmıştır. .
Dava dilekçesinde yer alan ait takip dosyası celp edilerek incelenmiş, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan dava dilekçesinde, davacı şirkete ait tesislerde; farklı adres ve farklı tarihlerde meydana gelen hasarlara ilişkin olarak her bir hasar için ayrı ayrı davalı idare aleyhine icra takibi yapıldığı, takiplere itiraz edildiği, takip dosyalarının bir araya getirilerek itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyanın mahkememizin ... esasına kaydının yapıldığı, mahkememiz 13/04/2022 tarihli celse ara karar ile .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası yönünden davanın tefrikine karar verildiği ve işbu icra dosyası yönünden dava dosyasının tefrik edilerek bu esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... esasına kaydı yapılan dosyada, yapılan yargılama neticesinde davacı ile davalı şirket arasında TTK 16/1 maddesi anlamında, sözleşmeye dayalı bir ilişki bulunmadığı, davanın, davalı idare tarafından altyapı çalışmaları sırasında, davacı şirkete ait tesislere verilen zararın tazmini amacıyla açıldığı, davalının sorumluluğunun asıl kaynağının, kamu hizmeti yürütülmesi esnasında verilen zarardan doğduğu, ...'nin kuruluş amacının verdiği kamusal hizmet düşünüldüğünde tacir olarak nitelendirilemeyeceği, kamu hizmeti yürüten idarenin bu hizmeti yürüttüğü sırada verdiği zararın tazmini istemiyle açılan dava, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, bu hizmetin yürütülmesinde hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının tespitini gerekeceği, davanın ise itirazın iptali davası olarak değil "Tam Yargı" davası olarak görülmesi gerektiği, ancak tam yargı davalarını görme yetkisinin adli yargı değil idari yargıya ait olduğu, HMK 114/1-b maddesine göre "yargı yolunun caiz olması" dava şartının mevcut olmadığı, ayrıca, Uyuşmazlık Mahkemesinin 05/04/2021 tarih, 2021/28 esas, 2021/144 karar sayılı, 29/11/2021 tarih, 2021/602 esas, 2021/612 karar sayılı, 27/12/2021 tarih, 2021/608 esas, 2021/680 karar sayılı yakın tarihli ilamları ile mahkememizde görülen dava ile aynı taraf ve nitelikte bulunan davalarda içtihat değişikliğine gidildiği, her ne kadar Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarının incelenen dosyalar ile sınırlı olduğu, doğrudan doğruya mahkememiz dosyasını etkilemeyeceği söylenebilirse de, yargı kararları arasında birliğin sağlanması ve hukuki güvenlik ilkesinin tesisi anlamında, Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarının mahkememizce kabul edilebileceği kanaati ile davanın yargı yolu dava şartı yokluğundan HMK.114/1-b ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Karar davacı vekilince istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 14/02/2024 tarih, 2023/4446 esas, 2024/589 karar sayılı kararı ile "Davalı kamu kurumu olup kamu hizmeti niteliğindeki çalışmalarını özel hukuk kuralları kapsamında yapmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 16'ya göre; Kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlarının dahi tacir sayılacakları belirtilmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda, ... Genel Müdürlüğü'nün genel kurul, yönetim kurulu ve genel müdürlük ile yönetileceği, denetçileri vasıtasıyla denetleneceği, yıllık çalışma ve yatırımlarının bilançolarda belirlenerek genel kurulun onayına sunulacağı ve bütçesinin kamu iktisadi teşebbüslerinde uygulanan bütçe formülünde düzenleneceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün de 2560 sayılı Kanun kapsamında bir kamu kurumu olduğu ve kamu hizmeti yaptığı ancak, çalışmalarının özel hukuk hükümlerine bağlı bulunduğu ve tacir sıfatını taşıdığı kabul edilmelidir.
Davalının haksız eylem teşkil eden faaliyetinden kaynaklanan bu uyuşmazlığın da yerleşik yargısal uygulamalarda görüldüğü gibi, adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekir (HGK’nın 21/09/1983 gün ve 1980/11-2721; 1983/823 ile 29/11/1995 gün ve 1995/11-647; 1995/1043 sayılı kararları).
Mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, işin esası incelenip varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçe ile yargı yoluna ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir...." gerekçe gösterilerek davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile, mahkememiz kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/4. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kaldırma sonrasında Mahkememizin işbu esasına kaydı yapılan dosyada Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin kaldırma kararına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Kaldırma kararı ve tefrik öncesinde dosyanın, dosya kapsamında rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişilerin raporunu sundukları, sunulan raporda özetle; tüm dosyanın hep birlikte incelendiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararı 08/12/2010 T.- 2010/7-530 E.- 2010/636 K. Tarihli ilamı gereği hasar Davacının kendi adamları tarafından yaptırılmış ise işçilik ve araç personel bedelinin hasara dahil edilemeyeceği ( 3.499,52 TL), aksi durumda söz konusu bedelinin hasara dahil edilebileceği, bu durum mali bir konu olduğundan Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı, ... il Hizmetleri A.Ş. arasında AG-YG Elektrik Dağıtım Tesislerinde yerüstü arıza giderim ve bakım işlemleri hizmet alım sözleşmesi yapıldığı ve dosyada bulunduğu tespiti yapıldığını, Davalı/borçlunun %20'den az olmamak kaydıyla İcra İnkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesi mali bir konu olduğu için Mahkemenin takdirinde olduğunu, görüleceği üzere 8.031,04 TL şirket zararının olduğunu, dava takip tarihine kadar yıllık yasal faiz bedelinin 1.413,46 TL olduğu kanaatine varıldığını, ödenen tutarın makul tutarlar içinde ve ... birim fiyatlarına uygun olduğunu, bu durumun ... Genel Müdürlüğü ile Müteahhit arasında hukuki ve mali bir durum olduğunu, Yargıtay 3. Hukuk dairesinin E.2007/16515 ve K.2007/17740 sayılı 22/11/2007 tarihli içtihatı gereği; Davalı Hasarın ... Genel Müdürlüğü'nün müştereken ve mütelselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği kanaatine varıldığını, Hasara altyapı çalışmaları yapan ekibin tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet verildiğini, Ayrıca; Trafik güvenliği ve düzeniyle ilgili diğer kural ve yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymama,Karayolları Trafik Kanununun 85. Maddesine göre ” İşleten ve araç işleti bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu (1) Madde 85 —(Dej birinci fıkra: 17/10/1996-4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle esi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” denildiği, Yukarıda açıklanan “Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon merkezleri Yönetmeliği” 4.maddesinde tanımlandığı gibi alt yapı çalışması müsaadesi alınmadan, çalışmaya başlamadan önce alt yapı araştırması yapılmadan, alt yapı çalışma müsaadesi alınmış olsa bile ... Elk.A.Ş.'ne uyarı yapılmadan ve gözcü talep edilmeden kazıya başlanılmış olması sebebiyle kabloya zarar verildiğinin görüldüğünü, şayet ... Elektrik A.Ş.'den gözcü talep edilmiş olunsaydı ... Elk.A.Ş. Bölgede Kablo ve alt yapı tesisinin olduğuna dair ikazda bulunacak, çalışma yapanın daha dikkatli olması sağlanacaktı, bu nedenle hasarın ... Genel Müdürlüğü “nün kusurundan kaynaklandığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2012/7-7 E.- 2012/149 K. sayılı kararında söz konusu dosyaya benzer karar aldığını, arz edildi'ği üzere Yargıtay 3. Hukuk dairesinin E.2007/16515 ve K.2007/17740 sayılı 22/11/2007 tarihli içtihatı gereği; Davalı Hasarın ... Genel Müdürlüğü'nün müştereken ve mütelselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği, hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağında taraflar müzakereler sonucu anlaşmaya varamadıklarının anlaşıldığı, arz edilen nedenlerle Davacının kablo yeter şartını sağlamadan kablo döşemesi nedeniyle kusurlu olduğu, diğer davalıların kılavuz talep etmeden kazı çalışmalarına başlaması nedeniyle kusurlu olduğu ve Yargıtay 3. Hukuk dairesinin E.2007/16515 ve K.2007/17740 sayılı 22/11/2007 tarihli içtihatı gereği; Davalı Hasarın ... Genel Müdürlüğünün müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiğinin değerlendirildiğini, 19 Aralık 2015 Tarihli ve 29567 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, "Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan" dağıtım sistemi gelirinin düzenlenmesi hakkında tebliğ madde :4/cec ye göre davacı tarafın maddi hasar malzeme bedeli, maddi hasar montaj bedeli, araç personel bedeli, dağıtılamayan enerji bedeli, eşik kesinti süresi bedeli, etüd koordinasyon bedeli, alabileceği kanaatine varıldığını, elektrik kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği madde 58/6-11-13 “e göre kablo kanalının derinliğinin 80 cm. olması, dip genişliğinin 40 cm. olması, ağız genişliğinin 60 cm. olması gerektiği kanaatine varıldığını, elektrik dağıtım şebekeleri enerji kabloları montaj (uygulama ) usul ve esasları, bölüm II. madde.2/b 'ye göre kablo kanalının derinliğinin 80 cm. olması, dip genişliğinin 40 cm. olması, ağız genişliğinin 60 cm. olması gerektiği kanaatine varıldığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Emsal; 2008 / 7443 E ; 2008/9321 K ilamı gereği; Dava takip tarihi ile hasar bedelinin ödeneceği tarihe kadar geçen sürede T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı değişen oranlarda avans faizi uygulanması talebi hakkında hukuki değerlendirme ve takdirin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Somut olayda, 26/05/2020 tarihinde ... İlçesi, ... Mah. N Cad. 103. SK. .../İstanbul adresinde ... Elk.A.Ş.’nin; 34,5 KV – 4*16 mm2’lik kablo hasara uğratılması akabinde ... Elk.A.Ş. yetkililerince 20/09/2021 tarihinde hasar tespit tutanağı ve akabinde Kullanılan Malzeme ve işçilikle ilgili Hasar ve Giderilme Detayı düzenlendiği, 15.06.2006 Tarih ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon merkezleri Yönetmeliği” 4. maddesinde tanımlandığı üzere “ Alt yapı” kavramı “İçme suyu kanalizasyon projeleri ,elektrik doğalgaz ,telefon kablolu televizyon bağlantı hatları gibi telekomünikasyon projeleri hafif raylı toplu taşıma ve metro projeleri ,termal ısınma ve enerji besleme projeleri ve benzerleri gibi raylı toplu taşıma sistemleri ile yollar ve kaplamaları” ifade etmekte ve kazı çalışmaklarına başlanılmadan Alt yapı Kazı müsaadesi alınması zarureti olduğu, Yüklenicinin kazıya ilgili Belediyeden Alt yapı Kazı müsaadesi almadan, Alt yapı kazı müsaadesi almış olsa bile, Bölgede alt yapısı olabilecek kurumdan’ dan gözcü talep etmeden; Alt yapı araştırması yapmadan kazıya başlamış olması nedeniyle kusurlu olduğu, Hasara altyapı çalışmaları yapan ekibin tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet verildiği, Hesaplamalarda ... Elk. birim fiyat tarifelerinin dikkate alındığı, Hasarın onarımı için kullanılan emtiaların kullanılması gerekli ve hasar onarım bedelinin haddi layığında olduğu, talep edilebilir malzeme bedelinin 29,92-TL + KDV= 35,31-TL olarak hesaplandığı, her ne kadar bilirkişi raporunda aksi belirtilmişse de, emsal mahkeme ve istinaf kararları dikkate alındığında davacının malzeme bedeli dışında başkaca masraf talep edemeyeceğine mahkemece kanaat getirildiği, onarım işlemlerinin İşletme Müdürlüğünün komutasında olan AOB (Arıza Onarım ve Bakım) birimi tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmakla, sözleşmenin incelemesinde götürü bedel usulü ile anlaşıldığı yani sözleşmede belirtilen bedelin önceden ödendiği her bir gerçekleştirilen hasar için ayrı ücret çıkarılmadığı yani dava konusu hasar gerçekleşmese dahi söz konusu sözleşme bedelinin davacı şirket tarafından yüklenici şirkete ödeneceği anlaşılmakla, haksız fiillerde gerçek zarar ilkesinin benimsendiği ve bu anlamda montaj ve araç ve personel giderlerinin gerçek zarar olarak nitelendirilemeyeceği, bu sebeple de araç, personel ve montaj bedellerinin toplam hasar bedeline dahil edilemeyeceği, gerçek zarar ilkesine göre dağıtılamayan enerji bedelinin toplam hasar bedeline dâhil edilemeyeceği, elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliğine göre, abonelerin, yıllık eşik değerlerin aşılmasında veya günlük süreleri aşan kesintilerde dağıtım şirketi tarafından ilgili kullanıcıya tazminat ödenmesi gerektiği, davacı şirketin eşik kesinti süresi aşım bedelini davalılardan talep edebilmesi için sözü geçen bedeli ilgili kullanıcılara ödediğini belgelerle kanıtlaması gerektiği, davacı şirket, bu konuda belge ibraz etmediği, bu sebeple, eşik kesinti süresi aşım bedelini talep edemeyeceği, ... Birim Fiyatları Kitabının ilk sayfasında aynen; “Bu kitapta yer alan ihzarat nakliyesi sütunundaki fiyatlar hariç diğer baz birim fiyatlara yüklenici kârı ve genel giderlerden oluşan %25 dahildir” açıklamasına göre Etüt ve koordinasyon bedelinin, genel giderlerin içinde yer aldığı, davacı, tahakkuk ettirdiği etüt ve koordinasyon bedelinin ödenmesi mükerrerlik oluşturacağından davacı, etüt ve koordinasyon bedelini talep edemeyeceği, sonuç olarak; davacı tarafın dava konusu hasarlara ilişkin olarak yalnızca karşılığında ödeme yaptığını ve ücret ödemek zorunda kaldığını kanıtladığı zararlarını talep edebileceği, dosyada buna ilişkin herhangi bir ödeme makbuzu vb. belge sunulmadığı için davacının oluşan hasarlara ilişkin yalnızca 29,92.-TL + KDV= 92,39.-TL’lik malzeme bedelini talep edebileceği anlaşılmış olup itirazın kısmen iptaline karar vermke gerekmiş, dava konusu likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile .... İcra müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazın kısmen iptaline, takibin 35,31 TL asıl alacak, 1,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 36,43 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 92,20 TL masraf (Başvurma harcı+vekalet harcı) ile yargılama aşamasında yapılan 1.056,50 TL olmak üzere toplam 1.148,70 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 19,33 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 36,43 TL vekalet ücretini davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.128,36 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-İşbu dosyanın Mahkememizin ... esas sayısına kaydedildiği, mahkememizce verilen kararnın Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi kararıyla kaldırıldığı, kaldırma sonrasında ... esasına kaydedildiği, ... esas sayılı dosyasından da arabulucuk ücreti hakkında hüküm kurulduğundan arabuluculuk hususunda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/06/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır